Archeologen Zonder Grenzen (3): Liesbet Schietecatte
"Overleedene dienaaren" in Suid-Afrika
Dingsdag den 11n Maart 1710, voor de middag.
Verder ingesien zijnde, dat alle gemeene Comps. dienaaren, welke hier in 't hospitaal komen te sterven, eenlijk in een combaars, als zij die hebben, genaijd, en alsoo op 't ordinaris soldaaten, matroose en slaven kerkhof ter aarde besteld worden, 't geen met de Christelijke menschlievendheid en practijcque alomme in India, niet over eenkomt, Is ten dien reguarde verstaan, alle sodanige overleedene Europeese dienaaren, gelijk meede de gemeene man, die hier uijt het guarnisoen komen te sterven, voortaan in kisten te laaten begraven, bij soo verre men hier daar toe planken te missen sal hebben, de te goed hebbende, die op reekg. te doen stellen, en de te kwaad staande ten lasten van 't hospitaal af te schrijven. En is wijders goed gevonden 't voors. kerkhof, thans nog geheel openleggende, met een behoorlijke muur na een bequame vereffening en verhoginge te laaten omtrekken; om dus te beletten, dat de varkens of ander gedierte, de aarde niet komen om te vroeten, nog de lijken te beschadigen.
Resoluties van de Politieke Raad van Kaap de Goede Hoop (Doc C.27, pp.116-122)
De vraag is: waar precies was het vermelde kerkhof gesitueerd en kunnen we het fragment interpreteren als werden soldaten, matrozen en slaven door mekaar begraven? Alle matrozen, soldaten en slaven, of enkel die in dienst van de Verenigde Oostindische Compagnie?
Als nederlandstalige ga ik het archiefonderzoek uitvoeren naar elk element dat meer licht kan werpen op de informele begraafplaats die in 2002 in het hart van Kaapstad (Prestwich Street) 'onverwachts' aangetroffen is en waarrond een hele heisa is ontstaan. Het hele project (database, GIS, conservatie,... ) wordt gesponsord door het National Lottery Fund en uitgevoerd door het Archaeology Contract Office (ACO) in het Department of Archaeology van de University of Cape Town.
In Zuid Afrika ligt het opgraven van menselijke resten veel gevoeliger dan in Vlaanderen. Hier is het opgravingsteam tijdens een 'public meeting' uitgemaakt voor grafrovers, racisten (omdat de archeologen/studenten wit waren en de resten onmiddellijk als slaven, dus niet-wit, geclaimed zijn) en zijn ze persoonlijk bedreigd geweest. Dat is toch iets anders dan de politieman die op de Visserkaai in Oostende komt vragen of je zijn schoonmoeder gevonden hebt!
Wanneer skeletten gevonden worden, wordt er een heel proces in gang gezet om tot een overeenkomst te komen met de 'interested and affected parties'. Voor de Prestwich skeletten (zie afbeelding rechts), en alle andere die tot nu toe in die omgeving gevonden zijn, en voor die die in de toekomst te verwachten zijn, wordt er op dit moment een 'mausoleum' gebouwd. De overeenkomst die bereikt is, verbiedt iedere analyse van de skeletten, en de archeologen hebben maar net kunnen vermijden dat de opgravingsnummers zouden verwijderd worden. Het Lotto-project richt zich dus op de culturele informatie en alle informatie die tijdens de opgraving verzameld is. Ik hou jullie op de hoogte van de vorderingen!
Meer info: Liesbet Schietecatte
Afbeeldingen: Towards A New Age of Partnership (VOC-archief in Chennai) - University of Cape Town (Prestwich opgravingen)