Archeologen Zonder Grenzen (7): Barbara Borgers

Een boeiende Socrateservaring in Sheffield

In het kader van de Socratesuitwisseling ging Barbara Borgers naar de Universiteit van Sheffield. Het doel bestond erin Romeinse archeologie - en meer bepaald Tiense Romeinse waar (foto links), diepgaand te bestuderen. "Als uitwisselingsstudent ben je vrij modules uit verschillende masterrichtingen te kiezen. Historische archeologie, Archaeomaterials en Material Culture Studies zijn slechts enkele voorbeelden van te volgen Master richtingen. Specialisatie binnen een van de domeinen is ongetwijfeld mogelijk in een dergelijk uitgerust departement."

Ze kwam er verschillende specialisaties in het vakgebied tegen die wel wat verschillen van de archeologische benaderingswijzen die ze hier kende. In dat opzicht is een Socrateservaring steeds een verrijking. Zoals bijvoorbeeld de cursus Ceramics waarin de hele Chaine Opératoire van aardewerk werd onderzocht. Dit gebeurde deels op basis van ethnoarcheologisch onderzoek, doch voornamelijk op basis van experimenteel onderzoek, waar ze zelf aan de slag ging met grondstoffen (klei en temper), vormingstechnieken en ovenbouw. "Je bekijkt aardewerk volledig anders, nadat je zelf eens geprobeerd hebt aardewerk op een (sneldraaiend) wiel te vormen. We hebben tevens getracht een oven te construeren, maar dit bleek echter nog een veel moeilijkere opdracht."

Material Culture Studies als cursus betekende tevens een verruiming. "Ik kwam in contact met nieuwe benaderingswijzes binnen archeologie (zoals theoretische archeologie bijvoorbeeld), maar ook uiteenlopende onderwerpen werden aangeraakt, waaronder traditionele domeinen als consumptie, productie en distributie, maar tevens nieuwe concepten als embodiment."

Maureen Carroll' s onderzoek (senior lecturer aan de universiteit en specialist in de Romeinse periode) focust op de noordelijke provincies van het Romeinse Rijk en voornamelijk op het Europese continent (in tegenstelling tot haar collega's). De literatuur verbreedde het onderzoeksveld en dit liet bijgevolg toe bronnen kritischer te benaderen.

Het slijpplaatjesonderzoek (foto rechts) waarbij kleine secties van keramiek onderzocht worden op basis van mineralogische samenstelling liet toe de productietechnologie van het Tiense aardewerk te determineren. Het was enorm boeiend te begrijpen in welke mate natuurwetenschappelijke methodes in archeologisch onderzoek geintegreerd worden. Maar al te vaak worden de archeologische onderzoeksvragen wel geformuleerd bij het uit te voeren natuurwetenschappelijk onderzoek. De onderzoeksresultaten zijn echter dermate technisch, dat ze archeologisch moeilijk te interpreteren zijn.

De vraag naar de productietechnologie van de Tiense Romeinse waar drong zich dan ook op. De vicus Tienen produceerde aardewerk vanaf de tweede helft van de 1ste eeuw tot de 3de eeuw n. C. Aangezien omliggende centra hun productie stillegden in de 3de eeuw, is het 3de eeuwse Tiense aardewerk bijzonder. Op basis van slijpplaatjesonderzoek karakteriseerde, groepeerde (volgens fabrics) en classificeerde Barbara de Tiense waar typologisch. Zodoende (re)construeerde ze de productietechnologie van de Tiense waar en de verandering ervan doorheen de eeuwen. Opmerkelijk is dat de Tiense pottenbakkers aanvankelijk hun productietechnologie kozen in functie van de te produceren (tafel- en keuken) waar. Tegen de 3de eeuw waren ze dermate vertrouwd met aardewerkproductie, dat ze daar vanaf stapten. De Tiense pottenbakkers onderscheidden zich tevens door nieuwe typologische vormen en door een typische kleur op het aardewerk te creeren. Tenslotte onderzocht Barbara eveneens de consumptie van de Tiense waar op andere sites, waaronder een villa te Hoegaarden (in het hinterland van de vicus Tienen). Maar liefst 90% van het aardewerk afkomstig uit de villa bestond uit Tiense waar.

"Deze uitwisseling heeft veel bijgedragen tot mijn vorming als archeologe, in al zijn aspecten. Het is absoluut aangenaam werken met zoveel specialisten in hun vakgebied. Een nieuwe lichting studenten is reeds onderweg..." aldus een tevreden Barbara die beslist heeft haar verblijf in Sheffield te verlengen en er aan de slag te gaan als archeologe.

Meer info: Barbara Borgers