
Home
Kalender
Forum
Contact
Links
30 juni 2005
MVSA zoekt vrijwilligers voor Hooghuis te Sint-Katelijne-Waver
Op zaterdag 2 juli verhuist de Mechelse Vereniging voor Stadsarcheologie (MVSA) haar werkzaamheden van het Hooghuys in Mechelen naar het Hooghuis in Sint-Katelijne-Waver. Op vraag van de Vlaamse Gemeenschap komt er een noodonderzoek: een zone van 11 op 6 meter achter deze woning dient onderzocht te worden op bouwsporen.
Op de gesloopte achterbouw na is van het te onderzoeken terrein niet veel geweten. Een aantal muurtjes die aan de oppervlakte liggen tonen echter aan dat er wel iets moet gestaan hebben. Wat, dat is nu de vraag. Aan de hand van een aantal proefsleuven gaan de Mechelse archeologen proberen een idee te krijgen van de opbouw van het terrein.
De eerste werkdag, zaterdag, zal er dan ook voornamelijk in bestaan om het terrein vrij te leggen vooraleer er kan opgegraven worden. Ook zullen de proefsleuven worden uitgezet.
Aangezien het een noodopgraving betreft, zal er ook in de week – van maandag tot en met zaterdag – worden gewerkt en kunnen er zich ook vrijwilligers aanbieden. Archeologische kennis is niet nodig, oprechte interesse wel.
De opgraving wordt geleid door Wouter Yperman (0498/102062). Iedereen is welkom, van 10 tot 17u. Het Hooghuis is te vinden aan de Mechelsesteenweg 200 in Sint-Katelijne-Waver (op het einde van de Mechelse Ring).
door Johan | Vrijwilligers | Reacties (0)
Provincie Antwerpen zoekt archeoloog
De provincie Antwerpen gaat over tot de aanwerving van een archeoloog voor de Provinciale Administratie. Hij of zij wordt verantwoordelijk voor de Cel Archeologie van de Dienst Cultureel Erfgoed (Departement Cultuur). De volledige functiebeschrijving (taakomschrijving, competenties, profiel, examenprogramma,...) van deze werkaanbieding kunt u raadplegen op de website van de provincie Antwerpen bij 'vacatures'.
door Niko | Vacatures | Reacties (0)
Nieuwe website over neolithische mijnbouw in Spiennes
De Société de Recherche préhistorique en Hainaut heeft een nieuwe website gelanceerd die volledig gewijd is aan de neolithische vuursteenmijnen in het Henegouwse Spiennes. De website is te vinden op www.minesdespiennes.org.
De mijnen van Spiennes behoren tot de grootste en oudste vuursteenmijnen uit Europa en staan op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Zo'n zesduizend jaar geleden begon de mens de mijnen van Spiennes te ontginnen. In totaal zijn er een duizendtal putten gegraven, verspreid over meer dan honderd hectare.
Deze putten geven toegang tot de eigenlijke mijnen, die zich op een diepte van 8 tot 11 meter bevinden. Vanuit de centrale toegangsput werden er korte galerijen van 2 tot 5 meter lengte gegraven tot bij de laag vuursteen. Te Camp-à-Cayaux heeft men een ander type van ontginning aangetroffen. Daar worden stukken vuursteen tot 1000 kg en 2 meter lengte in hun geheel uit de mijnen getrokken aan de hand van een techniek beter bekend onder de naam 'breukwinning'.
door Tijl | Websites | Reacties (0)
Ook ArcheoNet getroffen door noodweer
Het noodweer boven Leuven heeft gisterenavond ook ArcheoNet getroffen. Door elektriciteitsproblemen waren de servers waarop onze website draait, tussen 18u en 22u tijdelijk onbereikbaar. Het discussieforum is momenteel nog even buiten strijd; de database wordt echter zo snel mogelijk hersteld.
We danken u voor uw begrip.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
29 juni 2005
Raakvlak zoekt vrijwilligers
Vind je de inhoud van een middeleeuwse beerput interessant? Wil je het geduldig blootleggen van een oude muur zelf ondervinden? Ben je gebeten door puzzelen en zie je het zitten om een middeleeuwse pot opnieuw samen te stellen? Dan ben jij de geschikte persoon die als vrijwilliger kan meewerken aan de intergemeentelijke archeologische dienst Raakvlak. Raakvlak plant deze zomer zowel in Jabbeke als in Brugge een opgraving.
Wie de archeologen hierbij wil helpen, kan zich opgeven via de website. Onder "oproep voor vrijwilligers" kan je aanvinken welke dagen voor jou het best passen. Vrijwilligers werken van 9u tot 12u en van 13u tot 16u. Voorkennis of ervaring is niet nodig, iedereen is welkom. Je moet wel minstens 15 jaar zijn.
In Jabbeke wordt er gewerkt aan de Varsenareweg naast het recreatiedomein het Klein Strand. Vanuit Brugge vertrekt elke morgen rond 8u een busje aan de Mariastraat (Bruggemuseum - Archeologie). In het busje zijn nog een tweetal vrije plaatsen. Wie mee wil rijden, neemt best eerst contact op. De site is ook bereikbaar met bus 52 of 53 vanuit Brugge station. Je stapt af aan de halte museum Permeke en moet dan nog een 600tal meter stappen.
In Brugge graaft Raakvlak een maand lang op in de Nieuwstraat. Op deze site midden in de stad, is veiligheidskledij vereist. Als je hier niet over beschikt, zorgt de organisatie daarvoor. Je verwittigt Raakvlak dan best vooraf.
Je kan je inschrijven op de website van Raakvlak.
Indien je meer informatie wenst kan je steeds mailen naar Elisabeth Van Besien.
door Jeroen | Vrijwilligers | Reacties (0)
Opgravingen Veurne wegens succes verlengd
De opgravingen aan het St-Denijsplein in Veurne worden een maand verlengd. Dat heeft het stadsbestuur van Veurne onlangs beslist. De archeologen kunnen dus nog tot eind juli verder opgraven in het voormalige Cellenbroedersklooster.
Niemand had vooraf verwacht dat de site van het Cellenbroederklooster op het Sint-Denijsplein zo veel archeologische sporen zou omvatten. Daarom heeft het stadsbestuur van Veurne nu beslist dat een maand langer terreinwerk het onderzoek op archeologische vondsten ten goede zal komen. Vervolgens zal gestart worden met de bouw van het nieuw administratief complex en bibiotheek.
De rapportage van de archeoloog over zijn archeologische bevindingen op de site wordt verwacht in september.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
28 juni 2005
Boek "Rekem. A Federmesser Camp" internationaal geprezen
Het gebeurt niet zo heel vaak dat de Vlaamse archeologie op internationale belangstelling mag rekenen. Wanneer die interesse dan ook nog eens unaniem lovend is, mag er wel eens een spreekwoordelijke 'pluim op de hoed' gestoken worden. Een bank vooruit en kus van het persgild voor de publicatie Rekem. A Federmesser Camp on the Meuse River Bank.
Deze monografie (2 volumes) van Marc De Bie en Jean-Paul Caspar werd vijf jaar geleden door het toenmalige IAP, nu VIOE, en de Universitaire Pers Leuven uitgebracht. Sindsdien kreeg dit werk reeds in vijftien internationale tijdschriften uitgebreide en meestal erg positieve recencies van de belangrijkste onderzoekers in dit domein (lees hier een bloemlezing van de quotes). Zo verscheen er recent nog een lovend artikel in het archeologisch vaktijdschrift American Antiquity. Ook de laatste editie van Renfrew & Bahn's Archaeology: Theories, Methods and Practice schenkt er de nodige aandacht aan. In eigen regio werd het werk vorig jaar nog, als enige archeologische project, genomineerd voor de Vlaamse Monumentenprijs. Ondertussen wordt het boek internationaal erkend als een standaardwerk voor Paleolithisch onderzoek in Europa.
Korte inhoud (Bron: VIOE-website)
Door het gebruik van een gevarieerde onderzoeksmethodiek bieden de auteurs een kijk op het leven in één van de meest uitgestrekte en best onderzochte kampementen uit de Steentijd, nl. het Federmesserkamp van Rekem (gemeente Lanaken, provincie Limburg), gelegen op een zandrug op de linker Maasoever. Door de zorgvuldigheid bij de opgraving, de gedetailleerde registratie en de doorgevoerde analyse konden de opeenvolgende stadia van de steenbewerking gereconstrueerd worden. Analyse van de gebruikssporen op duizenden artefacten bood inzicht op het gebruik van uiteenlopende types van artefacten en over hun gebruik in en buiten het basiskamp. De ruimtelijke analyse van de vondsten gaf tenslotte een indringend beeld van de activiteiten en de organisatie van deze nederzetting van jagers-verzamelaars in een laatglaciaal milieu.
door Johan | Publicaties | Reacties (1)
27 juni 2005
Antwerpen zoekt nieuwe bestemming voor Het Steen
Vanaf 2007 krijgt Het Steen in Antwerpen een nieuwe functie. Volgens De Standaard zijn er concrete plannen voor de creatie van een middeleeuwse burcht die in haar historische context wordt getoond, zoals het Gravensteen in Gent.
Toen Antwerpen rond 970 een grensplaats werd van het Duitse Rijk, bouwde men een houten versterking. Die werd later vervangen door een stenen burcht met een omheiningsmuur. Het gebouw was een van de eerste stenen gebouwen in Antwerpen, en ontleende aan dat feit ook zijn naam. Het Steen kende een bewogen geschiedenis. Zo werd de burcht bijvoorbeeld gebruikt voor het executeren van ketters. In de 19de eeuw werd het gebouw meermaals bedreigd met de sloop.
In 2007 verhuist de verzameling van het Nationale Scheepvaartmuseum uit Het Steen naar het nieuwe Museum aan de Stroom (MAS). Antwerpen wil van deze gelegenheid gebruik maken om Het Steen een nieuwe, toeristische functie te geven. Zo wil de stad Antwerpen de prominente functie van de burcht in het middeleeuwse stadsbeeld opnieuw onder de aandacht brengen. Ook de maritieme elementen rondom Het Steen, de vernieuwde Scheldekaaien en de oude haven op het Eilandje, zullen benadrukt worden in het nieuwe project.
Naast een geschiedkundige functie zal er in het gebouw ook plaats zijn voor horeca en evenementen. De financiering van het project is echter nog onzeker. De stad Antwerpen zoekt een privé-partner om het project te realiseren. Ook op het gebied van de infrastructuur is er nog werk aan de winkel. Het eeuwenoude gebouw wordt immers gekenmerkt door zijn wenteltrappen, kleine ruimtes en vochtige muren.
Bron: De Standaard - 27 juni 2005
door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)
Tongers kunsterfgoedfestival krijgt 600.000 euro subsidie
Goed nieuws voor de organisatoren van Artuatuca, het Tongerse kunst- en erfgoedfestival: de Vlaamse regering heeft vrijdag beslist om een subsidie van 600.000 euro toe te kennen aan het festival. Zowel in 2006 als in 2007 krijgt Artuatuca een subsidie van 300.000 euro.
De tweede editie van Artuatuca start op 2 juli en loopt tot 28 augustus. Artuatuca wordt georganiseerd met de steun van de Vlaamse gemeenschap in het kader van de impulssubsidies voor duurzame culturele projecten in Limburg. Partners in het project zijn de stad Tongeren, het provinciaal Gallo-Romeins Museum, het Hasseltse kunstencentrum Z33 en het festival van Vlaanderen Limburg.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
26 juni 2005
"Archeologie is goed voor de rug"
De Haachtse Geschiedkundige en Oudheidkundige Kring (HAGOK) huldigde vorige week haar aftredende voorzitter Jo Vandesande, die de vereniging twintig jaar leidde. Hij wordt opgevolgd door Roger Casteels. Vandaag stelde HAGOK ook een nieuw boek voor over de geschiedenis van het dorp Wakkerzeel.
Aan de Gazet van Antwerpen vertelde dokter Vandesande over zijn passie voor archeologie: "Ze hadden ons op school verteld dat er in de ondergrond van Haacht fundamenten van een kasteel zaten. Dat heeft mij jaren bezighouden en uiteindelijk hebben we die muren ook blootgelegd. Zo ben ik in de archeologie verzeild geraakt. Na het kasteel Roost hebben we nog belangrijke opgravingen gedaan naar een middeleeuwse hoeve, een watermolen en een abdijkerk. Om helpers aan te trekken zei ik tegen mijn patiënten, die last hadden met hun rug, dat opgravingswerk een prima training is voor de rugspieren."
De nieuwe voorzitter, Roger Casteels, wil de uitgezette lijnen voortzetten. Het tijdschrift Hogt, dat op 750 exemplaren verschijnt, blijft de ruggegraat van de kring. Met 650 leden is HAGOK de grootste geschiedkundige vereniging van Vlaams-Brabant.
Op de Wakkerzeeldag presenteerde HAGOK vandaag de publicatie 'Wakkerzeel, het stille dorp' van Andre Aerts. Het boek beschrijft de geschiedenis van één van meest pittoreske dorpen uit de streek.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
Belfort van Aalst kampt met problemen
Het belfort van Aalst heeft al langer te kampen met waterinsijpeling, maar nu blijkt uit een nieuw onderzoek dat er op enkele plaatsen in de keldermuren ook holtes zitten. De oudste delen van het schepenhuis met belfort dateren uit 1225.
Tijdens het onderzoek naar het vochtprobleem hebben de experts op twee plaatsen in de wanden een hoog holtepercentage vastgesteld. Het stadsbestuur van Aalst panikeert echter nog niet. Ze gaan nu verder laten onderzoeken of het slechts om een lokaal probleem gaat of dat het zich over de hele lengte van het gebouw voordoet. In het laatste geval moeten er maatregelen genomen worden, want het belfort is een historisch, beschermd monument.
De werkzaamheden om de vochtige kelder waterdicht te maken, moeten door het bijkomend onderzoek uitgesteld worden. Om de vochtigheid aan te pakken, denkt men voorlopig aan een valse, zwevende vloer en een vochtafstotende beschermingslaag op de muren. Voor de holtes is kiezelsteeninjectie een mogelijke remedie.
Het 15de-eeuwse belfort van Aalst vervangt het hoektorentje van een schepenhuis, dat het oudste is van de Nederlanden. De nog werkende beiaard herinnert elk kwartier aan de eeuwenoude aanwezigheid van het belfort op de Grote Markt. De neogotische uurwerkcijfers op de toren werden in de jaren zestig vervangen door een wijzerplaat met halve bollen, waardoor de Aalstenaars vanaf dan het belfort 'de tettentoren' noemen.
(Bron: De Standaard - 24 juni 2005)
door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)
25 juni 2005
Nieuw museum voor Gentse opgravingen in Pessinus
Op 8 augustus opent de UGent een nieuw archeologisch onderzoekscentrum in Pessinus (Turkije). Met de omvorming van een oud schoolgebouw tot een studiecentrum annex museum willen de Gentse archeologen de resultaten van hun opgravingen ontsluiten voor het brede publiek.
Sedert 1967 voert de Universiteit Gent opgravingen in Turkije uit, in de antieke stad Pessinus in Centraal-Anatolië. Het betreft een site gelegen in het dorpje Ballıhisar, zo'n 120 km ten zuidwesten van de hoofdstad Ankara. Hoewel in oorsprong opgestart als een zoektocht naar de tempel gewijd aan de godin Cybele, verlegde de focus van het onderzoek zich gaandeweg naar de topografie van de stad, de wisselwerking tussen mens en milieu en de stad en zijn territorium.
In het centrum van de stad werd een Romeinse tempel met trappentheater en aansluitende agora blootgelegd. Heel wat tijd gaat naar de studie van het materiaal, dit zowel vanuit materiaaltechnisch oogpunt (marmer, aardewerk, glas), als vanuit paleo-ecologische hoek (zaden, vruchten, bot). Ook worden prospecties uitgevoerd in het territorium van de antieke stad, die een beter beeld kunnen geven van de organisatie en structuur van deze tempel- en stadsstaat.
De stijgende belangstelling vanuit de wetenschappelijke wereld enerzijds en de toeristische ontsluiting van de regio door de Turkse overheid anderzijds, zorgden voor een schaalvergroting van het Pessinus-project. Omdat het bestaande museumgebouw en opgravingshuis met depot stilaan te beperkt en niet functioneel aangepast bleken, werd in 2001 een project opgestart om het oude dorpsschoolgebouw tot wetenschappelijk studiecentrum uit te bouwen. In het gebouw is een aangepast depot en werkruimtes voor de archeologische teams ondergebracht.
door Tijl | Internationaal | Reacties (0)
Verleden, heden en toekomst van de Beukenberg
In het kader van Artuatuca vindt op 2 juli het symposium 'Verleden, heden en toekomst van de Beukenberg' plaats. Dit Romeinse aquaduct is het grootste Romeinse monument van België, maar is toch ondergewaardeerd en onbekend bij het grote publiek.
Het aquaduct dat de Romeinse stad Atuatuca Tungrorum van drinkwater voorzag, is momenteel met het blote oog nog bijna zes kilometer in het landschap te volgen. Ondanks de wetenschappelijke belangstelling uit het verleden blijft het Tongerse aquaduct toch een onbekende. Zowel de bron die het aquaduct voedt, als het punt van aankomst in de stad zijn onbekend. Ook de manier waarop het gebruikt werd, de bouwwijze en de betekenis van het aquaduct voor de Romeinse stad en haar bewoners zijn ver van duidelijk.
Het Artuatuca-symposium wil de archeologische waarde en de betekenis van de Beukenberg evalueren. Op het programma staan lezingen van Elke Wesemael (ARON) over de Beukenberg, Paul Austen over de Muur van Hadrianus (UK) en Peter Schut over het aquaduct van Nijmegen. Vervolgens wordt nog een wandeling gemaakt langs de Beukenberg en het kasteel van Betho.
Meer info over de Beukenberg: ARON Rapport 2 - Opmeting van het Romeins aquaduct te Tongeren.
Zaterdag 2 juli (14u-17u) in het Provinciaal Gallo-Romeins Museum, Tongeren.
Gratis toegang. Reservering (012/23.57.19) en wandelschoenen aanbevolen.
door Tijl | Evenementen | Reacties (2)
24 juni 2005
Tongers kunsterfgoedfestival Artuatuca opent met primeur
Het Tongerse kunsterfgoedfestival Artuatuca gaat op 1 juli met een primeur van start: dan wordt de eerste verdieping van de kloostergang van de basiliek voor het eerst opengesteld voor het publiek. Artuatuca wil Tongeren als cultuur- en geschiedkundige stad in de kijker zetten.
In Tongeren, de oudste Stad van België, verbergt elke steen, elke historische laag een verrassend verhaal. Van 1 juli tot 28 augustus stelt het festival Artuatuca al deze monumenten en ingrepen van de mens in het landschap in de kijker.
Op vrijdag 1 juli, de officiële start, staat een primeur op het programma: de eerste verdieping van de kloostergang van de Tongerse basiliek - voor de gelegenheid omgedoopt tot 'Filiaal van de Hemel' - is voor de eerste keer toegankelijk voor het grote publiek. De gangen, waar ooit kanunniken woonden en werkten, geven een beeld van het kloosterleven in lang vervlogen tijden. Ontwerpster Linde Hermans stippelde een parcours uit, dat de bezoeker langs de belangrijkste hoekjes en plekjes leidt en hem uiteindelijk tot bij een middeleeuwse muurschildering brengt.
Van 1 tot 17 juli vinden evenementen en concerten plaats in kastelen en historische gebouwen van Tongeren en Haspengouw (kalender). Met een spektakel over de vroege Middeleeuwen ('Dark Ages') in Borgloon (vrijdag 15 juli) en een wandeling en picknick langs de oude Romeinse weg tussen Tongeren en St.-Truiden (zondag 17 juli), wordt het festival afgesloten.
Artuatuca is een samenwerking tussen Erfgoedcel Tongeren, de Velinx, het Provinciaal Gallo-Romeins museum en het Festival van Vlaanderen - Limburg. Het festival zet naar eigen zeggen "stedelijk erfgoed en eigentijdse cultuur- en kunstprojecten in het midden van het leven van elke dag". De organisatie wil met het festival de oudste stad van België internationaal op de kaart zetten.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
Raakvlak start nieuwe opgravingen in Jabbeke en Brugge
Tijdens de zomermaanden zal Raakvlak grootschalige opgravingen uitvoeren vlakbij het Klein Strand in Jabbeke. Proefonderzoek heeft reeds aangetoond dat er vondsten uit de Romeinse tijd en latere periodes te verwachten zijn. In Brugge wordt er in de loop van de maand juli archeologisch onderzoek uitgevoerd in een pand aan de Nieuwstraat.
In 1992 werden bij graafwerken op het Klein Strand in Jabbeke een tiental Romeinse graven aan het licht gebracht. In 1997 werd in de ambachtelijke zone Vlamingveld een Romeinse houten waterput aangesneden. Ook aan beide zijden van de Kroondreef kwamen bij woningbouw herhaalde malen Romeinse scherven aan het licht. Deze vondsten doen vermoeden dat ook op de terreinen waar het nieuwe Sport- en Cultuurcentrum van Jabbeke zal worden gebouwd, archeologische resten kunnen worden verwacht. Het archeologisch proefonderzoek heeft die vermoedens bevestigd. Ter hoogte van het voormalige crossterrein (kant Varsenareweg), zijn sporen uit de Romeinse tijd en later gevonden. Begin juli start Raakvlak met een grootschalige opgraving.
Naar aanleiding van een nieuwbouwproject in de Nieuwstraat in Brugge, zal Raakvlak gedurende de maand juli archeologisch onderzoek uitvoeren. De opgravingen gebeuren in samenwerking met de bouwheer, de vzw Volkswelzijn.
Voor beide opgravingen zijn vrijwilligers welkom.
Inschrijven kan via de Raakvlak-website.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Moordpoging te Walraversijde... ?
Op 9 en 10 juli aanstaande schenkt Jan van Varsenare, reder te Walraversijde, zijn dochter Isabelle aan de weduwnaar Arnulf, meester-smid uit Normandië. Een vriendschap die dateert uit de voorbije oorlogen tussen Frankrijk en Engeland verbindt beide families...
De mooie dochter van Jan en Marguerite heeft echter reeds meerdere aanbidders gehad en de aanstaande verloving met iemand uit het verre Normandië is hèt gespreksonderwerp in het dorp. Het schijnt zelfs dat Jan en Marguerite in ruil voor hun dochter een heerlijkheid in Normandië beloofd zijn.
Zal de Gentse kapitein, één der helden van de slag bij Gavere (1453), die reeds een oogje op haar liet vallen, dit zo maar toelaten? Heeft Jan van Varsenare zelf niet één en ander te verbergen voor dame Marguerite? Wat is de rol van Mignol, de zoon van het echtpaar? Zal hij – die liever lui dan moe is - trachten munt te slaan uit de rivaliteit tussen de verschillende aanbidders? Hoe reageren de kinderen van Arnulf uit het eerste huwelijk op dit verlovingsfeest?
Ter gelegenheid van het verlovingsfeest worden kosten noch moeite gespaard ten huize Varsenare. Allerlei kooplui en marktkramers hebben er hun tenten opgeslagen. Muzikanten en valkeniers luisteren het feest op. Midden deze heuglijke dag slaat het noodlot toe... Wees er bij, beleef deze spannende momenten en zoek zelf de oplossing van het raadsel!
Deelnemers aan het weekend zijn o.a. de Klauwaerts (foto rechts) en de Gentsche Ghesellen (Vlaanderen) en de Confrérie Facétieuse (France).
Het middeleeuws weekend te Raversijde:
Open voor het publiek van 10:30 tot 18:00
Volwassene: € 5,00.
Reductie: € 4,00.
Kinderen - 12 jaar (met ouders): gratis
Domein Raversijde, Nieuwpoortsesteenweg 636, 8400 Oostende
Tel: 00/32/(0)59/70.22.85
E-mail:domein.raversijde@west-vlaanderen.be
door Jeroen | Evenementen | Reacties (0)
23 juni 2005
Gevangeniscellen van Tielts schepenhuis opgegraven
Onderzoek aan het Tielts schepenhuis -de latere benaming van de lakenhal- leverde de laatste weken opnieuw interessante informatie op voor archeologe Janiek De Gryse. In de sleuf waar onlangs nog een schuilplaats uit WOII werd teruggevonden, werden er deze maal vijf muren opgegraven. Vier daarvan kunnen gelinkt worden met het schepenhuis.
De blootgelegde muren zijn opgebouwd uit paarsrode bakstenen, in regelmatig metselverband, en een harde witte kalkmortel (foto links). De muren zijn ook allemaal even breed: ca. 50cm . Het baksteenformaat en de aard van de mortel lijken erop te wijzen dat deze constructie dateert uit de postmiddeleeuwse periode en wellicht in verband gebracht moet worden met het zgn. schepenhuis.
Tijdens de 17de eeuw waren de stedelijke diensten namelijk verplaatst van de westelijke naar de oostelijke beuk van de lakenhal. De benaming “lakenhal” raakte in onbruik en werd vervangen door “het schepenhuis” of “het stadhuis”. In 1777 werden er op het gelijkvloers van het schepenhuis zes identieke gevangeniscellen ingericht: twee rijen van drie kleine kamers zonder vensters, met aan weerszijden een lange gang (foto rechts). Op het gelijkvloers bevonden zich verder ook de woning van de cipier, een kleine kelder en twee toiletten (één voor de cipier en één voor de gevangenen). In 1795, onder Franse bezetting, werd de gevangenis afgeschaft en volgens sommigen ingericht als herberg. Eind 19de eeuw (1875-1880) viel de beslissing om een nieuw stadhuis te bouwen en werd het vervallen schepenhuis afgebroken.
Aan de noordkant van de sleuf zijn enkel nog de aanzetten van twee rechthoekige ruimtes bewaard: de muren in deze zone zijn in 1942 grotendeels afgebroken voor de bouw van de schuilplaats. Aan de zuidkant bevinden zich tussen de muren van het schepenhuis twee kleine rechthoekige kamers met een breedte van 2,30m. De vaststelling dat er oorspronkelijk twee rijen van kleine rechthoekige kamers waren, alsook de breedte van de kamers lijkt overeen te komen met het bewaarde grondplan en de beschrijvingen van de gevangeniscellen. Aan de zuidkant komen de twee “cellen” bovendien uit op een gang van 1m breed, wat opnieuw lijkt te kloppen met de beschrijving.
De muur die zich aan het uiteinde van de proefsleuf bevindt, behoort in tegenstelling tot de andere muren niet tot het schepenhuis (foto links). Zowel het baksteenformaat, het metselverband als de aard van de mortel wijzen erop dat de muur deel uitmaakt van de oude lakenhal (late 14de/15de eeuw). Deze muur alsook de muren die in de eerste proefsleuf op de Markt gevonden werden (nieuwsbrief drie en vier), behoren zonder enige twijfel tot hetzelfde gebouw. In de huidige sleuf werd de zuidelijke muur van de lakenhal blootgelegd, terwijl in de eerste proefsleuf de noordelijke muur en de noordoostelijke hoek onderzocht werden. Op basis van deze gegevens krijgt men een idee van de volledige oppervlakte van het gebouw en kan de locatie van de zuidoostelijke hoek ook aangegeven worden.
door Jeroen | Opgravingen | Reacties (0)
Archeologen onderzoeken ondergrond nieuw Kortrijks ziekenhuis
Een team archeologen voert momenteel een proefsleuvenonderzoek uit langs de Kennedylaan in Kortrijk. Dit gebeurt op de plaats waar binnenkort het nieuwe Kortrijkse ziekenhuis wordt gebouwd. Voorlopig zijn er nog geen belangrijke ontdekkingen gedaan.
Een van de boerderijen grenzend aan het terrein van de nieuwbouw, Hof ter Couckx, werd vorig jaar beschermd als monument. Ook de oude Romeinse heirweg tussen Doornik en Kortrijk, nu Doorniksesteenweg, loopt vlakbij.
De bouwgrond omvat meer dan tien hectare, terwijl er statistisch gezien een archeologische site is per vijf hectare. Daarom bepaalt het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap dat bij grote bouwprojecten een voorafgaand sleuvenonderzoek moet gebeuren.
Medewerkers van de Afdeling Monumenten en Landschappen controleren nu om de 15 à 20 meter een sleuf van 30 centimeter diep. Vervolgens schrapen zij de aarde nog 30 centimeter verder af in lagen.
Bron: Het Nieuwsblad - 23 juni 2005
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
22 juni 2005
Zevende Tempeltagung-congres in Leuven
Van 28 september tot 1 oktober organiseert de afdeling Egyptologie van de K.U.Leuven het zevende Tempeltagung-congres. De conferentie zal zich focussen op de relatie tussen architecturale praktijk en theologische theorie.
De oprichting van een tempel vereiste de toewijding van vele mensen. Van de arbeider in de mijnen tot de architect op de bouwwerf, van de theoloog in het 'Huis van het Leven' tot de steenkapper op de stelling... ieder droeg zijn steentje bij tot de constructie van een gebouw of het structureren van de godsdienst.
De zevende Tempeltagung wil de relatie onderzoeken tussen het optrekken van een gebouw en het construeren van een theologisch gedachtengoed. Vanwaar haalde men het materiaal, hoe werd dit vervoerd en in het gebouw verwerkt? Wie bestelde en wie betaalde voor het bouwen van een tempel? Wie nam de beslissingen en wie voerde uit? Hoe beïnvloedde de architectuur de rituelen, en in welke mate waren rituele teksten een reflectie van het bouwen? Wat was de relatie tussen de mythische en de echte tempel? Kunnen archeologische vondsten rituele teksten bevestigen? Welke technische en theologische overwegingen speelden mij bij de keuze van materiaal en vorm? Dit zijn maar enkele vragen die men tijdens het congres wil behandelen.
Het congres zal plaatsvinden in het Erasmushuis in Leuven, van woensdag 28 september tot zaterdag 1 oktober. Het programma en een korte inhoud van de lezingen vind je hier.
Inschrijven kan met behulp van dit formulier (pdf).
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
VOBOV stelt nieuw themanummer voor
Ieder jaar brengt VOBOV, het Verbond voor Oudheidkundig Bodemonderzoek Oost-Vlaanderen vzw, twee publicaties uit onder de naam VOBOV-info. Persvers is het themanummer over Geraardsbergen: 'Een middeleeuws stadswoonhuis met half- ingegraven ruimte langs de Markt te Geraardsbergen'.
In dit themanummer komen verschillende archeologische onderzoeksaspecten aan bod: een bespreking van de structuren, een aardewerkstudie, het leer, de dierenresten en tot slot de resultaten van het zaden- en vruchtenonderzoek.
U kan het nummer bestellen door storting van 10 euro op rekeningnummer 444-4678851-44 met vermelding van VOBOV info 60. Voor verdere inlichtingen, vragen en suggesties, kunt u mailen naar VOBOV.
door Niko | Publicaties | Reacties (1)
21 juni 2005
Marleen Martens - De Gallo-Romeinse tumulus van Tienen-Grijpen
Marleen Martens (VIOE) onderzocht sinds 2002 met haar team de resten van een tumulus gelegen aan de rand van de vicus van Tienen. De grafkamer en de bijhorende vondsten kunnen daarbij unieke informatie geven over de verschillende Gallo-Romeinse funeraire rituelen. Lees het interview.
door Jeroen | Interviews | Reacties (0)
"Stadsmuur uit 12de eeuw was een prestigeproject"
Nadat ze eerst het bovengrondse deel van de oude stadsmuur aan de Antwerpse Burchtgracht hebben bestudeerd, onderzoeken de archeologen nu het deel dat lang verborgen lag onder de grond. Voor de archeologen is het een unieke kans om een muur van rond 1200 van onder tot boven te onderzoeken.
Dwars door wat nu het centrum an de stad is, liep vroeger de buitenmuur van het nog kleine Antwerpen. De muur liep in een boog van Het Steen naar het noorden en kwam zo weer bij de Schelde uit. De muur was zo’n twaalf meter hoog en was vooral een prestigeproject.
"De steden kwamen op en om hun onafhankelijkheid te benadrukken, plaatsten ze een stenen muur in plaats van de aarden wal die er stond. Vergelijk het maar met de Oosterweelverbinding of de Lange Wapper. Praktische werkzaamheden die toch ook een grote symbolische waarde hebben,” zegt archeoloog Johan Veeckman vandaag aan de Gazet van Antwerpen. De muur in Doornikse zandsteen werd opvallend verzorgd opgebouwd. De archeologen vonden ook herstellingen met andere soorten steen.
Intussen proberen de archeologen de projectontwikkelaar te overtuigen om de muur aan beide kanten vrij te houden in plaats van aan één kant, wat nu het plan is. Het bovengrondse deel van de muur blijft in ieder geval zichtbaar. Dat is losgezaagd van de rest en ligt voorlopig opgeslagen in een stadsmagazijn.
Nu zijn de archeologen nog bezig met het vooronderzoek, maar in september gaat het échte onderzoek van start. Dan wordt elf maanden lang gegraven op de plaats waar de eerste (houten) huizen hebben gestaan.
Bron: www.gva.be.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Vacatures bij Vestigia BV
Vestigia BV Archeologie & cultuurhistorie is een adviesbureau dat zich voornamelijk bezighoudt met projectmanagement, beleidsontwikkeling, risico-analyse en hoogwaardig advies op het raakvlak van archeologie en ruimtelijke inrichting. Andere activiteiten zijn research, publicatie en onderwijs. Vanwege uitbreiding van de activiteiten is het bedrijf op zoek naar twee nieuwe medewerkers.
Medior of Senior archeoloog met de ambitie om door te groeien naar de functie van Senior Adviseur
(minimaal 28 uur per week)
Voor deze functie geldt als opleidingseis afgestudeerd zijn in de Pre- of Protohistorie van Noordwest Europa en minimaal drie jaar werkervaring binnen de Nederlandse archeologie. Aantoonbare specialisatie in de Vroege Prehistorie ofwel het Stadskernonderzoek strekken tot aanbeveling. Voorts worden verwacht kennis van, en affiniteit met, projectmatig werken en archeologisch procesmanagement, zelfstandigheid, een ondernemende instelling en de bereidheid te investeren in de eigen ontwikkeling.
Fysisch geograaf voor het zelfstandig of in teamverband uitvoeren van paleogeografische landschapsanalyses
(minimaal 24 uur per week)
Voor deze functie geldt als opleidingseis afgestudeerd zijn in laaglandgenese, Kwartair geologie en/of de bodem van Pleistoceen of Holoceen Nederland en minimaal 1 jaar praktijkervaring met het uitvoeren van archeologisch vooronderzoek. Aantoonbare ervaring met de vervaardiging van digitaal kaartmateriaal en het werken met GIS/CAD zijn essentieel. Ook voor deze functie verwachten we affiniteit met projectmatig werken, zelfstandigheid en een analytische instelling.
Aanstelling, voor beide functies, geschiedt in eerste instantie voor maximaal 1 jaar. Bij gebleken geschiktheid kan de aanstelling daarna worden verlengd tot uiteindelijk een vast dienstverband. Honorering vindt plaats op basis van aantoonbare kennis- en werkervaring. Vestigia kent goede secundaire arbeidsvoorwaarden, waaronder een bedrijfspensioen- en spaarregeling, reiskostenvergoeding en aanvullende regelingen voor opleiding en kinderopvang.
Informatievragen en sollicitaties kunnen binnen 14 dagen gericht worden aan:
dr. K.E. Waugh, Managing Partner van Vestigia BV
Grote Koppel 14
3813 AA Amersfoort
Tel. 033-277 92 00
info@vestigia.nl
Sollicitaties dienen te worden voorzien van een CV en de naam van twee referenten.
door Jeroen | Vacatures | Reacties (0)
20 juni 2005
Hiërogliefen voor beginners
Van woensdag 6 juli 2005 t/m vrijdag 8 juli 2005 organiseert het KMKG een cursus 'hiërogliefen voor beginners'. Het Jubelparkmuseum is de ideale plaats om hiërogliefen in het echt te zien en dankzij deze driedaagse cursus ook 'the place to be' om ze te leren ontcijferen. Taal en schrift van de oude Egyptenaren hoeven niet langer een gesloten boek te blijven. Via een aantal toegankelijke voorbeelden leert Peter De Smet je stap voor stap hoe je hiërogliefen kan lezen.
Bovendien krijg je een historisch overzicht en een schets van de oorsprong van de Egyptische taal en kan je nader kennismaken met de de Oudegyptische literatuur. Een uitgelezen kans dus om met deze nieuwe kennis de materiële cultuur van de Egyptenaren met andere ogen te bekijken.
Programma:
woensdag 06/07 – donderdag 07/07 & vrijdag 08/07/2005
van 10.00 tot 12.30 uur en van 14.00 tot 16.30 uur
1. De literatuur van het Oude Egypte
Oud-Egyptische schriftsystemen.
2. Basisprincipes van de Oud-Egyptische spraakkunst
met praktische oefeningen
3. Vertaling van verschillende teksten of tekstfragmenten die vaak in de opschriften van het oude Egypte terugkeren.
De cursus wordt georganiseerd ism Amarant vzw. Via deze website kan je ook inschrijven voor deze en andere cursussen.
Cursusgeld:
Leden van Amarant: 56,50 EUR
-26/+60: 64,00 EUR
niet-leden: 67,00 EUR
Verdere info:
KMKG:
02 / 741 72 14
ecd@kmkg-mrah.be
door Jeroen | Varia | Reacties (0)
Sporen van bewoning in Wielsbeke
Een tijdje geleden vonden de archeologen in Wielsbeke al een prehistorische percelering. Bij de opgraving van een tweede sleuf troffen ze nu ook enkele spiekers en een silo aan. Deze resultaten tonen aan dat er zeker landbouwactiviteiten waren op de site, en wellicht dus ook bewoning.
Op het vereenvoudigde grondplan van Vlak II zijn enkele vierpalige constructies (A, B, C en D) duidelijk zichtbaar. Ze bestaan telkens uit vier paalsporen die een vierhoek vormen met zijden van ongeveer 2,5 meter. Deze paalsporen zijn eigenlijk de verkleuringen in de moederbodem die de plaats aanduiden waar ooit een kuil is gegraven om een paal in te zetten. Ze zijn meestal niet erg diep bewaard, hebben een grijzige vulling en bevatten niet één scherf. Het valt op dat de paalsporen per structuur allemaal even diep gaan.

Het gaat om 'spiekertjes' of 'spijkers', een soort schuurtjes. In deze kleine bijgebouwtjes bewaarde men graan, andere levensmiddelen, zaaigoed, of hooi. Drie van de spiekers vormen een cluster, de vierde (D) ligt een beetje apart. De oriëntering stemt grotendeels overeen met die van de percelering. De datering van deze gebouwtjes is helaas problematisch aangezien er (opnieuw) geen aardewerk werd aangetroffen. Voorlopig veronderstellen de archeologen dat ze dateren uit de overgang tussen Late IJzertijd en vroeg-Romeinse periode, net zoals de percelering. Wel staat vast dat de spiekertjes ontegensprekelijk wijzen op landbouwactiviteiten en dus bijhorende bewoning.
Een ander interessant spoor dat ook wijst op landbouwbezigheden is een kleine silo (E - foto linksboven). Deze structuur was rond in het grondvlak, met een diameter van ongeveer 1 meter. De wanden en bodem waren vlak, waardoor het spoor een cilindervorm heeft die nog tot 40 cm onder het opgraafoppervlak bewaard was. Opnieuw zat er geen enkel scherfje in de vulling, maar deze was wel redelijk houtskoolrijk. Al deze eigenschappen samen doen vermoeden dat deze structuur diende als silo, een ondergrondse opslagplaats voor graan.
De percelering uit Vlak 1 loopt ook in Vlak 2 door. Er is opnieuw een overlapping van de grachten, wat wellicht wijst op een meerfasige percelering. Momenteel zijn de archeologen een mogelijke waterput aan het onderzoeken, en zeer binnenkort zullen ze starten met een derde vlak.
Website opgravingen Wielsbeke-Vaarstraat
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Geen prehistorische boogschutters in Tongeren
In de ArcheoNet-kalender kondigden we voor volgend weekend het Europees Kampioenschap prehistorisch speerdrijven en boogschieten in Tongeren aan. De organisatie laat ons echter weten dat dit evenement wegens omstandigheden niet zal doorgaan.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
JCW archeologiekamp: klooster onder de stenen
Jeugd, Cultuur en Wetenschap (JCW) organiseert tijdens de zomermaanden archeologiekampen voor jongeren. Ben je geboren in de periode 1990-1992 en voel je die ondergrondse kriebel? Dan kun je van 3 tot 10 juli terecht op de Aalstse Hopmarkt, met overnachtingen te Hofstade.
JCW-kampen duren, naargelang het thema en de leeftijd, vier tot veertien dagen. Tijdens deze dagen wordt gestreefd naar een integratie van cultuur (cultureel erfgoed) en wetenschappen. Op de archeologiekampen help je tijdens de werkuren, ergens in Vlaanderen, mee op een site. ’s Avonds en in het weekend zijn er ontspannende en leerrijke activiteiten. Het leven zoals het is op een archeologische site...
Een korte geschiedenisles
In 1497 verleende Filips De Schone de karmelieten van Liederkerke toestemming om een klooster te stichten op de Hopmarkt (toen Veemarkt geheten). Kort nadien startte de bouw van kerk en kloostergebouwen. De karmelietengeschiedenis in Aalst is er één van herhaald geweld. Verschillende keren is de kerk doelwit geworden van beeldenstormers en vernietigers. Telkens wordt de kerk heropgebouwd, tot het in 1797 onder Frans bewind, wordt verbouwd tot stadsschouwburg. Rond de Tweede Wereldoorlog werd alles afgebroken. De Duitsers bouwden zelfs nog een ondergrondse bunker op de plaats van de kerk. Momenteel zijn archeologen dit klooster aan het opgraven. Als je zin hebt om hen een handje toe te steken, schrijf je dan snel in.
Deelname aan het kamp kost 250 Euro voor een totale duur van 8 dagen (3 tot 10 juli 2005). De opgravingen zelf vinden plaats op de Aalsterse Hopmarkt, het verblijf is geregeld te Hofstade.
Meer info over de opgraving
Meer info over de JCW-kampen
door Johan | Jeugd | Reacties (0)
Informatiepunt over werkzaamheden Bilzen
In Bilzen komt er een permanent informatiepunt over de werkzaamheden aan de markt en het Kamiel Huysmansplein en de bijhorende archeologische opgravingen. De werkzaamheden lokken heel wat kijklustigen en omdat sommige mensen tot op de werf wandelden, is er gekozen voor een veiligere oplossing. De plannen en schaalmodellen kunnen voortaan bekeken worden in het infopunt.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
19 juni 2005
FVA contactdag: vele kleintjes maken één grote?
Een 35-tal actieve leden van het Forum Vlaamse Archeologie (FVA) staken zondagmorgen de koppen bijeen om een verdere werking voor het initiatief uit te bouwen. Het geanimeerde debat was doorspekt met de nodige meningsverschillen en kritiek. Toch één gemeenschappelijke streefdoel: een pleidooi brengen vóór het Vlaamse archeologische erfgoed.
De aanwezigen boden een mooie blauwdruk van wie en wat er leeft in de Vlaamse archeologie: het universitair personeel en de archeologen tewerkgesteld bij de diverse (inter)gemeentelijke, provinciale en gewestelijke diensten werden aangesterkt met studenten van de 3 universiteiten, Vlaamse archeologen in het buitenland, amateurarcheologen en de occasionele buitenlander in de Vlaamse archeologie. Een mix die duidelijk maakte dat jong/enthousiast en oud/uitgeblust geen synoniemen zijn. De (oud)strijd(ers)vaardigheid werd hier en daar getemperd door jeugdige terughoudendheid en omgekeerd. Van een generatieverschil was er dus geen sprake.
Kritiek op het FVA was voornamelijk toegespitst op het 'militante karakter', de 'negatieve boodschap' en het 'ongeduld' van de eerste acties. Die kritiek kwam allerminst uit de lucht gevallen - ook bij de initiatiefnemers gingen langdurige discussies vooraf aan de acties. Maar uiteindelijk werd besloten voor een havik-aanpak: het is nú immers '5 voor 12' voor het archeologisch erfgoed. Dat jarenlange diplomatie steevast was uitgelopen op sissers, konden ook de meest gehaaide duiven enkel beamen. Die oorspronkelijke 'agressieve' aanpak leidde tot een antwoord van minister Van Mechelen, tot twee parlementaire vragen (pdf) en tot toekomstige gesprekken met diverse politici. Van Mechelen toonde zich in dat initiële antwoord bereid tot een constructieve dialoog, maar tot op heden werd nog niet verder gereageerd op concrete uitnodigingen van het FVA.
Er leefde in de groep dan ook snel een consensus dat een structureel kader voor het Forum moet uitgewerkt worden om serieus genomen te (kunnen) worden op het politieke vlak. Het laatste dat de Vlaamse archeologie nu echter nodig heeft is dat het veld van organisaties verder versnippert tot een lappendeken met wéér een nieuwe vereniging. Daarom gaat het FVA op zoek naar de nodige steun van alle medespelers op het veld van Vlaamse archeologie.
De uitbouw tot een structureel draagvlak hoeft echter niet in de weg te staan van verdere acties en contacten op korte termijn. Nu de archeologie eindelijk haar plaats(je) op de politieke agenda heeft veroverd, zou een periode van besluiteloosheid vanuit de archeologische wereld een doodzonde zijn. Ook daar eensluidende geluiden, maar voorzichtigheid werd geopperd: dit initiatief wordt een werk van lange adem.
Uiteindelijk werden drie werkgroepen opgericht (structuur, inhoud en contacten) die zich met onmiddellijke ingang stortten op enkele belangrijke toekomstvragen voor het Forum:
* Welke structuur (vzw, feitelijke vereniging,...) moet het FVA aannemen om erkend te kunnen worden als volwaardig gesprekspartner en wie schuift/schuiven er als woordvoerder(s) mee aan de politieke tafel?
* Hoe wordt er verder inhoudelijk omgegaan met de wetenschap dat het met ons erfgoed de verkeerde kant opgaat? Pijnpunten aanklagen zonder een alternatief aan te bieden leidt niet tot een constructief debat. Een grondige bonus-malus doorlichting van archeologisch Vlaanderen dringt zich dus op.
* En nog een belangrijke vraag: tot op welke hoogte kan het FVA spreken in naam van gans archeologisch Vlaanderen? Hoe verkrijgt de organisatie de nodige feedback waaruit mag blijken dat een grote meerderheid van (Vlaamse) archeologen en belanghebbenden zich kan vinden in het initiatief?
Het Forum staat voor een moeilijke taak. Naast de politieke hindernissen zal het FVA eerst en vooral de strijd moeten aanbinden met de verschillen en tekortkomingen binnen de archeologische wereld zelf. Maar de bal lijkt aan het rollen gebracht. Het FVA benadrukt dat het oorspronkelijke doel nooit uit het oog mag verloren worden: het Forum is er voor de Vlaamse archeologie en niet omgekeerd.
door Johan | In de pers | Reacties (0)
18 juni 2005
Brugse Museumnacht op 25 juni
De vierde editie van de Brugse Museumnacht wordt opnieuw een rijk gevulde zomeravond, boordevol activiteiten. Dit jaar sluit het programma aan bij het cultuurfestival Corpus Brugge 05: alles staat in het teken van het lichaam. Tot 1 uur ‘s nachts kun je alle deelnemende musea (inclusief tentoonstellingen) gratis bezoeken en bovendien allerlei extra’s meepikken.
Het volledige programma van de Brugse Museumnacht vind je hier.
In het Bruggemuseum vindt ook een archeologische tentoonstelling plaats: 'Skeletten uit de Brugse grond'. Voel het verleden onder je voeten; ontdek via allerlei doe- en zoekelementen het verleden van de stad Brugge. Een kleine aanvullende tentoonstelling toont sporen van het menselijk lichaam bij archeologische opgravingen.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
Dertigste gouwdag in Limburg op 25 juni
Op zaterdag 25 juni vindt de dertigste gouwdag plaats in Limburg. Het thema is 'Heemkunde en archeologie'. Dit jaar wordt er afgesproken in de parochiezaal De Burg te Hamont-Achel.
Programma:
09.30 u. Onthaal met koffie
10.00 u.
- Welkomstwoord door Raymond Lambie, voorzitter Heemkunde Limburg
- Welkom en toelichting thema door Leo Noten, voorzitter Geschied- en Heemkundige Kring 'De Goede Stede Hamont'
10.15 u.
- Lezing: 'Limburgse archeologie en de overheden. Bepalingen, principes, knelpunten en mogelijkheden' door Ingrid Vanderhoydonck
- Lezing: “De provinciale Archeologische dienst. Wat kunnen en mogen heemkringen met archeologie” door Linda Bogaert
11.00 u. Lezing: 'De heemkring in steun bij het archeologisch onderzoek. Een praktijkvoorbeeld: Lommel Maatheide' door Ferdi Geerts
11.40 u. Vraagstelling en discussies
12.00 u. Middagmaal in zaal Abdijhof, Abdijstraat
14.00 u.
- Voor de eerste 40 inschrijvers bezoek aan bidprentjesarchief van wijlen pater Dominicus De Jong en bezoek aan de Achelse kluis (vervoer per autocar waarvoor 2 euro/pers gevraagd wordt).
- De overige inschrijvers bezoeken de tentoonstelling 'Heemkunde en archeologie' en het documentatiecentrum dr. Bussels met mogelijkheid tot determinatie van zelf meegebrachte archeologische stukken.
16.00 u. Slotwoorden in stadhuis van Hamont-Achel
De deelnemingsprijs voor deze dag, middagmaal inbegrepen, bedraagt 20 euro per persoon. Wie enkel deelneemt aan het voormiddagprogramma betaalt 3 euro per persoon. Deelnemers kunnen het juiste bedrag overmaken op rekeningnummer 775-5915284-51 op naam van 'De Goede Stede Hamont', met de vermelding 'Gouwdag 2005'.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
17 juni 2005
Stad Mechelen op zoek naar haar oudste 'Spijker'
Projectontwikkelaar nv Vlaamse Poort gaat in de Begijnenstraat appartementen bouwen met een half-ondergrondse parking. Op deze grond staan resten van een groot zandstenen gebouw uit de 13de of 14de eeuw, dat nu voor een deel uitmaakt van het schoolgebouw CDO. Het voorafgaande archeologisch onderzoek is gepland voor de zomermaanden.
Op oude foto’s kan men zien dat de zandstenen muur, die nu deel uitmaakt van het Mechelse schoolgebouw CDO (Centrum voor Deeltijds Onderwijs), tot in de jaren ’60 nog behoorde tot een monumentaal gebouw dat qua stijl erg op het Schepenhuis lijkt en mogelijk uit dezelfde periode dateert (zie foto).
Historische bronnen doen vermoeden dat het gaat om een 'Spijker', een belangrijk gebouw dat te maken zou hebben met graanopslag. In Mechelen is er nog geen enkel met zekerheid bekend, laat staan opgegraven. De zandstenen muur wordt slechts voor een klein gedeelte bewaard in het huidige ontwerp van de appartementen en alle historische gegevens van deze belangrijke site zullen verloren gaan bij de bouw van de parking. Daarom is voorafgaand archeologisch onderzoek aanbevolen.
De projectontwikkelaar geeft toestemming aan de stad Mechelen om archeologisch onderzoek te verrichten op deze gronden en dit gedurende 3,5 maanden (tussen juli en oktober).
Bron: elektronische nieuwsbrief stad Mechelen
door Johan | Opgravingen | Reacties (0)
Website Raakvlak in nieuw kleedje
Vandaag gaat www.raakvlak.be online, dit is de nieuwe website van de Intergemeentelijke Dienst voor Archeologie in Brugge en Ommeland. De website vervangt het vroegere www.archeologiebrugge.be en vertoont, behalve een nieuwe look, vooral een aantal meer gebruiksvriendelijke
elementen.
Verschillende aanpassingen hebben te maken met de organisatie van de vrijwilligerswerking, die nu pas goed van start kan gaan. De vernieuwde website zal de archeologen ook in staat stellen om naar diverse doelgroepen zeer gerichte informatie te versturen.
Raakvlak, de Intergemeentelijke Dienst voor Archeologie in Brugge en Ommeland, werd opgericht met steun van de Vlaamse Gemeenschap. Voorlopig is de dienst actief in Brugge, Jabbeke en Zedelgem. Er worden momenteel evenwel gesprekken gevoerd in verband met de toetreding van andere gemeentes. De samenwerking met de administraties en besturen van de aangesloten gemeentes loopt ondertussen zeer vlot. De resultaten zijn dan ook veelbelovend. Het is de bedoeling om de bevolking hier zo veel mogelijk over te informeren.
Het logo
In het nieuwe logo (bovenaan rechts) staat het woord "raakvlak" centraal. Het wijst op de samenwerking tussen de verschillende partners, maar heeft ook een inhoudelijke betekenis. De regio waarin de dienst werkt, beslaat het poldergebied ten noorden van Brugge en de rand van de aanpalende zandstreek. Reeds vanaf de prehistorie is het “raakvlak” tussen polders en zandstreek een zeer aantrekkelijk gebied voor bewoning, doordat men er van de twee landschappen kan profiteren. Hoe contradictorisch ook, de grens tussen zandstreek en polders is het element dat het hele gebied verbindt.
Werking
Raakvlak heeft als primaire taak het beheer van het archeologisch patrimonium in de aangesloten gemeenten. In de eerste plaats is het de bedoeling om archeologie te integreren in de ruimtelijke planning van de gemeenten. In het kader van het gemeentelijk structuurplan worden voorwaarden in verband met archeologie opgenomen. Er wordt tevens een Lokale Archeologische Advieskaart opgemaakt, die aantoont wanneer er aan Raakvlak advies moet worden gevraagd.
Een belangrijk onderdeel van de werking bestaat uit de evaluatie van bedreigde terreinen door middel van proefsleuvenonderzoek. In de praktijk komt het er op neer dat er op voorhand - dus voorafgaand aan alle graafwerken - over het hele terrein door een graafmachine verscheidene proefsleuven getrokken worden. De bedoeling is op deze manier inzicht te krijgen in de archeologische potentie van het terrein. Soms is een opgraving noodzakelijk. Kleinschalig onderzoek en werfcontroles voert Raakvlak zelf uit. Als het evenwel over grootschalige opgravingen gaat, zal de bouwheer, in het kader van het Verdrag van Malta, worden aangespoord om bij te dragen in de kosten van het onderzoek.
Een zeer belangrijke hoeksteen binnen het takenpakket van Raakvlak is tenslotte de publiekswerking. Via de website, die een groot succes kent, worden de archeologische nieuwtjes "heet van de naald" bericht. Meer dan 600 geïnteresseerden tekenden reeds in op de nieuwsbrieven. Ook de opendeurdagen op de opgravingen worden erg gesmaakt.
www.raakvlak.be - info@raakvlak.be
door Jeroen | Websites | Reacties (0)
Spitten naar verdwenen kasteel in Kortenberg
De Archeologische Werkgroep Kortenberg start een noodopgraving naar de resten van het middeleeuwse kasteel Hagedocht in Kwerps. Dat stond van de veertiende tot de achttiende eeuw tussen de huidige Vissegatstraat en de Haaggatstraat. Nu er op een deel van de site een woning wordt gebouwd, grijpt de werkgroep en het gemeentebestuur in.
Historicus en burgemeester Henri Vannoppen (VLD) stelde de hele geschiedenis van het kasteel samen. "In de veertiende eeuw had men hier het leen Gielis van der Hagedocht. In 1421 sprak men duidelijk van een kasteel, 't Hof ter Hadocht," vertelt Vannoppen vandaag in Het Nieuwsblad.
Van 1440 tot 1721 was het kasteel in handen van de familie 't Seraerts. In 1721 kocht Bernard Jacobs, een stoffenhandelaar uit Brussel, het goed. In 1775 verkocht de familie het kasteel en even later verdween het uit de geschiedenisboeken. De enige stille getuige is de naam van de aanpalende straat, de Haaggatstraat.
Aangezien de eigenaars van de grond binnenkort starten met de bouw van een woning, zal de Archeologische Werkgroep Kortenberg, met steun van de eigenaars en de gemeente, een noodopgraving uitvoeren. De archeologen hopen waardevolle resten van het verleden van Erps-Kwerps op te graven.
Bron: Het Nieuwsblad - 17 juni 2005
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
16 juni 2005
Zeventiende Open Monumentendag in teken van 'Hout'
Op 11 september is het voor de zeventiende keer Open Monumentendag in Vlaanderen. In meer dan 200 gemeenten worden die dag naar gewoonte weer verschillende sites opengesteld. Centraal thema dit jaar is 'Hout'.
Deze zeventiende editie is het sluitstuk van de trilogie 'Grondstof, stof tot nadenken'.
'Hout' is in de eerste plaats een constructiemateriaal dat door de eeuwen heen zijn degelijkheid heeft bewezen en dat nog steeds doet. Daarnaast wordt hout ook vaak louter als versiering gebruikt. Ten slotte is het een natuurlijk materiaal dat altijd zeer sterk het Vlaamse landschap heeft getekend.
Vanaf half augustus is het volledige programma van de Open Monumentendag te raadplegen in het 'Monumentenmagazine', dat verkrijgbaar zal zijn in onder meer toeristische diensten, VVV's, KBC en Standaard Boekhandels. Vanaf dan is het programma ook verkrijgbaar op www.monument.vlaanderen.be.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
Opgraving Hopmarkt Aalst: huidige stand van zaken
In Aalst gaan de opgravingen op de Hopmarkt, onder leiding van archeoloog Wouter De Maeyer, onverdroten verder. Archeologe Ann De Block houdt ons op de hoogte van de nieuwste ontdekkingen. Verlofdagen en ziektes dunnen de rangen uit, maar dit vlot draaiende team is niet van de rails te brengen...
Het spoor uit de Metaaltijden in Vak VI blijkt een totaal ander uitzicht te hebben dan de vroeger gevonden greppel. Hij is veel dieper en breder. Misschien hangt dit samen met de erosie van het terrein. Hij ligt namelijk lager op de helling.
In twee kuilen vonden de archeologen opnieuw kadaverbegravingen (foto links). Nog maar eens een bewijs dat men op achtererven aan het graven is. Het is nog niet duidelijk over welke dieren het hier gaat.
In een 14de-eeuwse afvalkuil werden dan weer twee kannen (foto onderaan rechts). De grote, in steengoed, werd gemaakt in Langerwehe en heeft radstempels op de rand en op de schouder. Ze is bedekt met een laagje ijzerengobe. Het kleine kannetje werd vervaardigd in het Maasland in witbakkend aardewerk en is gedeeltelijk bedekt met een gele loodglazuur.
Ook de gracht uit vak IV en V kon met een kleine onderbreking opnieuw gevolgd worden in vak VI. Ze deelt de hele Hopmarkt in de lengte in twee. Ook nu blijkt de vulling van de gracht te dateren uit de late 13de of vroege 14de eeuw.
Afgelopen weken werd ook vak VII verder uitgegraven. Een gedeelte van deze werkput ligt op de vroegere Veemarkt, die al van in de 14de eeuw vermeld wordt als marktplein. Het bewijs dat dit plein ooit geplaveid was wordt geleverd door negatiefsporen van kasseien in het vlak.
Ook de noordmuur van de kerk wordt in deze sleuf aangesneden. Parallel met de kerk loopt een riool die zorgde voor de afwatering van het dak. Ten noorden hiervan bevindt zich een tweede, meer recentere, riool, waarlangs vierkante bakstenen sokkels te zien zijn. Ter hoogte van deze sokkels is telkens een opening in de riool zichtbaar. Deze sokkels dienden als steunpunt voor het afdakje dat aan de kerk werd vastgemaakt op het ogenblik dat ze de stadsschouwburg was. De uitsparingen in de riool dienden ook nu weer voor de afwatering van dit dak.
Meer info op de website van de Hopmarkt opgravingen.
door Johan | Opgravingen | Reacties (0)
15 juni 2005
Vrijwilligers gezocht voor opgraving Brussels klooster
De opgraving ter hoogte van het Arme Klarenklooster in Brussel loopt nog steeds verder, maar het begin van de grote werkzaamheden (aanleg van een ondergrondse parking) is in zicht... Daarom lanceren de archeologen een oproep voor vrijwilligers. Alle hulp is welkom tijdens de maanden juli en augustus. Contactpersoon: Britt Claes.
door Tijl | Vrijwilligers | Reacties (0)
Vondsten in Asse leiden tot noodonderzoek
Bij het uitvoeren van bouwwerkzaamheden aan het Oud Gasthuis in Asse werden een aantal sporen uit de 18de en 19de eeuw aangetroffen. Daarnaast lijken een aantal sporen uit de middeleeuwen te dateren. Een van de volgende dagen start een korte opgraving.
De vondsten werden gedaan bij het bouwen van een nieuwe bibliotheek. Het Oud Gasthuis is een rusthuis dat al in de 13de eeuw bestond. De geplande opgravingen vinden plaats achter het huidige gebouw. Er is dus een reële kans om keukenafval, beer- en waterputten, stalletjes en ander kleine gebouwtjes terug te vinden.
De opgraving zullen wellicht geleid worden door archeoloog Stefan Van Bellingen van het VIOE. Hij zal hulp krijgen van de archeologische vereniging AGILAS en de heemkundige kring ASCANIA. Als de vergunningen op tijd klaar zijn, begint men eind deze week al te graven voor een periode van minimum 3 weken.
Vrijwilligers zijn steeds van harte welkom. Zij kunnen contact opnemen met Kristine Magerman of Steven Saerens.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
VGI beloont vernieuwende ICT-toepassingen
In 2005 beloont de Vereniging voor Geschiedenis en Informatica (VGI) voor de derde maal de meest vernieuwende ICT-toepassing op het terrein van de geschiedenis en de archeologie. In 2003 en 2004 werd deze innovatieprijs gewonnen door respectievelijk het Amsterdams Gemeentearchief en het Ename Expertisecentrum.
Dit jaar zal de uitreiking een internationaal tintje krijgen omdat de prijs wordt toegekend tijdens de XVIe conferentie van de Association for History and Computing (AHC) van 14 t/m 17 september in Amsterdam. Speciaal daarvoor is de VGI-innovatieprijs in 2005 omgedoopt tot de VGI Award. Dit jaar worden er dan ook twee prijzen toegekend. Een voor de winnende Vlaams-Nederlandse toepassing en een voor een internationale toepassing.
Voor de Vlaams-Nederlandse VGI Award zal een deskundige jury uit de inzendingen drie toepassingen nomineren. Deze drie mogen tijdens de conferentie een korte presentatie (in het Engels) geven over hun product. Daarna zal er door de jury een winnaar worden aangewezen.
Deze krijgt een oorkonde, het recht om het speciale "VGI-innovatieprijs 2005"-vignet te gebruiken en diverse andere prijzen. Ook wordt na afloop op ruime schaal een persbericht verspreid waarin de winnaar en hun product wordt belicht. De jury roept iedereen op eigen of andere toepassingen voor te dragen voor de VGI Award 2005.
Wie een toepassing wil voordragen in de categorie Vlaams-Nederlandse producten voor de VGI Award 2005, kan een e-mail sturen naar de voorzitter van de jury, O.Boonstra@let.kun.nl. De termijn voor de voordracht eindigt op 1 augustus 2005.
Meer info op vgi-online.org.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
14 juni 2005
Johan Deschieter - Een Romeinse baanpost in Velzeke
Naast het archeologisch onderzoek in de eigenlijke vicus van Velzeke, werden de laatste jaren ook opgravingen uitgevoerd aan de periferie van de Romeinse bewoning. Projectarcheoloog Johan Deschieter identificeerde er een baanpost, die bewijst dat Velzeke een belangrijk regionaal wegenknooppunt was.
Lees het interview.
door Tijl | Interviews | Reacties (0)
Stad Veurne zoekt cultuurbeleidscoördinator (m/v)
Het Stadsbestuur van Veurne gaat over tot de aanwerving, in statutair verband, van een afdelingsverantwoordelijke cultuur en vrije tijd - cultuurbeleidscoördinator A1a-3a (M/V). Jouw aangetekende kandidatuurstelling kan tot 15 juli 2005.
Hij/zij geeft leiding aan de afdeling cultuur en vrije tijd en coördineert de werking van de diensten die onder zijn/haar afdeling ressorteren. Hij/zij coördineert en adviseert en volgt het beleid inzake cultuur op en staat in voor de coördinatie van een kwalitatief en integraal cultuurbeleid.
Kandidaten hebben een diploma dat toegang geeft tot niveau A. De kandidaten moeten slagen in een gewoon aanwervingsexamen. De geslaagde kandidaten worden opgenomen in een werfreserve met een geldigheidsduur van vijf jaar. Functiebeschrijving en inlichtingen in verband met de verloning en de selectieprocedure zijn te bekomen bij de personeelsdienst van de Stad Veurne, Grote Markt, 27, 8630 Veurne (tel. 058/33 55 14; personeelsdienst@veurne.be).
Meer info op veurne.be.
door Tijl | Vacatures | Reacties (0)
Conferentie archeologische tekenaars en landmeters
De jaarlijkse conferentie van de Association of Archaeological Illustrators & Surveyors wordt dit jaar in Nederland gehouden. Van 3 tot 5 september kun je in het Allard Pierson Museum in Amsterdam terecht voor een interessante selectie sprekers.
Op het programma onder anderen:
* Olaf Goubitz over zijn werk met archeologisch leer
* Kees Peterse over zijn reconstructies van Romeinse architectuur
* Alfons en Adrie Kennis over hun reconstructies van vroeger leven voor National Geographic magazine.
* Caroline Needham over haar reconstructies van middeleeuwse leprozen, manken en krijgslieden
Naat lezingen zijn er ook portfoliosessies, een workshop over auteursrechten...
Meer informatie op http://www.aais.org.uk.
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
13 juni 2005
Karmelietenklooster in Ieper geeft geschiedenis prijs
Sinds begin april is in het Karmelietenklooster in Ieper een opgraving aan de gang. Aanleiding is de geplande renovatie van het klooster, waarbij een nieuwbouw wordt gepland in de voormalige kloostertuin. De archeologen vonden al sporen van de 13de eeuw tot de Eerste Wereldoorlog.
Het Karmelietenklooster ligt in het centrum van Ieper, op een boogscheut van het belfort. Terwijl het belfort en de oude stedelijke kern zich op de hoge en droge rechteroever van de Ieperlee bevindt, ligt de site zich in de alluviale vallei op de linkeroever.
In de zuidwestelijke sector van het opgravingsvlak werden al heel wat muren aangetroffen die verband houden met de heropbouw in het begin van de 18de eeuw. Het zijn zware muren, waarvan deze van het hoofdgebouw voorzien zijn van steunberen. De binnenzijde is afgewerkt met een pleisterlaagje en er konden 3 vloerniveaus onderscheiden worden. Opmerkelijk is dat zowel het hoofdgebouw als de zijvleugel gebouwd werden op een dicht stelsel van afvoerkanaaltjes. Aan de noordzijde bevinden zich enkele muren en een bakstenen vloer die vermoedelijk tot de refugia van de abdij van Lo (16de eeuw) behoorden.
Uit de volle Middeleeuwen vonden de archeologen sporen van een oude gevlochten omheining, vroeger tuun genoemd. Het is een rij van kleine paalgaatjes waartussen zich een vlechtwerk van takken bevond om een perceel af te bakenen. Opvallend is dat in beide 'tuintjes' een andere grond werd aangevoerd. Voorbeelden van zo'n tuin vinden we bij de vele beelden en afbeeldingen van Onze-Lieve-Vrouw van Tuine. Zij is nog steeds de beschermheilige van de stad Ieper.
In het oostelijk deel werd het terrein, wegens het afglooien richting Ieperlee, tijdens de 13de eeuw opgehoogd. Uit deze ophogingslagen komt heel wat botmateriaal en aardewerk te voorschijn. In deze zone werden ook de oudste bouw- en grondsporen aangesneden. Het betreft muren opgebouwd uit bakstenen van groot formaat die de archeologen dateren in de 13de-14de eeuw.
Typisch voor Ieper zijn de vele militaire artefacten uit de Eerste Wereldoorlog. Naast de vele kogels, schoenen, drinkgerei... werden enkele bomkraters aangetroffen, waarvan de grootste een diameter heeft van ongeveer 6 meter.
Meer informatie en foto's over de opgravingen in Ieper vind je hier (pdf).
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Ascania gooit geschiedenis Asse op het net
Ascania, de koninklijke heemkundige kring van Asse gaat online. De website staat boordevol informatie over de geschiedenis van Asse, Bekkerzeel, Kobbegem, Mollem, Relegem en Zellik. "Misschien bereiken we via het internet een publiek dat Ascania minder goed kent en wakkeren we zo weer een beetje meer de interesse aan voor onze plaatselijke geschiedenis," aldus voorzitter Flor De Smedt.
De vereniging bezit een documentatiecentrum dat reeds meer dan 1800 boeken, 2000 artikels, verschillende foto's en andere publicaties bevat over onder andere de plaatselijke geschiedenis en archeologie.
Ascania is bereikbaar op het volgende adres:
Ascania tav Flor De Smedt
Mollestraat 9
1730 Asse
Afbeelding: Aquarel van de St.Martinuskerk te Asse van Cyriel Bogaert.
Bron: De Standaard - 13 juni 2005
door Jeroen | Websites | Reacties (0)
Projectarcheoloog in Antwerpen gevraagd
In het kader van een archeologisch noodonderzoek in de Antwerpse binnenstad is de Stadsontwikkelingsmaatschappij Antwerpen (SOMA) op zoek naar een projectarcheoloog. Meer specifiek gaat het om vooronderzoek op de MAS-site en gaat het om een tijdelijk contract van 9 maanden.
Soma vzw vraagt dat de kandidaten beschikken over voldoende opgravingservaring in stadsarcheologische context (met betrekking tot de middeleeuwen en postmiddeleeuwen) om in aanmerking te komen voor het verkrijgen van een opgravingstoelating. Hiernaast moet de projectarcheoloog zelfstandig kunnen werken en leiding geven aan een projectploeg, en tevens sterk gemotiveerd, stressbestendig en nauwgezet zijn.
Houders van één der volgende diploma's komen in aanmerking:
- licentiaat geschiedenis met specialisatie in de archeologie
- licentiaat oudheidkunde en kunstgeschiedenis met specialisatie in de archeologie
- licentiaat kunstwetenschappen en archeologie met specialisatie in de archeologie
- licentiaat in de archeologie
Nog tot 26 juni 2005 kunt u schriftelijk solliciteren op volgend adres:
Soma vzw
tav Eddy Annaert
Grote Markt 27
2000 Antwerpen
De kandidaturen dienen voorzien te zijn van een volledig cv en een afschrift van het gevraagde diploma.
Bron: VDAB
door Niko | Vacatures | Reacties (0)
12 juni 2005
Europese steun voor versterkte erfgoed van Brussel
Septentrion, een Europees project van 19 versterkte steden, investeert nog tot 2007 anderhalf miljoen euro in de restauratie en herwaardering van het typisch versterkte patrimonium van Brussel. Het gaat vooral om delen van de eerste omwalling van de hoofdstad en de Hallepoort, het enige overblijfsel van de tweede stadsmuur.
Dat zei de Brusselse staatssecretaris van Monumenten en Landschappen Emir Kir deze week naar aanleiding van een meeting van het netwerk in Brussel. Septentrion is een netwerk van 19 versterkte steden uit Noord-Frankrijk, België en Zuid-Nederland. In België gaat het om Brussel, Charleroi, Ieper en Lanaken. De steden proberen hun gemeenschappelijk erfgoed en ervaringen te delen.
Zo pakken het Gewest en de stad Brussel de eerste omwalling van de stad aan. Het gaat om restauratie overblijfselen zoals de Anneessens-, Plebaan- en Villerstoren en de Treurenbergmuur die dateren uit de 13de eeuw. De stad Brussel denkt vooral na over de nieuwe bestemming van de Anneessenstoren.
De Hallepoort is het enige overblijvende deel van de tweede omwalling. Het overleefde de sloop voor de aanleg van de lanen van de kleine ring. De Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis (KMKG) financieren met het Gewest een studie over een nieuwe bestemming. De KMKG zullen er een van hun collecties tentoonstellen. Voorts bestaan plannen om van de Hallepoort het centraal informatiepunt over versterkt Brussel te maken. Op termijn zal het versterkte erfgoed van de hoofdstad bekeken kunnen worden via een pedagogisch parcours.
Wat sensibilisering betreft werkt Brussel net als alle andere partnersteden van Septentrion aan 'Stadsschriften'. Dat zijn publicaties die het belang van de omwallingen voor het ontstaan en de groei van de stad in de verf zetten. Het Brusselse stadsschrift is in de maak.
Het totale budget van het project bedraagt 15 miljoen euro. Europa neemt de helft van dat bedrag voor zijn rekening. De rest van de kosten worden voor wat de eerste omwalling betreft gedragen door de eigenaar, de stad Brussel, en het Gewest. Voor de Hallepoort komt de federale staat tussen als eigenaar.
Septentrion werkt intussen ook aan een ander ambitieus doel. Een studie onderzoekt de mogelijkheid om het versterkte patrimonium van de 19 steden door de UNESCO te laten erkennen als werelderfgoed.
(Belga)
door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)
"Archeologie betrokken bij planning 2e fase Antwerpse Leien"
Knack Magazine besteedde deze week ruim aandacht aan de opgravingen van de Antwerpse Leien. Tijdens dit project werden delen van de stadsmuur-bastion gevrijwaard voor de toekomst. Andere ontdekkingen bevestigden het belang van de site. Maar geen rozen zonder doornen - ook dit project kende de nodige moeilijkheden.
Projectingenieur Bart Janssens coördineert de werken aan de Leien. Hij is geïnteresseerd in wat de archeologen uit de grond toveren, maar geeft grif toe dat de aandacht voor ons ergoed er niet zou geweest zijn indien de wet dat niet had gedicteerd. "De wet verplicht ons rekening te houden met het archeologisch patrimonium tijdens openbare werkzaamheden en verplicht het vragen van archeologisch advies bij het aanvragen van een bouwvergunning." Toch loopt het niet altijd zoals het hoort. "Onze plannen waren af voordat we met de archeologen geconfronteerd werden. We wisten natuurlijk dat er allerlei historisch materiaal in de grond zat, maar we kunnen de werken niet om de haverklap stilleggen."
Er was uiteindelijk wat wrevel omdat het behoud van het bastion een vertraging van drie maanden op de werkzaamheden opleverde. "We zouden ook graag meer bewaard zien," aldus Janssens, "maar we zien niet goed hoe we dat kunnen doen zonder voor meer overlast te zorgen. Wanneer archeologen reeds voor de werken kunnen beginnen graven, krijgt de burger nog vroeger met obstakels te maken."
Archeologen Bas Bogaerts en Karen Minsaer benadrukken het belang van de site. "De bastionmuur is niet zomaar om een hoop oude stenen. De 16e eeuwse omwalling was een prestigeproject en een historische primeur voor de stad. De beste Italiaanse ingenieurs werden ingehuurd om de stedelijke verdediging te organiseren in Noord-Italiaanse renaissancestijl." Maar de opgravingen brachten nog veel meer aan het licht. "De volledige evolutie van post-middeleeuwse oorlogsvoering komt aan het licht. Zo is o.a. de ontmijningsdienst van het leger reeds enkele projectielen moeten komen vernietigen die dateren van de onafhankelijkheidsstrijd van België," vertelt Bogaerts. Verder kwam er nog een unieke gesloten context aan het licht in de vorm van een 16e eeuwse poel. Bogaerts: "De poel is te zien op oude stadskaarten. Uit het vondstmateriaal steken we veel op over de toenmalige leefomstandigheden van de doorsnee Antwerpenaar." Alle slib uit de poel wordt verzameld, met vrachtwagens afgevoerd en opgeslagen om te worden uitgezeefd.
Minsaer: "Er is in de archeologie een belangrijk onderscheid tussen onderzoek en behoud. Het onderzoek was in de bouwvergunning opgenomen, het behoud niet. In onze buurlanden wordt meer aandacht geschonken aan het behoud van het culturele erfgoed." Toch is ze tevreden over de organisatorische en financiële medewerking van het Vlaamse Gewest. Voor de tweede fase van de werken aan de Leien, die in 2007 moet beginnen, zullen de archeologen alvast wél vanaf het begin bij de plannen betrokken worden. Ondertussen heeft de afdeling archeologie van de stad Antwerpen een inventaris samengesteld van potentieel interessante sites die zich op het parcours van de werkzaamheden bevinden.
Bron: Knack Magazine, 8 juni 2005, p. 70-72
Zie ook eerdere artikels op ArcheoNet: 19 januari, 11 maart, 30 maart, 2 april en 4 april
door Johan | In de pers | Reacties (0)
11 juni 2005
Nieuwe website over Belgisch roerend erfgoed
Al bijna 20 jaar verwerft de Koning Boudewijnstichting Belgisch erfgoed met een grote symbolische waarde. Vervolgens krijgen die steevast een plek in een Belgisch museum. Op de nieuwe website www.roerend-erfgoed.be stelt de stichting haar collecties voor.
Om haar inzet voor het roerend cultureel erfgoed te bestendigen, heeft de Koning Boudewijnstichting het 'Fonds voor het Roerend Cultureel Erfgoed' opgericht. Dit fonds beschikt over een kapitaal van 19 miljoen euro en een jaarlijks aankoopbudget van 500.000 euro. Erg beperkte middelen gezien de situatie van de huidige kunstmarkt. Daarom worden ze slechts aangewend voor initiatieven die andere instanties niet of moeilijk kunnen verwezenlijken.
Informatie over die kunstwerken, tentoonstellingen, publicaties, foto’s, elektronische prentbriefkaarten, screensavers en nog veel meer, vind je dus op de nieuwe website. Hoewel het vooral om kunstvoorwerpen gaat, heeft de permanente collectie ook een archeologisch luik. Zo verwierf het fonds in 1992 een Gallische muntschat uit Thuin (foto) en in 1995 het bekende bronsdepot van Heppeneert.
www.roerend-erfgoed.be - Afbeelding: Bollaert & Moortgat
door Tijl | Websites | Reacties (0)
10 juni 2005
Tieltse schuilkelder geeft geheimen prijs
Na twee weken onderzoek heeft de schuilplaats uit 1942 op de Tieltse Markt de meeste van zijn geheimen prijsgegeven. De schuilkelder bleek na de oorlog gebruikt te zijn als cisterne voor de Tieltse brandweer. Vooraleer de archeologen de schuilplaats konden onderzoeken, moest meer dan 100.000 liter water weggepompt worden.
De eigenlijke toegangstrap tot de kelder bevond zich net buiten de op te graven sleuf. Daarom beslisten de archeologen de sleuf plaatselijk uit te breiden en deze trap alsnog op te graven. Zo kon men een vollediger beeld te krijgen van de constructie en garandeerde men meteen dat bezoekers de schuilplaats op een veilige manier kunnen bezoeken.
De schuilplaats was tot aan het plafond gevuld met water: met behulp van de technische dienst van de Stad Tielt werd meer dan 100.000 liter water weggepompt. De schuilplaats werd na de oorlog doelbewust met water gevuld: reeds in 1945 gaf het Commissariaat-Generaal voor de Passieve Luchtverdediging de toestemming aan de Stad Tielt om de schuilplaatsen in gebruik te nemen als cisternen voor de stedelijke brandweerkorpsen.
De schuilplaats bestaat uit twee betonnen trappen, met daartussenin een gang (1,40 m breed en 1,80 m hoog), een metalen noodtrap en twee kleine verluchtingsgaatjes. Er zijn nog sporen van zitbankjes en een uitgebreid verlichtingssysteem. Of de gang ook effectief als schuilplaats gebruikt is, is niet zeker: volgens sommigen zijn er na 1942 geen zware bombardementen meer geweest op Tielt.
De gang is bijna 20 meter lang, waarvan het grootste deel zich buiten de proefsleuf bevindt. Met behulp van een topograaf werd het verloop van de schuilplaats op de straat gevisualiseerd. Zo werd onder andere de locatie van de tweede toegangstrap op de straat weergegeven. Of deze trap nog even intact is als de opgegraven trap is niet zeker: op een foto uit 1944 is immers duidelijk te zien dat de tweede toegang zwaar beschadigd is.
In het archief van de Roede van Tielt werd een document teruggevonden waarin journalist André Verbaeys een aantal archeologische vondsten beschrijft, die bij de bouw van de schuilplaats aan het licht kwamen. Een week na de start van de werken stootte men volgens het verslag op muren van 2 m hoog en 1,05 m breed. De muren werden in 1942 in verband gebracht met het schepenhuis, maar de breedte van de muren lijkt eerder in de richting van de lakenhal te wijzen. Er wordt ook melding gemaakt van een overwelfde gang en een waterleiding in zgn. kannebuizen: handgemaakte grijsbruine buizen met een lengte van 35/40 cm, die perfect in mekaar pasten. Tenslotte vermeldt de journalist nog de vondst van vier muntstukken: één munt uit het begin van de 15de eeuw en drie uit de 16de eeuw.
Opmerkelijk is de schets die André Verbaeys van de schuilplaats maakte: op deze tekening is er een ondergrondse verbinding getekend tussen de onderzochte gang en de Halletoren, via twee aparte gangen. Van deze twee constructies zijn echter geen sporen aangetroffen.
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Opgravingen in het Middelburgse stadscentrum van start
In Middelburg, een deelgemeente van het Oost-Vlaamse Maldegem, ving deze week het archeologisch onderzoek aan op een bouwperceel in het centrum van de middeleeuwse stad. De archeologen hopen er resten van het stadhuis uit de 15de eeuw aan te treffen.
Middelburg werd rond 1450 uit het niets als stad opgericht door Pieter Bladelin, raadsman en schatbewaarder van de Bourgondische hertogen. De voorbije drie jaar werd het kasteel van de stadsstichter opgegraven. Dit onderzoek is nu afgerond. Sinds vorig jaar is Middelburg ook beschermd als archeologisch monument.
Na de sloop van oude gebouwen en voorafgaandelijk aan de bouw van een nieuwe woning kan gedurende de zomermaanden opgegraven worden in het hart van het laat-middeleeuwse stadje. Op deze plek wordt op oude kaarten het 15de-eeuwse stadhuis aangegeven, een gebouw dat in 1580 door geuzen in de as werd gelegd.
De opgravingen zijn nog maar net gestart, maar de eerste resultaten zijn veelbelovend. Net als bij beperkte waarnemingen vorig jaar elders in de stadskern, blijkt eens te meer dat de moderne woningen meestal grotendeels rusten op oude funderingen uit de 15de en 16de eeuw. De net gesloopte woningen bedienden zich blijkbaar ook nog van een originele waterput.
Er werden reeds verschillende muren aangetroffen, waaruit voorlopig al enkele indelingen in ruimten werden herkend. Het uiteindelijke verhaal wordt ongetwijfeld complex want enkele kleinere muren, uitbraaksporen en meerdere gewelven laten het bestaan van kelders of riolen vermoeden.
Alle vrijwillgers zijn meer dan welkom in Middelburg. Meer info bij Pedro Pype (0478/26.45.06) of Wim De Clercq (0497/57.81.27)
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
SNA lanceert vacaturewebsite
De Stichting voor de Nederlandse Archeologie heeft begin juni een nieuwe vacaturewebsite gelanceerd. De Vacaturebank Archeologie is onderdeel van de goedbezochte website van de SNA en is te vinden op www.sna.nl/vacaturebank.
Door op één centrale plaats alle vacatures in de Nederlandse archeologie te publiceren, hoopt de SNA het voor werkzoekenden eenvoudiger te maken de juiste baan te vinden. Op de website worden alle vacatures overzichtelijk gepresenteerd. Door de korte samenvatting per vacature kan de bezoeker snel beoordelen of de functie iets voor hem of haar is, vervolgens kan de volledige functiebeschrijving worden gedownload.
Belangstellenden kunnen zich ook abonneren op een berichtenservice. Ze ontvangen dan automatisch een berichtje in hun e-mailbox zodra een nieuwe vacature op de website wordt gepubliceerd.
door Tijl | Vacatures | Reacties (0)
9 juni 2005
Verordening ter bescherming van het archeologisch patrimonium
Ignace Bourgeois en Patrick Vandevelde hebben binnen het kader van de Gemeentelijke Commissie voor Ruimtelijke Ordening (GECORO) van de Stad Aalst een voorstel tot 'stedenbouwkundige verordening ter bescherming van het archeologisch patrimonium' klaargestoomd. Deze tekst is onlangs door de GECORO goedgekeurd.
De stedelijke administratie zal dit voorstel nu beoordelen en doorsturen naar het College van Burgemeester en Schepenen. Dit soort voorstel, uitgaande van archeologen, is wellicht het eerste in zijn soort in Vlaanderen. Bovendien zitten er in verschillende GECORO's archeologen, waardoor deze tekst dan ook een ruimere verspreiding verdiend. Reacties en opmerkingen zijn steeds welkom. Eén tip: om zo ver te geraken is het vrijwel essentieel om de aanmaak van de verordening te laten inschrijven in het bindende gedeelte van het lokale ruimtelijke structuurplan.
Meer info:
Download de volledige tekst hier (pdf).
Ignace Bourgeois: 09/2341402 of 0499/417978
Patrick Vandevelde: 0478/443083
door Johan | Erfgoed | Reacties (0)
'Belgische' muntschat in Sedgeford, Engeland
Er schuilt meer in een koeiebot dan je denkt... Zo blijkt althans te Sedgeford, Engeland, waar een Angelsaksisch dorp wordt opgegraven. Een metaaldetector sloeg tilt boven een koeiebot, waarna een röntgenscan de oorzaak aan het licht bracht: in het bot zaten 20 gouden staters, geslagen te Gallia Belgica rond 50 v. Chr. (Bron: Archeologie Magazine, 2005 nr. 3, p. 21)
door Johan | Internationaal | Reacties (0)
Word IJzertijdboer (m/v) !
Heb je altijd al eens op een IJzertijdboerderij willen werken? Indien je 16 jaar of ouder bent, dan ligt je kans nu voor het grijpen! Op het Internationaal Zomerkamp dat georganiseerd wordt door het Historisch Openluchtmuseum Eindhoven kan je gedurende een week meebouwen aan een IJzertijdboerderij.
Het zomerkamp gaat door van maandag 22 tot en met zondag 28 augustus 2005. Het is niet noodzakelijk te beschikken over enige ervaring in het prehistorisch bouwen. Enthousiasme en interesse in het werken met hout, leem en andere 'primitieve' materialen zijn daarentegen wél vereist. Voor mensen onder de 18 is er schriftelijke toestemming van de ouders nodig. Buitenlandse deelnemers moeten zich verstaanbaar kunnen maken in het Engels of Duits.
In de voorbije meivakantie werd al een soortgelijke week georganiseerd. Ook nu verwachten de organisatoren studenten archeologie (of aanverwante studies) van verschillende universiteiten, maar ook bijvoorbeeld mensen die houden van de sfeer van dit soort openluchtmusea.
De deelnemers slapen gedurende het zomerkamp in een zelf meegebrachte slaapzak in een IJzertijdboerderij. Overdag is het museum geopend voor het publiek en werken de deelnemers in IJzertijdkledij (kan geleend worden in het museum). Het koken gebeurt in de groep zelf, maar voor de ingrediënten wordt gezorgd. Er zijn moderne douches en wc's.
De organisatie zorgt wél voor:
* eten en drinken
* een slaapplek
* een bedrijfs-WA verzekering, tijdens het verblijf (hiervoor wordt er bij inschrijving een contract opgestuurd)
maar niét voor:
* de reiskosten van en naar het museum
* je eigen WA verzekering
* je eigen reisverzekering
Voor meer informatie en inschrijving (voor 1 augustus) kan je terecht op onderstaand adres:
Historisch Openluchtmuseum Eindhoven
Judith Schuitert
Boutenslaan 161B
5644 TV Eindhoven
040-2522281
door Niko | Vrijwilligers | Reacties (0)
Luchtfoto's tonen honderden archeologische sporen in Jabbeke
Archeologen van de Gentse universiteit en Raakvlak hebben de voorbije maanden meer dan 500 luchtfoto's van de gemeente Jabbeke (West-Vlaanderen) bestudeerd. De inventaris leverde maar liefst 383 verschillenden archeologische sporen op.
Op 1 januari 2005 startte een samenwerkingsproject tussen Raakvlak, de Intergemeentelijke Dienst voor Archeologie in Brugge en Ommeland, en de Vakgroep Archeologie en Oude Geschiedenis van Europa van de Universiteit Gent voor een luchtfotografische inventarisatie van de gemeente Jabbeke.
De archeologen hadden 557 luchtfoto's van het grondgebied van Jabbeke ter beschikking. Aan de hand van deze schuine luchtopnames werden archeologische sporen opgespoord en geïnventariseerd. Bij deze sporen gaat het voornamelijk om verkleuringen in het gewas (crop marks), maar men stelde ook verkleuringen van de bodem (soil marks) of de aanwezigheid van water (water marks) vast.
Uiteindelijk identificeerden de archeologen 383 verschillende sporen: grachten, kuilen, perceelsgrachten, sites met walgracht, wegtracés, grafheuvels uit de Bronstijd en zelfs loopgraven. De analoge en digitale kaarten die op basis van deze inventaris gemaakt werden, zijn voor Raakvlak een onmisbaar beleidsvoorbereidend werkinstrument.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
8 juni 2005
Middeleeuwen 'terug' in Luik: tentoonstelling "Gratia Dei"
Tot 31 juli loopt in de stad Luik een expositie die de niet-zo-duistere Middeleeuwen opnieuw over de stad doet neerdalen: Gratia Dei - Les chemins du Moyen Age. De tentoonstelling heeft tot opzet het besmeurde blazoen van de periode op te blinken. Dagelijks te bezoeken (uitgenomen op maandag) in de Église Saint-Antoine - Musée de la Vie Wallonne.
Dappere ridders, bedroefde prinsessen, wulpse monniken, onderdrukte boeren, troubadours en minnezangers die op jaarmarkten en kerkpleinen rondlopen: de Middeleeuwen zijn rijk aan clichés. Lange tijd werd deze periode minachtend vereenzelvigd met 'teloorgang', 'duisternis' en 'ondergang'. Vandaar het bijvoeglijk naamwoord: 'midden'. En toch... Wie ontkent de schoonheid van de Romaanse en de Gotische kunsten? En kenden we in de Middeleeuwen niet de eerste stadsvrijheden en de opbloei van de steden? Dit 1000 jaar lange en rijke tijdperk verdient een uitgebreid overzicht!
Verdeeld in vijf grote thema’s ('ruimte en tijd', 'aarde en boeren', 'stad en kooplieden', 'gezag', 'wetenschap en communicatie') zal deze internationale tentoonstelling "Gratia Dei" wellicht uw lang vergeten leerstof weer opfrissen. Na Canada, de Verenigde Staten en Duitsland is deze reizende tentoonstelling bezig aan haar opmars doorheen Europa.
Bezoek dus deze zogenaamde 'Middel'eeuwen in een mythisch oord: de oude Église Saint-Antoine; in de 13e eeuw gebouwd, meerdere malen hersteld, rijk aan barokke elementen en pas in 1957 opnieuw voor het publiek geopend. Het is ook een unieke gelegenheid om het opmerkelijke en indrukwekkende cultuuraanbod van Luik - van oorsprong een middeleeuwse stad - te (her)ontdekken…
De tentoonstelling Gratia Dei - Les chemins du Moyen Age werd door het Museum van Beschaving van Québec ontworpen en wordt op initiatief van Liège-Province-Culture in samenwerking met de stad Luik tentoongesteld.
Practische info
Église Saint-Antoine - Musée de la Vie Wallonne,
Cour des Mineurs
4000 Luik
Tel: 042/379040 - Fax: 042/379089 - E-mail
De tentoonstelling loopt nog tot 31 juli en is dagelijks te bezoeken (uitgezonderd maandag) van 10u tot 18u (vrijdag tot 20u).
Bron / meer info: Archeologie Magazine (2005, nr. 3, p. 58-61) en Gratiadei.be
door Johan | Tentoonstellingen | Reacties (0)
Stad Landen zoekt een cultuurbeleidscoördinator
In Landen wordt een cultuurbeleidscoördinator aangesteld om het lokale cultuurbeleid uit te voeren en begeleiden. U kunt tot 24 juni reageren op de vacature door uw CV, copieën van het vereiste diploma en rijbewijs én een bewijs van 4 jaar relevante ervaring op te sturen naar het stadsbestuur van Landen. De volledige vacature vindt U op www.landen.be, onder vacatures.
door Johan | Vacatures | Reacties (0)
Stad Ieper zoekt educatief medewerker voor haar musea
Ieper werft een medewerker aan die instaat voor het ontwikkelen en uitwerken van initiatieven van de 5 stedelijke musea (het Stedelijk Museum, het Merghelynck Museum, het Museum Godshuis Belle, het Stedelijk Onderwijsmuseum en het In Flanders Fields Museum) én van het Documentatiecentrum. Lees de volledige vacature hier.
door Johan | Vacatures | Reacties (0)
7 juni 2005
Mechels erfgoed strop in veilingzaal
Sedert 1996 is een aanzienlijk deel Mechels erfgoed opgeslagen in een Antwerpse veilingzaal. De stad Mechelen is er 9 jaar geleden in geslaagd de openbare veiling van de 500 stukken tegen te houden, maar ze zijn nog steeds niet daar waar ze thuishoren: in de stadsmusea.
Erfgoeddagen en open monumentendagen kunnen tegenwoordig rekenen op belangstelling van veel publiek. Dat was ook niet anders op 17 april laatstleden. Onder de talrijke bezoekers van de tentoonstellingen en manifestaties bevonden zich ook een aantal verontruste inwoners van de stad Mechelen. Zij maken zich zorgen over een deel van ons erfgoed "in gevaar". Het erfgoed in kwestie komt uit de ondergrond van Mechelen en is indertijd bij opgravingen onderzocht en beschreven. Deze gegevens zijn overgenomen door het veilinghuis in de verkoopcatalogus van 26 mei 1996.
Gemeenteraadslid Marie-Louise Grouwe-Vervliet (VLD) heeft gepleit om die vondsten, die enkele archeologische kringen in 1996 hebben willen verkopen, terug te brengen naar de Mechelse stadsmusea. Mechelen heeft indertijd de veiling kunnen verhinderen, maar de stukken zijn nog steeds niet waar ze thuishoren, aldus het raadslid. Schepen Johan Timmermans antwoordde dat de procedure ten gronde nog loopt. Op 27 september zal de rechter zich uitspreken over de zaak.
Bron: De Streekkrant van 2 juni en de Mechelse Vereniging voor Stadsarcheologie (MVSA)
door Johan | In de pers | Reacties (0)
Melle wil cultuurbeleidscoördinator m/v
De Oostvlaamse gemeente Melle is op zoek naar een cultuurbeleidscoördinator. Van de kandidaten wordt in eerste instantie verwacht dat ze beschikken over een diploma hoger onderwijs van het korte type, voeling hebben met de culturele sector en slagen voor een aanwervingsexamen.
De cultuurbeleidscoôrdinator van Melle zal verantwoordelijk zijn voor de stimulering van een integraal en kwalitatief cultuurbeleid. Hij organiseert culturele activiteiten en geeft leiding aan de culturele dienst, inclusief de verwante administratieve taken. Ook heeft hij een adviserende en beleidsondersteunende taak: hij staat in voor het voorbereiden van beslissingen van de gemeenteraad en het college van burgemeester en schepenen, en het begeleiden van processen in het kader van het cultuurbeleidsplan.
Indien u meer inlichtingen (bv. een gedetailleerde functiebeschrijving, aanwervingsvoorwaarden of examenprogramma) wenst, dan kunt u deze verkrijgen op de gemeentelijke personeelsdienst via het telefoonnummer 09/272 66 17. U komt er terecht bij Geertrui De Coensel of Wim Maertens.
Vóór 29 juli dient uw sollicitatie (motivatiebrief, cv, kopie diploma, getuigschrift goed zedelijk gedrag) volgend adres te bereiken:
College van burgemeester en schepenen
Gemeenteplein 1
9090 Melle
Bron: job@
door Niko | Vacatures | Reacties (0)
6 juni 2005
Antwerpse burchtmuur weer in middelpunt van de belangstelling
Vorige week startte op het bouwperceel tussen Jordaenskaai en Burchtgracht in Antwerpen het gedetailleerd onderzoek van de middeleeuwse Antwerpse burchtmuur. Na de sloopwerken kwam een flink stuk van de eerste stenen stadsomwalling van rond 1200 vrij voor onderzoek.
Bij de voorbereidende werkzaamheden voor het nieuwbouwproject werden de oude kelders uitgegraven en verwijderd. Alhoewel niet overal even goed bewaard, is de burchtmuur nu zichtbaar over een afstand van meer dan 30 meter. Er werd aan de buitenzijde een eerste sondering uitgevoerd tot op de fundering van de muur.
Het oorspronkelijk loopniveau blijkt zo’n 4 meter onder het huidige te liggen. Onderaan verbreedt de muur en vertoont ze een 80 cm hoge plint. De muur is zeer zorgvuldig gemetseld met gebruik van zowel grote als kleinere kalksteenblokken, aangevoerd uit het Doornikse.
De huidige archeologische werkzaamheden situeren zich aan de buitenzijde van de muur, waar bijgevolg ook een stuk van de (opgevulde) gracht vri
