Het centrum van Oudenburg bevindt zich op een hoger gelegen zandrug op de grens tussen de zandstreek en de polders. Het terrein helt echter sterk af naar het noorden, in de richting van de abdij, zodat de moederbodem zich hier op 2,5 tot 3 meter diepte bevindt ten opzichte van het huidig loopvlak.

Deze depressie zorgde er wellicht voor dat het terrein drassig en onbruikbaar was, en blijkbaar heeft men reeds in de Middeleeuwen geprobeerd dit probleem te verhelpen. Direct boven de moederbodem bevindt zich namelijk een kleipakket van meer dan anderhalve meter dik, ongetwijfeld bedoeld om het terrein op te hogen en het grondwater tegen te gaan. Het schervenmateriaal uit deze kleilagen dateert uit de 12de/13de eeuw. Hoger in het profiel bevindt zich een duidelijk afgescheiden puinlaag, ± 40 cm dik, die 17de/18de-eeuwse scherven bevatte. Deze puinlaag kan wellicht in verband gebracht worden met de afbraak van de abdij, rond 1800. De bovenste lagen ten slotte bevatten 19de/20ste-eeuws materiaal en heel wat recent afval.

De afwezigheid van muurresten of andere bewoningssporen bevestigt eigenlijk wat op de gravure van Sanderus te zien is. Hoewel de oriëntatie en de situering van o.a. de hoevegebouwen en de omheiningsmuur vertekend zijn, toont de afbeelding ons inderdaad geen enkele bebouwing maar wel een groot open erf op de plaats van de site, tussen de noordkant van de abdij en de abdijhoeve. Men wist evenwel niet waar deze noordmuur van het abdijcomplex precies moest gesitueerd worden.

Bij de opgravingen, maar vooral in de bestaande gebouwen, kon deze grens nu toch vastgesteld worden. Ten oosten van het abtsgebouw bleef namelijk nog een opslagruimte van het vroegere tuinbouwbedrijf bewaard. De noordkant van dit gebouwtje was vroeger aan het zicht onttrokken, maar werd nu in het kader van de opgravingen vrijgemaakt. Hierbij is gebleken dat de onderste helft van deze muur wellicht een restant is van de noordgevel van het abdijcomplex. Op de ets van Sanderus lijken de achtergevel van het abtsgebouw en die van het gebouw ten oosten daarvan één geheel te vormen, onderbroken door een hekken ter hoogte van de dwarsvleugel met het dormitorium. De bewaard gebleven muur vertoont onderaan een plint in natuursteen, die inderdaad terugkomt in de achtergevel van het abtsgebouw. Bovendien liggen de beide muren precies op dezelfde lijn. Het is heel waarschijnlijk dat dit de noordgevel was van de eigenlijke abdijgebouwen. De site bevindt zich ten noorden hiervan, en kan dus inderdaad een open erf zijn geweest. Het is uiteraard de bedoeling deze elementen, in samenspraak met de architecten, binnen het nieuwbouwproject te integreren.