HomeKalenderForumContactLinks

« augustus 2005 | oktober 2005 »

30 september 2005

Arduinen bekkens blootgelegd in Sint-Jansbergklooster

Op het kloosterdomein van de Sint-Jansberg in het Limburgse Zelem (Halen) is maandag een opgravingscampagne gestart. Archeologen gaan er op zoek naar de funderingen van het gebouw. Gisteren werden al twee arduinen bekkens blootgelegd. De opgravingen zullen twee weken duren; op zondag 9 oktober kunnen geïnteresseerden de opgravingen bezoeken.

Het Sint-Jansbergklooster in Zelem (graafschap Loon) is gesticht in 1329 door heer Gerard van Diest, gelegen in het hertogdom Brabant. Bij godsdiensttroebelen in 1582 brandde het volledige klooster af, met uitzondering van de kapittelzaal. Dit gebouw wordt zowel door bronnen als door analyse van de steenhouwtechnieken gedateerd voor 1410. Dit gebouw is dringend aan restauratie toe, en de huidige opgravingscampagne kadert in het restauratiedossier.

De Franse URAC (Unité de Recherches Archéologiques Cartusiennes) 'leende' voor twee weken een tekenaar-analyst uit, die op basis van sporen in de muren, de bouwgeschiedenis van het gebouw poogt te reconstrueren.

"Vorig jaar legden we reeds de ijskelder bloot onder de kapittelzaal," vertelt Cyril Rubens. De ligging van deze ijskelder is reeds uniek op zich, nog meer uitzonderlijk is de vaststelling dat hij grotendeels uitgehouwen is in een bank rode ijzerzandsteen. "We stelden eveneens vast dat de kapittelzaal - in alternerende lagen van ijzerzandsteen en baksteen- tenminste aan de zuidzijde rechtstreeks gebouwd is op deze ijzerzandsteen."

Het doel van de huidige opgravingen is na te gaan of de aanzet van funderingen die we aantroffen, haaks op de zuidmuur, verder lopen. "In dat geval kunnen we te maken hebben met de resten van een gebouw dat voorafging aan de kapittelzaal uit 1410," weet Rubens.

Het terrein achter de kapittelzaal werd in de 19de eeuw, toen het klooster omgebouwd werd tot 'hof vn plaisantie' voor een adellijke familie, gebruikt als een stort voor bouwpuin en eveneens van keramiek, glas, metaal en dergelijke. "Met de gevonden scherven zijn we er reeds in geslaagd een aantal schalen en potten te reconstrueren," vertelt Rubens. "Die zullen de basis vormen voor het museum dat in december geopend zou worden."

Gisteren nog legden de archeologen twee arduinen bekkens bloot, waarvan de grootste 1.80 m op 0.95 m meet bij 0.21m, met een rand van 5cm. Was dit een waterbekken dat thuishoorde in de keuken, of hoorde het eerder bij een van de ambachten die hoorden bij het materiële kloosterleven? Het vervolg van de opgravingen zal hierover misschien uitsluitsel kunnen geven.

Op zondag 9 oktober, van 14u tot 17u, krijgen geïnteresseerden de mogelijkheid om de opgravingen te bezoeken. Nadien gaat de sleuf onherroepelijk dicht, omwille van de stabiliteit van het gebouw en mogelijke veiligheidsrisico's voor bezoekers aan het park. Tegelijk kunnen de bezoekers kennismaken met het Engelse park en met de kartuizertaverne.

Meer informatie: Cyril Rubens
Externe link: Het Sint-Jansbergklooster

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

29 september 2005

Jeugdig enthousiasme voor proefonderzoek kasteel Zevenbergen

Kinderen van de Freinetschool De Boomhut staren geïntrigeerd naar het gapende gat binnen hun schoolmuren. De daders, archeologen van Raakvlak, speuren naar de resten van het kasteel Zevenbergen. Dit proefonderzoek vormde dan ook een uitgelezen kans om de 'grond'beginselen van het archeologische vak uit te leggen aan de leerlingen.

De voorbije weken vond in de Freinetschool De Boomhut een beperkt archeologisch proefonderzoek plaats, in het kader van de nieuwbouwplannen die het Gemeenschapsonderwijs heeft in deze basisschool. Raakvlak, de intergemeentelijke dienst archeologie voor Brugge en Ommeland, gaat er op zoek naar overblijfselen van het 18e eeuwse kasteel Zevenbergen en naar eventueel oudere sporen.

Het proefonderzoek was voor de leerlingen van De Boomhut natuurlijk een buitenkansje om van nabij kennis te maken met een opgraving. Alle klassen van de lagere school kregen een les in archeologie. De archeoloog gaf uitleg over de bedoeling van het onderzoek en beantwoordde heel wat vragen. Enthousiasme alom!

Ook de allerkleinste kleutertjes waren niet weg te slaan van de opgravingssleuf. 'Archeologie' werd een magisch woord dat de muren van het kasteel tevoorschijn kon toveren. Veertien piepjonge kinderen gingen daarna in de klas aan de slag met tandenbortels, oude verfborstels,... Stenen werden gepoetst en 'opgegraven' uit een gips-met-zandbedje. Een belevenis om niet meer te vergeten.

Bron: Raakvlak Nieuwsbrief

door Johan | Jeugd | Reacties (0)

Van boterspaan tot tuimelaar op de Hopmarkt

De opgravingen aan de Hopmarkt in Aalst leverden laatst nog een '3-vingerige' handschoen op. Uit hetzelfde 15e eeuwse vullingspakket doken nog meer vreemdsoortige voorwerpen op... die bij nader onderzoek een logische uitleg kregen.

Gedurende de afgelopen weken werd de gracht in werkput VII en VIII verder uitgegraven. Het deel in werkput VII leverde enkele mooie 15e eeuwse voorwerpen op. Het eerste houten voorwerp is overtuigend een botermes/boterspaan (foto rechtsboven en detail links) waarmee ’kopjes’ boter uit een boterton worden gehaald. Met de kartelrand worden de kopjes afgestoken en in vet papier, kleine kuipjes, spanen doosjes of potjes gedaan en verkocht. In deze gekartelde rand van de spaan blijft het water hangen waardoor de boter makkelijk loslaat.

Het tweede voorwerp in bot of gewei is een tuimelaar (foto rechts). Deze platte, doorboorde schijf met inkeping maakte deel uit van het slot van de kruisboog, waarin de pees gelegd en opgespannen werd. Door het middengat in de tuimelaar ging een pen of pees die de tuimelaar op zijn plaats hield zodat hij om zijn as kon draaien. De inkeping in de lengte liet toe dat het uiteinde van de pijl tot tegen de pees geschoven kon worden. Wanneer een grendel aan de onderzijde van de boog werd gelost, klapte de tuimelaar naar voor, zodat de pees losliet en de pijl weggeschoten werd.

Bron: opgravingen Hopmarkt Aalst

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

Archeologie op telefoonkaarten

Naar aanleiding van de verhuis naar een nieuw lokaal organiseert de Koninklijke Rupel Hobby Club van Boom op zondag 2 oktober een originele groepstentoonstelling over 'verzamelen'. Archeoloog Kristof Verelst zal er zijn collectie telefoonkaarten rond het thema 'archeologie' voorstellen.

Zeven verschillende personen zullen op 2 oktober een veelzijdige doch beperkte kijk geven op hun specifieke verzamelgebied. Onder de zeven tentoonstellers zal Kristof Verelst, archeoloog van opleiding, het verzamelgebied van de telefoonkaarten belichten. Enerzijds zal hij met de titel 'Hoe een passie uitgroeide tot obsessie: Archeologie op Telefoonkaarten' een korte reis maken doorheen de tijd aan de hand van de monumenten en culturen die op de telefoonkaarten uit zijn collectie terug te vinden zijn. Anderzijds zal hij aan de hand van deze reis de veelzijdigheid en leerzaamheid van zijn hobby proberen te bewijzen.

De Koninklijke Rupel Hobby Club wil dan ook graag iedereen uitnodigen om eens een kijkje te komen nemen. Men kan de groepstentoonstelling bijwonen vanaf 9u tem 11u30 in 'Zaal Palace', Groene Hofstraat 25 te Boom; de inkom is gratis.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

28 september 2005

Professoren Verhaeghe en Lambrecht van de VUB op emeritaat

Belangrijke veranderingen in het docentenkorps van de Vrije Universiteit Brussel (VUB): 2 monumenten van de vakgroep Kunstwetenschappen en Archeologie (SKAR), Prof. Dr. Frans Verhaeghe en Prof. Dr. Jeanine Lambrecht, gaan op emeritaat. Zij worden respectievelijk opgevolgd door Prof. Dr. Dries Tys, archeoloog en historicus, en door Prof. Dr. Thomas Coomans, specialist gothische abdijarchitectuur en neogothiek.

Prof. Dr. Frans Verhaeghe (foto links, blauwe cirkel) is oud-voorzitter van de Vlaamse Archeologische Raad en mede-ontwerper van het archeologische decreet van 1993. Maar hij is vooral de man die middeleeuwse archeologie in Vlaanderen academisch heeft uitgebouwd qua methodologie en theorie, en die heel wat hedendaagse archeologen gevormd en bezield heeft. Zijn opvolger, Prof. Dr. Dries Tys (foto links, rode cirkel), archeoloog en historicus die rond middeleeuwse landschapsvorming en de studie van middeleeuwse materiële cultuur werkt en in 2003 gedoctoreerd is.

Bovendien gaat ook Prof. Dr. Jeanine Lambrecht op emeritaat. Zij was een belangrijk lid van de Brusselse Commissie voor Monumentenzorg en specialist aangaande architectuur in Brussel. Zij wordt opgevolgd door de internationaal gerenommeerde Prof. Dr. Thomas Coomans, specialist gothische abdijarchitectuur en neogothiek, en auteur van een indrukwekkende studie over de abdij van Villers-la-ville.

door Johan | Varia | Reacties (0)

cDavid: hoe digitaliseer je een beeldarchief?

Het nieuwe rapport van cDavid, een project over het Vlaams digitaal cultureel erfgoed, wil een praktische houvast zijn voor erfgoedbeheerders die een waardevolle fotocollectie wensen te ontsluiten via een digitale beeldbank. Aan de hand van tips en voorbeelden wordt de lezer begeleid vanaf het formuleren van de doelstellingen tot het openen van een virtueel fotomuseum. Sinds gisteren is trouwens het beeldarchief van de stad Oostende on-line te raadplegen op www.beeldbankoostende.be.

Matthias Vandermaesen is projectmedewerker van cDavid in het Antwerpse stadsarchief en de auteur van het rapport. Hij overloopt een aantal praktische overwegingen over de kwaliteit van het materiaal en de auteursrechten waarmee je rekening moet houden bij het opzetten van een beeldbank. Daarna komt het echte digitaliseringproces aan de beurt. Wanneer werk je best met een scanner en wanneer met een digitale camera? En hoe kan je de kwaliteit van een kopie optimaliseren?

Alle tips en aanbevelingen worden geïllustreerd aan de hand van het EVA-project, de European Visual Archives beeldbank. Dit project onderzocht hoe de historisch waardevolle fotocollecties van het Antwerpse stadsarchief en de London Metropolitan Archives kunnen gedigitaliseerd worden en via het internet toegankelijk gemaakt. Hier kunnen 20 000 beelden uit de fotografische collecties van beide archieven worden opgevraagd, afgeprint of besteld.

Het rapport Digitaal Beeldarchief kan hier reeds in pdf-formaat worden gedownload. De papieren versie is vanaf maandag 3 oktober gratis te bestellen bij het Antwerpse stadsarchief via e-mail of per fax op 03/2069410. Gelieve steeds naam, adres en het aantal gewenste exemplaren te vermelden.

Bron: nieuws.antwerpen.be

Gisteren werd een deel van het Oostendse beeldarchief virtueel toegankelijk gemaakt op www.beeldbankoostende.be. Via het internet zal iedereen het stadsarchief kunnen raadplegen en afbeeldingen van prentbriefkaarten, foto's, tekeningen, kaarten, plannen, affiches en ander drukwerk kunnen opvragen. Voorlopig zijn enkel de prentbriefkaarten digitaal te bezichtigen - de rest van de collectie volgt in de komende maanden.

Om een idee te geven: de collectie prentbriefkaarten alleen al omvat 2.442 exemplaren. Meest voorkomende onderwerpen daarin zijn de maalboten, het kursaal, stormtaferelen, het staketsel, hotels, het park, het station, de zeedijk en het strand. Per afbeelding is ook een volledige beschrijving voorzien. In totaal zijn ruim 15.000 afbeeldingen in de beeldbank opgenomen.

Bron: Het Nieuwsblad

door Johan | Websites | Reacties (0)

Grootste muntschat in Vlaanderen ontdekt

Enkele weken geleden ontdekten detectoramateurs in het zuiden van de provincie Limburg een van de grootste muntschatten die ooit in Vlaanderen is gevonden. De schat dateert uit de 18de eeuw, weegt ongeveer 25 kg en omvat minstens 5000 tot 6000 koperen munten. De schat werd ontdekt door zes leden van de vereniging Prospector Vlaanderen. Hun zoektocht gebeurde op verzoek van de eigenaar nadat in het verleden al verschillende vondsten op het terrein werden gedaan.

Wetenschappelijk gezien is de muntschat erg belangrijk. Er is immers geen enkele vondst bekend die een groot aantal koperen munten uit de 18de eeuw bevat. Koperen munten werden in deze tijd immers uitsluitend als wisselgeld gebruikt. Het opsparen van grote sommen kopergeld was dan ook zinloos.

Wetenschappers staan momenteel dan ook voor een raadsel en heel wat extra onderzoek zal nodig zijn om een verklaring te vinden voor deze enorme schatvondst. Bovendien wordt met de vondst een onverwacht nieuw venster geopend op het gebruik van pasmunt tijdens de tweede helft van de 18de en het eerste kwart van de 19de eeuw.

Prospector Vlaanderen heeft de vondst gemeld bij de cel Archeologie van de afdeling Monumenten en Landschappen. Deze correcte en vlotte melding is te danken aan een recente positieve dialoog die is opgestart tussen verenigingen van detectoramateurs en archeologen. Een werkgroep bereidt momenteel een wettelijk geregulariseerde samenwerking voor tussen hobbyisten en professionele archeologen.

De vindplaats van de schat zal worden opgenomen in de Centrale Archeologische Inventaris van Vlaanderen. De locatiegegevens van dergelijke vondsten zijn immers erg belangrijk voor archeologen. Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) zal de vondst conserveren en in samenwerking met een deskundige verder onderzoeken. In overleg met de eigenaar en de vinders zullen ook de mogelijkheden voor een aanvullende archeologische evaluatie van het terrein worden onderzocht. In samenwerking met de verschillende betrokken besturen en de eigenaar zal naar een bestemming voor de schatvondst worden gezocht.

Voor algemene informatie: Peter Van den Hove (Afdeling Monumenten en Landschappen) en Patrick Schuermans (Prospector Vlaanderen)
Voor meer specifieke informatie over de muntschat: Raf Van Laere (Koninklijke Academie voor Oudheidkunde)

door Tijl | Opgravingen | Reacties (1)

27 september 2005

Hout houdt

Nog tot 16 december loopt in het Stedelijk informatiecenturm archeologie en monumentenzorg in Antwerpen de tentoonstelling 'Hout houdt'. De tentoonstelling brengt een overzicht van het houtgebruik in de woning tussen de 15de en de 17de eeuw. Tijdens de Openbedrijvendag op 2 oktober zet het informatiecentrum de deuren open voor het publiek.

De kleine tentoonstelling 'Hout houdt' werd opgezet door de dienst monumentenzorg van de stad Antwerpen naar aanleiding van het thema van de Open Monumentendag 'Hout, grondstof tot nadenken'. Aan de hand van een speciaal voor de tentoonstelling gemaakte maquette van het voormalig huis ‘de Witten Engel’ uit de Zwartzustersstraat, iconografisch materiaal en houten bouwelementen uit Antwerpse woningen wordt een overzicht gegeven van de constructieve en decoratieve aspecten van de houtbouw.

De tentoonstelling is in principe alleen op woensdag en donderdag geopend, maar uitzonderlijk kan je ook tijdens de Openbedrijvendag op zondag 2 oktober terecht in het informatiecentrum. Het informatiecentrum is gevestigd in het historische Mercator-Orteliushuis. Al wie vragen heeft over het archeologisch erfgoed van de stad Antwerpen is er van harte welkom. In het gebouw is ook de afdeling archeologie gevestigd. Verneem alles over de meest recente opgravingen en ontwikkelingen van monumentenzorg. Naast de tentoonstelling kun je er ook foto´s van de werken aan de Leien bekijken.

Stedelijk informatiecentrum archeologie en monumentenzorg, Kloosterstraat 15, 2000 Antwerpen. 03/232.92.08.

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

Lezing "Dionysus, waer bestu bleven?"

Op dinsdag 11 oktober organiseert het Nederlands Klassiek Verbond (NKV), afdeling Vlaams-Brabant, een lezing in Leuven. De voordracht wordt verzorgd door Prof. Dr. Luc Van der Stockt van de K.U.Leuven en draagt als titel Dionysus, waer bestu bleven? Leven en sterven voor een Griekse God. Plaats van afspraak is het Monseigneur Sencie Instituut (MSI) op het Erasmusplein.

In een eerste gedeelte wordt de receptie van de god Dionysus verkend in de hedendaagse wereld en reflectie (sociologie, psychoterapie). Vervolgens schetst de professor een beeld van Dionysus op grond van de antieke bronnen: "Hij is de God van het leven" (cf. Jung) om af te ronden met de Dionysus van Euripides' Bacchae.

De lezing vindt plaats om 20u in het MSI (00.28), Erasmusplein, 3000 Leuven.

De toegang is gratis. Meer informatie is te verkrijgen bij:
* voorzitter Prof. Willy Clarysse: Tel: 016/604417 - Mail
* secretaris Herbert Verreth: Tel: 016/220740 - Mail

door Johan | Lezingen | Reacties (0)

Raadsel omwalde Oude Burg nog niet opgelost

Het archeologisch onderzoek dat Raakvlak sinds juli uitvoerde aan de Nieuwstraat in Brugge, werd vorige week afgerond. De Brugse archeologen stelden vast dat het terrein de rand vormde van een brede natuurlijke depressie, die vanaf de 13de eeuw bouwrijp werd gemaakt. Van een omwalling rond de Oude Burg werden evenwel geen sporen teruggevonden.

Bij het uitgraven van de kelder aan de Nieuwstraat deden de archeologen een aantal interessante waarnemingen. Belangrijk is de vaststelling dat het terrein op een diepte van ongeveer drie meter onder het straatniveau afhelt in de richting van de Dijver.

Ook bij onderzoek in 1993, naar aanleiding van de bouw van een nieuw hotel op de hoek van de Oude Burg en de Wollestraat, werd een dergelijke helling waargenomen, ongeveer op dezelfde diepte. Het gaat hier blijkbaar om de westelijke rand van een brede natuurlijke depressie. De reie langs de Dijver is het gekanaliseerde overblijfsel van de natuurlijke waterloop die hier vroeger liep. De plantengroei op die helling is in natte omstandigheden, en onder de druk van de bovenliggende lagen, tot een ongeveer 30 cm dik veenpakket omgevormd. In de loop der tijd werd de depressie opgevuld, om vanaf de 13de eeuw bouwrijp te kunnen worden gemaakt. In de ophogingslagen komen sporadisch dateerbare scherven voor. De oudste fragmenten lijken naar de 11de-12de eeuw te verwijzen.

Op het terrein waar de vzw Volkswelzijn een nieuwbouw opricht, werden geen sporen van een gracht, omwalling of waterloop aangetroffen. Of het gebied ten zuiden van de Oude Burg omwald was, zoals wordt beweerd, kon dus niet worden aangetoond. Als de Nieuwstraat al het tracé van een vroegere waterloop zou weergeven, dan kon daar, bij het huidige onderzoek, in elk geval geen spoor van worden teruggevonden. Het raadsel van de omwalde Oude Burg is voorlopig dus nog niet opgelost.

www.raakvlak.be

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

26 september 2005

Abdijen- en priorijenweekend lokt 15.000 bezoekers

De abdijen en priorijen die afgelopen weekend hun deuren hadden opengezet, hebben bijna 15.000 bezoekers gelokt. De grootste publiekstrekkers waren de gebouwen in en rond Brugge. Ook het Klooster Mariënlof in Kolen, dat vorige week de Monumentenprijs 2005 ontving, was één van de toppers.

Twee dagen lang boden activiteiten de bezoekers de kans om van dichtbij kennis te maken met het abdij- en priorijleven. Naast rondleidingen waren er ook concerten, films, tentoonstellingen, workshops voor kinderen, een kloostermarkt met abdijproducten en bezoeken aan abdijtuinen. De 15.000 bezoekers aan het Abdijen- en priorijenweekend van het Davidsfonds deden gemiddeld twee tot drie locaties aan. Daardoor konden de 21 deelnemende abdijen en priorijen rekenen op 35.000 bezoeken.

Zoals verwacht dus ook veel bezoekers in Kolen (Borgloon), nu de Zusters Cisterciënzerinnen ook de Vlaamse Monumentenprijs 2005 kregen toegekend. Het Davidsfonds Borgloon had de 18de-eeuwse abdij van Kolen en het klooster Mariënlof in Kerniel uitgekozen voor haar oude patrimonium en spiritualiteit. Voor deze gelegenheid waren naast de kapel en de sacristie ook de spreekkamers van het klooster voor het publiek toegankelijk. Zondagavond waren er meer dan 4.000 bezoekers geteld.

Bron: www.hln.be - www.hbvl.be
Foto: de Sint-Trudoabdij van Male

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

Geschiedenis van de make-up. Het Labo van de verleiding

Jan Walgrave, ereconservator van de provinciale musea Antwerpen, houdt een lezing over de geschiedenis van de make-up: 'Het Labo van de verleiding'. Make-up is onafscheidelijk verbonden aan haardracht en juwelen en is zo oud is als de mensheid. De lezing vindt tweemaal plaats op zondag 2 oktober in de Vriendenzaal van het Groeningemuseum in Brugge.

De primitief levende mens uit het verre verleden en vandaag spiegelt zich aan de tooi van de dierenwereld. Bij de oude Egyptenaren was make-up verbonden aan rituelen en voorgeschreven naargelang stand en rang. De Grieken - vooral de Kretenzers - en de Romeinen van het decadente Keizerrijk lieten zich niet onbetuigd. De Kerk veroordeelde tijdens de middeleeuwen in de meest misogyne bewoordingen elk gebruik van schmink en sieraden in het openbaar, als een zonde van behaagzucht. Daarom zien de dames op de portretten van Memling er zo kleurloos uit…Onder invloed van de exotische ontdekkingen in de 16e eeuw en dankzij de ontzaglijke rijkdom van de hoogste adel wordt opmaak voor beide geslachten aan het hof stilaan gemeen goed. Het absolute toppunt wordt bereikt in het Versailles van de 18e eeuw, waar je zonder een dikke laag schmink niet binnenkwam...

De lezingen vinden plaats op 2 oktober 2005 om 10:30 en 17:00 (2 identieke voordrachten) in de Vriendenzaal van het Groeningemuseum te Brugge. De toegangsprijs is 2,5 euro voor niet-leden / gratis voor leden van de Vrienden Musea Brugge. Info & reservaties via de Museumvrienden (niet noodzakelijk) op het telefoonnummer 050/349478.

Meer info: Brugge.be
Foto: Wikipedia.org

door Johan | Lezingen | Reacties (1)

Belgisch-Nederlandse archeologen en bouwhistorici (BNA) in Venlo

Het programma van het BNA-congres op 6 en 7 oktober is sinds kort bekend. De eerste dag heeft als thema 'archeologie en kastelen'. Op de tweede dag komt recent onderzoek ter sprake. De contactdagen vinden plaats in het Limburgs Museum in Venlo, in het kader van de tentoonstelling 'Gat in de stad - 25 jaar gemeentelijke archeologie in Nederland'.

Het gedetailleerde programma vindt U hier (Word-document).

Locatie

Limburgs Museum
Keulsepoort 5
5911 BX Venlo
Nederland
Tel: +31 (0)77 / 3522112 - Fax: +31 (0)77 / 3548396 - E-mail

Het museum is gelegen tegenover het treinstation.
Drie hotels bevinden zich in de onmiddellijke omgeving:

- Hotel Wilhelmina, Kaldenkerkerweg 1 Venlo, +31 (0)77-351 6251
- Stationshotel, Keulsepoort 16 Venlo, +31 (0)77-351 8230
- Hotel Americain, Keulsepoort 14 Venlo, +31 (0)77-351 5454

De kosten van deelname bedragen 35 euro (donderdag) en 25 euro (vrijdag). Gelieve het bedrag over te maken op rekeningnummer 59.24.05.354 (IBAN NL22ABN0592405354; BIC ABNANL2A) met vermelding van naam + adres + bna + datum/data. Gelieve Uw deelname via e-mail te bevestigen.

Meer info op archeologie.net

door Johan | Congressen | Reacties (0)

Vierde volume in "Archaeological Reports Ghent University" (ARGU)

In december 2003 kwamen een honderdtal internationale luchtfotografen in Gent samen voor een congres ter ere van de 100e verjaardag van de luchtvaart. Naast de geschiedenis van de luchtfotografie en de gebruikte technieken kwamen ook de nieuwe ontdekkingen en onderzoeken aan bod. Zopas verschenen de handelingen van dit congres in het vierde volume van de ARGU-reeks van de Universiteit Gent.

Publicatiegegevens

Bourgeois Jean & Meganck Marc (eds), Aerial Photography and Archaeology 2003. A Century of Information, Academia Press, Gent, 2005, 412 pp. (Archaeological Reports Ghent University, 4).

De meer dan dertig bijdragen hebben betrekking op België, China, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Iran, Italië, Polen, Schotland, Siberië, Slovakije, Spanje, Tsjechië, en Wales.

Aankoopgegevens

Dit boek is te koop voor 55 € (verzendingskosten niet inbegrepen) bij:

Academia Press Scientific Publishers
Part of J. Story-Scientia Scientific Booksellers
Eekhout 2
B-9000 Gent
Tel: 092/338088 - Fax: 092/331409 - E-mail

Meer info: Vakgroep Archeologie en Oude Geschiedenis van Europa van de Universiteit Gent

door Johan | Publicaties | Reacties (0)

25 september 2005

Opgravingen Wielsbeke-Vaartstraat eindigen in schoonheid

Sinds mei zijn aan de Vaartstraat in Wielsbeke al heel wat sporen en structuren uit het verleden blootgelegd en onderzocht. Eind september was de vooropgestelde deadline en naar aloude archeologische gewoonte wordt net in die eindspurt nog iets 'spectaculairs' gevonden. De site gaf zijn laatste geheim prijs: een hoofdgebouw! Via de nieuwsbrief van archeoloog Johan Hoorne vernemen we de details.

In tegenstelling tot wat de archeologen verwachtten, was het hoofgebouw geen boerderij uit de Late IJzertijd of Vroeg-Romeinse periode, maar een Hoog-Middeleeuws exemplaar.

In één van de laatste grote vlakken, vlak VI, werden in de noordwestelijke hoek een aantal grondverkleuringen herkend als paalsporen. Gezien de redelijk parallelle en geconcentreerde ligging werd besloten om nog een stuk bij open te leggen. Het resultaat is een volledige plattegrond van een houtbouwhuis.

Twee parallelle rijen van een zestal paarsgewijs geplaatste paalsporen (in het blauw aangeduid op het grondplan) vormen het skelet ervan, een éénschepig gebouw met een lengte van 15m en een breedte van 5m. Mogelijk bevind er zich een ingang in het midden van de noordwestelijke zijde, aangezien er twee palen in plaats van één, zoals in de andere zijde, zich niet ver van elkaar bevinden. Maar dit is natuurlijk puur giswerk.

Vlak ten noorden van de structuur werden ook nog een aantal andere paalsporen opgemerkt, maar of deze hierbij horen is niet helemaal duidelijk. Mogelijk vormden ze onderdeel van een latere aanbouw (de typisch Vlaamse koterijen?), of zijn ze een aanwijzing dat het oorspronkelijk om een drieschepig exemplaar gaat, waarbij de zuidoostelijke wand verdwenen zou zijn. Een andere mogelijkheid is dat ze helemaal niets met het huis te maken hebben. Voorlopig is dit de piste die de archeologen volgen wegens te weinig harde bewijzen voor de andere hypothesen.

Net zoals bij de oudere vondsten van deze landelijke site is het lage aantal vondsten een probleem naar datering toe. Gelukkig kwam er uit de vulling van één van de paalsporen een vrij karakteristiek stukje scherf naar boven. Het gaat om een roodbeschilderd scherfje, soms ook wel als 'Pingsdorf-aardewerk' bestempeld. Van dit aardewerk weten we dat ze grotendeels uit de 11e tot 13e eeuw stamt.

Deze Hoog-Middeleeuwse gebouwplattegrond vormt een laatste schot in de roos en sluit de campagne mooi af. Nu wacht er nog een maand verwerking om het opgravingsarchief op orde te stellen en een balans te maken.

Bron: Nieuwsbrief Wielsbeke-Vaartstraat

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

Vlaamse overheid heeft plannen om kasteel van Heers te kopen

Er lijkt schot te komen in het aanslepende dossier van het kasteel van Heers. Het 15de-eeuwse kasteel staat al jaren te verkommeren. Volgens De Standaard wil minister Van Mechelen het kasteel nu echter van een gewisse dood redden. De aankoop van het kasteel door de Vlaamse overheid zou tot de mogelijkheden behoren.

Philippe Heyvaert, de woordvoerder van de minister, zegt dat een 'taskforce' binnen de Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting, Monumenten en Landschappen Limburg nagaat hoeveel de aankoop en de restauratie van het kasteel zou kosten. Toch is het volgens Heyvaert nog te vroeg om te stellen dat de Vlaamse overheid het kasteel van Heers binnen afzienbare tijd in haar bezit heeft. "Op dit moment worden tal van mogelijkheden onderzocht. Daarna willen we de verschillende partners, de Vlaamse overheid, de LRM en het Limburgse provinciebestuur, samenbrengen om een geïntegreerd plan van aanpak op te stellen. In eerste instantie is het de bedoeling om het kasteel te redden. En de aankoop ervan is inderdaad een piste die nadrukkelijk naar voren wordt geschoven," zegt Heyvaert in De Standaard.

Gerald Kindermans, de burgemeester van Heers (CD&V), gaf al te kennen dat hij de aankoop van het kasteel door de Vlaamse overheid een uitstekende oplossing vindt. "Als Vlaanderen het kasteel koopt, weten we tenminste zeker dat het voor de toekomst bewaard blijft. Een minister zal het kasteel niet laten verkrotten.'' De Heerse burgemeester verwacht veel van een eventuele samenwerking tussen de verschillende - Limburgse en Vlaamse - overheden en de LRM. "Ik denk dat het kasteel niet interessant is voor een privé-investeerder omdat het onbegonnen werk is het pand economisch rendabel te maken. Anderzijds behoort het ook niet tot het takenpakket van de Vlaamse regering om kastelen te kopen. Daarom lijkt een privaat-publieke samenwerking mij de beste oplossing.''

Hoeveel het kasteel en de restauratie precies zullen kosten, weet de Heerse burgemeester niet. "De restauratiekosten werden een paar jaar geleden op 25 miljoen euro geschat. Maar het prijskaartje hangt natuurlijk ook af van de bestemming die het gebouw krijgt. Ik denk dat het er op dit moment vooral op aankomt om de daken van het gebouw wind- en waterdicht te maken. Daarna kan rustig de tijd worden genomen om het gebouw op een degelijke manier te restaureren.''

Het kasteel van Heers is sinds 1859 in handen van het adellijke geslacht Desmaisières. De twee burggraven Michel en Ricardo Desmaisières wonen nog altijd in het kasteel. De correctionele rechtbank in Tongeren achtte hen in november vorig jaar schuldig aan het niet uitvoeren van de nodige instandhoudings- en herstellingswerken aan het kasteel. De rechter verplichtte hen die herstellingen uit te voeren. Deden ze dat niet, dan hing hen een dwangsom van 200 euro per dag boven het hoofd. Omdat de Desmaisières in beroep gingen, is de uitspraak nog niet van kracht. Het hof van beroep beslist deze week of de broers de dwangsom alsnog moeten ophoesten.

Bron: De Standaard - 22 september 2005

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

24 september 2005

Het VIOE: Wie zijn ze? Wat doen ze?

Het personeelsblad van het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Goedendag, neemt iedere maand een afdeling onder de loep. Deze maand is het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) aan de beurt. Je komt te weten wie voor het VIOE werkt, wat deze mensen doen, en je kunt zelfs een heus filmpje bekijken.

Vorig jaar werd in het kader van Beter Bestuurlijk Beleid beslist om één onderzoekscentrum op te richten voor monumenten, landschappen en archeologie. Zo werd het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE-LIN) geboren, waarin de onderzoekers van IAP en de kenniscel van de afdeling Monumenten en Landschappen zijn samengesmolten. Voortaan houdt de afdeling zich alleen nog bezig met de voorbereiding en de uitvoering van het volledige onroerend-erfgoedbeleid. Het VIOE spitst zich toe op het wetenschappelijk onderzoek van dat erfgoed en ontsluiting ervan.

“Als wetenschappelijk instituut reiken wij de wetenschappelijke bouwstenen aan voor het onroerend-erfgoedbeleid. Bijvoorbeeld door aan te geven hoe je het best monumenten restaureert en goed archeologisch onderzoek doet." Aan het woord is Dirk Callebaut, dienstdoend algemeen directeur van het gloednieuwe Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE). "Een belangrijke uitdaging voor het komende jaar zal zijn om te bepalen wanneer we zelf nog restauraties uitvoeren en opgravingen doen, en wanneer we louter een coördinerende rol spelen. We kunnen namelijk onmogelijk zelf alle onderzoeken doen.” Tot slot mag ook het publiek niet vergeten worden: “Het is ook onze taak om hen zo goed mogelijk te informeren zodat het besef groeit dat erfgoed iets van ons allemaal is," besluit Dirk Callebaut.

Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed telt 122 personeelsleden, waarvan er 57 in de centrale zetel van het Phoenixgebouw huizen, 59 te velde in Vlaanderen en 6 in Zellik, waar het restauratieatelier en het depot van archeologische vondsten zich bevinden. Het VIOE maakt ook inventarissen van ons erfgoed. In de centrale archeologische inventaris zijn tot nu ongeveer 25.000 archeologische vindplaatsen opgenomen. De inventaris van het bouwkundig erfgoed neemt ongeveer 60.000 waardevolle gebouwen op. De Landschapsatlas telt 381 waardevolle landschappen, die samen 16,25% van het Vlaamse grondgebied bedekken. Het totale budget voor onderzoek naar monumenten, landschappen en archeologie bedroeg in 2004 zonder loonkosten ongeveer 750.000 euro.

Afdeling onder de loep: VIOE

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

Legioensoldaat Quintus weer op tournee

Vanaf volgende week trekt Quintus Spurius Ligustinus, een levensecht Romeins legioensoldaat, weer op tournee door het Vlaamse land. Quintus, alias archeoloog Bernard Van Daele, zet zijn succesvolle lezingen annex demonstraties voor het Davidsfonds verder. Hij vertelt waaraan het Romeinse leger zo veel successen te danken had. Hij toont zijn bagage, zijn winterkledij, zijn wapenrusting en demonstreert zijn gevechtstechnieken...

Bernard van Daele, auteur van het succesrijke boek Het Romeinse leger, studeerde archeologie aan de K.U.Leuven. Hij werkt mee aan onderzoeksprojecten en opgravingen o.a. in Sagalassos (Turkije). Deze zomer was hij nog aan het werk bij de opgravingen van een Romeins legerkamp in Slovakije. U kunt hem de volgende maanden nog aan het werk zien op volgende plaatsen:

27 september: Wezembeek-Oppem
30 september: Blaasveld
18 oktober: Zandhoven
3 november: Kalken
8 november: Kortrijk
10 november: Brasschaat
15 november: Bierbeek
2 december: Heule
24 januari: Sint-Antonius-Zoersel
9 februari: Sint-Genesius-Rode
10 februari: Oordegem
13 & 15 februari: Puurs
17 februari: Dentergem
19 februari: Sint-Stevens-Woluwe
21 maart: Ingooigem
28 april: Kapellen

Meer info op de webstek van het Davidsfonds.

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

Conservare 2005: Europees Erfgoedforum

van 7 tot 10 oktober, kortrijk

door Niko | Congressen | Reacties (0)

23 september 2005

Belgische archeologische opgravingen in het buitenland

Wist u dat Belgische archeologen momenteel opgravingen uitvoeren in Syrië, Libanon, Soedan en Egypte? Tijdens een lessenreeks van Uitstraling Permanente Vorming - VUB kun je kennismaken met hun projecten en vondsten in Tell Kazel, Soedan, al-Lahun en Elkab. De lessenreeks start op dinsdag 11 oktober en vindt plaats in het Jubelpark-museum in Brussel.

Dinsdag 11 oktober: Amurru. Een vergeten koninkrijk
Syrië en Libanon zijn schatkamers voor archeologen. Elk jaar worden er opnieuw ‘grote ontdekkingen’ gedaan. Prof. Gubel ontdekte met zijn team ‘Tell Kazel’, dat later kon worden geïndentificeerd met het antieke Sumur (Simyra). Daarnaast ligt Ugarit aan de basis van het ontstaan van de eerste geschreven tekst. Kom luisteren en kijken naar de bakermat van onze geschiedenis!

Woensdag 19 oktober: Opgravingen in Soedan
Komt de eerste mens uit Afrika? Hoe is de Homo sapiens ontstaan en op welke wijze heeft hij zich verspreid? In dit kader verricht prof. Van Peer met zijn team van medewerkers opgravingen in Egypte en Soedan. Wil u méér weten over deze verrassende ontdekkingen, wees dan zeker present!

Dinsdag 25 oktober: Opgravingen in Pessinus
Sedert 1967 voert de universiteit Gent opgravingen uit in Turkije, in de antieke stad Pessinus in Centraal-Anatolië. Het betreft een site gelegen in het dorpje Ballihisar, zo’n 120 km ten zuidwesten van de hoofdstad Ankara. Hoewel in oorsprong opgestart als een zoektocht naar de tempel gewijd aan de godin Cybele, verlegde de focus van het onderzoek zich gaandeweg naar de topografie van de stad, de wisselwerking tussen mens en milieu en de stad en zijn territorium. Genoeg materie om na te denken en vragen te stellen.

Dinsdag 8 november: Archeologische activiteiten te Elkab (Boven-Egypte)
Sinds 1937 zijn de Belgische archeologen en egyptologen werkzaam in Elkab, het antieke Necheb. Een schat aan informatie werd verzameld over deze Oudegyptische cultusplaats.

Dinsdag 29 november: Oude reizigers en recent onderzoek in Jordanië. De Belgische opgravingen te al-Lahun
In de bijbel wordt Jordanië -denken we maar aan Moab- meermaals aangehaald. De opgravingen door prof. Homés-Fredericq en haar team betekenen een belangrijke vooruitgang in de kennis van de geschiedenis van Jordanië. Wat zijn de ontdekkingen en conclusies van het Belgisch archeologisch team?

Geïnteresseerd? Alle praktische informatie vind je op www.vub.ac.be/UPV/.

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

Sint-Pietersabdij wil oud wandtapijt terug

Stad Gent heeft een bod gedaan op een wandtapijt dat in Londen te koop wordt aangeboden. "Het tapijt maakt deel uit van een reeks van tien die oorspronkelijk gemaakt waren voor de Sint-Pieterskerk," zegt schepen van Cultuur Sas van Rouveroij (VLD). "Die zijn verspreid geraakt over de wereld en nu hebben we een unieke kans om er één terug te krijgen.''

In de jaren '60 van de zestiende eeuw liet de abt van de Sint-Pietersabdij voor de Sint-Pieterskerk tien wandtapijten maken in Brussel, met daarop taferelen uit het leven van Petrus en Paulus, de patroonheiligen van de kerk, zegt Johan Van de Wiele van Kunsthal Sint-Pietersabdij. "Die hingen jarenlang in de kerk, maar ze werden op het einde van de achttiende eeuw aangeslagen door de Fransen en verkocht. Eerst kwamen ze nog allemaal samen bij een Gentse industrieel terecht, maar in de loop van de negentiende eeuw kwamen ze in de kunsthandel. Daarop raakten de tapijten verspreid over de hele wereld.''

In de loop van vorige eeuw kon Stad Gent al drie van de tien wandtapijten terugkopen. Die werden tot nog toe tentoongesteld in het Bijlokemuseum. ,"Nu we dat museum hebben gesloten en het omvormen tot het nieuwe Stadsmuseum - het Stam - hebben we meteen beslist om die drie wandtapijten terug over te brengen naar de Sint-Pietersabdij, terug naar de plaats waar ze eigenlijk thuishoren" zegt Sas van Rouveroij. Daarbij komt nu dat een Argentijn een vierde wandtapijt te koop aanbiedt in Londen. ,,Een unieke kans, iets wat maar eens in de honderd jaar zal gebeuren'', vindt Johan Van de Wiele. ,,We zijn het tapijt al gaan bekijken, het is nog in goede staat.''

De stad heeft dan ook een bod uitgebracht, vertelt Van Rouveroij. Hoeveel de stad heeft geboden, wil het stadsbestuur uiteraard niet bekendmaken maar het bod ligt boven de 300.000 euro. "We hebben goede hoop dat we het halen," zegt Van de Wiele. "Het is onze bedoeling om de wandtapijten dan ook samen te gaan tentoonstellen. Niet in de kerk. We denken eraan om ze in de refter te hangen van de Sint-Pietersabdij.''

Bron: www.nieuwsblad.be

door Tijl | In de pers | Reacties (0)

Becker & Van de Graaf zoeken junior archeologen

Het Nederlandse archeologisch onderzoeksbureau Becker & Van de Graaf is momenteel op zoek naar afgestudeerde junior archeologen, voor haar vestigingen in Katwijk (West-Nederland) en Nijmegen (Oost- en Zuid-Nederland). De junior archeologen zullen assisteren bij de voorbereiding, uitvoering en uitwerking van archeologisch onderzoek en worden intern opgeleid tot projectleider of specialist. Het gaat om full-time functies, die onmiddellijk kunnen ingaan. De volledige vacature vind je in de SNA-vacaturebank.

door Tijl | Vacatures | Reacties (0)

Voordracht Prof. Mathijsen samenleving-erfgoed

op 30 september

door Niko | Lezingen | Reacties (0)

22 september 2005

Hofstade onder de archeologische loep

In Hofstade (bij Aalst) loopt van 24 september tot 2 oktober de tentoonstelling 'Hofstade onder de archeologische loep'. Met deze tentoonstelling wil de plaatselijke heemkundige kring een bijna vergeten site weer onder de aandacht brengen. Het gaat om een Gallo-Romeins heiligdom en een Romeinse villa op de Steenberg in Hofstade.

De tentoonstelling werd opgezet in samenwerking met de heemkundige kring Denderland en het Provinciaal Archeologisch Museum Zuid-Oost-Vlaanderen, onder leiding van de archeoloog Marc Rogge.

Romain De Moor (heemkundige kring Denderland Hofstade-Gijzegem) vertelt: "De site werd in 1946 bij toeval ontdekt door de toenmalige onderpastoor De Brouwer, die zelf een grote interesse voor de geschiedenis had. Tussen 1947 en 1952 werd de site door professor De Laet van de Universiteit van Gent opgegraven en volledig beschreven."

De Moor begon twee jaar geleden aan een volledige inventarisatie van het materiaal van de site: "Het viel ons meteen op dat heel wat materiaal nog verborgen zat in verschillende depots. Ook bij de plaatselijke bevolking is er niet veel meer overgebleven dan enkele vage herinneringen. Aangezien de publicatie van onze inventarisatie wellicht pas binnen twee tot drie jaar klaar zal zijn, wilden we nu toch al een tentoonstelling organiseren, in samenwerking met de verschillende instellingen die hun materiaal willen uitlenen. Op de tentoonstelling zullen we onder andere een volledige maquette van de site aan het publiek tonen."

Van zaterdag 24 september tot zondag 2 oktober kun je de tentoonstelling bezoeken in het parochiaal centrum van Hofstade-Aalst. Alle praktische informatie vind je hier. Voor bijkomende inlichtingen neem je best contact op met Romain De Moor.

Foto: Venusbeeldje in terracotta van de site in Hofstade.

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

Nieuwe Asterix heet 'Het geheime wapen'

Het 33ste album met de avonturen van Asterix heeft als titel 'Het geheime wapen' meegekregen. Dat maakte auteur Albert Uderzo vandaag bekend. Het album zal op 14 oktober gelijktijdig in 27 landen uitkomen, met een eerste oplage van 8 miljoen exemplaren. Van de avonturen van de dappere Galliër en zijn onafscheidelijke metgezel Obelix zijn wereldwijd al meer dan 310 miljoen exemplaren verkocht in 107 talen en dialecten.

De Franse oorspronkelijke titel luidt 'Le ciel lui tombe sur la tête'. "Het gaat over een typisch Gallisch gezegde," verklaarde Uderzo. "Dat is Asterix overkomen onder de vorm van een blikseminslag." Uderzo wees erop dat de cover een knipoog is naar het eerste album 'Asterix, de Galliër' uit 1961. Op die omslag geeft Asterix een Romein een vuistslag en op de nieuwe cover deelt hij, onder een dreigende hemel, een slag uit aan de bliksem. Op de achtergrond staat zijn rondborstige metgezel Obelix, die een menhir draagt.

De Franse titel, die voor de eerste keer een zin vormt, "verwijst naar wat de Galliërs ervaren". "Ik heb getracht niet te tonen wat er zich binnenin het album afspeelt door de titel, wat bijvoorbeeld wel het geval was met 'Asterix en la Traviata'," verklaarde de tekenaar en de scenarist van de stripreeks. Over de inhoud van het verhaal wou Uderzo niets kwijt, zodat het wachten wordt totdat het album op 14 oktober verschijnt. Duidelijk is dat de striphelden deze keer geen grote reis maken...

Vooruitblikkend op zijn eigen dood, zei Uderzo dat daarna geen strips van Asterix meer zullen verschijnen. "Die beslissing is niet uit verwaandheid genomen. Ik ben zeker niet de enige die de reeks kan voorzetten, maar de overname van bestaande stripfiguren is dikwijls bedroevend. Ik wil dat de lezers niet teleurgesteld worden na mijn dood", wilde hij kwijt. De keuze van de cover die verwijst naar het eerste album "wil absoluut niet zeggen dat dit mijn laatste album is. Dat is niet mijn bedoeling," zei Uderzo. "Mogelijk krijg ik nog een origineel idee dat ik verder wil uitwerken," voegde hij eraan toe. Hij is zich er terdege van bewust dat het elk moment gedaan kan zijn met het succes.

De kleine Galliër zag het levenslicht in oktober 1959 en werd voor het eerst gepubliceerd in het allereerste nummer van het Franse stripblad 'Pilote'. Albert Uderzo tekende het universum van de dappere Galliër, terwijl René Goscinny de onvergelijkbare en spitse dialogen voor zijn rekening nam. Sinds de dood van Goscinny in 1977 ging Uderzo de solotoer op in deze reeks waarvan het succes ongekende hoogten heeft bereikt.

De voorstelling van het 33ste album van Asterix gaat gepaard met een reeks Gallische festiviteiten in Brussel, die vijf dagen duren. Zo is er een tentoonstelling over 'De spiegelwereld van Asterix' en wordt er op de Brusselse Grote Markt een Gallisch dorp nagebouwd. Ook wordt er een Asterix-postzegel en zelfs een Asterix-vliegtuig gelanceerd. Meer informatie over deze activiteiten vind je in de Info Epistula (pdf).

www.asterix.com

door Tijl | Varia | Reacties (0)

Bronstijddag Leiden: programma bekend

Op zaterdag 1 oktober wordt in Leiden een nieuwe Bronstijddag georganiseerd, een symposium over nederzettingen uit de Bronstijd. Het programma is ondertussen bekendgemaakt: in totaal zullen er negen lezingen worden gehouden over vindplaatsen uit alle windstreken van de Lage Landen. Vlaanderen wordt er vertegenwoordigd door Rica Annaert, die het zal hebben over de grafheuvels in Weelde.

Het is alweer van 1989 geleden dat er een congres over nederzettingen uit de Bronstijd is gehouden. Het verslag van dat congres, beter bekend als NAR 13, is voor veel binnenlandse en buitenlandse collega's een veelgebruikte ingang geweest tot de archeologie van nederzettingen uit de Bronstijd en Vroege IJzertijd.

De Bronstijddag streeft naar een vergelijkend onderzoek tussen de archeologische data van de streek rond de grote rivieren en van de omringende zandplateaus. Op deze manier kunnen nieuwe modellen voor nederzettingsstructuren ontwikkeld worden. Niet alleen voor de relatie tussen nederzettingen, grafvelden en ceremoniële sites, maar ook voor de interactie tussen mensen en landschap in het algemeen.

Het volledige programma van de Bronstijddag vindt U hier; de routebeschrijving hier (Word-documenten).

De deelnameprijs bedraagt 12,50 euro, inclusief lunch. Gelieve U vóór dinsdag 27 september op te geven en het geld over te maken op Giro 85.90.06 t.n.v. Dhr. H. Fokkens, Leiden o.v.v. bronstijddag 2005 en Uw naam. Indien u geen lunch neemt (de kantine is die dag overigens gesloten) bedragen de kosten 5 euro. Aanmelden kan door middel van email of op het postadres van de faculteit:

Faculteit der Archeologie
Reuvensplaats 4
Postbus 9515
2300 RA Leiden

Meer info: Bronstijddag website en Faculteit der Archeologie Leiden

door Johan | Congressen | Reacties (0)

21 september 2005

Universiteit Vrije Tijd: geschiedenis en archeologie op ieders maat

De cursussen van Universiteit Vrije Tijd Davidsfonds verruimen uw kijk op mens en samenleving van gisteren, vandaag en morgen. Ervaren docenten van alle Vlaamse universiteiten en conservatoria doen waar ze goed in zijn: de liefde voor hun vak overbrengen op een leergierig publiek. Zet vandaag nog uw eerste stap, verken het ruim aanbod en vind een cursus op uw maat, in uw buurt.

Universiteit Vrije Tijd is aanvaard door de Vlaamse Gemeenschap als landelijk gespecialiseerde instelling rond het thema geschiedenis. De cursussen overspannen dan ook het ganse gamma aan menselijke era's, van prehistorie tot de postmoderne tijd. Diverse cursussen zijn specifiek toegespitst op archeologie. Zopas (20 september) startte de eerste cursussenreeks "De waarheid achter Caesar. Romeinen in onze gewesten" door prof. Hugo Thoen. U kunt zich echter nog steeds inschrijven voor deze cursus, alsook voor één van de onderstaande:

"Geesten en goden uit de Oudheid. Inleiding tot de religie van de Romeinen" door prof. Hans Hauben
Eerste cursusdag: woensdag 12 oktober in Strombeek-Bever

"Goden, graven en farao’s. 3000 jaar Oud-Egyptische beschaving" door Marleen Reynders
Eerste cursusdag: woensdag 28 september in Turnhout

"Kreta. De wieg van Europa" door prof. Jan Driessen
Eerste cursusdag: woensdag 16 november in Schilde

"Leven in steen. sporen van 4 miljard jaar evolutie" door prof. Pierre Bultynck
Eerste cursusdag: woensdag 16 november in Leuven

"Magie, filosofie, wetenschap. De geschiedenis van de medische vooruitgang" door prof. Robert Rubens
Eerste cursusdag: woensdag 9 november in Lier

"Over koningen, krijgers en Kelten. De metaaltijden in Europa en onze gewesten" door prof. Jean Bourgeois
Eerste cursusdag: dinsdag 27 september in Dendermonde

"Van Lucy tot de Homo sapiens. De mens in de prehistorie" door prof. Pierre-Marie Vermeersch
Eerste cursusdag: vrijdag 30 september in Kortrijk

"Van Pythagoras tot Einstein en Bohr. De evolutie van onze kijk op de fysische wereld" door prof. Alfons Dupré
Eerste cursusdag: donderdag 20 oktober in Diest

(Universiteit Vrije Tijd biedt veel meer cursussen aan; de bovenstaande zijn de cursussen die het meest toegespitst zijn op archeologie.)

Voor verdere informatie verwijzen we graag naar de website van Universiteit Vrije Tijd Davidsfonds.

door Johan | Lezingen | Reacties (0)

Lezing: Frederik Demeyere over site Waardamme-Vijvers

Op vrijdag 30 september geeft archeoloog Frederik Demeyere in Koekelare een lezing over de opgravingen op de site Waardamme-Vijvers. Hij leidde er in 2004 voor het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) en de Universiteit Gent het archeologisch onderzoek. Daarbij werden ondermeer grafheuvels uit de Vroege en Midden-Bronstijd aangetroffen, evenals bewoning uit de Vroege IJzertijd en Romeinse periode.

De lezing, georganiseerd door de archeologisch-historische kring Spaenhiers, gaat door om 20.00 u in het HADOC, Belhuttebaan 76a te Koekelare. De toegang is gratis voor leden, niet-leden dragen 2 € bij.

door Bart | Lezingen | Reacties (0)

20 september 2005

Hooghuys in het Paardenstraatje groter dan gedacht?

Na een zomer te hebben doorgebracht in en rond het Hooghuis te Sint-Katelijne-Waver, zijn archeologen Raf Ribbens en Wim Tiri van het MVSA (Mechelse Vereniging voor StadsArcheologie) weer neergestreken in het Hooghuys te Mechelen. De zaterdagse rust bij de buren is weer even zoek: er wordt duchtig kalk van de muren gekapt. Gelijktijdig worden uit de ontstofte archieven belangrijke gegevens gehaald.

Het (muurarcheologische) onderzoek spitst zich momenteel toe op de woningen 3 (met achterbouw) en 5 in het Paardenstraatje te Mechelen. Eerder werden de woningen 3 (het Hooghuys) en 5 (het laaghuis) onderzocht, momenteel worden de muren van de achterbouw van het nummer 3 aan een onderzoek onderworpen.

Een blik in de archieven

Er werd van uitgegaan dat beide woningen “typewoningen” zouden zijn, analoog met de gegevens verkregen uit de andere (onderzochte) woningen in het Paardenstraatje. Maar deze denkpiste diende al snel te worden verlaten. De idee van een diephuis dwars op de straat en een later aangebouwd laaghuis bleek niet meer te kloppen. Het laaghuis blijkt immers ouder te zijn dan het hooghuis en het oorspronkelijke hooghuis stond verder naar achter. Er was dus een open koertje naast het laaghuis en voor de naar achter gelegen woning. De voorgevel van het laaghuis stond ook niet aan de straatkant, maar gaf uit op het koertje (getuigen de aanwezigheid van een deur en groot raam, klik op de foto rechtsboven voor een grotere afbeelding). Ook het achterhuis kwam uit op dit koertje.

In een verkoopcontract uit 1597, tussen Jacob Froidmont en Loys van Kerstynen, lezen we: “een hofken of achtererve gelegen achter zijn verkopers klein huisje […] tussen het plaetsken van hetzelve huysken ter eender, het erf’s verkoopers groot ter 2e […] zulks zijlieden, verkoper en koper, met heymselen mekaar hetzelve hofken en erf bewezen hebben en gescheiden is van des verkopers erf aldaer”. Met andere woorden: er was een groot huis en een klein huis, met tussen beide een koertje. En het achtererf van het ‘laaghuis’ liep verder door naar achter in het huizenblok. Dit klopt met wat de archeologen tot hiertoe vonden; het koertje zal later het Hooghuys (nummer 3 in het Paardenstraatje, foto links) worden.

Het eigenlijke Hooghuys is dus een ingevulde woning, op het eerder vermelde koertje. Aan de hand van de bouwtechnische elementen (zoals de afwerking van het plafond en de haarden) hadden we de bouw van het Hooghuys gedateerd in de eerste helft van de 17de eeuw. Een akte uit 1617 vertelt ons over de verkoop tussen Jacqueline Esquens en Jan Baptiste van Ophem: “een huys, hebbende eertijds geweest twee woningen metten hove plaetse, toeghanghe tot eenen borreputte, gronde en andere toebehoorten”. Er is sprake van twee woningen: het ‘achterhuis’ en het ‘Hooghuys’. Het Hooghuys is dus gebouwd tussen 1597 en 1617, waarschijnlijk door Jacqueline Esquens of haar echtgenoot.

Dit zijn belangrijke gegevens wat betreft de bouw van het Hooghuys. Verder archiefonderzoek dient zich nu toe te spitsen op de datering van de (ver)bouw(ingen) en op de bewoners en eigenaars van de verschillende woningen.

Het achterhuis

Ondertussen spits het onderzoek zich toe op het achter-huis. De muren op de eerste verdieping zijn al ontdaan van de 20ste-eeuwse pleisterlagen; de gelijksvloerse muren gedeeltelijk. Op de eerste verdieping werden in de achtergevel de resten teruggevonden van de uitgebroken schouw. In de zijgevel was niet alleen de dakhelling bewaard, maar ook de negatiefsporen van de (verdwenen) verdiepingen (foto rechts). Uit deze balksporen (de donkere lijnen) en de dakhelling kan worden verondersteld dat de woning twee verdiepingen en een ruime zolder bezat, met een dak dat evenwijdig lag aan de straat. Op de gelijkvloerse verdieping vond men de ingevulde deuropening met een breedte van ruim 1 meter (foto links).

Voorlopig besluit

Het afkappen van de muren in de achterbouw heeft, ondanks eerdere twijfels, toch tot hoopvolle gegevens geleid. Niet alleen kan de positie van de verdiepingen gereconstrueerd worden, maar tevens geeft de daklijn een duidelijk beeld van de originele opstand van deze woning. Als ook de oppervlakte (ruim 5 m bij 12 meter) mee in acht wordt genomen, mag besloten worden dat dit de woonst moet geweest zijn van een belangrijk iemand. Uit de positie van de toegang (in de zijgevel) en de ramen (die uitkeken op de bovenvermelde koer) kan bovendien geconcludeerd worden dat deze persoon eigenaar was van het aangrenzende laaghuis, de koer en het perceel van het paardenstraat nummer 1.

Bron: MVSA Nieuwsbrief

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

"De Vlaamse archeologie kan er alleen maar op vooruitgaan"

Minister Dirk Van Mechelen voert momenteel verkennende gesprekken met de Vlaamse archeologische sector over de invoering van het Verdrag van Malta. Luc Bauters, provinciaal archeoloog in Oost-Vlaanderen, pleit vandaag in De Morgen alvast voor een gemengd systeem. In Nederland liet het kabinet vandaag dan weer weten 10 miljoen euro extra in archeologie te investeren.

De gesprekken tussen de administratie van de minister en de terreinwerkers moeten uitmonden in een nieuw archeologiedecreet, dat eindelijk de financiering van het ‘preventieve onderzoek’ regelt. Mogelijk wordt archeologie een kluif voor privéondernemingen. Over de verschillende mogelijke scenario's lees je meer in het verslag van de VIOE-studiedag over Malta op 1 september.

Wanneer er een nieuw decreet terzake komt, staat nog niet vast. Daarover wil het kabinet van Van Mechelen momenteel nog geen uitspraken doen. Het ontbreken van een timing voor de invoering van het Verdrag van Malta is voor vele archeologen alvast een doorn in het oog.

In een interview met De Morgen toont Luc Bauters, provinciaal archeoloog van Oost-Vlaanderen, zich alvast geen voorstander van het Nederlandse model. “Dat model oogt zeer goedkoop in de directe overheidsbegroting, aangezien er geen grote overheidsdienst nodig is. De bouwheer is in Nederland de rechtstreekse opdrachtgever van de opgravingen. Als klant is zijn wens: ‘ontdoe dat terrein zo snel en goedkoop mogelijk van zijn archeologische waarde’. Daardoor kan de zelfstandige archeoloog geneigd zijn niet méér te vinden dan wat het budget, volgens zijn prijsofferte, toelaat. In Engeland huren projectontwikkelaars zelfs privé-archeologen in om te ‘bewijzen’ dat er helemaal geen onderzoek nodig is. Niet toevallig zijn die ‘consultants’ de best verdienende archeologen.”

Maar ook het Franse model heeft volgens Bauters nadelen: "Daar graaft men resoluut alles op, terwijl Malta ook zegt dat je het erfgoed bij voorkeur ‘in situ’ moet bewaren. In een geprivatiseerd model zal de opdrachtgever sneller zijn bouwplannen aanpassen, zodat niet opgegraven hoeft te worden en hij dus bespaart.” Bauters is veeleer voorstander van een gemengd systeem, waarbij opgraven een overheidszaak is en verwerken en conserveren aan privé-handen wordt toevertrouwd. “Bij de verwerking weet je waar je aan toe bent: je hebt zoveel opgegraven materiaal, dus zoveel werk. Dat maakt nauwkeurige prijsoffertes mogelijk. Maar welk model we ook kiezen, de Vlaamse archeologie kan er alleen maar op vooruitgaan.”

10 miljoen extra voor archeologie in Nederland

In Nederland heeft het kabinet onverwacht 10 miljoen euro extra uitgetrokken voor het fonds voor excessieve opgravingskosten: 3 miljoen in 2006 en 7 miljoen in 2008. Het extra budget is afkomstig uit de aardgasmeevallers en komt boven op de structurele 1,25 miljoen, die al voor het fonds was bestemd. Het fonds voor excessieve opgravingskosten is onderdeel van het wetsvoorstel tot wijziging van de huidige Monumentenwet 1988. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel in het najaar opnieuw geagendeerd voor behandeling in de Tweede Kamer. Meer achtergrondinformatie over de wetswijziging kunt u vinden in het Maltadossier van de Stichting Nederlandse Archeologie.

Bron: De Morgen - 20 september 2005

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

Oases van rust en cultuur: Abdijen- en priorijenweekend (24-25/09)

Ook in jaren van dalend kerkbezoek blijven de Vlaamse abdijen, priorijen en kloosters van een groeiende belangstelling genieten. Zondag ll. ontving het Klooster van Kolen te Kerniel-Borgloon nog de Vlaamse Monumentenprijs 2005. Deze oorden ademen immers niet alleen religiositeit uit, maar zijn tevens centra van spiritualiteit, rust en cultuur. Dat kunt U het komende weekend zelf ontdekken tijdens het abdijen- en priorijenweekend van het Davidsfonds.

Laat u op zaterdag 24 en zondag 25 september twee dagen lang verrassen door het patrimonium en het spirituele leven van de Vlaamse abdijen en priorijen. Met exclusieve rondleidingen, tentoonstellingen, lezingen, vieringen, concerten, workshops voor kinderen en films… Voor elk wat wils! U mag gedurende het hele weekend deelnemen aan zoveel activiteiten op zoveel plaatsen als u wil (en/of kan…).

Het gloednieuwe boek "Wandelen met God rond abdijen" van Erik Galle en Petra Pronk, met een inleiding van KRO-presentator Leo Fijen, is inbegrepen in de prijs van een deelnemingspakket. Met 20 interviews over spiritualiteit (met o.a. Stijn Coninx, Bert Claerhout, Godfried Danneels en Wivina Demeester) en meditatieve wandelingen rond Vlaamse en Nederlandse abdijen. Om patrimonium te ontdekken en spiritualiteit te beleven, ook na 24 en 25 september.

De voorverkoop is ondertussen afgesloten, maar U kunt nog inschrijven tijdens het Abdijen- en Priorijenweekend zelf aan de infostanden in de deelnemende abdijen en priorijen. Een gedetailleerd overzicht van de activiteiten in alle deelnemende abdijen en priorijen vindt u hier.

Bron / meer info: Davidsfonds website.

door Johan | Evenementen | Reacties (0)

19 september 2005

Opgravingen naar funderingen van Sint-Jansbergklooster

Volgende week begint op het kloosterdomein van de Sint-Jansberg in het Limburgse Zelem (Halen) een derde opgravingscampagne. Archeologen gaan er op zoek naar de resten van de funderingen en naar de muren van de kerk. Voor de opgravingen is men ook nog op zoek naar vrijwilligers.

Het oudste gedeelte van het klooster, de kapittelzaal, werd gebouwd omstreeks 1410. De Kartuizers, een middeleeuwse monnikenorde, vonden in het Sint-Jansbergklooser het evenwicht tussen lectuur, studie en handenarbied. Ze leefden er vele eeuwen. Toen zij verjaagd werden door de plunderingen, veranderde het stille, vrome klooster in een Hof de Plaisantie, een riant oord voor rijke, adellijke feesten. Tot de zusters Dominicanessen de gewijde stilte weer terugbrachten.

De nieuwe opgravingen moeten helpen om een beter zicht te krijgen op de geschiedenis van het klooster. In de voorbije jaren werd al de ijskelder onder het voormalige klooster bloot gelegd. Op zoek naar de oude fundamenten vonden de opgravers massa's keramiek maar ook onder meer wijnflessen, wijngaardslakken, brokken marmer en natuursteen en resten van beelden. Het mooiste stuk dat tot nu toe werd opgehaald, is een engelenvleugel van ongeveer veertig centimeter.

Met de resultaten van alle opgravingen wordt vanaf december een interactieve museumwerking opgezet. De meest waardevolle stukken zullen tentoongesteld worden samen met kartuizerpalavers over interessante aspecten van het leven en het werk op en rond het klooster.

Om dat alles te kunnen verwezenlijken, wordt er gezocht naar vrijwilligers die willen meewerken aan de opgravingen die lopen van 26 september tot 7 oktober. Specifieke kennis of vaardigheid is niet vereist maar de vrijwilligers moeten zich wel een week kunnen vrijmaken. Aanmelden kan bij Cyril Rubens, op het nummer 013/44.29.21 of via e-mail.

Bron: De Standaard - 13 september 2005
www.sintjansberg.be

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Uitblazen bij de Duinheren

Volgend weekend worden in Koksijde een aantal historische concerten georganiseerd. Onder de noemer 'Uitblazen bij de Duinheren' overbrugt men op de archeologische site van Ten Duinen en de O.L.V.-ter-Duinenkerk zevenhonderd jaar muziekgeschiedenis. De toeschouwers volgen het historische parcours van de eerste tot de laatste monnik in Ten Duinen.

'Uitblazen bij de Duinheren' beschrijft eenzelfde traject als het historische begane pad van de Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen, de voormalige cisterciënzerabdij en haar monniken. Een muzikale tijdsspanne van bij de eerste tot en met de laatste Duinheer van 1107 tot 1833, waarbij blazers centraal staan. 'Uitblazen' bewandelt de muzikale weg met het historische instrumentarium in de hand. Blaasinstrumenten uit de vroege middeleeuwen en de renaissance over de barok en het classicisme tot aan de romantiek komen aan bod.

In de Onze-Lieve-Vrouw ter Duinenkerk kan je twee feestelijke concerten bijwonen: op zaterdagavond La Simphonie du Marais en op zondagmiddag het Collegium Instrumentale Brugense. Op zaterdag-en zondagnamiddag kan je op de archeologische site van Abdijmuseum Ten Duinen-1138 zelf je muzikale menu samenstellen uit zevenhonderd jaar muziekgeschiedenis, van de middeleeuwse muziek van Les Haulz et les Bas tot en met de
‘Gran Partito van Mozart.’

Combitickets (concert abdij + concert kerk op één dag of verspreid over het weekend) kosten 20 EUR, een enkel ticket : 15 EUR, voor inwoners van Koksijde bedraagt de prijs 5 EUR, kinderen tot en met 12 jaar kunnen gratis binnen. Meer informatie vind je in deze folder (pdf) of op uitblazen.be.

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

Open Monumentendagen Brussel lokten meer dan 150.000 bezoekers

Meer dan 150.000 mensen hebben het voorbije weekend deelgenomen aan de Open Monumentendagen in Brussel. Het gaat hier om een voorlopig cijfer. Staatssecretaris voor Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Emir Kir, noemt het evenement een succes. Hij geeft toe dat ook het goede weer voor de massale opkomst zorgde.

"Maar de grote opkomst is volgens mij ook het bewijs dat het thema van dit jaar ("Brussel, 175 jaar hoofdstad") het publiek aangesproken heeft en dat Brusselaars en bezoekers uit de andere gewesten graag de verjaardag van ons land vieren", zegt staatssecretaris Kir.

Publiekstrekkers waren onder meer het Hotel van Financiën in de Wetstraat (3.000 bezoekers), de Cercle des Amis Philanthropes (ruim 12.000 bezoekers), het Rekenhof (2.500 bezoekers), het Academiënpaleis (ruim 3.300 bezoekers) en het Beurspaleis (ruim 8.000 bezoekers). Het Egmontpaleis en de grote synagoge werden ronduit overspoeld door belangstellenden.

Nooit tevoren zetten zoveel musea, parlementen, bedrijfsgebouwen en instellingen in de hoofdstad hun deuren open voor het grote publiek. De Open Monumentendagen werden gevolgd door "Monumenten Maandag". Vandaag konden alle leerlingen van de Brusselse scholen een deel van de opengestelde gebouwen van het weekend bezoeken.

(Belga)

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

18 september 2005

En de winnaar van de Vlaamse Monumentenprijs 2005 is....

Het klooster van Kolen in Borgloon. De winnaar werd vandaag verkozen uit een groep van vier kandidaten en mag deze avond tevreden naar huis keren met een cheque van 12.500 euro. Minister Van Mechelen, die de 10de Vlaamse Monumentenprijs uitreikte, gaf ook een 'bijzondere vermelding' aan ArcheoNet Vlaanderen. Onze website was voorgedragen in de categorie 'Provinciaal grensoverschrijdend'.

De andere kanshebbers voor de hoofdprijs waren het Huismuseum Oscar Van Rompay in Lier, de brouwerij Rodenbach in Roeselare en de Muur in Geraardsbergen, zij krijgen voor hun project 2.500 euro.

Het klooster van Kolen, ook wel Mariënhof genoemd, ligt nabij Borgloon in de deelgemeente Kerniel. Momenteel wonen er nog tien kloosterzusters. Zij beheren de site met de grootste zorg en respect en trachten de authenciteit van de gebouwen en de landschappelijke omgeving optimaal te bewaren. Voor de restauratie van de kerk en het interieur kregen ze in het verleden al een premie.

Het klooster werd in 1431 gesticht door de Kruisheren van Hoei. Na de Franse Revolutie werd het klooster opgeheven en door de Kruisheren verlaten. In 1822 werd het complex verkocht aan de Cisterciënzerinnen van Wauthier-Braine, die er tijdelijk een meisjeskostschool in onderbrachten.

Het kloosterpand, de kerk en het neerhof dateren van de 16de eeuw. In de 18de eeuw werden wel enkele wijzigingen aangebracht. Uit deze tijd bleven het rijkelijke rococo-stucwerk, houtsnijwerk en meubilair bewaard. In de sacristie wordt het beroemde Odilia-schrijn uit 1292 bewaard. Het complex is wettelijk beschermd als monument sinds 12 mei 1947 en als landschap sinds 26 juni 2001.

Het klooster van Kolen neemt elk jaar deel aan de Haspengouwdag en de Open monumentendag. In de kerk worden geregeld kooroptredens en concerten in het kader van het Festival van Vlaanderen georganiseerd.

De Monumentenprijs werd uitgereikt tijdens het OMD-slotfeest in het Ursulinenklooster in Onze-Lieve-Vrouw-Waver (foto boven)

door Jeroen | Erfgoed | Reacties (0)

17 september 2005

Van Mechelen haalt bezem door Monumentenzorg

Dirk Van Mechelen (VLD), sinds vorig jaar ook de Vlaamse minister van Monumenten en Landschappen, jaagt een nieuwe wind door Monumentenzorg. Van Mechelen breekt met enkele taboes en gooit het roer om. Opvallend is dat hij minder monumenten wettelijk wil beschermen. "We moeten deze legislatuur gebruiken om een modern erfgoedbeleid uit te zetten," zegt Van Mechelen vandaag in De Standaard en De Morgen.

Dat betekent voor Van Mechelen een overheid die minder zelf in handen neemt en meer regisseert, die probeert nieuwe bestemmingen en nieuwe gebruikers en investeerders te vinden voor oude gebouwen. Gemeenten en steden krijgen een grotere verantwoordelijkheid, en via de herbestemmingen wil Van Mechelen ook de particuliere sector nauwer aanhalen.

Van Mechelen wil ruimtelijke ordening en monumentenzorg tevens veel meer integreren. "We moeten stoppen met branden blussen door telkens in noodgevallen te beschermen. We moeten veel preventiever werken. Als minister van ruimtelijke ordening heb ik meer instrumenten dan de zogeheten klassering," klinkt het.

De minister wil ook dat er in navolging van het fietsroutenetwerk in de provincies, in elke gemeente monumentenroutes komen. "Met zo'n initiatief, op gemeentelijk of bovengemeentelijk niveau, maak je de mensen bewust van het waardevolle onroerend erfgoed van hun streek. Niemand zal nog aan een waardevol gebouw raken zonder het maatschappelijk draagvlak te raken."

(Belga)

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

Ename Center organiseert prestigieuze VSMM-conferentie

Het Ename Expertisecentrum organiseert dit jaar de prestigieuze VSMM2005 conferentie. VSMM2005 vindt van 3 tot 7 oktober plaats in Gent. Op het programma staan onder andere heel wat presentaties over het gebruik van virtuele realiteit en multimedia in erfgoed en archeologie. Ook zijn er verschillende standen met informatie over projecten in de archeologie.

VSMM staat voor Virtual Systems & Multimedia, en is een conferentie die elk jaar op een andere plaats in de wereld plaatsvindt. Voor het eerst in 6 jaar vindt VSMM opnieuw plaats in Europa.

http://belgium.vsmm.org

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

Start onderzoek Alteby (Brugge)

Gedurende enkele weken zal Raakvlak, de dienst archeologie voor Brugge en ommeland, onderzoek uitvoeren op een gedeelte van de terreinen waar het nieuwe woonproject Alteby gepland is (Assebroek, Nijverheidstraat - Blekerijstraat). Dit onderzoek gebeurt in samenwerking met de Groep Huyzentruyt, die een belangrijke financiële inbreng in de opgravingen heeft.

In 1999 werden door de toenmalige Stedelijke Archeologische Dienst proefsleuven getrokken op de terreinen van de verkaveling. Dit braakliggend terrein was uit archeologisch oogpunt interessant: de bodems in de randgemeenten zijn meestal minder verstoord dan in de binnenstad en hebben bijgevolg een rijk archeologisch potentieel. Uit het proefsleuvenonderzoek bleek dat men in het verleden een groot gedeelte van de terreinen opgehoogd had. De reden hiervoor is te vinden in de lokale topografie: deze laaggelegen gebieden hadden vaak te maken met wateroverlast. Een tweede vaststelling uit het verkennend onderzoek was dat er zich in de westelijke zone middeleeuwse bewoningssporen bevonden. Om een beter zicht te krijgen op de aard, de uitgestrektheid en de betekenis van deze resten, werd er beslist om hier een grootschalig onderzoek te voeren. Eén van de vragen die de archeologen zich stellen, is of ze hier met een voorloper van de herberg Alteby te maken hebben. Deze herberg, die gelegen was langs de Nijverheidsstraat, werd voor het eerst vermeld in 1642.

Na één week graven, kan archeologe Janiek De Gryse al enkele vaststellingen doen. Enkele sporen wijzen erop dat ze in deze zone van het terrein de rand van een middeleeuwse bewoningskern aangesneden hebben. Ondanks alle wateroverlast zijn ze er in geslaagd enkele grachten te onderscheiden, evenals enkele kuilen met haardafval, uitbraaksporen van middeleeuwse muren… Het feit dat de sporen zich duidelijk in de noordelijke helft van het vlak concentreren, suggereert dat de kern van de bewoning meer naar het noorden gesitueerd moet worden.

Bron: raakvlak.be

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

16 september 2005

Open Monumentendagen tonen 175 jaar hoofdstad

Nadat Vlaanderen vorig week al aan de beurt kwam, staan dit weekend de Open Monumentendagen in Brussel op het programma. Het thema lijkt op het eerste gezicht een verplicht nummertje: 'Brussel, 175 jaar hoofdstad'. Laat je echter niet misleiden: het programma oogt opnieuw zeer aantrekkelijk.

Hoofdsteden herbergen traditioneel niet alleen politieke instellingen en koningshuizen, maar ook culturele en militaire instituten, musea, zetels van grote bedrijven, banken en tal van symbolische plaatsen. De Open Monumentendagen hebben 175 jaar hoofdstedelijke geschiedenis samengebald in een goede honderd monumenten. Sommige waren tijdens de vorige open monumentendagen al te bezoeken, andere zetten voor de eerste keer de deuren wijd open. En wie durft bovendien beweren dat ­hij of zij erin slaagt om jaarlijks zelfs maar een kwart van de monumenten te bezoeken?

Het programma van de zeventiende Open Monumentendagen in Brussel is opnieuw zeer gevarieerd en uitgebreid – meer monumenten dan ooit (100) en 70 activiteiten. Dat de Open Monumentendagen gedeeltelijk samenvallen met de Autoloze Zondag is een reden temeer om eropuit te trekken en de hoofdstad opnieuw te ontdekken.

Vind je het moeilijk om zelf een keuze te maken? Brukselbinnenstebuiten en Onthaal en Promotie Brussel (OPB) hebben een sélection du patron voor je klaar: vier uitgestippelde circuits – drie te voet en een waarvoor je best het openbaar vervoer neemt – die in 50 panden, waarvan sommige zelden open zijn, het jaarthema illustreren. De keuze is gebaseerd op hun uitzonderlijke karakter en de (verhoopte) korte wachttijd. Per tocht is drie uur nodig.

De brochure met het volledige programma van de Open Monumentendagen in Brussel kun je hier downloaden. Op 17 en 18 september, tussen 10 uur en 17 uur, vindt u de brochure in de Sint-Gorikshallen.
Meer info op 0800-40 400. Bron: brusselnieuws.be.

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

Gallo-Romeins weekend in Wervik (1-2/10)

Op zaterdag 1 en zondag 2 oktober organiseert de vereniging Viroviacum Romanum haar 2-jaarlijkse Gallo-Romeins weekend in Wervik. Een tweedaagse gevuld met re-enactment en levende geschiedenis: veldslagen, ambachten, historische presentaties, culinaire toppers en een tentoonstelling rond Wervik als kers op de taart - een activiteit waar het ganse gezin van kan genieten. Vergeet je paardenborstel niet!

"Dik 2000 jaar geleden woonde er een groepje Galliërs op een kleine verhevenheid naast de Leie op de grens van het huidige Wervik en Komen. Wanneer Caesar Gallië verovert, steekt hij met zijn troepen heel waarschijnlijk de Leie over in de omgeving van het dorp van de Keltische hoofdman Verovos. Hij installeert er een kleine legerpost nabij de oversteekplaats, naast de bestaande Gallische woonkern. De Romeinen noemen deze mansio Viroviacum."

Zo zou het geweest kunnen zijn. Nu, dik twee millennia later, houdt een groep enthousiaste mensen de herinnering aan hun verre voorouders levendig. Zij verenigden zich in de vzw Viroviacum Romanum. Deze vereniging organiseert naast de "Mars van de Legionairs", ook dit 2-jaarlijkse Gallo-Romeinse weekend, waar iedereen vriendelijk op uitgenodigd is.

De hoofddemonstraties die de bezoeker tijdens dit weekend te zien krijgt, zijn re-enactingoptredens van Romeinse legioenensoldaten (het Roemercohorte uit Duitsland) en Keltische krijgers (Les enfants de Finn uit Frankrijk). Maar het weekend heeft nog heel wat meer in petto, met een presentatie van het boek "Het Romeinse Leger" (Bernard Van Daele), Romeinse glasreplica's (David Hill en Mark Taylor), Keltische juwelen, Romeinse culinaire hapjes (Madame Barelle), een Keltische bard,... En natuurlijk geen Vlaams weekend zonder de nodige versnaperingen: de herberg "Oves Ridens" (Lachend Schaap) staat tot eenieders beschikking om de innerlijke Oude Belg te versterken. Op het menu staan historische verantwoorde lekkernijen, en dat voor een paar stuivers. Gelieve voor 25/9 te reserveren op het nummer 056/300117.

In samenwerking met de Stedelijke Oudheidkundige Commissie (Stoc) is er een tentoonstelling gemaakt rond het prehistorische, Keltisch, Romeins en vroegmiddeleeuws Wervik aan de hand van archeologische vondsten. Deze tentoonstelling is, in het kader van het GRW, gratis te bezoeken in de St.-Janskapel op de Steenakker te Wervik. Deze locatie ligt op amper 200 meter van het stadsdomein Oosthove.

Practische info:

De activiteiten vinden plaats op het Stadsdomein Oosthove, Speiestraat te Wervik. De inkomprijs bedraagt 4 € per persoon of 15 € voor een gans gezin. De route-beschrijving en het volledige programma voor het Gallo-Romeinse weekend vindt U hier.

Bron: tekst: vzw Viroviacum Romanum en de website van de gemeente Wervik - foto's: Patrick Biesbrouck

door Johan | Evenementen | Reacties (0)

Mummies onderzocht in Luik

Deze week zijn er twee mummies aangekomen in België die onderzocht zullen worden in het Universitair Ziekenhuis te Luik. Het zou gaan om de priester Osirmose "kapper van de zonnegod Re" en een nog onbekende mummie. Beiden zouden stammen uit de 26ste dynastie (664-525 v.C.). De wetenschappers zullen aan de hand van Röntgen-stralen en met gebruik van de CT scan meer te weten komen over het leven en dood van deze oude Egyptenaren. De mummies zouden dan in 2006 deel uitmaken van de tentoonstelling "La Caravane du Caire" te Luik.

Het ganse onderzoek wordt geleid door prof. Dimitri Laboury (Universiteit Luik). Hij hoopt met het onderzoek meer te weten te komen over het leven, maar vooral over de dood van beide mummies. "Er zijn aanwijzingen dat hij aan kanker is gestorven. Misschien vinden we nog meer aanwijzingen", vertelt de Egyptoloog over de nog ongeidentificeerde mummie. Deze is in goede toestand, enkel het bekken vertoont breuken wat het moeilijk maakt om het geslacht van de persoon vast te stellen.

Na het onderzoek zullen de mummies in het najaar van 2006 deel uitmaken van een tentoonstelling in de Salle Saint-Georges in Luik.

La Caravane du Caire
15-09-2006 tot 17-12-2006
Salle Saint-Georges
86, Féronstrée
4000 Luik
04/221.93.25
www.liege.be/expoegypte

bronnen: VTM nieuws en La Libre.be

door Jeroen | In de pers | Reacties (0)

15 september 2005

De Gentse archeologen in de Bijloke

Op 1 augustus startte de Dienst Stadsarcheologie Gent met nieuwe opgravingen in de Bijloke. Het onderzoek gaat vooraf aan de werken voor het nieuwe stadsmuseum (STAM) en concentreert zich op de plaatsen waar het bodemarchief door de werkzaamheden zal worden verstoord. De opgravingen kaderen in de algemene vraagstelling rond de ontwikkeling van de Bijlokesite en de betekenis van de bakstenen abdij in Noordwest-Europese context.

Abdijkerk

In de binnentuin van de 17de-eeuwse kloostergebouwen kwamen imposante muurresten van Doornikse steen aan het licht (foto links). Ze behoorden tot het rechthoekig afgesloten koor van de 13de-eeuwse abdijkerk. Dit cultusgebouw verviel tijdens de beeldenstormtijd van de 16de eeuw tot ruïne en werd nadien niet heropgebouwd. De muurresten van Doornikse steen horen in dezelfde bouwcampagne thuis als alle natuurstenen gebouwdelen die bij muurarcheologisch onderzoek in de oostvleugel van de voormalige abdij werden vastgesteld. Ze vertegenwoordigen een oudere bouwfase dan de gotische bakstenen puntgevels die de Bijloke alom beroemd maakten. Uit de geschreven bronnen is bekend dat de eerste vier monialen uit de abdij Ten Bossche in Lokeren zich hier in 1229 vestigden. De natuurstenen bouwfase kan in het tweede kwart van de 13de eeuw worden gesitueerd. Bij de oprichting in 1229 bevond de abdij zich nog erg onbeschut buiten de Gentse stadsomwalling. Wellicht was enkel de kerk in Doornikse steen gebouwd en waren de andere gebouwen eerst eenvoudige constructies van hout en leem, waarvan overigens nog weinig werd teruggevonden. Dit zou kunnen verklaren waarom men nog geen honderd jaar later begon met de bouw van nieuwe bakstenen abdijgebouwen ter vervanging van de inmiddels reeds volledig vervallen huisvesting.

Zuidelijke pandgang

De zuidelijke pandgang (foto rechts) naast de reftervleugel werd over de hele lengte opgegraven. Onder het bestaande vloerniveau konden drie oudere vloerniveaus worden herkend. De gebouwsporen aan de zijde van de refter geven aan dat de reftervleugel oorspronkelijk meer dan een bouwfase kende.

Graven

In de zuidelijke pandgang ontdekten de opgravers elf graven (foto rechts). Het waren alle kistbegravingen in volle grond; de aflijning van de vergane kisten was bij het begin van het onderzoek zichtbaar. Alle bijgezette individuen keken naar het oosten, wat logisch is bij christelijke begraafplaatsen in onze streken. Eén bijgezette figuur keek in de andere richting. Wat de reden hiervoor is, kon nog niet worden achterhaald.

Kleurrijke tegelvloer

Op de plaats van de voormalige abdijkerk ontdekten de onderzoekers talrijke fragmenten van een tegelvloer (foto links), samengesteld uit geglazuurde vierkante en driehoekige tegeltjes. Het koor van de 13de-eeuwse kerk moet een dergelijke kleurrijke bevloering gekend hebben. Dergelijke tegelvloeren kwamen ook in andere abdijen en luxueuze woningen in Gent voor. De patronen van de in situ gevonden vloerfragmenten verschillen plaatselijk nogal van elkaar.

Geleide bezoeken

Nog op 22 en 29 september kan men zich op donderdagnamiddag om 15u aanmelden bij de ingangspoort van het Bijlokemuseum voor een geleid bezoek aan de opgravingen. De deelname is gratis en men hoeft zich niet op voorhand in te schrijven. Groepen kunnen een afzonderlijk geleid bezoek aanvragen.

Dienst Stadsarcheologie - De Zwarte Doos
Dulle-Grietlaan 12
9050 Gentbrugge
Tel: 09/2665760 - Fax: 09/2665787 - E-mail

Bron foto's en tekst: Stad Gent - Dienst Stadsarcheologie

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

Het Pantheon, de navel van de aarde

Amper één jaar na ‘De magie van Rome’ schenkt Carine Cuypers de vele liefhebbers van de Eeuwige Stad een al even onthullend nieuw boek. In ‘Pantheon – Navel van de aarde’ speelt slechts één bouwwerk de hoofdrol: een adembenemend gebouw uit de tweede eeuw na Christus, waarvan de koepel de verbeelding van architecten en kunstenaars prikkelde sinds de Renaissance tot vandaag.

De auteur-fotografe belicht in tientallen foto’s deze haast mythische constructie, waarin ze de imposante afmetingen, perfecte verhoudingen, betoverende lichtinvallen en minutieuze details van dit tot eenieders verbeelding sprekende gebouw met liefde in de lens weet te vangen. De combinatie van dit beeldmateriaal met verhelderende en/of tot reflectie stemmende teksten, gezegden en citaten uit de Oudheid levert opnieuw een in alle opzichten fascinerende publicatie op.

S.P.Q.R., de Vereniging van Romevrienden, nodigt Carine Cuypers op donderdag 22 september om 20 uur en op zondag 2 oktober om 15 uur uit in Brasserie Mykene, Muntstraat 44 in Leuven om over haar boek en haar Rome-ervaringen te komen vertellen.

De inkom van de voorstelling is gratis. Voor meer informatie over beide presentaties en over de vereniging S.P.Q.R. kan je terecht op 0475/722.111 of stuur je een mailtje naar pantheon@spqr.be. Website: www.spqr.be. Je kan het boek ook bestellen bij Roularta Books. Het kost 39,50 euro.

door Tijl | Publicaties | Reacties (0)

Opiniepeiling al ingevuld?

Gaf jij al je mening over de archeologie in Vlaanderen? Het Forum Vlaamse Archeologie (FVA) herhaalt zijn oproep om de opiniepeiling rond de Vlaamse archeologie in te vullen. Reeds meer dan 170 formulieren werden teruggestuurd, maar meer is natuurlijk altijd beter.

Je kunt de enquête hier downloaden. De ingevulde formulieren stuur je terug naar vlaamsearcheologie@gmail.com. Dit kan nog tot eind september. Begin oktober begint het Forum dan met de uitwerking van de resultaten.

door Bart | Varia | Reacties (0)

14 september 2005

Nieuwe preventieve opgravingen in Wijnegem

Vorige week is de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie (AVRA) weer begonnen met preventieve opgravingen in Wijnegem. De enkele archeologische sporen die al werden opgetekend, schijnen uit de IJzertijd te dateren. Wie aan de opgravingen wil deelnemen, kan contact opnemen met de AVRA.

De AVRA werd onlangs op de hoogte gebracht van nieuwe plannen om sociale woningen te bouwen op het terrein naast het bejaardentehuis van het Wijnegemse OCMW. De Afdeling Monumenten en Landschappen (Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap) vroeg AVRA om op dit terrein een preventief archeologisch onderzoek te verrichten. Dankzij positieve onderhandelingen met het OCMW (eigenaar van het terrein) en de gemeente Wijnegem, dat de kosten betaalt, kon men op 5 september van start gaan met de opgravingen. Op dit ogenblik is het nog te vroeg om al resultaten te geven. De enkele archeologische sporen die konden worden opgetekend, schijnen uit de IJzertijd te dateren, maar dit is nog een zeer voorlopige conclusie. De doorsneden moeten uitsluitsel geven.

Volgens de huidige planning duren de opgravingen nog zeker tot het einde van deze maand, en misschien zelfs tot half oktober. De precieze timing ligt echter nog niet vast. Er moeten immers op het terrein nog bomen gerooid worden en kleine constructies afgebroken worden.

Wie als vrijwilliger aan de opgravingen wil deelnemen, neemt best eerst contact op met de AVRA. In principe wordt er gegraven van dinsdag tot zaterdag, van 9 tot 17 u. Het terrein ligt op Koolsveldlaan 94. Meer inlichtingen kun je krijgen bij Guido Cuyt op het nummer 03/828.08.52 of via e-mail.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Maritieme archeologie op de Vlaamse Banken

Op woensdag 21 september geeft maritiem archeoloog Tomas Termote in Antwerpen een lezing over de opgraving van het koopvaardijschip dat enkele jaren geleden voor de kust van Nieuwpoort werd gevonden. Op basis van de vondsten zal hij een licht werpen worden op een mogelijke datering en identificatie van het wrak.

Het zogenaamde ‘Nieuwpoortwrak’ werd in 1996 door een visser gevonden op de Buitenratel-bank. Sindsdien duikt de vzw NATA regelmatig op het wrak. In eerste instantie werd gedacht aan een galjoen van de Spaans Armada, maar intussen heeft onderzoek uitgewezen dat het om een 18de-eeuws Nederlands koopvaardijschip gaat. Canvas wijdde vorig jaar een aflevering van 'Overleven' aan het wrak.

De lezing gaat door in een aula van de Universiteit Antwerpen, Stadscampus, Rodestraat 14, Antwerpen (20 u). De toegang is gratis.

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

Gletsjermummie Ötzi naar expo in Maaseik

Het stadsbestuur van Maaseik is erin geslaagd de gletsjermummie Ötzi naar de Eyckerstede te halen. De mummie maakt deel uit van een wereldtentoonstelling en zal in Maaseik te kijk zijn van november tot en met maart 2006. De expo wordt opgesteld in het Minderbroedersklooster en is opgezet door het Zuid-Tiroler Archeologiemuseum uit Bolzano.

Ötzi wordt beschouwd als een van de belangrijkste archeologische vondsten uit de twintigste eeuw. Een Duits echtpaar stuitte in 1991 tijdens een wandeling door de Ötztaler Alpen in Oostenrijk op een hoogte van drieduizend meter de mummie.

Ötzi is circa 5300 jaar oud en was ongeveer 46 jaar toen hij stierf. Vermoedelijk is hij vermoord, want in zijn borstkas werd een afgebroken pijl aangetroffen. De gletsjermummie wordt normaal gesproken tentoongesteld in het Zuid-Tiroler Museum in de Italiaanse stad Bolzano. Ötzi is nu op tournee en was eerder te bewonderen in Rome, Wenen, Hannover, Boedapest en het Japanse Nagoya.

Meer informatie: musea@maaseik.be.

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

13 september 2005

2005 vruchtbaar jaar voor archeologische luchtfotografie in Vlaanderen

De luchtfotografie waarmee onderzoekers van de K.U.Leuven in 1997 in Vlaanderen gestart zijn om archeologische sites in de ondergrond op te sporen geeft steeds betere resultaten. 2005 was tot nog toe het meer succesvolle jaar. "We hebben tientallen anomalieën gevonden die duiden op verstoringen in de ondergrond en dus kunnen wijzen op de aanwezigheid van sites," aldus Marc Lodewijckx.

De archeologen speuren naar sporen die wijzen op anomaliën in de ondergrond. De K.U.Leuven neemt Vlaams-Brabant, Antwerpen en Limburg voor zijn rekening, de UGent Oost- en West-Vlaanderen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om vochtigheidsverschillen die kunnen wijzen op grachten of kleurverschillen in gewassen. Lichte niveauverschillen kunnen worden opgemerkt door de slagschaduw of verschillen in verspreiding van poedersneeuw.

"Wat gewassen betreft kijken we vooral naar granen die veel meer dan bijvoorbeeld bieten of mais stressgevoelig zijn voor sporen in de ondergrond. Tijdens het rijpingsproces van mais zie je in dergelijke gevallen verschillen in kleuren die kunnen duiden op de aanwezigheid van ondergrondse nederzettingen, grafvelden... Wij hebben hierbij de afgelopen jaren heelwat nuttige ervaring opgebouwd," aldus professor Marc Lodewijckx van de K.U.Leuven.

De Leuvense archeologen geven hun informatie door aan de beheersarcheologen van Monumenten en Landschappen die deze opnemen in de Centrale Archeologische Inventaris van sites in Vlaanderen. Bij grote bouwprojecten door de overheid zoals verkavelingen of wegenwerken wordt in dergelijke gevallen preventief archeologisch werk verricht om na te gaan of er effectief zaken kunnen gevonden worden.

Van 19 tot 21 september organiseert de K.U.Leuven de jaarlijkse bijeenkomst van de Aerial Archaeology Research Group. Specialisten uit binnen- en buitenland (onder meer Groot-Brittannië, IJsland, Turkije, Mexico, Nieuw-Zeeland…) zullen verslag brengen van hun recentste ontdekkingen en de technologische vooruitgang in hun domein. De groep pleit ook voor een uniforme regelgeving in Europa.

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

Leven in de brouwerij: opening vernieuwde Lamot-site

Op zaterdag 17 september wordt met de tentoonstelling Dames met klasse officieel de opening gevierd van de vernieuwde Lamot-site in Mechelen. Uit de restanten van de oude brouwerij Lamot is naast een gloednieuw congrescomplex ook een erfgoedcentrum verrezen, dat voortaan het verhaal van Mechelen en haar bewoners zal vertellen.

Het erfgoedcentrum ontstond uit een samenwerking van diverse musea, archieven, heemkringen en andere erfgoedorganisaties uit Mechelen en omgeving, en is vast van plan tot een toonaangevend project uit te groeien. Een mysterieuze schatkamer, het digitaal Erfgoedlabo, en vele kleine en grote tentoonstellingen zullen weldra meerdere aspecten van het Mechels en ander verleden in het licht plaatsen. Verder worden vertelnamiddagen, een heuse erfgoedquiz, activiteiten op maat van kinderen en jongeren en diepzinnige reflectiemomenten georganiseerd. Tenslotte kan men een blik werpen achter de schermen van musea en archieven, of een duik nemen in de wereld van archeologen en genealogen. Het geheel wordt gekoppeld aan een hagelnieuw congrescentrum dat niet minder dan 9 zalen telt, een capaciteit van 10 tot 700 personen heeft en uitgerust is met de nieuwste snufjes. Vanaf dit weekend in Lamot TM.

door Bart | Evenementen | Reacties (0)

12 september 2005

Lezingencyclus "Spraakwater" van start met lezing Alexander de Grote

Deze maand gaat de tweede editie van de lezingenreeks “Spraakwater” van start: een boeiende mix van thema’s uit de internationale archeologie, antropologie en klassieke geschiedenis. De aftrap wordt op donderdag 15 september gegeven met de lezing Alexander de Grote: genie of genocide? door prof. Willy Clarysse (K.U.Leuven).

Alexander de Grote (356-323) veroverde op 10 jaar tijd een enorm rijk en stierf op 33-jarige leeftijd op het hoogtepunt van zijn macht. Zo werd hij in latere periodes een model voor al wie streefde naar roem en macht. Toch was hij voor anderen een symbool van dwingelandij. Plutarchus stelt expliciet de vraag of Alexander nu met veel geluk te vuur en te zwaard de wereld heeft veroverd, dan wel of hij een genie was, wiens veroveringen bijdroegen tot een betere mensheid. In de lezing onderzoekt Willy Clarysse achtereenvolgens Alexanders rol op militair gebied, de betekenis van zijn vergoddelijking en zijn relaties tot zijn naaste omgeving, zijn Macedonische troepen, de Griekse wereld, de Perzen en de overige bevolkingsgroepen van zijn immense rijk.

De lezing gaat door op 15 september om 20.00u in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum, Kielenstraat 15, 3700 Tongeren. De inkom bedraagt € 3,00 (leden NKV: gratis; inkom leden Davidsfonds en KLGOG: € 2,25). Een combinatieticket voor de volledige lezingencyclus kost € 12,00. Prof. Clarysse herhaalt de lezing nog eens op 27 september te Brugge, en op 29 september te Kortrijk (zie ArcheoNet-kalender).

“Spraakwater” is een initiatief van het Gallo-Romeins Museum in Tongeren en het Nederlands Klassiek Verbond (NVK), in samenwerking met het Davidsfonds en het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (KLGOG).

door Bart | Lezingen | Reacties (0)

“Antwerpse Dienst Monumentenzorg teveel bezig met bodemonderzoek”

De Antwerpse Vereniging voor Bodem- en Grotonderzoek (AVBG) laakt in De Standaard van dit weekend het erfgoedbeleid van de stad Antwerpen. Het recente verlies van twee monumentale relicten getuigt volgens de vereniging van een schrijnend gebrek aan interesse voor het bovengrondse monumentale erfgoed in d