Het Sint-Jansbergklooster in Zelem (graafschap Loon) is gesticht in 1329 door heer Gerard van Diest, gelegen in het hertogdom Brabant. Bij godsdiensttroebelen in 1582 brandde het volledige klooster af, met uitzondering van de kapittelzaal. Dit gebouw wordt zowel door bronnen als door analyse van de steenhouwtechnieken gedateerd voor 1410. Dit gebouw is dringend aan restauratie toe, en de huidige opgravingscampagne kadert in het restauratiedossier.

De Franse URAC (Unité de Recherches Archéologiques Cartusiennes) 'leende' voor twee weken een tekenaar-analyst uit, die op basis van sporen in de muren, de bouwgeschiedenis van het gebouw poogt te reconstrueren.

"Vorig jaar legden we reeds de ijskelder bloot onder de kapittelzaal," vertelt Cyril Rubens. De ligging van deze ijskelder is reeds uniek op zich, nog meer uitzonderlijk is de vaststelling dat hij grotendeels uitgehouwen is in een bank rode ijzerzandsteen. "We stelden eveneens vast dat de kapittelzaal - in alternerende lagen van ijzerzandsteen en baksteen- tenminste aan de zuidzijde rechtstreeks gebouwd is op deze ijzerzandsteen."

Het doel van de huidige opgravingen is na te gaan of de aanzet van funderingen die we aantroffen, haaks op de zuidmuur, verder lopen. "In dat geval kunnen we te maken hebben met de resten van een gebouw dat voorafging aan de kapittelzaal uit 1410," weet Rubens.

Het terrein achter de kapittelzaal werd in de 19de eeuw, toen het klooster omgebouwd werd tot 'hof vn plaisantie' voor een adellijke familie, gebruikt als een stort voor bouwpuin en eveneens van keramiek, glas, metaal en dergelijke. "Met de gevonden scherven zijn we er reeds in geslaagd een aantal schalen en potten te reconstrueren," vertelt Rubens. "Die zullen de basis vormen voor het museum dat in december geopend zou worden."

Gisteren nog legden de archeologen twee arduinen bekkens bloot, waarvan de grootste 1.80 m op 0.95 m meet bij 0.21m, met een rand van 5cm. Was dit een waterbekken dat thuishoorde in de keuken, of hoorde het eerder bij een van de ambachten die hoorden bij het materiële kloosterleven? Het vervolg van de opgravingen zal hierover misschien uitsluitsel kunnen geven.

Op zondag 9 oktober, van 14u tot 17u, krijgen geïnteresseerden de mogelijkheid om de opgravingen te bezoeken. Nadien gaat de sleuf onherroepelijk dicht, omwille van de stabiliteit van het gebouw en mogelijke veiligheidsrisico's voor bezoekers aan het park. Tegelijk kunnen de bezoekers kennismaken met het Engelse park en met de kartuizertaverne.

Meer informatie: Cyril Rubens
Externe link: Het Sint-Jansbergklooster