De geschiedenis van een regio stopt niet aan de grenzen van een gemeente. Het verhaal van het vroegere Land van Hoogstraten, de geschiedenis van de landloperskolonies en de smokkelverhalen: het zijn maar enkele voorbeelden die aantonen dat de ontsluiting van ons erfgoed een regionaal verhaal is of moet zijn. Ook de wetgever is die mening toegedaan en wil de intergemeentelijke samenwerking stimuleren. Kleinere steden en gemeenten kunnen een cluster vormen om samen een erfgoedconvenant af te sluiten met de hogere overheid. Het initiatief dat Baarle-Hertog, Hoogstraten en Merksplas naar aanleiding van Open Monumentendag nemen kan op dit vlak een eerste vingeroefening zijn.

Samen stellen ze veertien schuren – echte kunstwerken wat houtconstructie betreft – open voor het publiek. De oude gebinten van de schuren zijn stuk voor stuk indrukwekkende constructie. Zonder dure machines slaagden onze voorouders erin om de meest ingewikkelde balkverbindingen te maken. Alle horizontale, verticale en schuine balken werden met houten pennen bij elkaar gehouden. En dat dit oerdegelijk en oersterk was, bewijzen de te bezoeken schuren. Sommige zijn al eeuwen oud, en trotseerden menige storm, menige vorst en menige aanvallen van hout-etende kevertjes. En wie kent er nog de benamingen van zo’n gebint? Wat is een gording? Een keper? Een hanenbalk? Een scheergebint?

Op verschillende plaatsen is er op zondag 11 september tussen 10.00 en 18.00 uur extra informatie of animatie. Bij enkele schuren kan je even verpozen, bij andere zijn er volksspelen of op zoek gaan naar gezegden en spreuken, die verband houden met hout. Soms wacht een extra gids je op of kan je een oude boomkraan bewonderen, waarmee zo’n schuur werd opgebouwd. Ook werd ter gelegenheid van dit “schurenproject” een brochure samengesteld met uitleg over de te bewonderen gebinten. Daarin is er aandacht voor de constructie, de gebruikte houtsoorten, de benamingen en de geschiedenis. Deze brochure, met bijhorende plannetjes, ligt ter beschikking in elke schuur en in de OMD-infopunten.

De lijst met schuren die hun deuren wagenwijd openzetten, is te vinden op erfgoedhoogstraten.be.