Over Ambiorix valt weinig met absolute zekerheid te vertellen. 'Feiten' over zijn leven vinden we bijna uitsluitend in Julius Caesars subjectieve relaas 'De Bello Gallico', over de Gallische Oorlog. Daarin komt Ambiorix als koning van de Eburonen in 54 v.C. in opstand tegen de Romeinen, die Gallië bezetten. Op een listige wijze brengt hij de Romeinen hun zwaarste nederlaag toe die ze in Gallië te verduren krijgen. Caesar zint op wraak: hij moordt het hele Eburonenvolk uit en vernielt hun land. Vooral Ambiorix lust hij rauw, maar deze weet als een van de weinigen te ontsnappen. Hij vlucht over de Rijn, richting Germanen. Wat er nadien met hem is gebeurd, is niet bekend.

Professor Jean Bourgeois van de Gentse universiteit is niet onder de indruk van Ambiorix. "Tegenwoordig krijgt Ambiorix amper nog aandacht in het historisch onderzoek en zelfs niet meer in de schoolboekjes," zegt Bourgeois vandaag in De Standaard. "Ambiorix heeft natuurlijk wel een rol gespeeld, maar het is een heel kleine rol in het veel grotere geheel van de Romeinse veroveringen. De hoofdrolspeler daarvan is Julius Caesar, zonder meer. Ambiorix heeft daarin geen enkel verschil gemaakt."

Voor de slag tegen de Romeinen hebben de Eburonen een vreselijke prijs betaald, stelt Bourgeois. De Romeinen hebben hen zonder meer uitgemoord. "Het resultaat van Ambiorix' opstand kon niet negatiever zijn." De opstand was volgens professor Bourgeois alleen maar een opportunistische kwestie: "Er waren toevallig weinig Romeinse troepen in de buurt. Het was geen bevrijdingsoorlog, maar een hongeropstand, op gang gebracht door degene met de grootste muil in het café. Van een politiek project of een visie was geen sprake. Pas nadat de opstand was begonnen, ging hij bondgenoten zoeken bij de Aduatuken en de Nerviërs. Daar had hij beter wat eerder aan gedacht. Het begon er gewoon mee dat hij geen belastingen meer wilde betalen."

Ook over de rol van Tongeren is Bourgeois sceptisch. "Omdat er amper informatie over hem bestaat, kan iedereen om het even wat over Ambiorix beweren," stelt hij. "In Tongeren zijn amper menselijke sporen van voor de komst van de Romeinen. Ze zullen daar wel ergens in de buurt hebben gevochten, maar in principe heeft Ambiorix niet meer te maken met Tongeren dan met pakweg Beringen. Het enige extra wat Tongeren heeft, is dat ze daar dat beeld van Ambiorix hebben geplaatst."

Externe link: De Grootste Belg
Bron: De Standaard - 31 oktober 2005