De zorg voor het onroerend erfgoed gebeurt volgens bevoegd minister Dirk Van Mechelen steeds meer in een partnership met Ruimtelijke Ordening. "Ik zal dit in de komende twee of drie jaar gestalte proberen te geven, want het kan niet op drie maanden," zegt van Mechelen. "In 1999, tijdens de vorige legislatuur, zijn de beleidsvelden uit elkaar gehaald. Nu voegen we ze weer samen, want het ene hoort fysisch, bestuurstechnisch en qua handhaving integraal en harmonisch bij het andere."

Om de verwevenheid tussen onroerend erfgoed en ruimtelijke ordening in de praktijk te realiseren, zijn een aantal decretale wijzigingen nodig. De voorontwerpen hiervoor waren op 9 september al goedgekeurd. Intussen zetten ook de bevoegde adviesorganen (de Raad van State en de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen) het licht op groen. De ontwerpdecreten moeten nu alleen nog goedgekeurd worden door het Vlaams Parlement.

De nieuwe decreten zijn nodig om een aantal administratieve hervormingen te kunnen doorvoeren. In de eerste plaats gaat het hier om de oprichting van de strategische adviesraad 'Ruimtelijke Ordening - Onroerend Erfgoed' (SARO). Deze raad zal de beleidsvoorbereiding en -evaluatie ondersteunen. De bestaande adviesorganen (VLACORO en KCML) worden omgevormd tot technische adviescommissies.

Daarnaast wordt ook een intern verzelfstandigd agentschap zonder rechtspersoonlijkheid (IVA) 'RO-Vlaanderen' opgericht. Het agentschap zal instaan voor het kwaliteitsvol uitvoeren van het beleid voor lokale ruimtelijke ordening en het beleid voor onroerend erfgoed. Het richt zich daartoe in het bijzonder op ondersteuning en begeleiding van burgers en lokale overheden en alle instanties of personen aan wie delen van de uitvoerende opdracht worden toevertrouwd. Een tweede IVA is het 'Agentschap Inspectie RWO'. Het agentschap wordt opgericht voor de handhaving en het toezicht voor het hele beleidsdomein. Toezicht heeft daarbij vooral betrekking op de sociale woonorganisaties en de sociale kredietverstrekkers. Handhaving slaat op ruimtelijke ordening, wonen én onroerend erfgoed.

Als gevolg van de bestuurlijke vernieuwing wordt de beleidsvoorbereiding dus ondergebracht in het departement en de beleidsuitvoering in de agentschappen. Voor het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) wijzigt de situatie nauwelijks: het houdt zich verder bezig met de wetenschappelijke ondersteuning van het erfgoedbeleid.

Daarnaast heeft de reorganisatie natuurlijk praktische gevolgen voor het personeel. Volgens transitieverantwoordelijke Hugo Beersmans is het alleszins de bedoeling dat personeelsleden in de mate van het mogelijke de hoofdopdracht die zij vandaag uitvoeren ook in de nieuwe structuur zullen uitvoeren en dat ze hun standplaats behouden. "Met het oog op de toekomst zullen we wel moeten bekijken of alle processen en bevoegdheden in voldoende mate opgenomen worden door het bestaande personeelsbestand. Maar vermits de reorganisatie budgettair neutraal moet blijven, kunnen we enkel nieuwe mogelijkheden creëren als overbodige taken worden geschrapt en processen worden gerationaliseerd."