In het kader van het Masterplan Cultuurcentrum Mechelen voert de stedelijke dienst Archeologie sinds 16 november opgravingen uit op het binnenplein van het Cultuurcentrum, de plaats van het voormalige Minderbroedersklooster. De opgravingen zouden een belangrijk stuk geschiedenis van Mechelen kunnen onthullen. "We zijn gestoten op de resten van een kerkelijk gebouw dat dateert uit de 13de eeuw. Die werden er in Mechelen nooit eerder gevonden," zegt projectarcheoloog Raf Ribbens.

De bouwput van de nieuwbouw valt ongeveer samen met een groot deel van de vroegere pandgang, een overdekte gang rondom de centrale binnenplaats. De recente vondsten verwijzen rechtstreeks naar de periode waarin de Minderbroeders zich voor het eerst in de stad zijn gaan vestigen en enkele dateren mogelijk van nog vroeger: drie zilveren muntjes die waarschijnlijk te dateren zijn in het tweede en derde kwart van de 13de eeuw en enkele in Romaanse stijl gebeeldhouwde architectuurfragmenten in Doornikse kalksteen. Deze vondsten doen zelfs denken een eventuele, nooit eerder onderzochte link met de abdij van Sint-Rombout. Het vermoeden groeit dat er in de 12de en het eerste kwart van de 13de eeuw, dus vóór de komst van de Minderbroeders, op deze plaats reeds één of meerdere gebouwen stonden.

"Omdat de onderzoekstermijn normaal gezien op 31 januari zou aflopen en we hier zonder enige twijfel te maken hebben met een unieke kans om meer inzicht te verwerven in de oudste kerkelijke geschiedenis van Mechelen, hebben we aan het College van Burgemeester en Schepenen gevraagd om de onderzoekstermijn met een maand te verlengen," vertelt stadsarcheoloog Bart Robberechts. Gisteren maakte het Mechelse schepencollege bekend dat de start van de nieuwbouw een maand wordt opgeschort. Ook gaat men met de architect bespreken in hoeverre de historische vondsten geintegreerd kunnen worden in de toekomstige nieuwbouw. Goed nieuws voor de archeologen dus. "Het gaat hier echt wel om een uitzonderlijk geval," vult Robberechts aan. "We willen immers niet de indruk wekken dat we met ons onderzoek systematisch voor oponthoud zorgen. In veruit de meeste gevallen kunnen we het onderzoek binnen de afgesproken termijn met goed gevolg afronden."

De definitieve resultaten van het bodemonderzoek worden tegen juni 2006 verwacht, maar tot nu toe werden al zeker 230 skeletten van Minderbroederpaters uit de periode tussen 1300 en 1450 blootgelegd. Op sommige plaatsen werden ook resten van de kisten teruggevonden en zijn de botresten redelijk goed bewaard gebleven zodat verder onderzoek een schat aan informatie kan opleveren over de ouderdom, gezondheid en leefgewoontes van de kloosterlingen. Het Minderbroedercomplex werd in latere periodes enkele keren vernield door een brand. De beeldenstorm in 1566 deed de overgebleven sporen geen goed. "Zeker de vernieling van het klooster door Engelse militairen in 1580 en de ingebruikname van het heropgebouwde klooster door militairen in 1796 betekende doorheen de jaren het definitieve einde van de gebouwen," aldus Ribbens.

Meer info: Archeologisch onderzoek Minderbroedersklooster in Mechelen volop aan de gang (pdf - december 2005)