De Olympische Spelen, het grootste sportieve evenement van onze tijd, gingen in hun huidige vorm van start in 1896. Een kwart eeuw eerder, rond 1870, ontdekten archeologen bij het dorpje Castri in Griekenland - het antieke Olympia, de plek waar 3000 jaar eerder de oorspronkelijke Spelen gehouden werden. In de loop der tijd hebben wetenschappers ontdekt dat de huidige Olympische Spelen in sommige aspecten heel weinig op de antieke Spelen lijken. Zo waren wagenraces één van de belangrijkste onderdelen van de oude Spelen, maar de marathonloop bestond niet. Religie speelde een sleutelrol en ook muziek was van groot belang.

De documentaire ‘Het Geheim van Olympia: De Spelen in de antieke oudheid’ reconstrueert hoe de originele Spelen eruit zagen: welke sporten er beoefend werden, hoe de Spelen georganiseerd werden, welke plaats sport innam in de Griekse cultuur, én wat de Goden - volgens de Grieken - van de spelen vonden.

Eén aspect van de Olympische Spelen is in al die eeuwen hetzelfde gebleven, en dat is het vredelievende karakter van het evenement. De moderne Spelen hebben de verbroedering van de volkeren als doel. De antieke Spelen gaven de Oude Grieken de kans om te strijden, zonder dat de dood erop volgde – zoals bij een oorlog. Dit blijkt uit de Griekse mythe die het ontstaan van de Olympische Spelen verklaart. Volgens de overlevering hoorde Oenomaüs - de koning van het gebied rond Olympia - van een orakel, dat zijn toekomstige schoonzoon hem zou vermoorden. Als preventief middel daagde de koning daarom iedere potentiële minnaar van zijn dochter uit voor een strijdwagenrace. Aangezien de paarden van de koning onverslaanbaar waren, liep de dochter van de koning, Hippodamia, een groot risico om gedwongen single te blijven. Ze bedacht echter een list. Ze hielp haar geheime minnaar Pelops om haar vaders strijdwagen te saboteren. De koning verongelukte, Pelops werd tot winnaar uitgeroepen en nam de regering van Olympia over. Uit schuldgevoel over de bitterzoete overwinning organiseerde hij echter voortaan de Olympische Spelen, een strijd zonder dodelijke afloop.

‘Het Geheim van Olympia: De Spelen in de antieke oudheid’ is een co-productie van de AVRO in samenwerking met meer dan 20 landen, van Frankrijk tot India en Korea. Het is één van de grootste documentaire-samenwerkingsverbanden ooit.

Praktisch: 'AVRO Close Up: Het geheim van Olympia: de Spelen in de antieke oudheid', zondag 12 februari om 19.00 uur op Nederland 1. Ook op zondagavond, om 23u15, kun je op Nederland 1 overigens ook het laatste deel in de reeks 'Wereldbeschavingen' bekijken, gewijd aan de archeologische site Uxmal in Mexico. De makers van de documentaire volgen de voetsporen van de Maya’s van Puuc, in een poging hun raadselachtige wereld te ontcijferen