"Wij zijn principieel tegen het feit dat de verstoorder betaalt. Men zegt: iemand verstoort het omdat hij de grond openlegt. Je zou echter ook kunnen zeggen: iemand geeft ons een extra stukje erfgoed omdat hij de grond openlegt. Dus de parallel met de vervuiler betaalt, gaat niet op." Dat zei VVD-Kamerlid Annette Nijs gisteren tijdens het debat in de Tweede Kamer over de aanpassing van de monumentenwet met het oog op de uitvoering van het Verdrag van Malta.

De VVD wil dus dat Nederland zich niet houdt aan het Verdrag van Malta, waarin bescherming van archeologische bodemschatten is geregeld. Volgens het verdrag betaalt een projectontwikkelaar voor archeologisch onderzoek in grond die hij wil bebouwen. De VVD vindt dat dit een rem zet op nieuwbouw en stadsontwikkeling. Nijs trok een parallel met Europese regels voor berschermde planten en dieren en fijnstof, die de aanleg van wegen en de bouw van huizen in de weg staat.

Tot nu toe steunde de VVD uitvoering van het Verdrag van Malta, ook in 1998 toen de Kamer instemde met ratificatie. Volgens Nijs waren destijds de gevolgen nog niet goed te overzien. Gemeentes mogen volgens de wet die de Tweede Kamer dinsdag besprak wel uitzonderingen maken op het uitgangspunt dat de graver voor de kosten van bodemonderzoek opdraait. Maar volgens Nijs gaat het erom dat dit principe van tafel gaat. "Waarom zouden mensen die Nederland een stukje erfgoed geven door dat gebied op te graven, daarvoor moeten betalen? Misschien zouden wij diegenen op onze blote knieën moeten bedanken omdat wij erfgoed erbij krijgen. Uit principiële overwegingen vinden wij dat niet goed."

De VVD zegt niets te willen afdoen aan de bescherming van bodemschatten. Maar het beleid van de overheid op dit terrein zou niet op het verdrag van Malta geschoeid moeten zijn. "Dit verdrag verdient niet onze naleving," klinkt het in een persmededeling van de VVD. Waarom willen we het braafste jongetje van de Europese klas zijn, als dit ten koste van de eigen burger gaat? We maken het de burger al lastig door alles te willen dichttimmeren met regels, nu zou deze ook voor het vinden van archeologisch erfgoed moeten betalen.’’

De plenaire behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging van de Monumentenwet 1988 door de Tweede Kamer wordt morgenochtend (30 maart) hervat vanaf 10.15 uur. Staatssecretaris Van der Laan zal dan antwoord geven op de gestelde vragen. Je kunt het debat volgen via tweedekamer.nl.

Meer info: Stenogram van de plenaire zitting (.doc)