Zal ook Brussel ooit zijn mini-docklands krijgen, naar het voorbeeld van het tot hippe woonplek omgetoverde havengebied van Londen? De tekenen zijn er alleszins. Tour&Taxis draait op volle toeren, de kades zijn enkele jaren geleden heraangelegd en de eerste woonprojecten kondigen zich aan. Atenor, een grote speler op de vastgoedmarkt, heeft vorig jaar een terrein van anderhalve (!) hectare verworven tussen de Willebroekkaai, de Akenkaai en het Redersplein, waar het woningen, kantoren en winkels wil bouwen. “We houden van grote projecten die charme uitstralen,” zegt Olivier Ralet van Atenor. “De locatie is ideaal, langs het water met mooie zichten op de Noordwijk, Tour&Taxis en het Atomium.”

Atenor heeft ideeën om het project vorm te geven - met hoogbouw volgens kwatongen - maar wacht alvorens concrete stappen te zetten het Bijzonder Bestemmingsplan Willebroek af, dat de stad Brussel uitwerkt voor de wijk.

Atenor zal misschien ook rekening moeten houden met een beslissing van Monumenten en Landschappen. De site neemt een belangrijke plaats in de archeologische erfgoedgeschiedenis van Brussel in. Meer dan honderd jaar geleden viel de Delhaizegroep uiteen in twee concerns: Delhaize-De Leeuw bouwde haar imperium uit vanuit de Osseghemstraat in Sint-Jans-Molenbeek, Adolphe Delhaize en compagnie kozen daarentegen voor een plek aan de Brusselse Haven waar ze een reusachtig magazijn lieten optrekken waaruit een treinlijn vertrok, en met op de hoek een riante bow-window voor de directeur, wat hem overzicht verschafte van het kanaal tot de Noordwijk. Later zou een deel van de magazijnen worden overgenomen door de Galleries Anspach, dat er haar chocolaterie in onder zou brengen.

De erfgoedvereniging Pétitions-Patrimoine stelde vast dat de site ook op architecturaal vlak interessant is. Dat geldt vooral de kantoren aan het Redersplein. Zo is de gevel mooi versierd met 22 art nouveau sgraffiti van Paul Cauchie. “Met het Wijnpaleis in de Marollen is dit het enige industrieel gebouw van die omvang waar sgraffiti de gevel sieren,” aldus Pétitions-Patrimoine.

Het gebouw staat al vijftien jaar leeg en vertoont tekenen van verval. De vereniging, die vreest voor de teloorgang van nog maar een getuige van de art nouveau-periode, diende in 2003 een beschermingsaanvraag in bij het Brussels Gewest.

De Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen is voorstander van een bescherming, zo blijkt uit een rapport. Meer nog: de Commissie stelt voor om niet alleen het kantoorgebouw te beschermen maar de hele site. En waarom ook niet het schipperscafeetje In De Scheepvaart, dat nu al twee jaar leegstaat en vroeger enige bekendheid genoot in Brussel omdat er een huisvarken rondliep.

Het positief advies is nu bijna negen maand oud, maar Staatssecretaris voor Monumenten en Landschappen Emir Kir (PS) talmt met het openen van een beschermingsprocedure. “We hebben maar zopas de adviezen van de administratie ontvangen,” zegt woordvoerder Fabienne Defrance. “Die gaan zowel over de bescherming van het kantoorgebouw, als over de bescherming van de hele site.” De komende weken zal de Brusselse regering de knoop doorhakken.

Bij Atenor zijn ze niet ongerust. “Als de Brusselse regering beslist dat het gebouw beschermd moet worden, zullen we die keuze respecteren.”

Bron en foto: Brussel Deze Week - auteur Steven Van Garsse