Na een periode waarin steeds meer monumenten en landschappen officiële bescherming kregen, is het tij sinds 2003 gekeerd. In 2000 kregen slechts 170 nieuwe monumenten definitieve bescherming, in 2003 waren dat er 1.107. Vorig jaar was dat aantal gedaald tot 360, terwijl er maar 21 voorlopige beschermingsdossiers werden goedgekeurd. Aangezien de procedure ongeveer een jaar duurt, kunnen er dit jaar maximaal 21 definitief beschermde monumenten bij komen. Dat blijkt uit het antwoord van minister Van Mechelen (VLD) op een parlementaire vraag van Bart Caron.

Caron vreest dat de Vlaamse regering het beschermingsbeleid afbouwt en vraagt een fundamenteel debat in het Vlaams Parlement. "Een dergelijke afbouw van het beschermingsbeleid kan niet zonder goedkeuring van het parlement," vindt het Vlaams Parlementslid. Gewezen minister Johan Sauwens (CD&V), destijds onder meer bevoegd voor Monumentenzorg, treedt hem bij. "Ik maak me zorgen," zegt hij in De Morgen. "Van Mechelen lijkt de mening toegedaan dat er te veel beschermd wordt." Van Mechelen wijst erop dat de inventarisatie van waardevolle monumenten onverkort doorgaat en alle beschermingsdossiers die door zijn voorgangers in gang zijn gezet een definitieve goedkeuring hebben gekregen.

Tegelijk verwijst hij naar zijn beleidsbrief, mee goedgekeurd door de coalitiepartners van Spirit en CD&V, waarin hij een nieuwe, dynamischere benadering van de monumentenzorg aankondigde. Zo gaat hij selectiever te werk en moet er beter gemotiveerd worden waarom een bepaald monument bescherming krijgt. Uitgangspunt van zijn 'thematisch-typologische' benadering is dat alleen monumenten met "Vlaamse relevantie" beschermd worden. Daarnaast wil hij instrumenten van ruimtelijke ordening, zoals het weigeren van een sloopvergunning, inzetten om de wettelijke bescherming aan te vullen. "Kortom, wij kiezen voor een kwalitatieve vorm van bescherming in de plaats van een kwantitatieve," zegt zijn woordvoerder.

Caron is het niet eens met de typologische benadering. "Mogen modernistische gebouwen van toparchitecten verdwijnen als er al een ander exemplaar is beschermd?" vraagt hij zich af. Sauwens vreest dan weer de koppeling van Monumentenzorg en Ruimtelijke Ordening. "Ik heb de indruk dat de bescherming van monumenten voor de administratie Ruimtelijke Ordening veeleer een vervelende factor is in hun goede contacten met de projectontwikkelaars."

"De minister heeft beloofd de wet- en decreetgeving te actualiseren. Hij moet hiermee beginnen alvorens de bouwstenen van zowat dertig jaar monumenten- en landchapszorg te vernietigen. Dat hij maar begint met de implementatie van het Europees landschapsverdrag van Firenze en de Europese archeologische conventie van Malta," besluit Caron.

Bron: De Morgen - 6 april 2006
Externe link: bartcaron.be
Foto's: Kasteel van Horst in Sint-Pieters-Rode (boven)
Abdij van het Park in Heverlee (rechts - foto Pieter Baert)