De Vereniging Oudheidkundig Bomdemonderzoek West-Vlaanderen (V.O.B.o.W.) en WAR waren al sinds 2002 met opgravingen bezig op de noorderflank van de Zilverberg, op gronden van NV ’t Eksternest. "De eigenaars verleenden ons welwillend toelating om archeologische opgravingen uit te voeren," vertelt Jozef Goderis. "Bovenden kregen we van de afdeling Monumenten en Landschappen ieder jaar de noodzakelijke vergunning met het oog op een archeologisch noodonderzoek. De opgravingen werden ondernomen met projectsubsidie van de Provincie West-Vlaanderen."

In 2002 en 2003 werden twee lange proefsleuven getrokken op de helling. Aansluitend bij die proefsleuven werd in 2004 een vlak onderzocht van 80 vierkante meter. Daarin werden een grachtje en twaalf paalsporen ontdekt. "In 2005 vonden we in een tweede vlak nog zestien andere paalsporen. Het gaat hier om een gebouw van hout, palen en leem, waarvan alleen nog de grondverkleuringen in zijn overgebleven."

"Op basis van een aantal gevonden Romeinse potscherven dachten we die houtbouwconstructie aanvankelijk te kunnen dateren in de Gallo-Romeinse periode," vertelt Jozef. "Archeologische Info dient achteraf vaak verfijnd of bijgestuurd te worden. Nu is immers gebleken dat de constructie verwijst naar de oudste nederzetting ooit in Roeselare gevonden, tussen 4290 en 4130 jaar oud." Het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium voerde onlangs een C14-datering uit op houtskool uit de paalsporen. Daaruit bleek dat de nederzetting te situeren is tussen 2290 en 2130 vóór Christus. Dat is ongeveer twee tot drie eeuwen ouder dan de nederzetting uit de Midden-Bronstijd in de Mandelstraat (2000-1500 voor Chr.). De nederzetting op de Zilverberg zou dus te dateren in de overgang van het einde van de Nieuwe Steentijd (Neolithicum) naar de Bronstijd.

Enkele schaarse en verweerde scherven in prehistorische techniek bevestigen de aanwezigheid van bewoning in het Neolithicum. Ook een aantal werktuigen in vuursteen, gedetermineerd door professor Philippe Crombé (UGent), bevestigen de datering van de paalsporen, hoewel het merendeel van de silexvondsten eerder verwijst naar het Mesolithicum (9000-4500 voor Chr.). "Voorheen trokken nomaden en zwervers blijkbaar al eeuwen lang over de Zilverberg. Maar nu hebben we dus ook het bewijs dat mensen zich hier permanent hebben gevestigd vanaf het einde van de Nieuwe Steentijd," stelt Jozef.

Vermoedelijk liep deze bewoning door in de Gallo-Romeinse tijd, in de Karolingische periode over de vroege en late middeleeuwen. Daarvoor baseren de archeologen zich op aardewerk uit deze verschillende periodes. Eind februari vond Jozef Goderis nog een Karolingische scherf met rolstempelversiering. Een C14-datering op houtskool uit het eerste vlak verwijst ook naar de Karolingische periode (9de-10de eeuw). Uit deze latere periodes zijn echter geen grondsporen gevonden.

Meer info: Jozef Goderis