HomeKalenderForumContactLinks

« mei 2006 | juli 2006 »

30 juni 2006

Vroeg-christelijke tombe van Koninksem na 120 jaar terug in Tongeren

De vroeg-christelijke tombe die in 1880 ontdekt werd nabij Koninksem (Tongeren), keert terug naar haar roots. De bisschop van Luik geeft de tombe in permanente bruikleen aan de provincie Limburg. De tombe, die dateert uit de vierde eeuw, zal één van de topstukken zijn in het vernieuwde Gallo-Romeins Museum. Op 30 juni wordt de tombe officieel overgedragen aan de gouverneur van de provincie Limburg.

Tijdens graafwerken voor een steenbakkerij stoten de arbeiders in 1880 op een merkwaardige dubbele grafkamer. M. Christiaens-Vanderyst, eigenaar van het terrein en zelf amateur-archeoloog, beseft dat de tombe historisch waardevol is. De gemetselde tombe dateert uit de vierde eeuw. De twee grafkamers bevatten de skeletresten van een man en een vrouw. De wanden van de tombe zijn beschilderd met duiven en guirlandes. De tombe ontleent haar naam aan haar vindplaats in het Romeins Zuidwest grafveld nabij de weg naar Koninksem.

In de regio rond Tongeren was in de tijd van de ontdekking nog geen archeologisch museum. Christiaens-Vanderyst schenkt daarom het graf aan de bisschop van Luik. De 3,8 ton wegende tombe wordt in drie stukken gezaagd en in bakken geladen. Met paard en kar komt de tombe in de Sint-Paulkathedraal in Luik aan. De kerkfabriek stelt de tombe tentoon in de schatkamer van de kathedraal.

Al sinds 1930 leeft het idee om de tombe terug naar haar eigen regio te laten vertrekken. Anno 2006 is het eindelijk zover. Op initiatief van de conservator van de schatkamer, Philippe George, geven de bisschop van Luik, Aloys Jousten, en de deken van de kathedraal, Armand Beauduin, de tombe in permanente bruikleen aan de provincie Limburg. Het verplaatsen van een dergelijke tombe is vandaag het werk van specialisten. De provincie stelt de beste specialisten ter zake aan om de opdracht tot een goed einde te brengen.

De meeste onderzoekers interpreteren de tombe aan de hand van de schil-deringen als één van de vroegste en belangrijkste Christelijke monumenten in Noordwest- Europa. Het is ook geen wonder dat deze tombe in Tongeren gevonden werd. Tongeren was namelijk één van de belangrijkste vroeg-christelijke kernen in Noordwest Europa. Tijdens de vierde eeuw zetelde bisschop Servaas zelfs in Tongeren.

Het Gallo-Romeins Museum bezit eveneens een aantal objecten met gegraveerde christogrammen die de aanwezigheid van het christendom in de vierde eeuw in Tongeren staven. Uit de recente opgravingen in de O.L.V. Basiliek blijkt dat zich in die tijd in het hart van de stad ook het oudst gekende kerkje uit de Lage Landen bevond. De provincie Limburg benut de komende jaren om gespecialiseerd onderzoek op de tombe uit te voeren. De vroeg-christelijke identiteit van het monument zal in dit onderzoek centraal staan.

De tombe zal één van de topstukken zijn in de opstelling van het nieuwe museum dat in 2008 zijn deuren opent. In afwachting van een definitieve plaats in het nieuwe Gallo-Romeins Museum staat de tombe in de oude gevangenis van Tongeren.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

29 juni 2006

Expeditie Archeologie! vanaf 1 juli in Maaseik

Op zaterdag 1 juli gaat in de Minderbroederskerk in Maaseik de nieuwe tentoonstelling Expeditie Archeologie! van start. Op deze bijzondere expo kunnen de bezoekers door middel van 21 experimenten zélf ervaren hoeveel moeite het in de prehistorie, Romeinse tijd en Middeleeuwen kostte om bepaalde voorwerpen te vervaardigen. De tentoonstelling, gerealiseerd door het Drents Museum in Assen, loopt nog tot 3 juni 2007. Iedere zaterdag zijn er demonstraties voorzien.

Na het succes van de vorige tentoonstellingen '100.000 jaar SEX' en 'Ötzi, de gletsjermummie' gaan de Musea Maaseik verder op de ingeslagen weg. Bij iedere tentoonstelling wordt immers sterk de nadruk gelegd op de betrokkenheid van de bezoeker en dus staat deze educatieve doelstelling ook centraal tijdens het project 'Expeditie Archeologie!'.

Reeds jaren trachten archeologen het leven in vroegere tijden via allerlei vondsten te reconstrueren. Deze roepen echter tal van vragen op. Hoe werd bijvoorbeeld een bepaald voorwerp gemaakt? Waarvoor is het gebruikt? Om een antwoord te vinden op deze vragen is er de experimentele archeologie waarbij voorwerpen uit het verleden eerst nagemaakt (gereconstrueerd) en dan gebruikt worden om experimenten mee uit te voeren.

Er zijn twee soorten experimenten: uitprobeer-experimenten om op een idee te komen en wetenschappelijke experimenten om een idee te toetsen. In 'Expeditie Archeologie!' maak je met beide soorten experimenten kennis en kom je meer te weten over allerlei technieken uit de steentijd, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de middeleeuwen! Hierbij komen o.m. klei, been, hout, leder, wol, vuursteen en brons aan bod!

Meer info: Expeditie Archeologie!

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

Gemeente Bekkevoort brengt cultureel erfgoed in kaart

Het gemeentebestuur van Bekkevoort (Vlaams-Brabant) gaat een erfgoedcel oprichten. In een eerste fase zorgt een werkgroep voor de inventarisering van grote en kleine monumenten, landschappen en culturele tradities in Bekkevoort, Molenbeek, Assent en Wersbeek. Later wordt volgen wellicht vertelavonden, tentoonstellingen en de organisatie van een erfgoeddag. Wie mee aan de kar wil trekken, geeft een seintje aan cultuurbeleidscoördinator Tamara Willems.

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Vrijwilligers gezocht in Aalter

De Kale-Leie Archeologische Dienst (KLAD) zoekt dringend vrijwilligers voor een noodonderzoek aan de Loveldlaan in Aalter. In de jaren negentig werd door de UGent op het aangrenzend perceel een Gallo-Romeinse stenen waterput en de resten van een steenbouw onderzocht. In een korte campagne wil de KLAD, in samenwerking met de UGent, het bedreigde perceel documenteren.

Praktisch: opgraven vanaf 5 tot 25 juli, Loveldlaan 25 in Aalter. Meer info bij Johan Hoorne (0495/22.71.43).

Deze en andere oproepen voor vrijwilligers vind je ook op de vrijwilligerspagina van ArcheoNet.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

28 juni 2006

Uitzonderlijke kistbegravingen ontdekt in Munsterbilzen

Tijdens de noodopgravingen bij de 'doortocht N730' in het Limburgse Munsterbilzen werden gisteren vroegmiddeleeuwse graven aangetroffen. Het gaat om begravingen waarbij de overledene in een uitgeholde boomstronk werden gelegd. Dit type van graven werd in Vlaanderen al eerder waargenomen, maar het is de eerste maal dat de ‘kisten’ zo uitzonderlijk goed bewaard zijn.

Al van bij de start van de archeologische opgravingen in Munsterbilzen kwamen al restanten uit vroegere periodes aan het licht. Zo waren er funderingen die mogelijk behoorden tot een oudere fase van het stift en, enkele weken later, de sporen van Romeinse houtbouw. Mogelijks gaat het hier om een Romeinse potstalwoning.

De huidige vondsten zijn niet onverwacht. Enkele jaren geleden legden archeologen al vroegmiddeleeuwse muurrestanten bloot. Deze muren werden geïnterpreteerd als de voorloper van de huidige kerk. Het behoorde dan ook tot de mogelijkheden dat er bij de kerk graven zouden worden aangetroffen. Dat het om dergelijke oude begraving in boomstammen zou gaan, was echter wel een verrassing.

De vondsten zijn van groot wetenschappelijk belang en vrij uniek voor Vlaanderen. Het is namelijk de eerste maal in Vlaanderen dat een dergelijke vorm van begraving, die bovendien zo uitzonderlijk goed bewaard is, wordt aangetroffen.

Wat de ouderdom van de graven aangaat, kan met zekerheid gesteld worden dat deze vroegmiddeleeuws (5de-10de eeuw n. Chr.) zijn. In Grez-Doiceau (Waals-Brabant) werden er onlangs nog gelijkaardige vondsten aangetroffen. Alhoewel de precieze ouderdom van de kisten niet precies gekend is, zijn er toch een aantal elementen die aanwijzingen kunnen geven. Zo is het (voorlopig) ontbreken van grafgiften mogelijk een aanwijzing dat het om vroegchristelijke graven gaat. Grafgiften zijn immers een heidens/germaans gebruik. Verder onderzoek zal de datering moeten bevestigen.

De voor archeologie bevoegde administratie, de afdeling Monumenten en Landschappen, is intussen op de hoogte gebracht van de vondsten. De komende dagen zal worden onderzocht met welke tijd en middelen nodig zullen zijn om de vondsten te bergen. De gemeente Bilzen en de intergemeentelijke dienst ZOLAD dringen bij uitvoerder van de werken én de eigenaar - het Vlaamse gewest - alvast aan op een degelijke wetenschappelijke berging en conservatie van de vroegmiddeleeuwse restanten.

Bron en foto’s: ZOLAD

door Tijl | Opgravingen | Reacties (5)

Tongeren dist vroegste meerstemmige stuk uit Lage Landen op

De stad Tongeren beschikt over een aantal unieke muziekpartituren. Dat blijkt uit een inventaris van het muzikale erfgoed tot 1600, die de Erfgoedcel van de stad Tongeren in de loop van 2004 en 2005 opmaakte. Twee evangelieboeken uit de 10de en de 12de eeuw bleken unieke middeleeuwse muzieknotaties te bevatten en gelden als het vroegste meerstemmige stuk uit de Lage Landen.

Naast deze oudste handschriften werd eveneens een verloren gewaand processiestuk van circa 1385 teruggevonden. Dat bevat polyfonie dat een "uniek beeld geeft van de muziekcultuur van koorknapen en kanunniken van de collegiale O.L.V.-kerk in de middeleeuwen," zei de Tongerse schepen van Cultuur Hugo Biets (VLD) gisteren. Het muziekstuk geldt op zijn beurt als het oudste stuk in partituurnotatie ter wereld, aldus nog de schepen.

Andere opmerkelijke vondsten tussen de 96 muziekfragmenten uit het stadsarchief van Tongeren en het rijksarchief van Hasselt zijn onder meer de Franse chansons van Guillaume de Machaut (1300-1377) en Johannes Ockeghem (1410-1497). De inventaris bracht daarnaast ook enkele gregoriaanse fragmenten uit de 11de en 12de eeuw aan het licht.

De muzikale inventaris werd opgesteld in samenwerking met musicologen verbonden aan het Centrum voor Vlaams muzikaal erfgoed en de Leuvense Alamire Foundation. De bevindingen van de inventaris werden te boek gesteld onder de titel 'Cantus Tungrensis'. Daarin worden behalve de wetenschappelijke inventaris ook een aantal toegankelijke teksten weergegeven en de muzikale en historische context van de handschriften geschetst.

Het boek wordt gepresenteerd in de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek van Tongeren op 10 juli. De presentatie wordt gevolgd door een concert door de Capilla Flamenca en Psallentes. Dat alles kadert in het kunstenerfgoedfestival Artuatuca, dat nog tot eind augustus in Tongeren en Haspengouw loopt.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

27 juni 2006

Meer dan 400 projecten ingediend voor Monumentenstrijd

De inschrijvingen voor het nieuwe VRT-programma Monumentenstrijd zijn vorige week afgesloten. Meer dan 400 Vlaamse monumenten nemen het in de competitie tegen elkaar op om een restauratie te winnen. Dat werd vandaag bekend gemaakt in het Radio 1-programma Neon. De Vlaamse versie van de BBC-format 'Restoration' gaat in januari 2007 van start.

Onder de noemer "alles kan" zijn de meest uiteenlopende dossiers ingezonden. Naast kerken, torens, gemeentehuizen en brouwerijen werden er ook een bos en zelfs een UFO-huis ingezonden. In januari worden de eerste projecten voorgesteld op radio en televisie.

Een selectiecommissie zal 25 projecten weerhouden, vijf uit elke Vlaamse provincie. Die projecten komen uitgebreid aan bod op radio en televisie. Uit die 25 projecten wordt een toptien gekozen en uiteindelijk zal er één winnaar uit de bus komen en dat monument wordt gerestaureerd.

De volledige longlist van projecten is niet bekend. Je kunt het interview in Neon hier herbeluisteren.

Foto: Molen van Schoonhoven, Aarschot (Johan Van Rensbergen - Erf-goed.be)

door Tijl | In de pers | Reacties (0)

De wereld volgens de Han

In september pakt de provincie Antwerpen uit met een unieke tentoonstelling 'De wereld volgens de Han'. Ruim 200 terracotta figuurtjes en objecten, recent ontdekt tijdens archeologische opgravingen uit het mausoleum van keizer Jing-di, geven een beeld van het verfijnde hofleven tijdens de Han-dynastie van 2000 jaar geleden. De tentoontelling kadert in het vriendschapsakkoord tussen Antwerpen en Shaanxi. Voor de gelegenheid worden de archeologische vondsten overgevlogen van China naar het Antwerpse Provinciehuis.

Van vrijdag 1 september tot en met zondag 15 oktober loopt in het Provinciehuis van Antwerpen de tentoonstelling 'De wereld volgens de Han'. De tentoonstelling is volledig gewijd aan de luisterrijke Han-dynastie (206 voor Chr. - 220 na Chr.), die als de eerste grote bloeiperiode van de klassieke Chinese cultuur wordt beschouwd. Ruim tweehonderd objecten van recente archeologische ontdekkingen in het uitgestrekte graflandschap van de centraal Chinese provincie Shaanxi zullen te bezichtigen zijn. "China heeft ons zoveel te bieden, het indrukwekkende cultureel verleden is ongeloofelijk boeiend en leerzaam," aldus een enthousiaste Ludo Helsen, gedeputeerde bevoegd voor cultuur.

"De tentoonstelling kadert in de viering van twintig jaar vriendschapsakkoord tussen de provincies Antwerpen en Shaanxi," licht Helsen toe. "Deze samenwerking heeft de voorbije 20 jaar al heel wat economische voordelen opgeleverd voor beide provincies. Om dit te vieren haalt de provincie Antwerpen in september een waardige opvolger van de tentoonstelling 'Qin, heer van eeuwig leven' van 1993 naar het Provinciehuis."

De Qin, China's eerste keizerlijke dynastie, regeerde van 221 tot 206 v. Chr. en werd opgevolgd door de luisterrijke Han-dynastie. Deze bleef vierhonderd jaar aan de macht en wordt beschouwd als de eerste grote bloeiperiode van de klassieke Chinese cultuur. Ook vandaag de dag noemen de etnische Chinezen zich nog steeds Hanren of 'mensen van de Han'. De tentoongestelde stukken zijn voor het merendeel teruggevonden in en nabij het enorme grafcomplex van keizer Jing, de vierde keizer van de Han. Keizer Jing regeerde van 157 tot 141 v. Chr. Onder zijn bewind kende het Chinese rijk een periode van politieke stabiliteit en grote culturele bloei.

De opgravingen uit het mausoleum van Jing zijn gestart in 1995. De schitterende voorwerpen, voornamelijk in aardewerk en brons, voeren ons terug naar een tijd waarin leven en dood nauw met elkaar verweven waren. De bloeiende Chinese grafkunst moest de overledene immers ook in het hiernamaals militaire bescherming bieden en hem tegelijkertijd toelaten zijn mondaine leven verder te zetten. Naast stille, naakte krijgers en levensechte ruiters zien we ingetogen dienaars, levendige muzikanten en elegante danseresjes. Gebruiksvoorwerpen en prachtige sieraden uit jade en brons getuigen van het rijke leven aan het hof, en via een complete veestapel, opslagplaatsen voor graan en zelfs rijstvelden in miniatuur maken we ook kennis met het leven van alledag.

De kunstschatten worden te leen gegeven door het prestigieuze Han Yangling-museum van Xianyang, nabij Xi'an, de hoofdstad van de provincie Shaanxi. Later volgt nog meer praktische informatie over deze tentoonstelling.

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

Leuven laat dringende instandhoudingswerken uitvoeren aan ringmuur

Leuven trekt bijna 80.000 euro uit voor het uitvoeren van dringende instandhoudingswerken aan een deel van de historische stadsomwalling aan het Handbooghof. Het gaat om een deel van de oude stadsmuur uit de 12de eeuw. Die was oorspronkelijk 2,7 km lang, had 31 torens en 11 poorten en werd in de 18de eeuw grotendeels afgebroken. Momenteel zijn er een vijftal restanten.

Het stuk Handbooghof is erg vervallen. In 1979 kwam een deel van de muur naar beneden en regelmatig vallen er nog brokstukken naar beneden.

De werken hadden al eerder moeten uitgevoerd worden, maar doordat een eerste aanbesteding resulteerde in een kost die meer dan het dubbele bedroeg dan eerder geraamd, moet het dossier terug aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Eerder liet Leuven al een stabiliteitsstudie uitvoeren.

Ook de restauratieplannen van de toren in het stadspark, die zich eveneens in een zorgwekkende staat bevindt, blijven aanslepen. De toren werd enkele jaren geleden in erfpacht gegeven aan Erfgoed Vlaanderen die al de noodzakelijk noodingrepen realiseerde om de toren van instorting te behoeden.

Momenteel is het wachten op een studie om op basis daarvan te beslissen hoe de restauratie zal worden aangepakt.

Foto: Koen Demarsin (Erf-goed.be)
Bron: Belga

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

26 juni 2006

Museumnacht Ename op 10 juli

Binnenkort is het weer zo ver: op maandag 10 juli organiseert het pam Ename een nieuwe editie van de Museumnacht. Dit jaar werd gekozen voor het thema 'Contrast'. De Nacht speelt zich af rond 3 elementen - woord, muziek en beeld - en vindt plaats in en rond het museum, het dorp en de kerk van Ename. Je kunt de activiteiten van de Museumnacht meemaken op 10 juli, van 20u tot 2u.

Het dorp wordt ondergedompeld in een decor van ca. 4.000 theelichtjes die op een artistieke manier worden opgesteld. Er zijn drie internationale straattheateracts te zien, komende uit Frankrijk, Canada en Israël. Er is volkstheater met verhalen en liederen uit het vroegere Ename, en hedendaags theater in een origineel en historisch kader. In de kerk is een video-installatie opgesteld en wordt er gespeeld met licht en duisternis. Jazzy muziek contrasteert met elektronische muziek. Contrasterend licht vormt de rode draad van de Nacht en wordt uitgewerkt als design.

Meer info: ename974.org. Tot 2 juli kun je in Ename ook nog terecht voor het toneelstuk Diplodocus Deks.

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

Via Vita Est: ontrafel Caesars code...

VTB Cultuur organiseert deze zomer in het kader van zijn cultuurtoeristisch project 'Langs Vlaamse Wegen - een regio ontdekt' een spannende zoektocht in Haspengouw. Vanaf 28 juni kun je al fietsend of wandelend op geheime missie in Tongeren en omgeving. Door middel van aanwijzingen langsheen het parcours ga je op zoek naar de moordenaar van de keizer.

Om de moordenaar te kunnen ontmaskeren moeten ze wel eerst de code kraken. Daartoe moeten de deelnemers zoveel mogelijk aanwijzingen zien te vinden en de daarbij horende vragen correct trachten op te lossen, enkel op die manier kunnen ze hun missie tot een goed einde brengen.

De wandelzoektocht speelt zich af in het centrum van Tongeren met aandacht voor het rijke cultuurpatrimonium in de stad, de fietszoektocht focust zich meer op de Romeinse weg en de gebruiken uit die tijd. Vandaar de keuze om de zoektochten te organiseren onder de noemer 'Via Vita Est' (de weg is het leven). Deelnemers krijgen de kans Tongeren te beleven vanuit verschillende invalshoeken, de ene keer te voet, de andere keer per fiets.

Wie graag helemaal terugduikt in de tijd raden we aan om op zondag 30 juli af te zakken naar Tongeren. Die dag wordt het ganse verhaal rond de moordenaar van de keizer tot leven gewekt. Op verschillende plaatsen langs het wandel- en het fietsparcours dwalen er bizarre figuren uit een ver verleden rond. Sommigen zullen de deelnemers een handje toesteken bij hun missie, maar anderen trachten hen op een dwaalspoor te zetten... Afspraak in Tongeren op zondag 30 juli tussen 11.00 u en 17.00 u.

Wie graag de zoektocht combineert met een andere activiteit in Tongeren vindt zeker zijn gading in het gevarieerde programma van Artuatuca - Festival van Vlaanderen. Zo kan je bijvoorbeeld op 2 juli, tijdens je zoektocht, in het Tongerse begijnhof de stadsmuzikant ontdekken in o.a. Roland van Campenhout, Axl Peleman en Jan Desmet.

Uiteraard geen zoektocht zonder een rijkelijk gevulde prijzenpot. De hoofdprijs-winnaar van de wandelzoektocht vertrekt naar Rome, wie de eerste prijs wegkaapt bij de fietszoektocht rijdt naar huis op een gloednieuwe fiets. Daarnaast bevat de prijzenpot overnachtingen in het Ambiotel in Tongeren, replica’s van de Tongerse mijlpalen, T-shirts van Artuatuca...

Praktisch: De wandel- en fietszoektocht zitten samen vervat in een deelnamebox, die vanaf 28 juni voor 5 euro kan gekocht worden in het infokantoor van Toerisme Tongeren en in de voormalige gevangenis van Tongeren. Bij Toerisme Tongeren kan men bovendien gratis fietsen uitlenen mits reservatie en de betaling van een waarborg.
Meer info: vtb.be

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

25 juni 2006

Een brug onder de IJzeren Brug

Op 6 juni startte de stedelijke afdeling archeologie in Antwerpen het archeologisch vooronderzoek onder en naast de Ijzeren Brug. Het onderzoek bracht tal van nieuwe gegevens aan het licht. Resten van de 16de-eeuwse Kipdorpbrug werden vrij intact teruggevonden. Het onderzoek bracht ook een deel van een bastionflank aan het licht.

De huidige IJzeren Brug loopt dwars over de resten van de historische Kipdorpbrug die in de 16de eeuw het voormalige dorp Borgerhout met de Kipdorppoort verbond. Deze poort was één van de vijf grote stadspoorten. Tijdens het onderzoek werd de bestaande betonlaag verwijderd om zo op de resten van de brug en het bijhorende bastion te stoten. De eigenlijk brug werd vrij intact teruggevonden. Twee volledig intacte brugpijlers met daartussen een tongewelf werden blootgelegd. Ter hoogte van het bewaarde loopvlak op de brug werden negatieve sporen van uitgebroken kasseien ontdekt. Ook de muurankers boven de brugbogen werden teruggevonden. Het natuurstenen parement van de brugpijlers bleek reeds bij de 19de-eeuwse afbraak verwijderd.

In de noordelijk helft van het terrein werd een deel van de teruggetrokken bastionflank opgegraven. De bastions van de 16de-eeuwse Antwerpse omwalling hebben aan beide zijden een verlaagd platform voor vestinggeschut. Hiermee konden de toegangswegen en de vestingmuur geflankeerd worden met kanonvuur. In de Napoleontische periode werden deze platforms verbouwd tot kazematten waardoor het geschut opgesteld stond in een bomvrije ruimte. Het vooronderzoek bracht de fundering van zo'n kazemat in kaart. Er kwamen twee kamers en de toegangsweg aan het licht. De vloer van de kazemat bleek opgebouwd uit baksteen en bevat een kanalisatiesysteem dat mogelijk verband houdt met de afwatering bij het afkoelen van het geschut. De eigenlijke bastionflank kent naar analogie met het Sint-Jorisbastion een parement in lediaanse natuursteen.

Bron en foto: Archeoweb Antwerpen

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Domein Herkenrode gaat deels open

Met de openstelling van de kruidentuinen en kruidenkamers op het domein van Herkenrode in Hasselt is deze week het officiële startschot gegeven voor de opening van het deels gerestaureerde domein. De restauratie van het domein zit intussen op kruissnelheid. De tiendschuur is volledig vernieuwd, evenals het Vissershuis.

Het domein met abdij moet de nieuwe toeristische trekpleister in Limburg worden. De kruiden, het culturele erfgoed en het nabijgelegen natuurgebied van ruim honderd hectare staan centraal. De kruidentuin telt meer dan 400 soorten kruiden en geneeskrachtige planten. De kruiden staan alfabetisch gerangschikt in twaalf opeenvolgende kruidenkamers. Gediplomeerde herboristen zullen rondleidingen geven.

De restauratie van het domein zit op kruissnelheid. De tiendschuur is volledig vernieuwd, evenals het Vissershuis. Op dit ogenblik wordt het poortgebouw nog gerestaureerd. In de nabije toekomst wordt er ook gestart met de verbouwing van de hoofdvleugel tot een tentoonstellingsruimte rond water, architectuur, kruiden, landbouw, veeteelt en energie.

De Vlaamse regering maakte in 2004 via de Limburgse reconversiemaatschappij LRM zowat 14 miljoen euro vrij voor de restauratie en herinrichting van het domein. Tegen 2010 moet alles klaar zijn. De abdij geldt als eerste en belangrijkste voorbeeld van een vrouwenabdij van de Cisterciënzers in de Nederlanden. De bouw van de abdij begon in 1182.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

Middeleeuws Bladelinfeest in Middelburg

Op zaterdag 1 juli vindt in Middelburg (Maldegem) het tweede middeleeuwse Bladelinfeest plaats. Op de kasteelsite, in het bezoekerscentrum en op andere plaatsen worden die dag tal van activiteiten georganiseerd. Ook is er de mogelijkheid een nieuwe wandelroute tussen Middelburg en Aardenburg (Nederland) uit te testen.

De feestelijke activiteiten staan in het teken van Pieter Bladelin, de grondlegger van de rijke middeleeuwse geschiedenis van Middelburg. Op de kasteelsite kun je vanaf 13u30 doorlopend genieten van de aanwezigheid van Pieter Bladelin, zijn echtgenote Margaretha Van De Vagheviere en hun gevolg. Zij hebben zich deze maal echter ook laten versterken door een huurlingen compagnie genaamd ‘de Yzeren Roos’. Deze huurlingen zullen de naam van de stad Middelburg verdedigen en kunnen u ondertussen vertellen over hun dagelijkse leven. Tussendoor kan u rustig genieten van een Middeleeuws drankje met op de achtergrond stemmige Middeleeuwse muziek. Ook een valkenier zal aanwezig zijn met demonstraties en tal van informatie over verschillende roofvogels. De projectarcheoloog van Maldegem geeft professionele rondleidingen in het bezoekerscentrum.

Meer info: het volledige programma vind je op maldegem.be
Aansluitend artikel: Middelburg-in-Vlaanderen, vergeten laat-Middeleeuwse stad (19 augustus 2005)

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

23 juni 2006

Archeologen vinden oudste nederzetting van Tongeren

Bij opgravingen aan de 'Pliniusbron' in Tongeren is een prehistorische nederzetting aangesneden uit het einde van de oude steentijd (14.000 jaar geleden). Het zijn tot hiertoe de oudste sporen van menselijke aanwezigheid in Tongeren en omgeving. Op de locatie waar het nieuwe themapark het 'Land van Ooit' zal worden ingeplant zijn sinds een tweetal weken grootschalige opgravingen aan de gang.

Archeologen onderzoeken er de sporen en resten uit verschillende periodes. Het onderzoek is noodzakelijk omdat uit een proefonderzoek was gebleken dat zich onder het huidige akkerland talrijke goed bewaarde archeologische sporen bevonden, die door de bouw van nieuwe attracties en gebouwen gedeeltelijk zouden worden vernield. De kosten voor het onderzoek worden voor het merendeel gedragen door de nv Plinius, die voor de uitvoering van het archeologisch onderzoek het Nederlandse studiebureau BAAC aanstelde.

Daarnaast worden de werken bijkomend ondersteund door een team archeologen van de Vlaamse Overheid en de stedelijke archeologische dienst van de stad Tongeren. Bij het onderzoek zijn eind vorige week resten aangetroffen van een kampplaats van de zogenaamde Federmessergroepen. Dit zijn nomadische jagers en verzamelaars die op het einde van de laatste ijstijd - zowat 14.000 jaar geleden - onze gebieden kwamen opzoeken. Tot hiertoe waren in Vlaanderen enkel in de zandstreek en de Maasvallei vindplaatsen van deze groepen bekend (ondermeer in Lommel, Meer en Rekem).

Deze nieuwe vondst toont aan dat deze mensen eveneens de leemgebieden hebben opgezocht. De locatie in Tongeren is vergelijkbaar met de plekken die ook elders de voorkeur genoten: op een kleine lage heuvel nabij open water. In Tongeren gaat het om de zogenaamde 'Pliniusbron'. Dit gebied moet aantrekkelijk zijn geweest voor de rondtrekkende prehistorische groepen. Ze vonden er het broodnodige water, maar ook een rijke biotoop van planten en dieren, essentiële voedselbronnen voor mensen die leefden van wat de natuur te bieden had.

Of de aanwezigheid van vuursteen in de buurt ook een aantrekkingsfactor is geweest moet nog worden uitgemaakt. In ieder geval is de gebruikte silex van hoge kwaliteit en perfect bewaard. Verder onderzoek zal ook moeten uitwijzen hoe groot de nederzetting was en in welke mate ze eventueel door latere bewoning en erosie is aangetast. Naast deze sporen zijn er ook resten aangetroffen die dateren uit verschillende latere periodes: de middensteentijd, de nieuwe steentijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de middeleeuwen.

De opgravingen zullen vermoedelijk nog enkele weken in beslag nemen.

Bron: hbvl.be

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Historische sluis van het Zwin onder de grond gestopt

Het sas van het Zwin, in de volksmond ook de Slekkeput genaamd, is verdwenen uit het stadszicht van Damme. Het sas werd begin deze week met zand opgevuld en afgedekt omdat er geen geld is voor de restauratie. Hiermee verdwijnt na 350 jaar de laatste getuige van de waterverbinding van de havenstad Damme met de zee.

De sluis werd in 1971 opgegraven. Ze werd waarschijnlijk in gebruik genomen na 1660, bij het verleggen van de loop van de Lieve buiten de stad in de buitengracht van de stadswallen. De sluis heeft slechts korte tijd dienst gedaan door de aanleg van het Hoornwerk van Damme in 1701. Vanaf dat ogenblik vloeide geen water meer door de sluis.

"De afdeling Monumenten en Landschappen adviseerde de sluis af te dekken om de conservering van het monument te waarborgen" zegt schepen van Toerisme Louis De Keyser (CD&V) vandaag in het Nieuwsblad. "Een grondige restauratie zou een te grote financiële inspanning vergen en slechts een beperkt deeltje van het sluizencomplex zichtbaar maken voor het publiek. Spijtig, want het sas zou ongetwijfeld een extra toeristische aantrekkingskracht hebben.''

Heemkundige Jacques De Groote ziet het verdwijnen van de Slekkeput, dat in 1997 werd erkend als beschermd monument, met lede ogen aan: "Omdat er binnenkort niets meer zichtbaar zal zijn van het laatste stukje haven van Damme en omdat men de moeite zelfs niet heeft gedaan om dit monument volledig op te meten, heb ik van de sluis een driedimensionale presentatie gemaakt. Zo blijft er tenminste toch iets zichtbaar van dit belangrijke relict."

De Groote uitte in 1995 voor de eerste keer zijn bezorgdheid over de toestand van de sluis. "Toen het schepencollege in 2004 na lang aandringen besliste om werk te maken van de restauratie, kregen ze op hun subsidieaanvraag een negatief antwoord van de dienst Monumenten en Landschappen. De dienst besliste de sluis niet te restaureren, maar volledig af te dekken. Met het afdekken van de Slekkeput is ook het dossier letterlijk begraven.''

De kostprijs van het afdekken is 4.126 euro. Het college heeft beslist om een infobord te plaatsen.

Bron: Het Nieuwsblad - 23 juni 2006
Afbeeldingen: © tzwin.be

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Neanderthalfeest in Ramioul

Dit weekend wordt op de Préhistosite van Ramioul (provincie Luik) de verjaardag van de ontdekking van de eerste neanderthalermens gevierd met een groot feest. Naast uitzonderlijke demonstraties van vuursteenbewerking, kun je er ook proeven van de neanderthalerkeuken en een bezoek brengen aan de Grot van Ramioul. Dit weekend start in Ramioul ook de Neanderthal Trophy. Meer informatie over deze evenementen vind je op ramioul.org.

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

22 juni 2006

Proefsleuvenonderzoek toont IJzertijd-bewoning in Vosselaar aan

Naar aanleiding van een geplande verkaveling voerde de Archeologische Dienst Antwerpse Kempen (ADAK) de voorbije weken een proefsleuvenonderzoek uit in Vosselaar. Op verschillende plaatsen vonden de ADAK-archeologen sporen van bewoning van meer dan 2000 jaar oud. Zo herkenden ze onder andere de plattegrond van een IJzertijd-boerderij en enkele bijgebouwtjes. Ook enkele post-middeleeuwse waterputten kwamen aan het licht.

ADAK voerde het onderzoek tussen de Stoktsebaan, de Steenovenstraat en het Hofeinde in Vosselaar uit in samenwerking met de Intercommunale voor de Ontwikkeling van de Kempen (IOK). Hierbij werd een gebied van ongeveer 6 ha onderzocht door middel van 13 werkputten met een breedte van 3,5 m en een lengte die schommelt tussen de 50 en de 200 m.

Alleen in het noordoostelijke gedeelte van het plangebied werden in verschillende proefsleuven archeologische sporen aangetroffen. Uit het onderzoek bleek verder dat een groot gedeelte van de overige percelen reeds in het verleden grotendeels verstoord waren door klei-ontginning en recente landbouwactiviteiten. Het merendeel van de vastgestelde archeologische sporen dateert uit de IJzertijd (800-50 v Chr.). Er werden voornamelijk paalkuilen aangetroffen, die herkenbaar zijn als kleine donkere verkleuringen in het gele zand. In de verschillende clusters van paalsporen konden plattegronden van één boerderij en een aantal bijgebouwtjes worden herkend.

Vermoedelijk gaat het hier om de resten van een volledig woonerf. Uit een aantal van de paalsporen kwamen scherven van handgevormd aardewerk, die kenmerkend zijn voor deze periode. Tot nog toe werden er drie bijgebouwtjes volledig opgegraven in het tracé van de weg die in de eerste fase van de verkavelingswerken wordt aangelegd. Het gaat om twee zespalige en één vierpalige ‘spijker’. Deze kunnen geïnterpreteerd worden als schuurtjes voor opslag, die bij de boerderij hoorden.

Daarnaast werden in de noordelijke punt van het plangebied, vlakbij de voormalige pastorie ’t Hof, de resten van twee waterputten aangetroffen die vermoedelijk beide dateren uit de Nieuwe tijd (1500-1800). De ene waterput had een relatief kleine insteek van ca 1,50 m in diameter en was zwartgrijs met een donkergrijze kern. Buiten deze waterput werden de sporen van enkele zware rechthoekige palen gevonden die mogelijk te malen hebben met een takelsysteem om water te putten. Deze is vermoedelijk in een latere fase vervangen door een andere waterput met een rechthoekige aanlegkuil. Deze is naderhand opgevuld met baksteenpuin. Waarschijnlijk maakten deze waterputten deel uit van een boerderij die enkele eeuwen geleden aan het Hofeinde heeft gestaan.

Tenslotte werden in verschillende proefsleuven resten van greppels vastgesteld. Sommige hiervan volgen duidelijk de huidige percelering en zijn hoogstens een paar honderd jaar oud. Andere hadden een O-W-oriëntering en lijken te maken te hebben met een ouder perceleringssysteem. Bovendien gaat het hier ook om twee parallelle greppels, zodat kan worden vermoed dat hier vroeger een landweg heeft gelopen. Deze is echter niet terug te vinden op oude kaarten van het gebied.

Meer info: Jef Van Doninck - Stephan Delaruelle (ADAK)

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Dringend student archeologie gezocht voor opgravingen Kelemantia

Aangezien een aantal kandidaten wegens omstandigheden verstek moeten laten gaan, is men dringend op zoek naar een student archeologie die van 3 tot 14 juli wil deelnemen aan de opgravingen in Kelemantia (Slovakije). Aanmelden kan via info@kelemantia.be. Graag herinneren we ook nog even aan de benefiet-barbecue ten voordele van het Kelemantia-project, die op zaterdag 1 juli in Hoeselt wordt georganiseerd.

door Tijl | Internationaal | Reacties (0)

Sporen van landelijke bewoning uit de late middeleeuwen in Puurs

Recent archeologisch onderzoek in Puurs (prov. Antwerpen) heeft over een oppervlakte van ongeveer 1,2 ha een complex grachtensysteem, twee waterkuilen en meerdere tientallen kuilen en paalsporen aan het licht gebracht. Alle vondsten dateren uit de 12de tot de 16de eeuw. Hoewel de uitwerking van de gegevens nog moet beginnen, is nu al duidelijk dat met deze opgraving een minder gekend aspect van de laatmiddeleeuwse landelijke bewoning aan het licht is gekomen.

Sinds enkele jaren zijn de provinciale archeologen betrokken in het planningsproces rond het nieuwe bedrijventerrein Puurs-Pullaer II (30 ha; PRUP; hoofdontwikkelaar POM-Antwerpen). Begin februari heeft dit geleid tot een systematisch proefsleuvenonderzoek. Na evaluatie werd een archeologisch waardevolle zone van ca. 1,2 ha weerhouden. Met de financiering van de kraankosten, de lonen van een projectarcheoloog en een -arbeider (2 maanden) en de kosten van de landmeters werd door de veroorzaker alvast deels gehandeld in de geest van het Verdrag van Malta. De geselecteerde zone werd met de steun van de provinciale archeologen in april-mei opgegraven onder leiding van Wouter De Maeyer.

Nu al is duidelijk dat men hier te maken heeft met off-site-elementen van middeleeuwse landelijke bewoning. Het meest in het oog springend is een systematisch, maar complex grachtensysteem (foto links). Hoewel deze grachten grotendeels dezelfde oriëntatie, kleur en opvullingsstructuur hebben (één gehomogeniseerd grijs zandlemig pakket), dateert het aardewerk ze in verschillende perioden van de Late Middeleeuwen (12de tot en met 15de eeuw; determinatie door Koen De Groote van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed). De afwezigheid van grachten ten noorden van de opgraving, suggereert een begrenzings-/afbakeningsfunctie maar o.a. ontwatering kan ook niet uitgesloten worden.

Resten van gebouwsporen ontbreken volledig en de informatie uit de talloze kleinere kuilen is beperkt. Op het terrein zijn eveneens twee ‘waterputachtige’ structuren aangetroffen uit de 15e-16e eeuw. In beide gevallen gaan de formele kenmerken in de richting van waterputten. Het ontbreken van enige vorm van structuur in de ‘put’ maakt een dergelijke interpretatie evenwel ietwat voorbarig. Nader, vooral natuurwetenschappelijk, onderzoek moet hierop een antwoord bieden.

Een laatste opmerkelijke structuur is een vrij grote, rechthoekige kuil (13 bij 3 meter, zo'n 1,2 meter diep). Wat de oorspronkelijke functie ervan moet geweest zijn, is niet duidelijk. Vast staat dat de opvulling met een grote hoeveelheid gebruiksaardewerk en botmateriaal in een vrij korte tijdspanne gebeurd is. Curiosa-vondsten betreffen een versierde mesheft, een zilveren munt en twee spinschijfjes. Deze structuur dateert uit de 14de-15de eeuw.

Het is dus nu al duidelijk dat de archeologen hier geconfronteerd worden met een minder gekend aspect van laatmiddeleeuwse landelijke bewoning. Het systematische, maar complexe grachtensysteem, de twee ‘waterkuilen’ en de vele kuilen wijzen op een intensief landgebruik aan de vermoedelijke rand van de toenmalige bewoning. De interdisciplinaire uitwerking van de opgraving en bijkomend historisch onderzoek zullen hoe dan ook meer duidelijkheid scheppen.

Meer info: Ignace Bourgeois of Bart Jacobs (Provincie Antwerpen / Dienst Cultureel Erfgoed)

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

21 juni 2006

VIOE dringend op zoek naar tijdelijke webmaster

Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) is op zoek naar een tijdelijke werknemer voor de vervanging van de websiteverantwoordelijke. De hoofdtaak van de webmaster is het onderhoud van de websites www.vioe.be en www.onroerenderfgoed.be. Het voltijdse vervangingscontract start eind juli en loopt zes maanden. Kandidaten dienen zich te melden voor 25 juni 2006.

Naast het onderhoud van de twee websites is de webmaster verantwoordelijk voor de AROHM-portaal (intranet), het regelmatig actualiseren van gegevens in de databank beschermd erfgoed, het verlenen van ondersteuning aan erfgoedverenigingen in verband met onderhoud van hun websites en het aanpassen van stylesheets en zoekformulieren voor de databanken.

Kandidaten zijn in het bezit van een HOKT-diploma (of bachelor) in de informatica, communicatie, een grafische opleiding of gelijkwaardig. Kennis van html, css, Dreamweaver en Photoshop is absoluut noodzakelijk; kennis van php, mysql, xml, xsl, Flash en grafische kwaliteiten zijn pluspunten. Daarnaast hebben kandidaten de nodige redactiekwaliteiten voor het schrijven van webteksten.

Spreekt deze functie je aan? Stuur dan snel je CV met bijhorende motivatiebrief naar Wendy Coremans (02/553.18.34). Solliciteren kan tot en met 25 juni 2006. De selectie bestaat uit een CV-screening gevolgd door een interview.

Meer info: de volledige vacature vind je hier

door Tijl | Vacatures | Reacties (0)

Urnengraf gevonden in Kontich

Op 14 juni werd op een terrein aan de Duffelsesteenweg te Kontich een graf uit de overgang late Bronstijd/vroege IJzertijd gevonden, samen met nog een zestal andere archeologische sporen. Het graf bestond uit een eenvoudig klein kuiltje waarin een urn was geplaatst. Rond en in de urn bevond zich een concentratie verbrand bot en houtskool.

Een gelijkaardig kuiltje met nog enkele houtskool- en verbrande botfragmenten wijst mogelijk op de aanwezigheid van een tweede graf waarvan enkel de onderste restanten bewaard bleven.

De vondst kwam aan het licht tijdens een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd naar aanleiding van een private bouwaanvraag voor het bouwen van enkele appartementsblokken. Aangezien de bouwplaats gelegen is vlak naast een archeologische site waar vorig jaar door de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie (AVRA) een opgraving werd uitgevoerd onder leiding van Rik Verbeeck, adviseerde de afdeling Monumenten en Landschappen (AML) dat een proefsleuvenonderzoek diende uitgevoerd te worden voor de werken van start gingen.

De bouwheer zorgde voor een graafmachine zodat AVRA ’s ochtends van start kon gaan met het proefsleuvenonderzoek. De registratie van de archeologische vondsten gebeurde samen met het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE), dat ook bereid was de dringende noodconservatie van de urn uit te voeren.

In samenspraak met AML is beslist om een deel van het terrein reeds vrij te geven van verdere archeologische opvolging aangezien er geen andere sporen werden waargenomen. De zone waar nog geen vooronderzoek heeft plaatsgehad zal in de loop van juli bekeken worden. Dit zal opnieuw gebeuren door AVRA die van 4 tot 15 juli een nieuwe opgravingscampagne organiseert op de aanpalende terreinen.

Foto: © VIOE
Bron: AML

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

20 juni 2006

Agnetenklooster in Tongeren na restauratie opnieuw culturele parel

De restauratie van het in 1981 als monument beschermde Agnetenklooster (15de-17de eeuw) aan het begijnhof in Tongeren is voltooid. Na een brand in 2003 werden de herstellingswerken gestart. Het Agnetenklooster zal de verschillende diensten van de Bijzondere Jeugdzorg huisvesten. De stad Tongeren mag de zomerrefter en de binnenkoer gebruiken voor culturele doeleinden en het oude reftergebouw zal dienst doen als polyvalente zaal.

De Vlaamse gemeenschap kocht het klooster en de aanpalende kolenhandel in 2001 met het oog op een volledige restauratie.

Het klooster werd oorspronkelijk gewijd aan Sint-Agnes en deed lange tijd dienst als klooster voor de Agnetenzusters. Toen het klooster in de nasleep van de Franse Revolutie ophield te bestaan, werd het verkocht aan particulieren. Later deed het dienst als kantoorruimte voor een notaris. De stad Tongeren kocht het gebouw op zijn beurt na de Eerste Wereldoorlog en richtte er vanaf 1927 noodwoningen in. De laatste bewoner verliet het gebouw in 1960 wegens de slechte staat. Na een beperkte restauratie was het klooster tussen 1967 en 1987 de thuishaven voor de Academie voor Schone Kunsten.

Tussen 1996 en 1998 werden er archeologische opgravingen uitgevoerd in het klooster. Ook de voorbije jaren begeleidde het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed met noodopgravingen de vele grondwerken die met de restauratie gepaard gingen. Zo kreeg men in mei-juni 2005 nog de gelegenheid de funderingen van de kapel en de zomerrefter te analyseren. Bij dezelfde opgravingen kwamen talloze sporen uit de Romeinse tijd aan het licht, waaronder de uitgebroken muurfunderingen van een stenen gebouw, vermoedelijk een stadswoning uit de 2de en 3de eeuw

Het gerestaureerde gebouw laat zich opmerken door zijn originele binnenkoer met ijzerwerk en stenen en een sobere, maar eigentijdse aankleding van het gebouw. De Vlaamse overheid voorzag ruim 8 miljoen euro voor de
restauratie en de stad Tongeren nam eveneens een gedeelte van de restauratiekosten voor haar rekening.

De officiële opening van het gerestaureerde klooster vindt plaats op 26 juni, in aanwezigheid van Vlaams minister van Bestuurszaken en Toerisme Geert Bourgeois (N-VA) en titelvoerend burgemeester Patrick Dewael (VLD) van Tongeren.

Foto: begijnhof Tongeren (Koen Demarsin - Erf-goed.be)

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Landuyt lanceert meldingsplicht voor nieuwe Noordzeewrakken

Tijdens zijn bezoek aan de studiedag 'Wrakmanschap of eeuwig verloren?' heeft federaal minister voor de Noordzee Renaat Landuyt (sp.a) vandaag het idee gelanceerd om een meldingsplicht in te voeren voor alle niet gekende wrakken en elk wrakstuk dat voortaan wordt bovengehaald uit de Noordzee. Het wetsontwerp komt ter vervanging van het Edict van 1547 waarin staat "Alles wat op zee wordt opgevist, behoort toe aan de staat".

Op 25 april 2005 maakte toenmalig minister voor de Noordzee en huidig sp.a-voorzitter Johan Vande Lanotte bekend dat hij de strijd ging aangaan tegen de rooftochten van duikers op archeologische en ecologisch belangrijke scheepswrakken binnen de Belgische territoriale wateren. De minister voor de Noordzee sloot daarvoor een akkoord af met zijn Vlaamse collega Dirk Van Mechelen (VLD). Er zou spoedig een inventaris komen van alle wrakken. Die inventaris is thans af. Minister Landuyt legde hem in Oostende voor. Er staan 272 wrakken en riffen op.

Alle wrakken in de Noordzee worden volgens Landuyt om archeologische redenen beschermd. Een tiental wrakken zullen bovendien ook een aanvullende ecologische bescherming krijgen. "De duikers of de toeristen van de Noordzee, zullen de ecologisch beschermde wrakken niet meer mogen bezoeken", zegt Landuyt. "Welke wrakken de ecologische bescherming krijgen, moet nog verder worden besproken."

De ecologische bescherming van de wrakken is volgens de minister van de Noordzee noodzakelijk omdat veel wrakken bijdragen tot het instandhouden van het visbestand en de algemene biodiversiteit.

Het Wrakkenedict van 10 december 1547 luidde overigens als volgt: "Annopende de verdroncken goedynghen ofte die by der Zee opt Stranghe gheworpen ende aldaer ghevischt ofte ghevonden zijn, dat niemandt en vermagh de zelve te husene ofte daer anne handt te slane, zonder den Ontfanghere van den extra-ordinairen de wete te doene."

Bron: Belga

door Tijl | Beleid | Reacties (2)

19 juni 2006

Opgravingen van start te Sint-Katelijne-Waver

Op 12 juni werd op het domein Roosendael in Sint-Katelijne-Waver (Mechelen) gestart met opgravingen op de plaats van het voormalige 16de-eeuwse abdissenkwartier. Van het 19de-eeuwse kasteeltje, dat hier na de verwoestingen van de Franse revolutie werd opgetrokken en dat in 1914 door een brandbom volledig met de grond gelijk gemaakt werd, rest enkel nog de kelder.

De ruïne krijgt een nieuwe bestemming waarbij de kelderverdieping in gebruik zal genomen worden. De oorspronkelijke vloer moet gedemonteerd worden voor onder andere het leggen van leidingen en het aanbrengen van een waterdichte ondervloer. De tegels zullen echter herbruikt worden in de nieuwbouw.

Doel van het archeologisch onderzoek is om o.a. de resten van een ouder gebouw onder de ruïne van het abdissenkwartier bloot te leggen en in kaart te brengen. Bij vorige campagnes werd de aanwezigheid hiervan reeds aangetoond, maar er was geen systematisch onderzoek naar de oudere lagen. De opgraving zal door archeoloog Wouter Yperman uitgevoerd worden voor de VZW Roosendael met de steun van de provincie Antwerpen en de Stichting Kempens Landschap. Vrijwilligers van de Mechelse Vereniging voor StadsArcheologie (MVSA) steken regelmatig een handje toe. De opgravingen duren tot het einde van het bouwverlof, aansluitend zal met de bouwwerken gestart worden. Vrijwilligers zijn altijd welkom en kunnen contact op nemen met Wouter Yperman of via 0498/10.20.62.

door Jeroen | Opgravingen | Reacties (0)

Een nieuwe impuls voor het burchtproject aan de Jordaenskaai?

Tijdens de zomermaanden van 2005 voerde de stedelijke afdeling archeologie van Antwerpen een eerste archeologisch onderzoek uit aan de Jordaenskaai. De laatste maanden werden de opgravingen echter gestaakt. Een nieuwe bouwheer brengt nu weer schot in de zaak. In de aangepaste bouwplannen werd zelfs de ontsluiting van de burchtmuur voorzien.

In het najaar van 2004 keurde het Antwerpse stadsbestuur de bouwaanvraag goed voor de realisatie van een ondergrondse parking, commerciële ruimten en appartementen tussen Jordaenskaai, Zakstraat en Burchtgracht. Het bouwproject situeert zich binnen de beschermingswaardige burchtzone, temidden de middeleeuwse stadskern die met het 19de-eeuwse rechttrekken van de Scheldekaaien in grote mate geslonken was. Gelet op het uitzonderlijke cultuurhistorische belang van het projectgebied werd aangedrongen op een archeologische begeleiding en grootschalig onderzoek. Hiervoor werden de modaliteiten opgenomen in een schriftelijke overeenkomst.

Tijdens de zomermaanden van 2005 voerde de stedelijke afdeling archeologie al een eerste archeologisch onderzoek uit. Met het slopen van de 19de-eeuwse bebouwing aan de zijde van de Zakstraat en Burchtgracht kwam een ongekend bovengronds stuk burchtmuur tevoorschijn, later werden de ondergrondse delen vrijgelegd. De muurresten werden nauwgezet geregistreerd en gedocumenteerd met behulp van foto's, fotogrammetrische opnamen en schaaltekeningen. Wie de laatste maanden echter over de Jordaenskaai liep, kon zien dat het bouwproject er verlaten bij lag. Het archeologisch onderzoek werd gestaakt omwille van de noodzaak tot verdere afbraak- en funderingswerken.

Nu de overdracht van het project naar ontwikkelaar Immpact gegaan is, komt er opnieuw schot in de zaak. Naast een aanpassing van de bouwplannen betoont ook de nieuwe bouwheer een bijzondere interesse voor het archeologisch erfgoed. De ontwerpen van architectenburo Crepain Binst Architecture en Marco Bollen beloven heel wat op vlak van erfgoedontsluiting: de buitenzijde van de burchtmuur zou in een corridor zichtbaar worden. Een dergelijk initiatief vormt een grote troef voor Antwerpen, waar zichtbare resten van haar middeleeuwse verleden uiterst schaars zijn.

Bron en foto's: Archeoweb Antwerpen

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Mechels Verleden vierde maal Opgetekend

Opgetekend Verleden 4, het vierde jaarboek van de Mechelse Vereniging voor Stadsarcheologie (MVSA), ligt vanaf morgen in de rekken. Net als in de vorige uitgaven in de reeks 'Opgetekend Verleden' is er ook dit jaar getracht een grote variatie aan onderwerpen aan bod te laten komen, waarin zowel de archeologisch geïnteresseerde leek als de professionele archeoloog zijn gading kan vinden. Sommige bijdragen zijn eerder luchtig opgevat, terwijl andere wetenschappelijk 'diepgravender' zijn.

Zo zijn er in navolging van voorgaande jaarboeken een aantal privéverzamelingen samengebracht over een bepaald onderwerp, deze keer over patacons. Patacons zijn schildjes in gebakken klei ter versiering van feestgebak, daterend uit de 16de tot het begin van de 20ste eeuw.

Naar aanleiding van de zaak Bernaerts, waarbij archeologische voorwerpen uit Mechelse bodem door derden zonder toestemming van de eigenaars voor verkoop zijn aangeboden bij het gelijknamige veilinghuis in Antwerpen, is er een niet eerder gepubliceerde opgraving bovengehaald. Het betreft materiaal uit de kelder van ‘De Clippel’ op de Veemarkt, materiaal dat ondertussen hoogstwaarschijnlijk niet meer bestaat.

Verder in het jaarboek zijn er een aantal bijdragen te vinden over de voormalige abdij Roosendael in Sint-Katelijne-Waver. In een eerste artikel wordt ingegaan over het archeologische materiaal uit een waterput verbonden aan het abdissenkwartier. Een tweede bijdrage stelt vragen over 2 arduinen blokken die zijn gevonden bij de renovatie van het koetshuis.

Daarnaast is er een bijdrage over het aardewerk uit een beerput, gevonden bij het archeologisch onderzoek op de site Lamot. Ook bespreken de archeologen van de Mechelse stedelijke archeologische dienst hun bevindingen over hun werkzaamheden in 2005. Tenslotte is er een kort artikel over de woelige geschiedenis van het kasteel van Borgerstein.

Praktisch: Opgetekend Verleden 4 telt 160 blz. en is tegen 16 euro verkrijgbaar in de Mechelse boekhandel Forum, Sanitair De Coninck (Veemarkt), kunstgalerij C&G of bij de Mechelse Vereniging voor Stadsarcheologie, Paardenstraatje 15, 2800 Mechelen. Wim Tiri (voorzitter): 0496/27.79.41 - info@mvsa.be. Vanaf eind deze week is het jaarboek ook via Halos te bestellen.

door Tijl | Publicaties | Reacties (0)

Sicilië, veel betwiste parel van de Middellandse Zee

Op woensdag 21 juni organiseert de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie (AVRA) een voordracht over Sicilië. Rik Verbeeck en Ludo Giebens geven tijdens de lezing een verslag van de AVRA-reis naar Sicilië gedurende de paasperiode van 2005. Ze zullen aandacht besteden aan de geschiedenis, de archeologie en de natuur.

Praktisch: woendag 21 juni 2006 om 20.00 u. Ufsia, Rodestraat 14, 2000 Antwerpen. De toegang is gratis.

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

18 juni 2006

Nieuwe opgravingen in Edegem-Buizegem

Sinds half mei is het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) opnieuw gestart met de opgravingen op de site Edegem-Buizegem (provincie Antwerpen). Ondertussen is reeds een groot stuk van het terrein onderzocht en kunnen de archeologen een aantal voorlopige vaststellingen doen.

De site, een toekomstige verkaveling tussen de Boniverlei en de J.Verbertlei, is reeds lang gekend als archeologische vindplaats. In 1933 en opnieuw in de jaren ’60 en ’70 werden onder andere de resten van de oorspronkelijke parochiekerk en bijhorende begraafplaats van Buizegem aangetroffen, naast sporen van Gallo-Romeinse bewoning. De Afdeling Monumenten en Landschappen adviseerde bijgevolg een voorafgaand onderzoek naar aanleiding van de verkavelingsaanvraag in 2005.

Van juni tot oktober vorig jaar werd de zone rond de gekende archeologische site vlakdekkend onderzocht door het VIOE, en de rest van het 4,5 ha. grote terrein werd verder afgetast door middel van proefsleuven. Het vlakdekkend onderzoek leverde niet alleen meer gegevens op over de middeleeuwse kern, maar ook een laat-neolithische grafheuvel met palenkrans, met daarrond een tweede circulair grafmonument, vermoedelijk daterend uit de vroege IJzertijd. Ten westen hiervan, in het middendeel van de toekomstige verkaveling, werden in de proefsleuven een tweetal Romeinse brandrestengraven aangetroffen uit het eind van de 2de eeuw, en nederzettingssporen uit de IJzertijd.

Het is deze zone die nu eveneens vlakdekkend opgegraven wordt, onder leiding van projectarcheoloog Jessica Vandevelde en onder wetenschappelijke begeleiding van Rica Annaert (VIOE). De gemeente Edegem verleende het VIOE een aanzienlijke financiële bijdrage voor het veldonderzoek en de basisrapportage.

Naast de twee brandrestengraven die in de proefsleuven aan het licht kwamen, werden geen verdere Romeinse sporen aangetroffen. Enkel een tweetal zwaar verstoorde en zeer ondiepe verbrande vlekken dichtbij deze brandrestengraven (waarvan één trouwens eveneens bijna volledig weggeploegd was) kunnen misschien geïnterpreteerd worden als het onderste restje van crematiegraven. Het Romeinse begravingsareaal strekte zich dus blijkbaar niet verder uit in zuidelijke of westelijke richting. Mogelijk bevinden zich wel nog - ontoegankelijke - resten in noordelijke richting, in de tuinen van de villa’s langs de Leopold III-lei.

Sporen uit de IJzertijd zijn wel ruim aanwezig, hoewel de meeste sporen ver uit elkaar liggen en verspreid over het hele terrein. Het gaat onder andere om een rechtlijnige gracht in het noordoosten van het terrein, her en der verspreide ondiepe kuilen, heel wat losse paalkuilen, en een tweetal éénschepige bijgebouwtjes, ± 6 op 3 meter en 4 op 3 meter. Sporen van een hoofdgebouw werden voorlopig niet aangetroffen; mogelijk bevinden zich ook hier nog veel sporen onder de reeds bebouwde percelen aan de noordzijde.

In de komende weken wordt het onderzoek van dit middendeel afgerond, en daarna zal ook nog bijkomend onderzoek verricht worden aansluitend op de vlakdekkende opgraving uit 2005.

Meer info: Jessica Vandevelde

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Lancaster uit WOII opgegraven in Poelkapelle

In Poelkapelle, tussen Ieper en Diksmuide, graaft een bergingsfirma een bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog op. Dat meldt de VRT-nieuwsdienst vandaag. Het was bekend dat de Britse Lancaster daar was neergestort, maar er is maandenlang gezocht naar de precieze plek.

Het toestel, een AVRO Lancaster MK3, behoorde toe aan de Britse Royal Air Force. In de nacht van 20 op 21 juli 1944 werd het door de Duitsers uit de lucht gehaald. De bemanning kon zich redden. Slechts een van de zeven bemanningsleden kwam in handen van de Duitsers terecht.

Dankzij ooggetuigen heeft de bergingsfirma nu de precieze plek kunnen lokaliseren waar het toestel is neergestort. Voorlopig zijn al een motorblok en enkele schroeven bovengehaald. Binnenkort worden de wrakstukken tentoongesteld.

Een video-fragment over de berging van de Lancaster kan je hier bekijken.

Bron en foto: VRT

door Tijl | In de pers | Reacties (0)

17 juni 2006

Goed nieuws tijdens wake voor Maagdentoren

Vlaams minister Dirk Van Mechelen heeft het Architectuurbureau Karel Breda aangesteld als projectleider voor de stabilisatie, restauratie en ontsluiting van de Maagdentoren in Zichem. Dat werd deze avond bekend gemaakt tijdens een wake voor de Maagdentoren. Zo'n 300 mensen trokken in een ludieke lijkstoet van de markt van Zichem naar de Maagdentoren. Minister Frank Vandenbroucke kwam zelf de beslissing van de Vlaamse regering toelichten.

In een toespraak voor de start van de optocht uitte Paul Peeters, voorzitter van de vzw Red De Maagdentoren, zijn tevredenheid over de nieuwe initiatieven van minister Van Mechelen. Peeters zei dat recente instorting van de toren het gevolg was van laksheid in het verleden evenals van onkunde en onwil, niet alleen bij politici maar ook bij Monumenten en Landschappen en Erfgoed Vlaanderen.

Peeters zei tevreden te zijn met de aanstelling van architect Karel Breda voor de stabilisatie, restauratie en ontsluiting van de toren en heeft alle vertrouwen in een goede afloop. Onder de manifestanten bevonden zich, naast Vlaams minister Frank Vandenbroucke, ook parlementsleden Marc Demesmaeker (N-VA) en Jan Laureys (CD&V). Op de wake niet alleen ernstige toespraken: lokale dichters lazen gedichten voor waarin de toren aan bod kwam, en er werd ook een Maagdentorenlied gezongen.

Karel Breda, die in 2004 de Vlaamse Monumentenprijs kreeg voor de restauratie van de Sint-Martinusbasiliek van Halle, wil net als in Halle het stadsbestuur, de lokale bevolking en geïnteresseerden zoals de vzw Red de Maagdentoren betrekken bij het restauratieproject.

Eerder was afgesproken dat Scherpenheuvel-Zichem de toren in erfpacht zou nemen. Omdat het stadsbestuur terzake geen sluitende garanties wil geven, besliste de minister het project zelf te realiseren. De kosten worden geraamd op 1,6 miljoen euro. Over de timing van de restauratie kon Vandenbroucke zich nog niet uitspreken.

Breda wil onder meer de bovenste verdieping van de toren inrichten als uitkijktoren over de Demervallei. Uit een onderzoek blijkt alvast dat de toren stabiel is op enkele stukken aan de bovenkant na. Voor dit project associeerde Breda zich met Lode de Clercq en Frank Dopéré in een tijdelijke vereniging.

Meer info: de plannen voor de restauratie en ontsluiting van de Maagdentoren vind je op karelbreda.be

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Onderzoek op site SteenGoed in Oudenburg wordt verlengd

Het archeologisch opzoekingswerk dat het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) momenteel op het Oudenburgse bedrijventerrein voert, gaat gewoon verder. "Wellicht zullen de nieuwe opgravingen nog maximum twee à drie weken duren, maar die vinden plaats buiten het werkterrein van de aannemer, zodat de bouwwerken niet gehinderd zullen worden", aldus burgemeester Ignace Dereeper.

"Door de weersomstandigheden is er nog meer werk dan aanvankelijk voorzien. Ondertussen is er al heel wat opgegraven op het terrein. Het gaat om resten van mensen en dieren, potten en pannen, maar ook om funderingen van wegen en grote boerderijen uit de Middeleeuwen. Als eigenaar van de grond komt de West-Vlaamse Intercommunale (WVI) in het bezit van het gevonden materiaal, maar de WVI zal het afstaan aan de gemeente. De vondsten uit de Middeleeuwen zijn in elk geval een mooie aanvulling op die uit de Romeinse periode die we al hadden", aldus nog burgemeester Dereeper.

Bron: Het Nieuwsblad, 17 juni 2006

door Johan | Opgravingen | Reacties (0)

16 juni 2006

Archeologische link tussen Van Eyck en Maaseik ontdekt

Archeologen van de Begeleidingsgroep Musea in Maaseik hebben een archeologische vondst gedaan die op wetenschappelijk gefundeerde wijze de link tussen schilder Jan Van Eyck en de stad Maaseik bewijst. De vondst betreft een zogenaamd Agnus Dei, een medaillon dat vervaardigd werd uit de witte was van de paaskaars en die paus Eugenius IV (1431-1447) vermeldt, zo maakte stadsarcheoloog Hubert Heymans van Maaseik vandaag op een persconferentie bekend.

Het medaillon (klik op de foto voor een grotere versie) werd aangetroffen in een gracht waarin slachtafval, schermen en keramische voorwerpen uit de 13de tot de 15de eeuw lagen. De gracht bevond zich ten zuiden van de stad Maaseik, waar in het kader van de bouw van een winkelcentrum op de terreinen van de "Kloosterbempden" van januari 2005 tot juni van dit jaar een archeologisch onderzoek werd uitgevoerd.

De link tussen Van Eyck en Maaseik ligt in de persoon Niccolo Albergati, een kardinaal en Generale Overste van de Kartuizers, die in opdracht van paus Eugenius IV in het kader van de onderhandelingen over het einde van de 100-jarige oorlog in 1431 naar de vorstenhoven van Engeland, Frankrijk en Bourgondië reisde.

Jan Van Eyck heeft Albergati vermoedelijk in 1435 getekend door middel van een zilverstifttekening. Die tekening is omringd door teksten in het Maaslands dialect. Die dienden als uitgangspunt voor het eigenlijke paneelschilderij van Van Eyck dat momenteel bewaard wordt in het Kunsthistorisches Museum in Wenen, aldus de stadsarcheoloog.
"Het is in 1435 dat Jan Van Eyck als erkenning het Agnus Dei van paus Eugenius IV uit handen van Niccolo Albergati heeft ontvangen en waarschijnlijk heeft Jan Van Eyck bij die gelegenheid de zilverstifttekening gemaakt. Zo kwam het Agnus Dei in privé-bezit van de Brugse familie Van Eyck," zo luidt het voorts.

Toen Van Eycks dochter Livina in 1449 in het Agnetenklooster in Maaseik intrad, was Van Eyck al acht jaar dood en werd de bruidsschat van Livinia betaald door Filips de Goede. Het is volgens Heymans niet verwonderlijk dat het Agnus Dei niet vermeld staat in het inventaris van het klooster aangezien die uit 1570 stamt, terwijl het klooster in 1482 werd vernield.

"Bij de vernieling van het klooster werd het Agnus Dei in de gracht gegooid tussen allerlei afval. Dit vochtige en constante milieu heeft ervoor gezorgd dat het minuscule schijfje bewaard bleef. De vondst van dit voorwerp geeft Jan Van Eyck nu definitief zijn geboorteplaats: Maaseik! " aldus nog een trotse Heymans.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (1)

Brand verwoest beschermd gebouw in Hamont

Een zware brand heeft gisterenochtend in de Stadswaag in Hamont-Achel een groot gedeelte van het zogenaamde Teutenhuis vernield. Het Teutenhuis is een neoclassicistisch gebouw uit 1885. Het gebouw was sinds 1997 beschermd. Volgens de woordvoerder van de brandweer bedraagt de schade meer dan 125.000 euro.

Het Teutenhuis, ook huis Simons genoemd, was rond 1950 wijd en zijd bekend. Enerzijds omdat er een atelier gevestigd was waar kerkgewaden werden vervaardigd en anderzijds als koffiehuis. In het vrijstaande gebouw met drie verdiepingen lagen houten vloeren waardoor de vlammen bliksemsnel om zich heen grepen.

"De schade is aanzienlijk," zegt Erik Verbakel van de Lommelse brandweer in het Nieuwsblad. "De eerste verdieping en de zolder zijn volledig uitgebrand, ook het dak is zo goed als volledig vernield. Op de gelijkvloerse verdieping is er grote rook- en waterschade zodat de woning onbewoonbaar is."

Bron: Het Nieuwsblad - 16 juni 2006

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

15 juni 2006

Archeologische opgraving in Uitkerkse Polder

Bij recente natuurherstelwerken op een oude akker in de Uitkerkse Polder in Blankenberge zijn archeologische sporen uit de Volle Middeleeuwen aangetroffen. Natuurpunt, de Vlaamse Landmaatschappij en de Afdeling Monumenten en Landschappen organiseren daarom een archeologische opgraving om de sporen beter te onderzoeken en de resultaten nadien aan het publiek voor te stellen. Voor de opgravingen is men nog op zoek naar vrijwilligers.

Tijdens natuurherstelwerken die de oude akker in het natuurgebied 'Uitkerkse Polder' terug zouden omvormen naar een reliëfrijk grasland zijn verschillende archeologische sporen gevonden. De Uitkerkse Polder is een schitterend poldergebied waar het historische landschap en de natuurwaarden gevormd zijn door duizend jaar oude menselijke activiteiten.

Uit de sporen blijkt dat er zich ongeveer duizend jaar geleden een kleine hoeve bevond, die in verband te brengen is met de oudste ontginning van de kustvlakte. Dergelijke kleine bewoningslocaties kunnen een schat aan informatie opleveren over het ontstaan van het polderlandschap en zijn dus van groot archeologisch belang. Uit reeds uitgevoerde vooronderzoeken blijken de archeologische sporen nog intact te zijn.

Natuurpunt, de Vlaamse Landmaatschappij en de Afdeling Monumenten en Landschappen van de Vlaamse Gemeenschap organiseren daarom een archeologische opgraving. Deze zal plaats vinden in de zomermaanden juli en augustus.

Natuurpunt lanceert een oproep naar vrijwilligers die kunnen helpen bij de opgraving. De opgravingen staan onder leiding van een archeoloog, die permanent op het terrein aanwezig is. Iedereen met een gezonde interesse voor geschiedenis, natuur en historisch landschap is welkom. Speciale vaardigheden of voorkennis zijn niet vereist, vooraf inschrijven wel.

Praktisch: meer info is te vinden op natuurpunt.be. Inschrijven kan bij Leticia Gheysens.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Van Ambiorix tot Saint-Patrick

Op 24 en 25 augustus organiseert Amarant in Gent een tweedaagse lezingenreeks over de Kelten, onder de titel 'Van Ambiorix tot Saint-Patrick. De mysterieuze wereld van de Kelten'. Naast verschillende lezingen door specialisten, staat ook een heuse whisky-degustatie op het programma. Twee dagen vol mysterie, geschiedenis en tradities van oude Kelten tot ‘nieuwe heidenen’...

Op het programma:

Keltische munten. Mysterie en pracht.
Voor deze gelegenheid brengt Ferdy Willems speciaal zijn prachtige verzameling Keltische munten mee en aan de hand daarvan reist u met hem terug naar het oude Gallië.

Het Keltische clansysteem en de Schotse hooglanders.
Een unieke maatschappelijke ordening die teruggaat op een eeuwenlange traditie. Via antropologische vergelijkingen met o.a. de maffiawereld zoekt Erwin Claes aansluiting bij onze hedendaagse maatschappij.

De Keltische religie. Van Cernunnos tot Christus.
Erwin Claes gaat met u op zoek naar de historische waarheid achter de mythe. Hij belicht het typische veelgodendom, de intense band met de natuur, het druïdisme en niet te vergeten het nieuwe heidendom.

Sir Arnold Bax en de ‘Celtic Twilight’.
Toondichters zoals Rutland Boughton, John Foulds en vooral Sir Arnold Bax werden sterk beïnvloed door de Keltische wereld, al of niet door de poëzie van Yeats. Peter De Smet belicht de voornaamste vertegenwoordigers van deze ‘Celtic Twilight’.

De Keltische talen: een erfenis voor morgen?
Pol Van Caeneghem situeert het verhaal van het Ierse Gaelic in het kader van de overige nog levende Keltische talen zoals o.a. het Welsh, Schots, Bretoens en Manx. Plaats voor vraag en antwoord!

Meer info: alle informatie vind je op amarant.be. Het hele jaar door verzorgt Amarant overigens talloze cursussen over de oudheid. Dit najaar gaat Amarant ook van start met een cursus over de neanderthalers, naar aanleiding van de 150ste verjaardag van de eerste neanderthaler-vondst. Hierover volgt later nog meer informatie.

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

14 juni 2006

Restauratiewerken 's Hertogenmolens in Aarschot van start

In Aarschot zijn de werken gestart voor de restauratie van de totaal vervallen 's Hertogenmolens over de Demer, die in het begin van de 16e eeuw werden gebouwd. Het complex wordt verbouwd tot een hotel met 25 kamers, restaurant, brasserie en feestzaal. De werken zullen voltooid worden in de loop van 2008, precies 500 jaar na de bouw van de molens.

De stad Aarschot sloot hiervoor een overeenkomst met de afdeling Waterwegen en Zeekanaal voor de restauratie van de fundering van de molens en met The Lodge voor de inrichting en uitbating van het complex. De afdeling Waterwegen en Zeekanaal is thans begonnen met de bouw van een tijdelijke werfbrug over de Demer voor de aanvoer van het zware materiaal, dat nodig is voor de restauratie.

De restauratie maakt deel uit van het stadsvernieuwingsproject ''s Hertogenmolens en Amer' dat in 2003 werd ontworpen door het architectenbureau Robbrecht en Daem en in 2005 een Vlaamse subsidie van 2 miljoen euro kreeg. Naast de restauratie van de molens omvat het project ook de herinrichting van straten en bouw van een complex met kantoorruimte en appartementen. Er is een masterplan in de maak voor de reconversie en ruimtelijk-economische ontwikkeling van de stationsomgeving.

Foto's: Johan Van Rensbergen (Erf-goed.be)
Bron: Belga

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Nationale Onderzoeksagenda Archeologie officieel in gebruik genomen

Vorige week werd in Nederland de Nationale Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA) officieel in gebruik genomen. Hierin presenteren archeologen en specialisten uit verwante disciplines hun visie op het archeologisch onderzoek in de komende jaren. De behoefte ontstond door de ingrijpende wijzigingen in het archeologische bestel, ten gevolge van een wetgeving die archeologisch onderzoek verplicht bij elke ingreep in de ruimtelijke ordening.

De NOaA is de eerste onderzoeksagenda uit de Nederlandse wetenschap. Het is een actueel overzicht van de stand van kennis over het archeologische bodemarchief en wat men daarover in de komende jaren te weten willen komen. De NOaA is dus een belangrijk onderdeel van het systeem van kwaliteitszorg in de Nederlandse archeologie.

De afgelopen drie jaar is door een grote groep archeologen en specialisten uit verwante disciplines geschreven aan de Nationale Onderzoeksagenda Archeologie. De hoofdstukken van de agenda hebben betrekking op onderzoek, beheer en behoud van het bodemarchief van het Nederlandse grondgebied (inclusief het water) en beslaan de periode 350.000 v. Chr. tot en met de vroegmoderne tijd. De helft van de uiteindelijk 25 hoofdstukken is inmiddels raadpleegbaar op www.noaa.nl. In de loop van het jaar volgen de resterende hoofdstukken.

De opstellers hebben er bewust voor gekozen om de onderzoeksagenda een dynamisch en interactief karakter te geven. Op de website is een forum ingericht waar over de inhoud van de onderzoeksagenda kan worden gediscussieerd. De meningen en opvattingen kunnen vervolgens weer worden verwerkt in nieuwe versies van de onderzoeksagenda.

De verantwoordelijkheid voor de NOaA berust bij een nationale projectgroep waarin de volgende instellingen zijn vertegenwoordigd: de onderzoeksschool archeologie ARCHON, de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB), de Vereniging van Ondernemers in de Archeologie (VOIA) en het Convent van Gemeentelijk Archeologen (CGA).

Externe link: www.noaa.nl

door Tijl | Internationaal | Reacties (0)

Tienen: klassering leidt tot verval

"Zonder ingrepen staan ons nog veel instortingen te wachten zoals die van de Maagdentoren in Zichem," zegt Vlaams volksvertegenwoordiger Trees Merckx (CD&V). Ze legt de Vlaamse overheid een lijst voor van bedreigde monumenten in haar thuisstad Tienen. Het Goed Van den Bossche, het oude Sint-Janshospitaal en de Drie Tommen zijn krasse voorbeelden.

"De ene keer blijft restauratie uit om financiële redenen, dan weer omdat een nieuwe bestemming van een gebouw uitblijft. Uiteindelijk geeft iedereen de moed op. Het dossier komt in de schuif terecht en monumenten storten in. Gebouwen klasseren als monument is goed, maar dan mogen de dossiers niet te dik worden," aldus Trees Merckx in een commentaar naar aanleiding van de instorting van de Maagdentoren in Zichem.

Ze haalt voorbeelden aan uit Tienen, beginnend met het het Goed Van den Bossche, een laat-classicistische herenwoning in het stadspark van Tienen (foto links): "Toen ik meer dan zes jaar geleden schepen was, waren we al bezig om aan de vroegere bibliotheek in het stadspark een bestemming te geven als conferentie- en receptiezaal. Het mocht niet. Monumenten en Landschappen had het laatste woord. Het huidige stadsbestuur pleit voor een horecabestemming in samenwerking met de privé-sector, maar die stelt uiteraard voorwaarden, waaraan moeilijk kan worden voldaan. Gevolg: de privé haakt af en het pand takelt af.''

Het voormalige Sint-Janshospitaal aan de Gasthuismolenstraat (foto rechtsboven) zit volgens haar in hetzelfde slop: "Er komen zo veel paperassen bij te pas, dat initiatiefnemers ontmoedigd geraken. ook hier is de privé-partner niet meer scheutig om mee te doen. Er was nochtans interesse.''

Ook de Drie Tommen in Grimde ergeren haar. "Tijdens mijn schepenambt was het plan opgevat ze te renoveren en in te schakelen in een fietsroute. Wat blijkt nu? Er zijn meningsverschillen over het eigendomsrecht. Is de federale staat of het Vlaamse gewest eigenaar en wat mag de stad Tienen doen? Intussen verloedert de omgeving meer en meer."

Merckx stelt vast dat nu ook Erfgoed Vlaanderen zijn zeg krijgt in dossiers. Ze hoopt met haar lijst meer budgetten los te weken voor restauraties. Ze wil dat minister Dirk Van Mechelen (VLD), bevoegd voor monumentenzorg, spoed zet achter dossiers.

Foto's: Tijl Vereenooghe (Erf-goed.be)
Bron: Het Nieuwsblad - 14 juni 2006

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

13 juni 2006

Kasteel Bulskampveld toont troeven van Brugse Ommeland

Het gerenoveerde kasteel Bulskampveld in Beernem opende zaterdag de deuren van zijn gloednieuwe bezoekerscentrum. Er werd tien jaar aan gewerkt. Het centrum in één van de grootste West-Vlaamse groendomeinen heeft de ambitie om een publiekstrekker van formaat te worden. De kasteelheer heeft plaats gemaakt voor een interactieve ontdekking van alle troeven van het Brugse Ommeland.

Het kostenplaatje van wat moet uitgroeien tot hét bezoekerscentrum in het centrum van het Brugse Ommeland, dat zich uitstrekt tussen Damme en Torhout, bedraagt 2,5 miljoen euro. Maar het resultaat mag gezien worden. Op de benedenverdieping komt de bezoeker interactief iets meer te weten over de natuurlijke geheimen van het bosrijke domein Lippensgoed-Bulskampveld.

Een verdieping hoger kan je de voormalige salons van de kasteelheer ontdekken. Daar staat de tentoonstelling van het streekonthaal. Eén van de hoogtepunten is het bureau van de voormalige graaf, dat omgetoverd is tot een waar rariteitenkabinet. Uitzonderlijk zijn de potten met steenkool die bij de restauratiewerken in een geheime ruimte gevonden werden. Ooit werd op het kasteeldomein, nu vlakbij het Vogelopvangcentrum achter het kasteel, immers een proefboring gedaan waarbij de graaf hoopte om er steenkool te ontginnen. De kool werd gevonden, maar bleek niet rendabel om uit te baten.

Bulskampveld moet door zijn ideale centrale positie in het Brugse Ommeland de toegangspoort worden om de streek te voet of per fiets te ontdekken.

Bron: Het Nieuwsblad - 13 juni 2006

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

ADC zoekt senior archeoloog voor Zuid-Nederland

Het Nederlandse archeologische bedrijf ADC ArcheoProjecten zoekt momenteel een senior archeoloog voor de regio Zuid-Nederland. Kandidaten hebben tenminste 6 jaar werkervaring in de archeologie. Je vindt de volledige vacature in de SNA-vacaturebank. Ook bij onderzoeksbureau Bilan is men op zoek naar een senior archeoloog. Die vacature vind je hier.

door Tijl | Vacatures | Reacties (0)

VIOE actualiseert databank bouwkundig erfgoed

De cel inventaris bouwkundig erfgoed van het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed (VIOE) is gestart met een grootschalige update van de databank bouwkundig erfgoed. Het VIOE controleert de 70.000 gegevens op hun administratieve juistheid. Welke gebouwen zijn gesloopt? Zijn er wijzigingen in straat- en huisnummers? Wie helpt mee?

De actualisatie van de gegevens van de inventaris van het bouwkundig erfgoed is een prioriteit van het VIOE. Het is een vereiste om de officiële vaststelling van de inventaris mogelijk te maken, zodat deze effectief als beleidsinstrument kan worden gebruikt.

Het VIOE zal de ca. 70.000 inventarisgegevens zoals die nu voorhanden zijn controleren op hun administratieve juistheid:

* welke gebouwen zijn sedert de opmaak van de inventaris gesloopt of vernietigd?
* zijn de huidige straat- en van huisnummergegevens nog correct?

Het VIOE zal voor dit project een beroep doen op de medewerking van lokale besturen voor het natrekken van veranderde straatnamen of het opzoeken van gebouwen die op basis van de bestaande informatie onvindbaar blijken.

(klik op de kaart om te vergroten)

De inventarisgegevens uit de jaren 1970 en 1980 zijn aan een totale actualisatie toe. Voor de inventarissen vanaf 1990 worden hoofdzakelijk de items met onvolledig adresgegevens (ontbrekende of foutieve huisnummers) gecorrigeerd.

Oproep: stoot je bij het consulteren van de databank op gebouwen die ondertussen gesloopt zijn, of op gebouwen waarvan de straatnaam of het huisnummer niet meer kloppen, dan kun je deze informatie doorgeven aan het VIOE. Contactpersonen vind je op deze pagina.
Foto: dekenij Maldegem (Niels Vertongen - Erf-goed.be)

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

12 juni 2006

Arbeidsmarkt nog minder rooskleurig voor archeologen

Bijna 3 op 10 schoolverlaters uit het studiegebied 'Archeologie en kunstwetenschappen' hebben een jaar na het afsluiten van hun studies nog geen job. Dat blijkt uit een nieuwe studie van de VDAB over werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen. 'Archeologie en kunstwetenschappen' is daarmee het enige studiegebied bij de universitairen dat achteruit gaat ten opzichte van vorig jaar.

De dienst VDAB publiceerde recent een rapport over de schoolverlaters van 2004. Daarin werd nagegaan hoeveel jonge mensen in 2005, één jaar na het beëindigen of stopzetten van hun studies, nog als werkzoekende stonden ingeschreven. De VDAB bepaalde ook per studierichting het percentage jongeren dat na één jaar nog geen job heeft (het restpercentage).

Zowat alle studiegebieden doen het in het onderzoek een stuk beter dan in de vorige editie. De enige uitzondering op deze regel is het studiegebied 'Archeologie en kunstwetenschappen' (244 schoolverlaters) waar bijna 3 op 10 schoolverlaters nog werkzoekend zijn na 1 jaar.

"Het is duidelijk dat het jobaanbod voor deze schoolverlaters beperkt is," stelt het rapport. "Buiten het onderwijs kunnen zij bijna enkel terecht in de cultuursector die dikwijls moet overleven op overheidssubsidies. De opleidingen bieden ook weinig mogelijkheden om in andere sectoren aan de slag te gaan. Deze vaststellingen gecombineerd met het enge sollicitatiegedrag van de meeste schoolverlaters, heeft een nefaste invloed op het restpercentage."

Ook wanneer de richtingen apart worden bekeken, gaat archeologie in tegen de positieve trend voor de universitair afgestudeerden. Archeologie, kunstwetenschappen en Afrikaans talen en culturen doen het (nog) slechter dan vorig jaar.

Meer info: download het volledige rapport op vdab.be
Aansluitend artikel: Arbeidsmarkt weinig rooskleurig voor archeologen (12 maart 2005)

door Tijl | Varia | Reacties (0)

Molen in Evere in oude glorie hersteld

De molen in Evere stond al meer dan twintig jaar te verkrotten, maar nu is er eindelijk een oplossing. De molen krijgt een grondige renovatiebeurt. Na de restauratie komen er tentoonstellingsruimtes en een museum van de voeding. De molen van Evere werd in 1841 in baksteen gebouwd en is een bevoorrechte getuige van het landelijk verleden van deze gemeente.

"We willen de mensen laten zien wat hier vroeger gekweekt werd voor het een grootstad werd," zegt schepen van Nederlandstalige Cultuur Jean-Luc Liens (sp.a) aan tvbrussel. "Verder hebben we ook uit een Nederlands onderzoek geleerd dat zestig procent van de leerlingen uit het middelbaar onderwijs niet weet waar melk vandaan komt. Daar willen we wat aan doen."

In 1841 maalde de molen graan en daarna werd het een ijzeratelier. Vanaf de jaren 1930 diende het voor het malen van specerijen. Maar ondertussen ligt het pand al meer dan twintig jaar te verkrotten.

Het probleem was dat het gebouw geklasseerd was en er een heleboel administratieve rompslomp aan vooraf gaat om wijzigingen aan het gebouw uit te voeren. "Daardoor heeft de renovatie zo lang op zich laten wachten," aldus nog Liens.

Daar komt binnenkort verandering in want op de wieken na wordt de molen helemaal in haar oude glorie hersteld. Ook het bijhorende parkje wordt opgeknapt. De werken zouden eind 2007 klaar moeten zijn.

Bron: tvbrussel

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

11 juni 2006

Natalie Cleeren - Conserveren is (gefundeerde) keuzes maken

"Conserveren gaat niet louter over het bewaren van een object zelf, maar ook over het bewaren van alle informatie die in deze vondst vervat zit. Daarom is het belangrijk om bij de conservatie de juiste keuzes te maken." Dat zegt Natalie Cleeren, archeologisch conservatrice bij het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed. Zij moest ongeveer 25.000 ijzervondsten van de opgravingen van het Romeins castellum in Oudenburg behandelen. Lees het interview.

door Tijl | Interviews | Reacties (0)

Abonneer je op de VVIA-nieuwsbrief

De Vlaamse Vereniging voor Industriële Archeologie (VVIA) laat ons weten dat belangstellenden gratis kunnen intekenen op de elektronische nieuwsbrieven van de vereniging. Deze worden gemiddeld één keer per maand verzonden en bevatten informatie over het reilen en zeilen van het industrieel en technisch erfgoed in Vlaanderen en omgevende regio's. Ter kennismaking kun je een pdf-versie van het mei-nummer van de VVIA-nieuwsbrief downloaden.

In het mei-nummer lezen we onder andere enkele kritische bedenkingen rond het Monumentenstrijd-project van de VRT: "[...]Zonder dat een erfgoedwedstrijd berust op een onderliggende cultuur en een beleid dat reeds jaren volgehouden loopt, bestaat het gevaar dat een wedstrijd als 'Monumentenstrijd' zijn doel volledig mist. Gaat VRT als een deus ex machina een "Eurosong", een "Idool" of een "Grootste Belg" voor de erfgoedsector organiseren? Worden erfgoedzorgers tegen mekaar ingezet, tot concurrenten van mekaar opgejut? Wie de grootste fanclub kan inzetten, wie de meeste middelen sowieso reeds in promotie kan/kon steken, haalt het misschien.[...]"

Praktisch: wil je je op de e-nieuwsbrief abonneren, stuur dan een e-mail naar vvia@vvia.be, met in het onderwerpvenster "VVIA MAIL" en in het berichtenveld naam, adres en belangstellingssferen.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

10 juni 2006

Behouden vaart

VCM-Contactforum voor Erfgoedverenigingen maakte naar aanleiding van een project rond varend erfgoed een reizende infotentoonstelling 'Behouden Vaart', over varend erfgoed en de betrokken verenigingen in Vlaanderen. In functie van het evenement 'Oostende voor Anker' werd de brochure van deze infotentoonstelling recent volledig vernieuwd. U kunt de digitale versie hier downloaden (pdf).

door Tijl | Publicaties | Reacties (0)

9 juni 2006

De binnenstad van Halle archeologisch gezien

Het Zuidwest-Brabants Streekmuseum in Halle stelt tot eind oktober een reeks archeologische vondsten uit de Halse binnenstad tentoon, naast een reeks van foto's en tekeningen van deze opgravingen. Archeoloog René Borremans doet al sinds 1963 archeologisch onderzoekk in Halle, onder meer in de Basiliekstraat en aan de Maandagmarkt. In het tweede nummer van Hallensia publiceert hij nu de resultaten van zijn studie naar de evolutie van de stadskern van Halle.

Sinds 1963 krijgt men stilaan een inzicht in de ontwikkeling van de Halse stadskern. Dit is het gevolg van geologische en archeologische waarnemingen en opgravingen ter gelegenheid van bouwwerken en van het bouwhistorisch onderzoek van een reeks huizen. Zo konden in panden rond de basiliek verrassende vaststellingen worden gedaan in verband met de verschuiving van de bebouwing in de loop der eeuwen en de hiermee gepaard gaande evolutie van de straten.

In de wijk tussen het historische stadhuis en de Maandagmarkt leverden archeologische waarnemingen in 1963, 1970 en 2001 voldoende informatie op om een eerste schets van een deel van de 13de-eeuwse bescheiden stedelijke kern mogelijk te maken. Aan de Maandagmarkt werd ook de uitmonding in de Zenne ontdekt van de Groebbegracht, een beekje dat een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de topografie van de stadskern.

Het is dit laatste onderzoek dat geleid heeft tot het schrijven van een uitgebreid eindrapport, dat in HALLENSIA nr. 2/2006 wordt gepubliceerd. Tegelijk toont het Zuidwest-Brabants Streekmuseum de materiële getuigen waarop de archeologen steunden om de chronologie op te bouwen van de ontwikkeling van de wijk. Op deze tentoonstelling worden worden niet enkel vondsten getoond, maar ook een uitgebreide reeks foto’s en tekeningen in verband met het onderzoek.

Praktisch: Hallensia 2 is te koop door 8 € + verzendingskosten (België: 1,38 €; Europa: 4,20 €) te storten op het bankrekeningnummer 001-0971722-52 van de Kon.Geschied- en Oudheidk.Kring Halle. De tentoonstelling is tot eind oktober te bezichtigen op de zolder van het oud Jezuietencollege, Kardinaal Cardijnstraat, Halle. In juni en september op zon- en feestdagen van 14 tot 17 uur, in juli en augustus op zon- en feestdagen van 10 tot 12 uur en van 14 tot 17 uur. Groeps- en schoolbezoeken kunnen nog tot eind 2006.

door Tijl | Publicaties | Reacties (0)

Neanderthaler uit Scladina-grot geeft oudste DNA vrij

Wetenschappers hebben DNA van een 100.000 jaar oude Neanderthaler kunnen bestuderen. Dit is het oudst gekende DNA van het menselijke type tot nu toe. Het DNA werd geëxtraheerd uit de tand van een Neanderthal-kind dat gevonden werd in Scladina, een Belgische grot in de buurt van Luik. Dat staat te lezen in de nieuwste editie van het vaktijdschrift Current Biology.

De studie beweert dat de Neanderthalers genetisch veel verschillender dan dat we eerst dachten. De wetenschappers isoleerden het mitochondriaal DNA en dit werd onderzocht. Het DNA bevatte 123 paren die werden ontcijferd en vergeleken met andere gekende DNA-sequenties van Neanderthalers gedateerd tussen 29.000 en 42.000 jaar oud.

"De Scladina-sequentie toont aan dat de genetische diversiteit van Neanderthalers altijd onderschat is geweest," aldus het team dat geleid wordt door dr. Catherine Hanni van de Ecole Superieur van Lyon. "Dus er is meer nodig dan de zes volledige sequenties om de genetische diversiteit van de Neanderthalers volledig te kennen."

Deze studie toont aan dat de genetische diversiteit groter was in vroegere tijden dan later wanneer de Homo sapiens zijn intrede doet in Europa. Deze veranderingen zijn volgens onderzoekers een reflectie van de fluctuaties van de bevolking, als gevolg van ziektes of de verandering van de omgeving, alsook van de genetische mutaties die hebben plaats gevonden in de loop der tijden.

Met dank aan: Steentijd.be

door Tijl | Internationaal | Reacties (0)

Infodag over erfgoed en subsidies op 20 juni

Erfgoedorganisaties zitten vaak met heel wat vragen over de toepassing van de regelgeving rond subsidiëring: welke kosten komen in aanmerking voor subsidiëring, wat wordt precies verwacht van een beleidsplan... Rond deze vragen wordt op dinsdag 20 juni in Brussel een infodag georganiseerd. Ook heeft men een handleiding bij het Erfgoeddecreet opgesteld.

De infodag op 20 juni richt zich tot alle instellingen en organisaties die binnen het cultureel-erfgoedbeleid van de Vlaamse Gemeenschap worden gesubsidieerd of een subsidie willen aanvragen. Het gaat zowel om organisaties die werkingssubsidies ontvangen of willen aanvragen, als om organisaties die projectsubsidies ontvangen of willen aanvragen.

Het programma voorziet geen algemene toelichting in plenum maar wordt volledig afgestemd op de mogelijkheid om individuele, gerichte vragen te stellen aan de dossierbeheerders en regiowerkers over erkenning en subsidiëring. Door inschrijvingen en het werken met tijdsblokken van 30 minuten, wil men iedereen individueel aan bod laten komen.

Om wat meer duidelijkheid te verschaffen over het cultureel-erfgoedbeleid stelde de administratie ook een handleiding op bij het Erfgoeddecreet en het Archiefdecreet. Je kunt deze handleiding ook downloaden (pdf).

Praktisch: de infodag vindt op dinsdag 20 juni plaats in het Arenberggebouw in Brussel. Wie nog wil inschrijven, moet snel zijn: vandaag 9 juni is in principe de uiterste inschrijvingsdatum.

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

8 juni 2006

Sporen van Romeinse houtbouw in Munsterbilzen?

Tijdens de noodopgraving in de Waterstraat in Munsterbilzen zijn naar alle waarschijnlijkheid sporen uit de Romeinse periode aan het licht gekomen. In een eerste deel waren al muurrestanten van een oudere fase van het abdijcomplex ontdekt. In tegenstelling tot deze muurrestanten, zijn de vondsten uit de Romeinse periode geheel onverwacht. In het verleden werd in de nabijheid wel al (herbruikt) bouwmateriaal zoals Romeinse dakpannen en hypocaustumtegels aangetroffen.

Vandaag werd het onderzochte deel weer vrijgegeven zodat de werken in dit deel van de Waterstraat kunnen aanvatten. Vanaf midden juni wordt het volgende deel, de Perronstraat, archeologisch opgevolgd.

Onder een (ophogings?)niveau waarin ook diverse graven werden opgetekend, troffen de archeologen van ARON bvba begin vorige week een vijftal paalkuilen aan. Deze paalkuilen staan ongeveer 2,3 m. uit elkaar en gaan terug op een houtbouw van mogelijk Romeinse ouderdom. In de buurt, maar niet in de paalkuilen, werd Romeinse ceramiek, mortel en beschilderd pleisterwerk aangetroffen, wat laat vermoeden dat er zich in de onmiddellijke omgeving nog een niet-ontdekt Romeins villadomein bevindt.

De houtbouw zou dan mogelijk kunnen gediend hebben als bijgebouwtje. Naar de precieze functie van het bijgebouwtje is het op dit moment wel nog raden. Voorlopig is het wachten op de resultaten van de radioactieve koolstofdatering. In één van de paalkuilen werd immers houtskool en houtrestanten aangetroffen, wat een dergelijke dateringsmethode toelaat.

Vanaf midden juni wordt het vervolg van de Waterstraat, de Perronstraat, gefaseerd aangepakt. Ook hier zal aan de archeologen de tijd gegeven worden om de locatie eerst archeologisch te evalueren. De Zuid-Oost-Limburgse Archeologische Dienst (ZOLAD) schat dat de werken op het einde van het bouwverlof zullen afgerond zijn.

Bron en foto's: ZOLAD

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

14de-eeuwse graven in Waarschootse kerk worden verhuisd

De 14de-eeuwse graven in de oude Sint-Ghislenuskerk in het Oost-Vlaamse Waarschoot worden eerstdaags verhuisd. Vorige week doken er onverwachte problemen op. Nog deze week wordt een poging ondernomen om de beschilderde graven van hun oorspronkelijke plaats in de oude middenbeuk weg te halen en ze in de nieuwe kerk te plaatsen.

De beschilderde grafkelders kwamen vorige zomer aan het licht bij het archeologisch onderzoek van de Sint-Ghislenuskerk in Waarschoot. Ze dateren uit de 14de eeuw en vormen een prachtig voorbeeld van middeleeuwse grafschilderkunst.

"Vorige week bleek echter dat de graven verankerd zijn aan de fundamenten van de pilaren," zegt schepen Dirk David (CD&V) vandaag in het Nieuwsblad. "We hebben er uiteindelijk een restauratiearchitect en archeoloog Bert Acke bijgehaald om over de onverwachte problemen te oordelen. Die zijn tot de conclusie gekomen dat die verankering aan de pilaren niet echt een groot probleem is. Het verhuizen van de graven blijft moeilijk, maar is zeker niet onoverkomelijk." Eerst zal een plateau in beton onderaan worden gegoten en nadien een bekisting rondom de graven, om ze zo veilig te kunnen opheffen met een kraan.

De van oorsprong 13de-eeuwse parochiekerk brandde af op 1 januari 2002 en wordt momenteel vervangen door een nieuwe kerk. Alleen de toren en de middenbeuk blijven behouden als ruïne. In deze nieuwbouw zal men via een grote glaspartij kunnen uitkijken op het ruïneuze schip van de oude kerk. Inmiddels is de oude kerktoren zo goed als uit de steigers. "Enkel de Calvarieberg staat nog in de steigers omdat die nog moet geschilderd worden. Die krijgt een blauwe achtergrond en een nieuw dakje," vertelt David. "Ook de binnenzijde van de toren is al klaar, zodat hij binnenkort helemaal afgewerkt zal zijn."

Aansluitend artikel: Beschilderde grafkelders in Waarschoot (3 augustus 2005)
Bron: Het Nieuwsblad - 8 juni 2006

door Tijl | In de pers | Reacties (0)

De archeologische strandsite Raversijde

Op woensdag 28 juni vindt in het museum Walraversijde in Oostende een academische zitting plaats naar aanleiding van de vernieuwing van de vaste museumopstelling. Voortaan wordt ook aandacht geschonken aan de belangwekkende archeologische vondsten die in de jaren 1945-1975 op het strand van Raversijde gedaan werden door amateur-
archeologen Agnes Mortier, Etienne Cools en Andre Chocqueel.

Dankzij hun speurwerk kon veel informatie over de 13/14de-eeuwse vissersnederzetting, over Romeinse en zelfs over nog oudere menselijke aanwezigheid in Raversijde gered worden. De academische zitting, georganiseerd door de provincie West-Vlaanderen en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, mogen dan ook gezien worden als de erkenning door de provincie en het instituut van het werk van deze pioniers van het archeologisch onderzoek in Raversijde.

Op het programma van de academische zitting:

- Verwelkoming door Alex Deseyne, beheerder domein Raversijde
- Prof. Hugo Thoen: de Romeinse strandvondsten
- Prof. Frans Verhaeghe: middeleeuwse strandvondsten, amateurs en archeologie
- Dr. Marnix Pieters: de archeologische site Raversijde achter de duinen in het licht van de strandsite
- Hommage aan Etienne Cools
- Agnes Mortier: de praktijk van 20 jaar strandprospecties
- Dankwoord en bezoek aan de nieuwe museumopstelling
- Receptie

Praktisch: woensdag 28 juni om 14u in het bezoekerscentrum van het Provinciaal Museum Walraversijde, Nieuwpoortsesteenweg 636, Oostende.

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

7 juni 2006

Vrijwilligers gezocht voor opgravingen in Kontich

In juli zal de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie (AVRA) opnieuw opgravingen verrichten in het centrum van Kontich. Daar kwamen vorig jaar een plattegrond van een houtbouw uit de vroege IJzertijd en een middeleeuwse waterput aan het licht. Het terrein is bedreigd door de bouw van appartementen. AVRA zoekt voor deze opgravingen nog vrijwilligers en studenten.

De opgravingen in Kontich worden uitgevoerd op verzoek van de Afdeling Monumenten en Landschappen van het Ministerie voor Ruimtelijke Ordening en het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed. Maar zonder deelnemers is er natuurlijk geen archeologisch onderzoek, en daarom lanceert AVRA een oproep voor vrijwilligers. Elke hulp is waardevol, maar voor het eigenlijke graafwerk is er een minimumleeftijd van 15 jaar. Voor studenten archeologie komt deelname aan de opgravingen in aanmerking voor stage (minimum één week).

Wat AVRA van de deelnemers vraagt:
- zorgzaamheid voor het opgravingsmateriaal
- nauwkeurigheid in het werk. Soms is het letten op 2006 dingen...
- het dragen van schoeisel met effen, vlakke zolen: gymschoenen of laarzen. Dit is nodig om in de mulle zandige bodem geen te diepe voetafdrukken na te laten
- een goede conditie: bergen zand verplaatsen is niet meteen wat je kan noemen licht werk!

Praktisch: van dinsdag 4 tot zaterdag 15 juli (9-17u) in het centrum van Kontich. Toegang tot de site: de zandweg in de Ooststatiestraat tussen de nummers 30 en 32. Geen opgravingen op zondag.
Meer info: voor inlichtingen kan men terecht bij opgravingsleider Rik Verbeeck (03/312.40.02 of 0479/605.116)

Deze en andere oproepen voor vrijwilligers vind je ook op de vrijwilligerspagina van ArcheoNet.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

Kelten. Belgen, Boii, Remii, Volcae…

<