Tijdens graafwerken voor een steenbakkerij stoten de arbeiders in 1880 op een merkwaardige dubbele grafkamer. M. Christiaens-Vanderyst, eigenaar van het terrein en zelf amateur-archeoloog, beseft dat de tombe historisch waardevol is. De gemetselde tombe dateert uit de vierde eeuw. De twee grafkamers bevatten de skeletresten van een man en een vrouw. De wanden van de tombe zijn beschilderd met duiven en guirlandes. De tombe ontleent haar naam aan haar vindplaats in het Romeins Zuidwest grafveld nabij de weg naar Koninksem.

In de regio rond Tongeren was in de tijd van de ontdekking nog geen archeologisch museum. Christiaens-Vanderyst schenkt daarom het graf aan de bisschop van Luik. De 3,8 ton wegende tombe wordt in drie stukken gezaagd en in bakken geladen. Met paard en kar komt de tombe in de Sint-Paulkathedraal in Luik aan. De kerkfabriek stelt de tombe tentoon in de schatkamer van de kathedraal.

Al sinds 1930 leeft het idee om de tombe terug naar haar eigen regio te laten vertrekken. Anno 2006 is het eindelijk zover. Op initiatief van de conservator van de schatkamer, Philippe George, geven de bisschop van Luik, Aloys Jousten, en de deken van de kathedraal, Armand Beauduin, de tombe in permanente bruikleen aan de provincie Limburg. Het verplaatsen van een dergelijke tombe is vandaag het werk van specialisten. De provincie stelt de beste specialisten ter zake aan om de opdracht tot een goed einde te brengen.

De meeste onderzoekers interpreteren de tombe aan de hand van de schil-deringen als één van de vroegste en belangrijkste Christelijke monumenten in Noordwest- Europa. Het is ook geen wonder dat deze tombe in Tongeren gevonden werd. Tongeren was namelijk één van de belangrijkste vroeg-christelijke kernen in Noordwest Europa. Tijdens de vierde eeuw zetelde bisschop Servaas zelfs in Tongeren.

Het Gallo-Romeins Museum bezit eveneens een aantal objecten met gegraveerde christogrammen die de aanwezigheid van het christendom in de vierde eeuw in Tongeren staven. Uit de recente opgravingen in de O.L.V. Basiliek blijkt dat zich in die tijd in het hart van de stad ook het oudst gekende kerkje uit de Lage Landen bevond. De provincie Limburg benut de komende jaren om gespecialiseerd onderzoek op de tombe uit te voeren. De vroeg-christelijke identiteit van het monument zal in dit onderzoek centraal staan.

De tombe zal één van de topstukken zijn in de opstelling van het nieuwe museum dat in 2008 zijn deuren opent. In afwachting van een definitieve plaats in het nieuwe Gallo-Romeins Museum staat de tombe in de oude gevangenis van Tongeren.