De opgraving werd uitgevoerd door projectarcheoloog Frederik Demeyere en archeologisch tekenaar Wouter Lammens. Het onderzoek was mogelijk dankzij de inzet van vele partners. Eerst en vooral het stadsbestuur van Roeselare, dat instond voor de personeelskosten en technische bijstand. Vervolgens voorzagen het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) en het Agentschap R-O Vlaanderen, Entiteit Onroerend Erfgoed (voorheen M&L) van de Vlaamse Gemeenschap in materiële, personele en wetenschappelijke ondersteuning. Het gebruik van de graafmachine tot slot, werd door de West-Vlaamse Intercommunale (WVI) voor haar rekening genomen. Daarnaast kon gerekend worden op heel wat vrijwilligers en studenten archeologie.

Op het terrein langs de Mandelstraat werd in de loop van de bronstijd een grafmonument aangelegd. Men koos daarvoor de rand van een natuurlijke zandrug uit, die reeds een blikvanger in het landschap vormde. Het monument bestond oorspronkelijk uit een opgeworpen grafheuvel waaronder de crematieresten van de overledene in een urne werden begraven. Aan de voet van het weinig hoge heuvellichaam was een cirkelvormige, droge gracht gegraven. De diameter bedroeg ongeveer 16m en in het noorden bevond zich een uitzonderlijke onderbreking. Als gevolg van erosie en eeuwenlange landbouwactiviteiten verdween de heuvel geleidelijk aan en raakte de gracht opgevuld. In Rumbeke kon daarom enkel de gracht nog aangetoond worden (foto links).

Tijdens de vroege middeleeuwen, hoogstwaarschijnlijk in de karolingische periode (800-1000 n. Chr.), werd de site bewoond. Het archeologisch onderzoek in Rumbeke bood een zeldzaam heldere blik op een uitgebreid woonerf uit deze periode. Centraal bevindt zich een woonstalhuis dat aan mens en dier een onderkomen biedt, op enige afstand situeren zich enkele waterputten voor de watervoorziening (foto rechtsboven) en een werkruimte en nog wat verder een gracht die wijst op percelering en/of afwatering van het omliggende land.

Uit de volle middeleeuwen (1100 – 1300 n. Chr.) stammen een reeks paalkuilen en enkele zwarte tot grijze vlekken met heel wat houtskool, houtfragmentjes, aardewerk en bouwfragmenten. Dit geheel wordt voorlopig beschouwd als een vermoedelijk woonhuis, mogelijk voorzien van een potstal. Dit is een verdiepte zone waar opnieuw het vee kan worden gestald en waar ook de mest wordt verzameld om op de akkers te worden uitgevoerd.

Meer info: een uitgebreider overzicht van de belangrijkste resultaten van de opgravingen in Rumbeke - Fase 1 kan je hier downloaden (pdf)