HomeKalenderForumContactLinks

« december 2006 | februari 2007 »

31 januari 2007

The dig: Falconplein

In Antwerpen is de stedelijke afdeling archeologie vorige week van start gegaan met een opgraving aan het Falconplein. Ter hoogte van het Zeemanshuis verwachten de archeologen resten van het voormalige klooster van de Falcontinnen, maar ook sporen van de eeuwenlange bewoning en het ambachtelijk gebeuren in de omgeving. Tijdens de eerste week stootten de archeologen reeds op muurresten en funderingen waarvan een deel toe te wijzen is aan het klooster.

In het kader van de stedenbouwkundige ontwikkeling op het terrein Falconplein-Zeemanshuis zal in deze zone een archeologisch vooronderzoek worden uitgevoerd. Het archeologisch onderzoek is op 23 januari 2007 van start gegaan en wordt uitgevoerd door een projectploeg bestaande uit projectarcheoloog Korneel Gheysen en projectarbeiders Dieter Leclercq en Erwin Hoek. Het onderzoek wordt gefinancierd door de bouwheer AG Vespa en gecoördineerd en ondersteund door de afdeling archeologie van de Stad Antwerpen.

De geschiedenis van het klooster van de Falcontinnen gaat terug tot in de 14de eeuw; Falco de Lampage stichtte omstreeks 1346 het naar hem genoemde klooster van de Falcontinnen die leefden volgens de regel van de H. Augustinus. Omdat Falco de Lampage bij zijn overlijden in 1354 diep in de schulden zat, moesten de Falcontinnen tot ca. 1420 hun intrek nemen in een door hen gehuurd pand op de Sint-Nicolaasplaats. Nadat één van de zusters een aanzienlijke som geld geërfd had, konden ze het ‘Falconshof’ terugkopen en uitbouwen met een kerk, een gasthuis en een reeks particuliere woningen. In het begin van de 16de eeuw besloeg het klooster bijna de gehele oppervlakte tussen de Generaal Belliardstraat (toen nog bleekhof), de Oudeleeuwenrui, het Falconplein en de Falconrui.

Tijdens de godsdiensttroebelen in de tweede helft van de 16de eeuw moesten de Falcontinnen een deel van hun bezittingen prijs geven, maar ze kregen deze terug bij de overwinning van Farnese in 1585. Twee eeuwen later hadden ze minder geluk. In 1784 beval de Oostenrijkse keizer Jozef II de definitieve sluiting van het klooster en nam alle aanhorigheden in beslag. Het Falconklooster werd in 1792 ingericht als militair gasthuis, maar ging een jaar later reeds in de vlammen op.

Tijdens de Franse periode werden de gebouwen, of wat er nog van restte, geconfisqueerd en als ‘nationaal goed’ verkocht aan opkoper Danet, die het in 1810 doorverkocht aan de stad Antwerpen. Kort daarna gaf Napoleon het bevel tot sloop van de resterende kloostergebouwen en de kerk, en tot de aanbesteding van de bouw van een kazerne. Deze werken waren voltooid in 1816. Het vrijgekomen terrein achter de poort ontwikkelde zich al snel tot volkse binnenplaats of ‘gang’ met een twintigtal woonhuisjes. De rest van de oppervlakte werd stelselmatig bebouwd in de 19de en de vroege 20ste eeuw.

Tussen 1830-1837 werd de kazerne, ontworpen door architect P. Bourla, in de pas geopende Belliardstraat uitgebreid met een groot militair kledingmagazijn en een stalling. De Falconkazerne deed dienst tot het begin van W.O. II. en werd in 1941 afgebroken. In 1955 verrees op deze plek het Internationaal Zeemanshuis. Voor de bouw ervan werden de huisjes uit de 19de-eeuwse gang achter de Falconpoort gesloopt. Door z’n omvang en inplanting beheerst het gebouw tot op heden op zeer determinerende wijze de perceptie van dit bouwblok.

Meer weten of interesse om mee te werken? Voor meer informatie kan je steeds terecht bij de Stedelijke afdeling archeologie (03/232.92.08) of bij projectarcheoloog Korneel Gheysen (0478/90.38.91)
Bron en foto's: Archeoweb Antwerpen

door Tijl | Opgravingen | Reacties (2)

Hommeles rond afbraak beschermde arbeiderswoningen in Ronse

In Ronse is enige beroering ontstaan over de illegale afbraak van drie beschermde arbeidershuisjes. Volgens de stadsdiensten was er geen sloopvergunning afgeleverd voor de huisjes in de Wolvestraat, maar eigenaar René Blockeel ontkent dat: "Niemand reageerde op mijn kennisgeving van intentie tot sloop." Blockeel neemt het niet dat hij met de vinger wordt gewezen omdat hij de huisjes heeft laten slopen. Hij kocht de woningen in 1984; in 1995 werden ze tot beschermd monument verheven.

René Blockeel liet de drie beschermde woningen in de Wolvestraat 8, 10 en 12 vorig jaar slopen wegens instortingsgevaar. Dat nu, één jaar na de feiten, veel heisa wordt gemaakt, begrijpt de eigenaar niet. De bal ging aan het rollen nadat hij bij het stadsbestuur een aanvraag indiende om een vervallen stapelplaats naast de arbeiderswoningen te slopen. De stadsdiensten wonnen het advies in van Onroerend Erfgoed omdat de stapelplaats volgens de plannen naast de beschermde arbeidershuisjes staat. Maar de huisjes zijn al verdwenen. '"Zonder vergunning," luidt het bij de stadsdiensten.

Blockeel neemt het niet dat hij nu met de vinger wordt gewezen. "De woningen, die in leem waren opgetrokken vermoedelijk halfweg de achttiende eeuw, waren echte krotwoningen," zei hij gisteren in het Nieuwsblad. "Ik kocht ze in 1982, omdat mijn huis en tuin naast de huisjes liggen en ik geen woestenij naast mijn deur wilde. De recente verklaring van Onroerend Erfgoed staat trouwens diametraal tegenover die uit 1984; toen was van bescherming geen sprake omdat de huisjes geen historische waarde hadden. Ook het stadsbestuur oordeelde dat de drie huisjes niet te renoveren waren en bestempelde ze als krotwoningen. Maar hoewel ze niet meer gerestaureerd konden worden, werden ze toch op de lijst van beschermde gebouwen geplaatst. Bovendien is niemand komen kijken en heeft niemand mij ingelicht van de bescherming."

"Ik heb de huisjes vorig jaar laten slopen uit veiligheidsoverwegingen. Hoe zou ik die zonder vergunning hebben laten slopen? Het college van burgemeester en schepenen van Ronse en de Dienst Stedenbouw in Gent werden in kennis gesteld dat ik tot sloop zou overgaan. Maar niemand reageerde op mijn kennisgeving van intentie tot sloop."

"Vreemd toch dat de dienst Onroerend Erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap - vroeger Monumenten en Landschappen - niet eens op de hoogte bleek en mij nu wil aanklagen. Stedenbouw is hier geweest in mei vorig jaar, dus na de afbraak van de woningen, om de sloop te constateren."

"Nu ik de oude stapelruimte wil slopen, omwille van instortingsgevaar nota bene, wordt voorbehoud gemaakt. Nochtans is het risico groot dat er vallende brokstukken op voorbijgangers terechtkomen. Dat wil ik liever voorkomen door het pand te laten slopen. We stellen vaak vast dat onbekenden in het oude magazijn komen en gaan. Bij een eventueel ongeval wil ik niet ter verantwoording worden geroepen. Vandaar mijn aanvraag", zucht René Blockeel. Officieel is hij overigens nog niet op de hoogte gebracht van een klacht voor het illegaal slopen van het beschermd goed.

Bron: Het Nieuwsblad, 30 januari
Afbeelding: Katoenspinnerij "La Cotonnière Renaisienne" in Ronse

door Johan | Erfgoed | Reacties (0)

Beschermingsprocedure Midden-Paleolithische site Veldwezelt ingezet

Eind december 2006 ondertekende Vlaams minister Dirk Van Mechelen een ministerieel besluit waardoor de Midden-Paleolithische site van Veldwezelt-Heserwater (gemeente Lanaken) op het ontwerp van lijst komt te staan van voor bescherming vatbare archeologische monumenten en zones. De procedure voor de bescherming van deze belangrijke archeologische site is daarmee eindelijk ingezet.

Van 1998 tot 2003 werden op de site verschillende opgravingen uitgevoerd. Ondanks dit onderzoek én de grootschalige leemontginningen, is een deel van de site nog steeds in situ aanwezig. In nauwe samenwerking met archeologen van de Katholieke Universiteit Leuven, het Provinciaal Gallo-Romeins Museum en de intergemeentelijke archeologische dienst ZOLAD, werd door het Agentschap R-O Vlaanderen een beschermingsdossier opgesteld en voorgelegd.

Het algemeen belang dat deze bescherming verantwoordt werd daarbij als volgt gemotiveerd:
"De vondsten in Veldwezelt-Hezerwater behoren tot de oudste sporen van menselijke bewoning in Vlaanderen. Middenpaleolithische sites zijn in Vlaanderen haast per definitie zeldzaam en degene die gekend zijn dienen dan ook met de grootst mogelijke zorg behandeld te worden. Zowel de geologische opbouw als de aanwezigheid van goed bewaarde Neanderthaler-kampementen zijn ook in Noord-West Europese context zeer uniek. De site is een belangrijke archeologische zone en dient behouden te worden als een getuige enerzijds en met het oog op toekomstig onderzoek anderzijds."

Meer info:
Peter Van den Hove (erfgoedconsulent archeologie, Agentschap R-O Vlaanderen)
Tim Vanderbeken (intergemeentelijk archeoloog ZOLAD)

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

30 januari 2007

VIOE zoekt archeoloog (provincie Antwerpen)

Het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed (VIOE) werft in de provincie Antwerpen een archeoloog aan (80% contract) voor het organiseren, uitvoeren en/of begeleiden van archeologische opgravingen. Geïnteresseerden moeten minstens één jaar terreinervaring kunnen voorleggen. Solliciteren kan tot en met 11 februari. Meer info vind je op de website van het VIOE.

door Jan | Vacatures | Reacties (0)

Archeologen ontdekken sporen van menselijke activiteit in Zoniënwoud

Bij de planning van een spooruitbreiding in Hoeilaart heeft Infrabel, de beheerder van de Belgische spoorinfrastructuur, op vraag van het Vlaams Gewest een tracé gereserveerd voor archeologisch onderzoek. De uitvoering hiervan gebeurde door de Eenheid Prehistorische Archeologie van de K.U.Leuven. Tijdens het onderzoek werden sporen teruggevonden die verband houden met de exploitatie van het Zoniënwoud, voornamelijk voor houtskool- en ijzerproductie.

Eind augustus 2006 werd gestart met de eerste werken aan het Gewestelijk ExpresNet in Hoeilaart. Concreet zullen er twee nieuwe sporen worden aangelegd om zo de capaciteit op deze belangrijke spooras te verhogen. Het archeologisch onderzoek in Hoeilaart werd gefinancierd door Infrabel (50.000 euro) en past in haar visie van duurzame mobiliteit, een belangrijk aandachtspunt in haar beheerscontract met de overheid.

Het archeologisch onderzoek werd in twee fasen uitgevoerd van eind september tot begin november 2006. Een eerste fase voorzag in een vooronderzoek waarbij sporen werden gelokaliseerd. Op basis hiervan bepaalde het Agenschap R-O Vlaanderen, Onroerend Erfgoed welke sporen onderworpen moesten worden aan een gedetailleerd archeologisch onderzoek (2e fase). Deze planning maakte een optimale samenwerking mogelijk tussen alle betrokken partijen waarbij de timing van de werken gerespecteerd bleef. Archeologen Pieterjan Deckers en Ina Metalidis leidden het terreinonderzoek.

Op het tracé in het Zoniënwoud – over een totale lengte van ongeveer 2 km tussen de Ring en de Bundersdreef – werden heel wat sporen van menselijke activiteit teruggevonden. Ze houden allen verband met de exploitatie van dit bos. Het betreft voornamelijk activiteiten van houtskool- en ijzerproductie: houtskoolhopen, verbrande zones waar lokaal gewonnen ijzerzandstenen worden schoongemaakt en geroosterd, een laagoven waarin het erts werd gesmolten en verschillende hopen vol ijzerslakken. Op het traject werd ook een wal en gracht aangetroffen, die in het huidige reliëf nog steeds zichtbaar zijn. Dit spoor is een overblijfsel van de begrenzing van een paardenstoeterij, wellicht aangelegd onder Antoon van Bourgondië in het begin van de 15e eeuw.

Door het ontbreken van archeologische gebruiksvoorwerpen is een precieze datering van de andere opgegraven sporen vooralsnog niet mogelijk. Enkele houtskoolmonsters worden momenteel voorbereid voor datering en moeten over enkele maanden duidelijkheid verschaffen. Sporen van ijzerproductie in het Zoniënwoud zijn reeds langer gekend maar werden tot nu toe zelden op dergelijke schaal onderzocht. Dit onderzoek, dat werd mogelijk gemaakt door Infrabel, leert ons heel wat bij over de exploitatie van het Zoniënwoud in het (verre) verleden.

Meer info: Bart Vanmontfort (K.U.Leuven)

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

29 januari 2007

Stroopfabriek bekoort kijkers Monumentenstrijd

De stoomstroopfabriek in Borgloon gaat als tweede monument naar de finale van de Monumentenstrijd. In de fabriek, die werd gebouwd op het einde van de 19de eeuw, werd tot 1988 het Haspengouwse fruit verwerkt tot stroop. Deze week is de provincie Oost-Vlaanderen aan de beurt. Tot zondag kun je stemmen op je favoriete Oost-Vlaamse monument: de Boekentoren in Gent, de begraafplaats Campo Santo in Sint-Amandsberg, of de Oudenberg in Geraardsbergen.

Gent - Boekentoren
De Gentse Boekentoren, een ontwerp van Henry Van de Velde uit 1935, bevindt zich al jaren in een belabberde staat. Jarenlang werd het bijzondere gebouw aan zijn lot overgelaten. De Universiteit Gent wil de Boekentoren grondig restaureren en bij de tijd brengen. Het project dat ze indiende voor de Monumentenstrijd, heeft betrekking op de belvedère op de twintigste verdieping, waar je een prachtig uitzicht hebt op Gent en omstreken. Maar het interieur is verwaarloosd en nauwelijks toegankelijk. Zo'n verheven plek verdient beter, vindt de universiteit.
www.boekentoren.be

Sint-Amandsberg - Campo Santo
De begraafplaats Camp Santo in Sint-Amandsberg wordt wel eens het Père Lachaise van Gent genoemd. Op de heuvel liggen sinds 1874 tal van beroemdheden begraven onder grote en kleinere grafmonumenten, naast gewone mensen. Vele Gentenaren hebben er een emotionele band mee. De leerlingen en leraren van het Sint-Janscollege werkten al diverse projecten uit rond de begraafplaats, maar zagen veel grafzerken en -monumenten vervallen en zelfs verdwijnen. Ze willen 'hun' Campo Santo een grondige opknapbeurt geven.
www.campo-santo.be

Geraardsbergen - Oudenberg
Door de Ronde van Vlaanderen en andere wielerklassiekers is de Oudenberg alom bekend. Het is van oudsher ook een religieuze plek, misschien zelfs van in de tijd van de Kelten. Al rond 1300 stond op de plek een Mariakapel. De stad Geraardsbergen wil het beschermde landschap nu restaureren en herinrichten, met respect voor de geschiedenis en de natuur- en landschapswaarden. Paden, wegen en toegangen worden heraangelegd. Hagen, houtkanten en bomen worden aangeplant of hersteld.
www.monumentenstrijd-oudenberg.be

Praktisch: stemmen op jouw favoriet kan tot zondag 4 februari om 20u. Meer info op monumentenstrijd.be. Wie de aflevering gemist heeft, kan deze ook nog op de website volledig bekijken.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

Van Mechelen wil kasteel van Heers kopen

Vlaams minister Dirk Van Mechelen vindt de aankoop van het kasteel van Heers (Limburg) de meest realistische optie om het historische gebouw van de ondergang te redden. Dat heeft hij donderdag geantwoord op een vraag van Vlaams parlementslid Johan Sauwens (CD&V). Volgens de minister toont het dossier ook aan dat hij op dit moment geen slagvaardige partner heeft voor probleemmonumenten. Nu voelt Van Mechelen zich naar eigen zeggen vaak een "generaal zonder troepen".

Het 15de-eeuwse kasteel in de Limburgse gemeente Heers staat al jaren te verkommeren. Tegen de broers Desmaisières, de adellijke eigenaars van het kasteel loopt een rechtszaak, omdat ze zouden hebben nagelaten de nodige herstelwerken te laten uitvoeren. Door de rechtbank van Tongeren werd in 2004 een herstelverplichting uitgesproken. De eigenaars gingen echter in beroep tegen deze uitspraak en ondertussen is er nog geen enkele concrete maatregel vrijwillig uitgevoerd. Van Mechelen: "Jammer dat ik het moet zeggen, maar we moeten de gebroeders Desmaisières letterlijk buitenspel zetten."

Tenzij de eigenaars tegen alle verwachtingen in tot herstellingen overgaan, moet de overheid in hun plaats optreden, vindt de minister. Theoretisch gezien bestaan daartoe een viertal mogelijkheden. Een ambtshalve uitvoering van de werken, op kosten van de eigenaar, is momenteel niet mogelijk omdat er nog een beroepsprocedure loopt. Een andere mogelijkheid die juridisch niet evident is, is het uitvoeren van de werken in het kader van 'zaakwaarneming'. "Het is echter duidelijk dat vooral onteigening en onderhandeling, de twee laatste opties, het meeste perspectief bieden voor een oplossing op relatief korte termijn," stelt de minister. Alle opties worden nu op hun haalbaarheid gescreend, rekening houdend met de bevindingen van architect Karel Breda. In een tussentijds verslag stelt deze: "De toestand van het kasteel en van de grote schuur van de kasteelhoeve (foto links) is zorgwekkend. De daken zijn in slechte toestand waardoor aan het interieur en aan de constructie reeds veel schade is ontstaan."

Johan Sauwens was alvast opgetogen met het antwoord van de minister: "Ik weet dat het Vlaamse Gewest niet staat te springen om nog veel eigendom te verwerven waarvoor het geen bestemming heeft. We stellen echter vast dat het verval steeds verder gaat en dat de restauratiekosten jaar na jaar toenemen. Een poging om te verwerven in der minne lijkt me een haalbare kaart." Gerald Kindermans, de burgemeester van Heers (CD&V), juicht toe dat Van Mechelen de waarde van het Heerse monument erkent en dat het dossier opnieuw op tafel ligt. Zelf werkt Kindermans aan de samenstelling van een groep invloedrijke personen die hun schouders onder de toekomst van het kasteel willen zetten. Volgens de laatste schatting zou de restauratie van het kasteel om en bij de 25 miljoen euro kosten.

Opvallend is de stelling van Van Mechelen dat hij op dit moment geen slagvaardige partner heeft voor probleemmonumenten: "Dit is een symptomatisch dossier voor de moeilijkheden die we ondervinden op het departement Onroerend Erfgoed. Ik voel me soms een generaal zonder troepen als het over dit soort van probleemdossiers gaat." Volgens de minister is er een grote behoefte aan een instantie die, in geval van nood, effectief kan uitrukken en de nodige maatregelen kan treffen, een korte- en langetermijnplan kan uitstippelen en vooral de uitvoering ervan kan garanderen. Op basis van een recent afgeronde doorlichting van de erfgoedverenigingen zou duidelijk moeten worden wat er nog nodig is om een dergelijke instantie in het leven te roepen. In de loop van de komende maanden zal Van Mechelen hierover meer duidelijkheid scheppen.

Bron: voorlopige handelingen van de commissievergadering (pdf)

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

28 januari 2007

Minaraad brengt advies uit over invoering Verdrag van Malta

De Milieu- en Natuurraad van Vlaanderen (Minaraad) heeft deze week een advies geformuleerd over de bescherming van het archeologisch erfgoed. Het advies, dat kadert binnen de invoering van het Verdrag van Malta in Vlaanderen, focust op de integratie van het archeologisch erfgoed in het milieubeleid en de ruimtelijke ordening. De Minaraad zit met haar aanbevelingen op dezelfde lijn als de klankbordgroep Malta, die enkele maanden geleden haar eindverslag publiceerde.

België ondertekende het Verdrag van Malta op 30 januari 2002, maar door de
overheveling van de bevoegdheid archeologie naar de gewesten, moeten ook de gewesten
per decreet instemmen met het verdrag.

De relevantie voor milieu in het Verdrag van Malta is vervat in Artikel 5, dat onder meer verwijst naar het waarborgen dat de milieueffectrapportages en de daaruit voortvloeiende beslissingen ten volle rekening houden met archeologische vindplaatsen en hun context. De Minaraad stelt dat het decretale kader voor de milieueffectrapportages voldoende waarborg biedt dat de milieueffectrapporten rekening zullen houden met de bescherming van de archeologische vindplaatsen en hun context. Zo wordt dit aspect expliciet vermeld in het decreet Algemene Bepalingen inzake Milieubeleid en het voorontwerp van het decreet Plan-MER. De Minaraad vraagt wel voldoende aandacht te besteden aan de opmaak van een integratiespoor op maat voor archeologie om zo integratieproblemen te vermijden zoals bijvoorbeeld bij het delfstoffenplan.

Artikel 5 van het Verdrag van Malta bepaalt verder dat de verdragsluitende partijen ook moeten streven naar afstemming en overeenstemming tussen de onderscheiden behoeften van de archeologie en de ruimtelijke ordening. De overheid moet archeologen betrekken bij het planningsbeleid en de verschillende fasen van ontwikkelingsprojecten. Bovendien dient zij erop toe te zien dat archeologen, stedenbouwkundigen en planologen stelselmatig met elkaar overleggen bij het wijzigen van ontwikkelingsplannen die het archeologisch erfgoed zouden kunnen aantasten. Daarbij moeten archeologen voldoende tijd en middelen krijgen om de vindplaatsen wetenschappelijk te onderzoeken en om de resultaten ervan te publiceren.

In zijn beleidsnota's nam minister Dirk Van Mechlen het engagement op om het Verdrag van Malta te implementeren in een eenheidsdecreet voor het onroerend erfgoed. Ter voorbereiding werd de klankbordgroep Malta geïnstalleerd die vertegenwoordigers uit de archeologische sector en betrokken partners buiten de archeologische sector bundelt. De afstemming van de archeologische erfgoedzorg op de ruimtelijke ordening is volgens deze klankbordgroep één van de belangrijkste principes van het Verdrag van Valletta, die nog onvoldoende in de huidige wetgeving verwerkt zit. De Minaraad volgt de conclusies van de klankbordgroep Malta bij de voorbereiding van het eenheidsdecreet voor onroerend erfgoed.

Het ongekende archeologische erfgoed in de planningsfase is de moeilijkste plek om archeologie en ruimtelijke ordening op elkaar af te stemmen. Voor het opmaken van milieueffectenrapporten en landinrichtingsprojecten schaart de Minaraad zich achter de optie om gebruik te maken van wat de klankbordgroep een ‘archeologische risicokaart’ noemt. Voor het gekende archeologische erfgoed in de planningsfase is voldoende en tijdige informatie-uitwisseling en overleg tussen alle betrokken partijen (de archeologiesector, de ruimtelijke ordening en de initiatiefnemers) erg belangrijk. Van de archeologische sector wordt daarbij verwacht dat ze zo snel mogelijk een zogenaamde GEWAS-kaart (Gekende Waardevolle Archeologische Sites) ontwerpt. Deze kaart moet dan het gekende en als waardevol gewaardeerde archeologisch erfgoed afbakenen.

De afstemming van de archeologische erfgoedzorg op de vergunningsprocedure moet zo ontworpen worden dat ze zowel ongekend als gekend erfgoed mee kan nemen. Zolang de GEWAS-kaart niet ontworpen is, stelt de Minaraad voor om een gelijkaardige procedure te volgen als bij de watertoets. Wanneer het MER-plichtige projecten betreft, is de integratie van een archeologienota in de bestaande procedure geregeld. Voor andere vergunningen die betrekking hebben op archeologisch erfgoed of waar er een vermoeden van (interactie met) archeologisch erfgoed is pleit de Minaraad ervoor dat de motivering van een beslissing over een vergunning steeds een archeologieparagraaf zou bevatten. Dit mag evenwel geen negatieve gevolgen hebben voor de termijnen van de bestaande advies- en vergunningsprocedures.

In de klankbordgroep kon nog geen eensgezindheid bereikt worden over wie op welke manier moet opdraaien voor de kosten van het archeologisch onderzoek. De Minaraad vraagt daarom verder en in het bijzonder aandacht te besteden aan de financiering van het archeologische onderzoek zodat deze reden geenszins in de weg komt te staan van de bescherming van het onroerend erfgoed.

Meer info: download het volledige advies op minaraad.be

door Tijl | Beleid | Reacties (0)

Eerste Archeologisch Forum op 28 april in Mechelen

Op 28 april organiseert het Forum Vlaamse Archeologie (FVA) het allereerste 'Archeologisch Forum' met als thema 'Recente ontwikkelingen in de Vlaamse archeologie'. Deze dag zal plaatsvinden in het Erfgoedcentrum Lamot in Mechelen. Naast enkele lezingen die inspelen op actuele thema's zal dit nieuw initiatief ook aandacht hebben voor debat en presentaties van opzienbarende sites of vondsten. Stip deze zaterdag dus alvast in je agenda aan.

Vandaag lanceert de organisatie alvast een oproep naar instellingen of personen om een stand of poster voor te stellen. Je kunt je ook aanmelden als spreker over een blikvanger uit 2005 of 2006.

Een uitgebreide uitleg over de precieze bedoeling, de technische mogelijkheden en de manier van aanmelden vind je op www.f-v-a.be. Meer informatie over het programma en de inschrijving volgt.

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

Oude feestzaal tegen de vlakte in Hoogstraten

In de Van Aertselaarstraat in Hoogstraten zijn deze week de afbraakwerken gestart van de oude feestzaal. Ondanks een negatief advies van de voormalige afdeling Monumenten en Landschappen, kon de eigenaar van het stadsbestuur een sloopvergunning bemachtigen. Het gebouw moet plaats ruimen voor appartementen. Erfgoed Hoogstraten diende een jaar geleden bezwaar in, maar ziet met de honderd jaar oude feestzaal weer een historisch gebouw verdwijnen.

De feestzaal werd meer dan honderd jaar geleden ontworpen door architect Mertens uit Borgerhout. De laatste jaren werd de zaal niet veel meer gebruikt, maar het waren vooral de originele glasramen die het gebouw waardevol maakten. De voormalige afdeling Monumenten en Landschappen adviseerde dat de gebouwen aan het station als één geheel behouden moesten blijven. Toch kon de eigenaar van het stadsbestuur een sloopvergunning bemachtigen.

Voorzitter Patrick Melis van Erfgoed Hoogstraten vindt het een spijtige zaak. "Ik kan ergens het standpunt van de eigenaar begrijpen, want appartementen brengen meer op dan een feestzaal," stelt Melis dit weekend in het Nieuwsblad. "De glasramen zijn volgens hem voor de afbraakwerken verwijderd, zodat die misschien niet verloren zijn. Het uitzicht richting Minderhout zal in elk geval veranderen, want het appartementsgebouw gaat hoger worden dan de omliggende gebouwen."

De voorzitter hoopt dat het nieuwe bestuur wel een beleidsvisie ontwikkelt om de verdwijning van historische gebouwen tegen te gaan. "Onze vereniging is steeds bereid om daarvoor mee rond de tafel te gaan zitten," zegt Melis. "Ik heb net een aantal prentkaarten gekocht met foto's van Hoogstraten uit de periode 1900-1930. Het is ongelooflijk hoeveel er sindsdien veranderd is in het centrum. Als er niets gebeurt dan zullen over twintig jaar nog meer karakteristieke gebouwen voorgoed verdwenen zijn." Vorig jaar tekende de erfgoedvereniging ook bezwaar aan tegen de afbraak van bakkerij Faes op de Vrijheid (foto rechts). In oktober ging dat gebouw eveneens tegen de vlakte.

Foto's Erfgoed Hoogstraten
Bron: Het Nieuwsblad - 27 januari 2007

door Tijl | Erfgoed | Reacties (3)

25 januari 2007

Vacature voor regionale archeoloog (Nederlandse Achterhoek)

De Regio Achterhoek is een samenwerkingsverband van de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Montferland, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Door het aanwerven van een archeoloog speelt de Regio in op de Wet op de Archeologische Monumentenzorg. U staat in voor het archeologische beleid door het opstellen van PVE's, behandelen van vergunningen, adviseren bij Ruimtelijke Ordening, enz... Lees de volledige vacature op de SNA-website.

door Johan | Vacatures | Reacties (0)

Kruisborre in Asse krijgt oude natuurpracht terug

In het gehucht Koudertaveerne, de groene wandelomgeving van Asse, start de vzw Econet binnenkort met de eerste fase van de landschapsinrichting van de Kruisborre. De gemeente wil in samenwerking met Regionaal Landschap Groene Corridor de pittoreske landelijke omgeving haar oude natuurpracht teruggeven. De Kruisborreweg is een eeuwenoude ommegang die teruggaat op een van de twee Miraculeuze Kruisen van Asse.

De studie over de herwaardering was nog in handen van het Regionaal Landschap Zenne, Zuun en Zoniën, maar Asse verruilde die landschapsvereniging een jaar geleden voor het Regionaal Landschap Groene Corridor. Die nam het project over en zal het mee financieren. Het schepencollege van Asse zette deze week het licht op groen voor de start van de eerste fase van de inrichtingswerken, die zal worden uitgevoerd door de vzw Econet.

"We willen de Kruisborre op termijn weer inrichten zoals die vroeger was," zegt milieuambtenaar Ben Michiels. ,,Op drie percelen worden de vroegere hoogstamboomgaarden opnieuw aangeplant. Er komen ook nestkastjes in de bomen. Verder worden de knotwilgen geknot en de knotwilgenrijen opnieuw aangevuld. Aan enkele kapelletjes en aan het kruis van Sjat vervangen we de bestaande laurierkers door inheemse struiken als haagbeuk, hazelaar, sleedoorn of meidoorn. Er komt ook een voetgangerssluis aan het derde kapelletje, om het misbruik van de veldweg door motorcrossers tegen te gaan. De mountainbikeroute gebruikt daar eveneens een alternatief parcours omdat we het stiltegebied van de Kruisborre zoveel mogelijk willen beschermen."

Bron: Het Nieuwsblad - 25 januari 2007

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

24 januari 2007

Algemene Vergadering FVA op 10 februari

Het Forum Vlaamse Archeologie (FVA) nodigt al zijn leden (zowel effectieve en steunende als sympathiserende leden) uit voor de Algemene Vergadering van de vzw. Deze vergadering zal plaatsvinden op zaterdag 10 februari aan de Universiteit Gent. Op de agenda staat onder andere een overzicht van het eerste werkjaar, de goedkeuring van de rekeningen en een vooruitblik naar de werking in 2007.

Alle FVA-leden zijn op 10 februari vanaf 16u welkom in het seminarielokaal van de Vakgroep Archeologie en Oude Geschiedenis van Europa van de Universiteit Gent, Blandijnberg 2, 9000 Gent, derde verdieping. Ingang langs de zijkant van het gebouw (Sint-Kwintensberg).

Agenda:
1. Verwelkoming
2. Overzicht eerste werkjaar van de vzw (2006)
3. Goedkeuring rekeningen 2006 (enkel effectieve leden hebben stemrecht)
4. Vooruitblik werking 2007
5. Varia

Meer info: f-v-a.be

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

Expeditie Archeologie: elke zaterdag een demonstratie

In de Minderbroederskerk in Maaseik loopt nog tot begin juni de tentoonstelling ‘Expeditie Archeologie!’. Op deze bijzondere expo kunnen de bezoekers genieten van spectaculaire experimenten uit de prehistorie, Romeinse tijd en de middeleeuwen. Bovendien zijn er iedere zaterdag leerrijke demonstraties voorzien. Hieronder geven we een overzicht van de demonstraties en beleefdagen die de volgende maanden worden georganiseerd in het kader van de tentoonstelling.

JANUARI
27/01/2007 Bronsgieter: afwerking van een bronzen bijl

FEBRUARI
03/02/2007 Steentijd: houtbewerking m.b. vervaardigen van een boog
10/02/2007 Prehistorische demonstratie met workshops voor kinderen
17/02/2007 De Kelten
24/02/2007 Houtbewerking

MAART
03/03/2007 Tinbewerking
10/03/2007 Steentijd: vuursteenbewerking
17/03/2007 Sieraden in brons uit de Bronstijd
24/03/2007 Prehistorisch koken
31/03/2007 Viking ijzerbewerking + vikingbrood bakken

APRIL
07/04/2007 Gewei- en botbewerking
14/04/2007 De Kelten
21/04/2007 Keramiek Middeleeuwen
22/04/2007 ROMEINSE BELEEFDAG
28/04/2007 Leerbewerking (Schoenen vervaardigen)

MEI
05/05/2007 Ijzerbewerking
12/05/2007 Sieraden uit de Ijzertijd en de Vikingtijd
19/05/2007 Zilverbewerking
20/05/2007 MIDDELEEUWSE BELEEFDAG
26/05/2007 Zilverbewerking

JUNI
02/06/2007 Spinnen, kaart-en bandweven, naaldbinden, naaien, prehistorische kapsels maken

Meer info: museamaaseik.be

door Tijl | Evenementen | Reacties (0)

23 januari 2007

Restauratie kasteel van Beersel start met archeologisch onderzoek slotgracht

De Vlaamse overheid zette eindelijk het licht op groen voor de restauratie van het kasteel van Beersel. Volgens architect Karel Breda zal nog dit jaar worden gewerkt aan de middeleeuwse waterburcht. In de eerste restauratiefase worden de funderingen aangepakt en is er een uitgebreid archeologisch onderzoek van de slotgracht voorzien. Het kasteel zal wellicht over een vijftal jaar opnieuw in alle glorie kunnen pronken.

Het kasteel van Beersel dateert uit de zestiende eeuw maar gaat vermoedelijk terug op een veel oudere versterkte vesting. Sinds 2002 is het architectuurbureau Karel Breda bezig met de voorbereiding van een restauratie want funderingen en gevels verkeren in slechte staat. Eerder had de Vlaamse overheid al voor 2005 de nodige kredieten beloofd maar het budget bleek toen ontoereikend om aan alle aanvragen voor restauratiesubsidies te voldoen. De restauratie van het kasteel van Beersel wordt geraamd op 1 miljoen euro, waarvan de Vlaamse overheid 80 procent draagt en de gemeente en de provincie Vlaams-Brabant samen 20 procent. Deze laatste hadden eerder al kredieten voor de restauratie vrij gemaakt zodat het enkel nog wachten was op de Vlaamse overheid.

"Pas nu kreeg ik van het kabinet van minister Dirk Van Mechelen de belofte dat we subsidies krijgen voor 2007," zegt Karel Breda vandaag in het Nieuwsblad. "Het subsidiedossier raakt wellicht rond Pasen helemaal rond zodat we nog voor het bouwverlof een aanbesteding kunnen uitschrijven. De echte werken kunnen vermoedelijk op het einde van het jaar starten. Ondertussen bereiden we verder de tweede fase voor zodat we hopelijk geen tijd meer verliezen met het wachten op subsidies tussen de eerste en de tweede restauratiefase.''

In de eerste restauratiefase worden de funderingen aangepakt en is er een uitgebreid archeologisch onderzoek van de slotgracht voorzien. "We deden al proefboringen en haalden reeds heel wat interessant materiaal boven. Het doet vermoeden dat we bij een uitgebreider archeologisch onderzoek van de slotgracht nog meer materiaal zullen vinden dat moet helpen het leven van de kasteelbewoners te reconstrueren." Deze eerste fase zal zo'n anderhalf jaar duren. De gevels, het dak en de binnenkoer worden in de tweede fase gerestaureerd. Later wordt het museum ingericht voor toeristen zodat ze op een veilige manier het kasteel zullen kunnen bezoeken.

Breda en de gemeente Beersel kiezen er bewust voor om het kasteel als een ruïne te bewaren, zoals de burcht bij het grote publiek ook bekend staat. "Alles ademt hier een middeleeuwse sfeer uit omdat het kasteel nooit is geëvolueerd naar een burgerlijke woonst. We willen het kasteel in deze eigenheid bewaren," zegt Breda. Alleen op de binnenplaats gebeuren beperkte reconstructies en wordt hedendaags comfort als elektriciteit en verwarming binnen de kasteelmuren gebracht. Om de bezoekers te tonen hoe het kasteel er vroeger uitzag, wil men gebruik maken van virtuele beelden.

Meer info: karelbreda.be
Bron: Het Nieuwsblad - 23 januari 2007

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Een Coolsteen onder de Korenmarkt

Op 13 november 2006 startte de Dienst Stadsarcheologie van de Stad Gent een nieuw archeologisch onderzoek op de Korenmarkt en dit ten zuiden van het gebouw van De Lijn. Zoals de projectie van oude kadasterplannen op het huidige kadaster deed vermoeden bracht de opgraving de muurresten aan het licht van het vroegere Coolsteen, een in Doornikse kalksteen opgetrokken patriciërswoning.

In het bijzonder gaat het om een oost-west lopende muur en een haaks hierop geplaatste muur in zuidelijke richting met ingewerkt verband. De haakse muur vormt de scheidingsmuur tussen 2 gebouwen, zoals aangeduid op het oude kadaster. De mogelijkheid bestaat erin dat dit vroeger om één enkel gebouw ging met verschillende onderdelen. In het kader van de wetenschappelijke studie naar de woonhuizen in Gent, uit de periode 1100-1300, werd het Coolsteen opgenomen in de bestaande inventaris onder het nummer S208.

Het huizenblok, waarvan het Coolsteen deel uit maakte, werd begin 20ste eeuw gesloopt en heeft dus een bouw- en verbouwgeschiedenis die ruim 700 jaar overspant. Tot de laatste afwerkingslagen van de keldermuren behoort een lichtblauw gekaleide bepleistering in het westelijke deel en een gele okerkleurige in de oostelijke ruimte. In dit deel werden verschillende vloerniveaus aangesneden, bestaande uit tegels in rood aardewerk en een bij de recentste vloer horend gemetseld rookkanaal waar vermoedelijk een kachel op aangesloten was. Ten westen van de scheidingsmuur bevond zich in de hoek een latrine opgebouwd uit baksteen met een trechtervormig gat (foto rechts).

Ten noorden van de bouwdelen bevonden zich de resten van de 13de eeuwse bestrating bestaande uit onregelmatige kleinere fragmenten Doornikse kalksteen op hun smalle zijde geplaatst. Deze manier van plaatsen zorgt voor een stabiel en compact wegdek. Deze bestrating rustte op een ca 1 m dik, donker pakket rijk aan organisch materiaal. Gelijkaardige pakketten werden aangesneden bij onderzoek van middeleeuwse straten op het Emile Braunplein en het Gouden Leeuwplein. Dit pakket lag op de rand van de zandige opduiking tussen Korenmarkt en Graslei. De oude Leie-arm die bij vroeger onderzoek op de Korenmarkt werd vastgesteld, ligt hier waarschijnlijk oostelijker, dichter bij de Sint-Niklaaskerk.

Bron: www.archeoweb.gent.be

door Raf | Opgravingen | Reacties (0)

Vrijwilligers gezocht voor opgravingen Kluizendok

Het archeologisch onderzoek op de terreinen van het Kluizendok in Gent, de grootste opgraving ooit in Vlaanderen, gaat intussen nog steeds verder. Voor de periode februari-september zijn de Gentse archeologen op zoek naar studenten en vrijwilligers die een handje willen toesteken op de opgravingen, waarbij zich stilaan een volledig Romeins landschap aftekent. Wie geïnteresseerd is om mee te werken, kan contact opnemen met Pieter Laloo op het nummer 0494/13.04.29. Meer informatie over het project vind je op www.kluizendok.ugent.be.

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

22 januari 2007

Cinema Plaza in finale Monumentenstrijd

Cinema Plaza in Duffel is het eerste monument dat naar de finale gaat van de Monumentenstrijd. In totaal stemden ruim 40.000 mensen op een van de drie monumenten uit de provincie Antwerpen. Bijna 15.000 van hen kozen voor de oude dorpsbioscoop. Deze week is de provincie Limburg aan de beurt. Tot zondag kun je stemmen op je favoriete Limburgse monument: de Stoomstroopfabriek in Borgloon, de mijnsite van Winterslag of het Sint-Jansbergklooster in Halen.

Borgloon - Stoomstroopfabriek
Eind 19de en begin 20ste eeuw zorgde de siroopnijverheid in Borgloon voor welvaart. De fabriek uit 1878 is nog volledig uitgerust om Haspengouws fruit tot stroop te verwerken. In 1959 werkten er nog 23 arbeiders. Maar sinds 1998 vloeit er geen stroop meer. In 2005 kocht de stad Borgloon de fabriek aan. Het verloederde pand moet nu een interactief ervaringscentrum worden met in de hoofdrol cider, stroop en confituur. Kookateliers en tentoonstellingen krijgen er een plek.
www.borgloon.be/

Genk - Mijnsite van Winterslag
In 1917 gaat Winterslag als eerste Limburgse mijn in productie. Het tweede leven van de mijn begint na de sluiting in 1988, wanneer de gebouwen industrieel erfgoed worden. Intussen heeft de stad Genk een ambitieus masterplan voor de site klaar, dat al in uitvoering is. Met het project C-Mine moet de site uitgroeien tot een nieuw stadsdeel: met onder meer de cinema Euroscoop Genk (die eind 2005 de deuren opende), de vestiging van de Media & Design Academie en een cultuur- en bedrijvencentrum. Je zal er het mijnverleden opnieuw kunnen beleven.
www.genk.be

Halen - Sint-Jansbergklooster
Een kleine zeven eeuwen lang was het klooster verboden terrein voor gewone stervelingen. Tot aan de Franse revolutie leefden er strenge kartuizermonniken, elk in hun eigen kluis. Sinds 1944 baat de bvba De Kartuizer het domein uit. Die gaf de kapittelzaal, het hart van deze unieke plek (met een 19de-eeuwse ijskelder) in erfpacht aan ,,De vrienden van het Sint-Jansbergklooster''. Ze organiseren er concerten en tentoonstellingen, bestuderen de bouwgeschiedenis en leiden bezoekers rond. De zaal is hoogdringend aan restauratie toe.
www.sintjansberg.be

Praktisch: stemmen op jouw favoriet kan tot zondag 28 januari om 20u. Meer info op monumentenstrijd.be. Wie de aflevering gemist heeft, kan deze ook nog op de website volledig bekijken.

door Tijl | Varia | Reacties (0)

Verkavelaar omzeilt archeologisch onderzoek met vervalst document

In Kontich (prov. Antwerpen) heeft een verkavelaar gebruik gemaakt van een vervalst document om een archeologisch waardevol gebied te verkavelen. In het projectgebied was door het Agentschap Ruimtelijke Ordening Vlaanderen - dienst Onroerend Erfgoed voorafgaand archeologisch proefonderzoek opgelegd. De fractie sp.a-spirit-Groen! brengt de problematiek vanavond op de gemeenteraad. Burgemeester Jef Van Linden legde alvast klacht neer wegens valsheid in geschrifte.

Vooraleer een verkaveling mag doorgevoerd worden, moet de betrokken gemeente de verkaveling uitvoerbaar verklaren. Enkel de burgemeester mag die uitvoerbaarverklaring tekenen. De verkaveling aan de Duffelsesteenweg in Kontich gebeurde echter op basis van een vervalste uitvoerbaarverklaring: de handtekening van de burgemeester en die van de gemeentesecretaris werden door iemand anders geplaatst. Deze verkaveling mocht immers (nog) niet gebeuren, aangezien de administratie van minister Van Mechelen een voorafgaand archeologisch proefonderzoek had opgelegd.

In de omgeving werden namelijk al verschillende sites met archeologische resten ontdekt. Zo leidde een noodopgraving in juli 2005, uitgevoerd door de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie, tot de ontdekking van een nederzetting uit de ijzertijd. Bij een nieuwe noodopgraving in het projectgebied, in juni 2006, werd een urnengraf aangetroffen. De verkoper-verkavelaar, een immobiliënbedrijf uit Edegem, was op de hoogte van de bindende voorwaarde tot archeologisch onderzoek, maar verklaarde in de verkoopsakte letterlijk "met betrekking tot het verkochte goed geen kennis te hebben van voorlopige of definitieve bescherming als monument, stads- of dorpsgezicht, als archeologisch patrimonium of als landschap."

De bouw van de 21 geplande huizen is momenteel reeds vier maanden stilgelegd en de eigenlijke archeologische opgravingen zijn nog steeds niet gestart. Midden januari liet de verkavelaar de kopers weten dat hij naar het kabinet van Vlaams Minister Dirk Van Mechelen zou gaan om te pleiten voor het annuleren van het archeologisch onderzoek. Ook liet hij enkele kopers, die telefonisch contact opnamen, weten dat ze de eventuele kosten van de archeologische opgraving mee zullen moeten dragen.

De problematiek van de verkaveling Duffelsesteenweg staat deze avond op de agenda van de Duffelse gemeenteraad. Burgemeester Van Linden en de gemeentesecretaris hebben bij de politie een klacht tegen onbekenden neergelegd wegens valsheid in geschrifte.

Meer info: Geert Vanduffel

door Tijl | Varia | Reacties (11)

Ieperse archeologen speuren naar Hoornwerk van Elverdinge

Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed en de intergemeentelijke archeologische dienst ARCHEO7 voeren op verzoek van de stad Ieper vanaf 25 januari een archeologische werfcontrole uit bij de Velodroomstraat, op de percelen achter de nieuwbouw van Ons Onderdak. Mogelijk zijn hier resten van het 17de-eeuwse 'Hoornwerk van Elverdinge', een onderdeel van de Ieperse Vaubanvesting, in de ondergrond bewaard.

De stad Ieper is van plan om op deze locatie een park aan te leggen en wil graag eventueel aanwezige historische vestingselementen meenemen in de planinrichting. Het archeologisch onderzoek zal naar verwachting een week in beslag nemen.

Meer info: Dieter Demey - archeologie@co7.org

door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)

21 januari 2007

"La Femme dans la Préhistoire": laatste week

Nog tot 28 januari 2007 kunt u in het Naamse Treignes terecht voor de internationale tentoonstelling gewijd aan "La Femme dans la Préhistoire". Wat weten we nu eigenlijk over de vrouw in de prehistorie? Hoe zag ze eruit? Leefde ze van de jacht of van de pluk? Of verpoosde ze naast het vuur in afwachting van de terugkeer van haar man de jager? Deze expositie in het Musée du Malgré-Tout geeft een overzicht van de huidige stand van zaken in het onderzoek.

De tentoonstelling in Treignes bezit een bijzonder rijke collectie van prehistorische vrouwelijke figurines: een hondertal statuetten en gravures zijn verzameld uit Duitsland, Oostenrijk, België, Spanje, Frankrijk, Italië, Tsjechië, Oekraïne en Rusland. De expositie getuigt enerzijds van een zekere uniformiteit in het afbeelden doorheen elke periode van de prehistorie en anderzijds van een grote verscheidenheid in de details. De tentoonstelling eindigt met een kort overzicht van de huidige representatie van de prehistorische vrouw in wetenschappelijke en pedagogische publicaties, in de strip, de cinema en in de reclamewereld.

Praktische informatie

De tentoonstelling "La Femme dans la Préhistoire" is ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen CEDARC, de Région Wallonne en de Communauté Française. De tentoonstelling is te bezoeken van maandag tot vrijdag tussen 9u30 en 17u30 (gesloten op woensdag). Het Musée du Malgré-Tout organiseert geleide bezoeken na reservatie op Tel + 32(0)60/39 02 43 - Fax + 32(0)60/39 04 70 - Email.

door Johan | Tentoonstellingen | Reacties (0)

Damnatio Memoriae: farao Hatchepsut in 'Wereldbeschavingen'

Hatchepsut is één van de meest succesvolle en fascinerende farao's in de geschiedenis van Egypte. Maar waarom probeerden haar opvolgers elk spoor van haar bestaan uit te wissen? U komt het in de vooravond te weten op Nederland 2 in de reeks Wereldbeschavingen, tussen 17u en 17u25. De komende weken komen respectievelijk het Libanese Baalbek (27 januari), het Syrische Palmyra (3 februari) en de badhuizen van Qusayr'Amra in Jordanië (10 februari) aan de beurt.

door Johan | Varia | Reacties (0)

10de Raveschotlezing in Gent

Donderdag 25 januari vindt in het Gravensteen de 10de Raveschotlezing plaats. De lezing “Is Gent een grote stad?” wordt gegeven door de stadsarcheoloog van Gent zelf, Marie Christine Laleman. Meer dan drie decennia betrokkenheid bij de Gentse stadsarcheologie geven haar de mogelijkheid een uniek beeld van de evolutie en verwezelijkingen binnen de stadsarcheologie te schetsen.

De lezing heeft tot doel even stil te staan bij de bereikte resultaten, maar ook de gemiste kansen, de verworvenheden maar ook de blijvende vragen, bij hoogtepunten, maar ook ontgoochelingen. Een selectie uit het vele beschikbare beeldmateriaal toont momenten uit het rijke en vaak onverwachte verleden, in het licht van de Gentse dagelijkse realiteit.

Om 20u verwelkomt Gunter Stoops u in de Joan Vandenhouttezaal in het Gravensteen, waarna schepen van cultuur, toerisme en feesten, Lieven Decaluwe een nieuwjaarsgroet en een introductie geeft op deze lezing.

Praktisch: Aanvang: 20u. Deze lezing wordt georganiseerd door de Genste Vereniging Voor Stadsarchologie (GVSA), ze is gratis en voor iedereen toegankelijk.
Meer informatie kan u bekomen bij Dienst Stadsarcheologie, De Zwarte Doos, Dulle-Grietlaan 12, B-9050 Gentbrugge, tel. 09/266 57 60, fax. 09/266 57 87, e-mail stadsarcheologie@gent.be

door Raf | Lezingen | Reacties (0)

20 januari 2007

Agilas vzw stelt eerste jaarboek voor

Deze week stelt Agilas vzw, de archeologische vereniging van Asse, haar eerste jaarboek voor onder de naam Feniks 1. In verschillende artikels maken de auteurs de resultaten bekend van archeologisch onderzoek in Asse. Zowel opgravingen als materiaalstudies met betrekking tot de pre-en protohistorie, de gallo-romeinse periode als de middeleeuwen en post-middeleeuwse periode komen hierbij aan bod.

De naam is afkomstig van de feniks, een mythische vogel die volgens de Egyptenaren uit zijn eigen as herrees. De gemeente Asse werd in het verleden verschillende keren platgebrand. Telkens sloeg Asse er in om uit haar eigen as te herrijzen. Na meer dan 10 jaar van inactiviteit is Agilas vzw er in 2006 ook opnieuw in geslaagd om uit haar eigen as te herrijzen en actief deel te nemen aan de zorg voor het archeologisch erfgoed van de gemeente.

Inhoud:

- Vuurstenen artefacten aangetroffen bij prospecties op de Kalkoven (gemeente Asse) - J. Sergant

- Borgstad, een oppidum uit de IJzertijd? - T. de Clippele

- Een Gallo-Romeinse deukbeker gevonden te Asse - P. Geubels

- De gestempelde wrijfschaalfragmenten van de vicus van Asse - K. Magerman

- Olijfolie en vissaus uit Baetica in Asse - P. Monsieur

- Een beschouwing rond de munten van de vicus van het Vlaams-Brabantse Asse - K. Magerman en S. Saerens

- Archeologische noodopgraving aan de Nerviërsstraat te Asse (voorlopig verslag) - K. Magerman

- De vici. Een inventarisatie en functionele analyse van enkele zogenaamde vici in Vlaanderen tussen het begin van de 1ste eeuw n.C. en het einde van de 4de eeuw n.C. - K. Magerman

- Recent proefsleuvenonderzoek in Asse - E. Patrouille en S. Saerens

- De verdwenen St-Gorikskerk te Kobbegem (gemeente Asse) - S. Van Bellingen

- De tegels van de keuken van het Oud-Gasthuis: verrassend maar miskend! - T. de Clippele

- Het samenwerkingsverband Postumus - K. Magerman en S. Saerens

- Een archeologische reis naar La vallée des Merveilles - P. de Clippele

- Een Gallo-Romeins dessert - S. Saerens

- Een geofysisch onderzoek aan de Borgstad/Putbergstraat in Asse - S. Saerens

Praktisch: Deze publicatie met harde kaft telt 144 pagina’s met kleurenfoto’s en kost 17,50 euro (exclusief verzendingskosten). Het jaarboek kan besteld worden via kristine.magerman@telenet.be. Nadat het geld gestort is op het rekeningnummer van vzw Agilas, 734-0164722-25, Agilas V.Z.W., Vrijthout 13, 1730 Asse, zal de publicatie zo snel mogelijk opgestuuurd worden.

door Bart | Publicaties | Reacties (0)

18 januari 2007

Soo een plaets verciert met Boeken

Onlangs stelde de Provincie Antwerpen de resultaten van een project rond de bewaringstoestand van boeken in kloosterbibliotheken voor. Het boek 'Soo een plaets verciert met Boeken' beschijft hoe de toestand van een collectie op een efficiënte manier geanalyseerd kan worden. De rijkelijk geïllustreerde publicatie biedt een goed overzicht van schadebeelden - van groenvraat tot rode rot - en formuleert aanbevelingen en praktische tips om deze te voorkomen.

In maart 2005 werd het project 'Bewaarbibliotheken in de provincie Antwerpen. Onderzoek en aanbevelingen voor toekomstig behoud en beheer' - kortweg BEA - opgestart door de Dienst Cultureel Erfgoed van de Provincie Antwerpen, in samenwerking met Monumentenwacht Antwerpen vzw en het Provinciaal Bibliotheekcentrum. De ontwikkelde registratiemethode werd getest en verfijnd aan de hand van testen in tien religieuze bibliotheken. Hierbij werden de fysieke conditie van de verzameling en de bewaaromstandigheden in de bibliotheek geanalyseerd.

Hoewel veel bibliotheken tegenwoordig over een beleidsplan beschikken, wordt daarin vaak weinig aandacht besteed aan preservatiebeleid, aangezien dit op korte termijn geen zichtbare resultaten met zich meebrengt. Nochtans is een weloverwogen strategie op dit vlak essentieel om de blijvende toegankelijkheid van de vaak historisch waardevolle documenten be garanderen. 'Soo een plaets verciert met Boeken' staat daarom eerst even stil bij een aantal principes die de basis zouden moeten vormen van een geïntegreerd preservatiemanagement. Deze principes, gaande van materiaalselectie over het onderzoek van collectie en infrastructuur tot de zorg voor continuïteit, hebben geleid tot de specifieke invulling van het BEA-project.

In een volgend hoofdstuk wordt de ontwikkelde BEA-methode uit de doeken gedaan. Binnen het project werd een draaiboek opgesteld om op een uniforme manier de toestand van een bepaalde collectie te kunnen analyseren. Daarbij komt meer kijken dan men op het eerste zicht zou denken. Niet alleen de boeken zelf komen hierbij aan bod, ook wordt de geschiedenis van de bibliotheek onderzocht en worden de gebouwen aan een inspectie onderworpen. De omgevingsomstandigheden, zoals het klimaat en eventuele insectenpopulaties, worden in kaart gebracht met behulp van meetinstrumenten. Ten slotte moet een representatieve selectie van boeken aan een grondig onderzoek worden onderworpen. Hoe hierbij een goede steekproef kan worden genomen, komt in dit methodologische hoofdstuk (iets te) uitgebreid aan bod.

Het volgende hoofdstuk, de 'schadeatlas voor boeken', is dan weer bijzonder leerrijk. De auteurs geven er een overzicht van schadebeelden die kunnen voorkomen bij boeken en mogelijkheden om deze te behandelen. De lezer leert er onder andere dat schimmels verwijderd kunnen worden met behulp van gammastralen, dat haarscheuren vermeden kunnen worden door een stabiel klimaat, en dat koperhoudende inkt kan leiden tot groenvraat. De nadruk in deze schadeatlas ligt op de preventie van dergelijke vormen van schade. Wanneer een boek toch is aangetast, kan dit vaak alleen door een vakspecialist worden hersteld.

Aan de hand van de BEA-methode werd de fysieke toestand van verschillende collecties in Antwerpse kloosters onderzocht. In tien bibliotheken werden telkens honderd boeken onder de loep genomen. Bij de evaluatie werd natuurlijk ook de voorgeschiedenis van de collectie in acht genomen. Boeken kunnen immers in slechte staat verkeren door factoren die niets te maken hebben met de huidige bewaaromstandigheden, zoals bijvoorbeeld brandschade uit het verleden. Uit het onderzoek blijkt dat de collecties vanuit verschillende hoeken worden bedreigd. De meest frequente schadebeelden (insectenvraat, manipulatieschade, lichtschade) kunnen echter vermeden of geminimaliseerd worden door middel van een aantal relatief eenvoudige en goedkope maatregelen, zoals een goed onderhoud van de bibliotheekruimte, het voorzien van afdoende zonnewering en een correcte omgang en berging van de boeken. Het boek sluit dan ook af met een aantal praktische tips om de bewaaromstandigheden in bibliotheken te verbeteren.

'Soo een plaets verciert met Boeken' is aangenaam lees- en kijkboek, niet alleen voor wie professioneel bezig is met ons bibliothecaire erfgoed, maar ook voor de geïnteresseerde leek.

Praktisch: 'Soo een plaets verciert met Boeken - Schaderegistratie in Antwerpse kloosterbibliotheken. Methode, onderzoek en aanbevelingen' (redactie: Demmy Verbeke) is uitgegeven door de Provincie Antwerpen. 152 pagina’s. Het boek kost 20 euro (+ 2,5 euro verzendingskosten). Bestellen kan via cultureelerfgoed@admin.provant.be.

door Tijl | Publicaties | Reacties (0)

Mensen van maïs: mythe, ritueel en iconografie bij de Maya

In het kader van de tentoonstelling ‘Meesters van de precolumbiaanse kunst’ nodigt het Jubelparkmuseum regelmatig een wetenschapper uit voor een lezing over een onderwerp dat aansluit bij de verzameling van Dora Janssen. Op donderdag 25 januari brengt Julia Montoya u het verhaal van de Maïsgod, die het scheppingsverhaal volgens de Maya verbeeldt en daardoor een cruciale rol speelde in rites en ceremonieën.

De Meso-Amerikaanse kunst, en in het bijzonder de Maya-kunst, refereert veelvuldig aan de Maïsgod. De iconografie zoals die voorkomt op monumenten, ceramiek en andere voorwerpen, illustreert het scheppingsverhaal volgens de Maya. Doorheen de geschiedenis wordt dit verhaal keer op keer herhaald tijdens rites en ceremonieën in verband met de vruchtbaarheid van de aarde en de hernieuwing van de wereld. In deze lezing zal speciaal aandacht worden besteed aan de rol van de ceremoniële klederdracht tijdens deze rituelen, vanaf de Klassieke periode tot op vandaag.

Spreker Julia Montoya (1949, Guatemala City, Guatemala) studeerde weef- en textieltechnieken en aan het Textielinstituut Henri Story te Gent. Sinds 1985 bestudeert zij textiel en gebruiken bij de Maya en doet zij onderzoek naar de geschiedenis en cultuur van de Maya. Zij was co-curator van de tentoonstelling ‘Met hun handen en hun ogen. Maya-textiel, spiegel van een wereldbeeld’ (2003) in het Etnografisch Museum te Antwerpen. Sinds 2005 is zij voorzitter van het Instituut voor Amerikanistiek.

Praktisch: donderdag 25 januari om 19u00 in het Jubelparkmuseum (Jubelpark 10, 1000 Brussel). € 6 / € 5. Combiticket lezing + tentoonstelling Meesters van de precolumbiaanse kunst: € 12,20 / € 11,50.

door Bart | Lezingen | Reacties (0)

Van Egyptische koningsgraven tot Picten en Scotti

Dit voorjaar organiseert de vzw Amarant in heel Vlaanderen weer tal van cursussen rond geschiedenis en archeologie. Van de Egyptische koningsgraven over de Griekse onderwereld, gladiatorengevechten in het Oude Rome en de Nazca-lijnen in Peru tot de opkomst en ondergang van Picten en Scotti: het komt allemaal aan bod bij Amarant. Wij bieden je een overzicht van de meest interessante cursussen uit het aanbod.

Mesopotamië. 10.000 jaar beschaving tussen Tigris en Eufraat
Als land tussen twee rivieren die het Nabije Oosten volledig doorkruisen vormt Mesopotamië één van de pijlers van de westerse beschaving. Deze regio kende het ontstaan van de landbouw en van het schrift, maar ook van het pottenbakken, van de sociale organisatie en de religieuze praktijken.

De Draad van Ariadne. Een tocht doorheen de Griekse onderwereld
Deze reeks dompelt je helemaal onder in de steeds verrassende wateren van de Egeïsche Zee. Alle eilanden en landen die door deze plas verbonden worden tot de Griekse wereld hebben een unieke bijdrage geleverd tot wat velen nog altijd als een fundament van de Europese wereld beschouwen.

Van Koningsgraf tot Wereldwonder. De piramiden van Egypte
Ongetwijfeld behoren de piramiden tot één van de meest mysterieuze monumenten ooit door de mens op aarde gezet. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, beperkt de constructie van de piramiden zich niet tot het Oude Rijk maar zien we ze verschijnen in de gehele geschiedenis van Egypte.

Onder de Zon van Amarna. Of over een experiment in de theologie
In deze lessenreeks nemen we de zogenaamde Periode van Amarna onder de loep. Toen Amenhotep IV in de 14de eeuw voor Christus de macht in handen nam, besloot hij belangrijke veranderingen door te voeren, zowel op maatschappelijk als theologisch vlak. De meest ophefmakende daarvan is ongetwijfeld de promotie van één god: de Aton.

Tussen Tekst en Scherf. Een geschiedenis van Bijbels Israël en Palestina
Deze cursus biedt je een kijk van beneden uit op de hogere en goddelijke gebeurtenissen die in Israël en Palestina plaatsvonden. Veel scharniermomenten uit de menselijke geschiedenis speelden zich af in deze onooglijke en smalle strook geprangd tussen de Middellandse Zee en de Arabische woestijn.

Rome. Van Dorp tot Wereldstad. Romeinse kunst en archeologie
Een overzicht van de Romeinse kunst en archeologie, vanaf het ontstaan van Rome tot aan het einde van het West-Romeinse rijk.We belichten de uitzonderlijke verdiensten van de Romeinen op het vlak van de architectuur, beeld-, schilder- en mozaïekkunst met extra aandacht voor de bouwwoede van de machtige keizers.

Brood en Spelen. Gladiatorengevechten en wagenrennen in het Oude Rome (geïllustreerd met filmfragmenten)
De Romeinen waren verzot op de bloedige spelen die plaatsvonden in het amfitheater en de razendsnelle, levensgevaarlijke wagenrennen in het circus. Juvenalis schreef dat de machthebbers van Rome het plebs voor zich konden winnen met panem et circenses, het uitdelen van brood en het organiseren van spelen. Via historische en archeologische bronnen zullen we de leefwereld van de gladiator en de wagenmenner reconstrueren en vertellen waarom hun optredens zo populair waren bij de grote massa.

Hardnekkige Theorieën en Mysteries. Van sterren en goden
Het eerste deel van een reeks waarin hardnekkige theorieën en mysteries door een wetenschappelijke bril bekeken worden.
1. Het geheim van de piramiden van Gizeh
2. Het mysterie van Atlantis ontraadseld?
3. De zondvloed en de Ark van Noah
4. De grondtekeningen van Nazca (foto): daalden hier ooit de goden neer?

Een vergeten Beschaving. Een cultuurhistorische benadering van de Etrusken
Reeds tijdens de oudheid wekten de Etrusken de nieuwsgierigheid en interesse op van historici en dit wegens een aantal eigenschappen die hen uniek maken in de mediterrane wereld. Bijzondere elementen zoals taal, religie en maatschappij van deze duizendjarige beschaving komen aan bod, alsook hun culturele ontwikkeling en de niet te onderschatten bijdrage die zij hebben geleverd aan de Italiaanse archeologie en kunstgeschiedenis.

Het rijk Gods op Aarde?! Een cultuurgeschiedenis van Byzantium
Waarom boeit Byzantium ons, ook vandaag nog? Mogelijk voelen we ons aangesproken door een cultuur vol tegenstellingen. Vroom en wreed, hemels en aards, bloei en verval, romantiek en verraad. Stof genoeg voor honderden historische romans en films. Wie de val van de Berlijnse muur, de conflicten in de Balkan en de uitbreiding van de Europese Unie goed wil vatten, kan niet voorbijgaan aan Byzantium.

De laatste Kelten. De opkomst en ondergang van Picten en Scotti
Aan de hand van uitgebreid beeldmateriaal proberen we de unieke, geschiedenis en cultuur van de laatste Kelten te reconstrueren. Zo wordt er een uitgebreid historisch overzicht gegeven van de vaak tragische geschiedenis van Ieren en Schotten tot in de 20e eeuw. Je kan er kennis maken met de minder bekende geschiedenis achter bekende namen als Sint-Patrick, Bonifatius, William Wallace (Braveheart), Robert the Bruce, Bonnie Prince Charlie, de Schotse clans, Michael Collins, Eamon De Valera, het IRA en vele anderen.

Bulgarije. Het land van zeven culturen
Niet minder dan zeven grote culturele stromingen hebben dit land beïnvloed, bevrucht en hun schitterende sporen nagelaten. Bulgarije is gelegen op een unieke plaats die eeuwenlang een doorgang was tussen Oost- en West-Europa. Voeg daar een rivier als de Donau aan toe, het Kaukasusgebergte en de kust aan de Zwarte Zee: bijna van het goede teveel!

De Vikingen (Deel 1)
In de 8ste eeuw ging er een schok door Europa. Van overal kwamen er berichten over plunderende, verkrachtende en brandschattende horden uit het Noorden. Geen gehucht of stad was nog veilig en een tegenactie was hoogstnodig. Deze en andere mythen leven nog steeds voort. Maar wat is daar van aan? Klopt dit beeld van de Viking als woesteling zonder vrees voor god noch gebod?

Praktisch: alle informatie vind je in deze bijlage (pdf) en natuurlijk op de website amarant.be

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

17 januari 2007

Opnieuw historische hoeve tegen de vlakte in Doel

Op bevel van de burgemeester van Beveren werd vandaag begonnen met de afbraak van een 19de-eeuwse hoeve aan de Liefkenshoekstraat in Doel. Volgens het actiecomité Doel 2020 pleegt de burgemeester woordbreuk en illustreert de afbraak het compleet gebrek aan zin voor cultuur en erfgoedwaarden in de gemeente Beveren. Volgens de burgemeester werd het gebouw afgebroken omdat er asbest in zat.

Rond de historische hoeve aan de Scheldedijk in Doel wordt al jaren actie gevoerd. Afgelopen jaar werd ze permanent bewoond door actievoerders en deels weer opgeknapt. Toch stond de hoeve op een lijst van een vijftigtal gebouwen die om veiligheidsredenen gesloopt moest worden. Uiteindelijk kwamen actievoerders en gemeente tot een vergelijk. Er zou gezamelijk naar een oplossing gezocht worden.

Uit een bijkomend veiligheidsonderzoek bleek volgens Doel 2020 dat het pand geen gevaar vormde. "Er werd enkel overeengekomen dat de bijgebouwen, die in bouwvallige staat verkeerden, zouden afgebroken worden," aldus woordvoerder Jan Creve. Vorige maand eiste burgemeester Marc van de Vijver echter plots dat de krakers het pand moesten verlaten. "Over afbraak werd toen helemaal niet gesproken," stelt Doel 2020.

Volgens de burgemeester is de sloopvergunning voor de betrokken hoeve nooit ingetrokken. "We hebben inderdaad uitstel verleend maar uit bijkomend onderzoek is de aanwezigheid van asbest vastgesteld. Daarom is vandaag alsnog gestart met de afbraak," reageert hij. Volgens Doel 2020 is op geen enkel van de inspectieverslagen iets terug te vinden over asbest. Er is ook geen gespecialiseerde firma aangesteld om de asbest op te ruimen. Voor het actiecomité is het duidelijk dat de gedane beloftes met voeten worden getreden.

Externe link: Doel 2020

door Tijl | Erfgoed | Reacties (1)

Lebbeke zoekt deskundige cultuur

De Oost-Vlaamse gemeente Lebbeke is op zoek naar een deskundige cultuur, voor prestaties in statutair dienstverband (niveau B1-B3). Kandidaten moeten minimaal houder zijn van een diploma van het Hoger Onderwijs van het Korte Type of Bachelordiploma. Reageren kan tot en met vrijdag 26 januari.
Meer details vindt u hier.

door Bart | Vacatures | Reacties (1)

Coördinatoren erfgoedbeleid en -communicatie gezocht in de Mijnstreek

De projectvereniging Mijnstreek is momenteel op zoek naar een coördinator erfgoedbeleid en een coördinator erfgoedcommunicatie. Voor de periode 2007-2008 sloot de projectvereniging, een samenwerkingsverband tussen de zes Belgisch-Limburgse mijngemeenten (As, Beringen, Genk, Heusden-Zolder, Houthalen-Helchteren en Maasmechelen), een erfgoedconvenant af met de Vlaamse regering. Je kunt nog tot 29 januari solliciteren voor een van beide functies.

De coördinator erfgoedbeleid houdt zich vooral bezig met de beleidsinhoudelijke missie/visie inzake het cultureel erfgoed. Zij of hij brengt de toestand van het cultureel erfgoed in kaart en ontwikkelt een strategie voor projecten op korte, middellange en lange termijn voor verschillende doelgroepen. Verder bevordert zij/hij de expertise-uitwisseling binnen de erfgoedsector.

De coördinator erfgoedcommunicatie houdt zich vooral bezig met het verbreden van het maatschappelijk draagvlak voor erfgoed. Hiertoe ontwikkelt zij of hij actuele communicatietools en dit vanuit een globaal communicatieplan. Hij of zij denkt na over hoe de Mijnstreek en het aanwezige erfgoed beter kan geprofileerd wordt en werkt samenwerkingsverbanden uit tussen erfgoedactoren op het gebied van communicatie.

Bekijk de volledige vacatures in de vacaturebank van cultuurnet.be.

Interesse? Stel je kandidatuur met begeleidende brief, CV, kopie van diploma en opgave van functie waarvoor men solliciteert vóór 29 januari aan Projectvereniging Mijnstreek, t.a.v. Kristof Reulens , Dieplaan 2, 3600 Genk. Meer info: Kristof Reulens (089.65.38.10)
Foto: steenkoolmijn in Eisden (Tom Ruette - Erf-goed.be)

door Tijl | Vacatures | Reacties (0)

16 januari 2007

Werken aan Maagdentoren in Zichem starten binnenkort

Binnen enkele weken starten de instandhoudingwerken aan de Zichemse Maagdentoren. Dat meldt de regionale tv-zender ROB vandaag. Op 1 juni vorig jaar stortte de Maagdentoren, een unieke donjon uit de 14de eeuw, in. Ruim een half jaar later kunnen de eerste werken aan het monument beginnen. In de toren komt een verstevigende metalen constructie. Een afdak moet de toren tegen de regen beschermen.

De voorbereidende werken kosten 452.000 euro en zullen 35 dagen duren. Daarna kan gestart worden met de eigenlijke restauratie. Het restauratiedossier van de Maagdentoren werd toegewezen aan het architectenbureau Karel Breda. Op de website karelbreda.be vind je meer informatie over de plannen, en een sneuveltekst over de toekomstige ontsluiting van de toren. Wie de werken op de voet wil volgen, kan de volgende weken ongetwijfeld ook op de website van vzw Red de Maagdentoren terecht.

Aansluitend artikel: Gat in Zichemse Maagdentoren blijft (14 augustus 2006)
Foto: Erf-goed.be

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Europese archeologen reiken prijs voor archeologisch erfgoed uit

Van 18 tot 23 september organiseert de European Association of Archaeologists (EAA) haar dertiende jaarlijkse bijeenkomst, in het Kroatische Zadar. De deadline voor het indienen van papers, posters en sessies voor deze conferentie is 30 april. Op deze meeting zal ook de jaarlijkse European Archaeological Heritage Prize worden uitgereikt. Tot 1 mei kunnen individuen, instellingen of overheden voorgedragen worden voor een uitzonderlijke bijdrage aan het archeologisch erfgoed.

De European Archaeological Heritage Prize bestaat al sinds 1999. Een onafhankelijke commissie reikt de prijs jaarlijks uit voor een uitzonderlijke bijdrage aan de bescherming en presentatie van archeologisch erfgoed in Europa. Het gaat hierbij niet noodzakelijk om een wetenschappelijke bijdrage: in principe kan het om iedere realisatie gaan die van uitzonderlijk, Europees belang is. Zowel individuen, instellingen als (lokale of regionale) overheden komen voor de prijs in aanmerking.

De EAA verzamelt tot 1 mei nominaties voor deze prijs. Om een voordracht te kunnen doen, moet je wel behoren tot een van volgende categorieen:

• Members of the Association (all grades of membership)
• Professors and heads of departments of archaeology in European universities and institutes
• Directors of governmental heritage management organisations and agencies in European countries (members of the Council of Europe)
• Non-governmental archaeological, heritage, and professional organisations in European countries

Praktisch: alle nominaties kunnen tot 1 mei gestuurd worden naar het EAA-secretariaat, c/o Institute of Archaeology CAS, Letenská 4, 118 01 Praha 1, Czech Republic, or via e-mail naar eaa@arup.cas.cz.

door Tijl | Internationaal | Reacties (0)

Antwerpse kerken lokken meer dan 600.000 bezoekers

Vorig jaar hebben meer dan 600.000 mensen een bezoek gebracht aan een van de vijf monumentale kerken in Antwerpen. Ten opzichte van 2005, toen 489.076 bezoekers over de kerkvloer kwamen, was 2006 met 608.442 bezoekers een heus topjaar. Sinds kort hebben de vijf monumentale kerken in Antwerpen de krachten gebundeld in een vzw. Dit samenwerkingsverband blijkt nu dus vruchten af te werpen.

Net als in de meeste Antwerpse musea werd in de vijf 'monumentale kerken' van de Scheldestad het afgelopen jaar 2006 een significante stijging van het aantal bezoekers
genoteerd. "Het betekent op een jaar tijd een stijging van bijna 25 procent. De oprichting van de vzw Monumentale Kerken Antwerpen - een samenwerkingsverband tussen de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, de Sint-Andrieskerk, Sint-Carolus Borromeuskerk, Sint-Jacobskerk en Sint-Pauluskerk - heeft blijkbaar al positieve resultaten teweeggebracht. De productie van een viertalige folder in het voorjaar is daar zeker niet vreemd aan," zegt Claire Baisier, de coördinator van Monumentale Kerken Antwerpen (MKA).

Baisier verwijst naar het waardevolle aanbod. "Er zijn de indrukwekkende kerkgebouwen, alle vijf bijna volledig gerestaureerd en op een wandelafstand van elkaar. Er is een uitzonderlijk kunstpatrimonium, sterk gemarkeerd door de 17de eeuw met de generatie van Rubens, Van Dyck, Jordaens, en complementair aan de rijke musea in onze stad: het Rubenshuis, het Museum Plantin-Moretus, het Rockoxhuis en het Museum van Schone
Kunsten."

Aansluitend artikel: Antwerpse kerken vragen geld voor beheer van erfgoed (9 januari 2006)
Bron: Belga

door Tijl | Varia | Reacties (0)

15 januari 2007

Duitse schuilplaats in Mesen volledig geïnventariseerd

Er is gedurende de voorbije maanden een volledige inventaris opgemaakt van de Duitse schuilplaats uit de Eerste Wereldoorlog langs de Armentierssteenweg in Mesen. Begin november vorig jaar werd de schuilplaats ontdekt door een landbouwer die met een bietenmachine door de grond van zijn akker zakte. De locatie werd een tijdlang afgesloten door de politie uit angst voor nachtelijke plunderaars.

De inventarisatie gebeurde onder leiding van Patrick Hellem van het Geschiedkundig Museum van Mesen. Er werden voorwerpen gevonden als wijnflessen, schnapsflesjes, medisch eerste hulpmateriaal, een stukje van een Duitse krant, hakmessen, gewone schoppen en infanterieschoppen die het Duitse leger ook gebruikte als wapen in de loopgrachten.

Een Duitse handgranaat en een Mausergeweer met bijhorende kogelladers behoorden ook tot de vondsten. Voorts werd er een filter van een Duits gasmasker gevonden en een potlood van het Duitse merk Staegler, een bedrijf dat nog steeds bestaat. Dergelijke potloden werden gebruikt om aantekeningen te maken op de stafkaarten die vanaf 1915 in gebruik waren. Ook bestek, glazen, kaarsen, een porseleinen eierdopje en een petroleumkacheltje behoren tot de vondsten.

Vermoed wordt dat deze schuilplaats gebruikt werd door Duitse onderofficieren.

Bron: Het Nieuwsblad, 15 januari

door Johan | Erfgoed | Reacties (0)

Programma Lunula 2007 bekend

De Cel Archeologie van de Metaaltijden en de FNRS-Contactgroep 'Études Celtologiques et Comparatives' nodigen iedereen graag uit op de vijftiende editie van ‘Lunula’, de contactdag over de Metaaltijden in België en aangrenzende gebieden. Deze studiedag zal plaatsvinden op zaterdag 24 februari in het Provinciegebouw in Leuven. Vandaag werd ook het volledige programma bekendgemaakt.

8h30- 9h30 Ontvangst
9h30-9h40 Verwelkoming Dhr. Tom Troch (Provinciaal gedeputeerde voor cultuur)
9h40-10h00 Hoorne J. & Vanhee D. Een huisplattegrond uit de vroege ijzertijd te Aalter – Kerkhof (prov. Oost-Vlaanderen, B)
10h00-10h20 Marchal J. - Ph. Occupation protohistorique avec foyer en fosse "à sole bâtie" à Awans (Liège, B)
10h20-10h40 Bourgeois Q. P.J. & Fontijn D.R. Nieuw onderzoek naar twee grafheuvels op de Utrechtse Heuvelrug, gemeente Rhenen (NL)
10h40- 11h00 Delye E. Le murus gallicus de Pont-de-Bonne (B). Campagnes de fouilles 2005-2006
11h00-11h30 Koffiepauze
11h30-11h50 Bonabel L. & Moreau C. Les dépôts métalliques chez les enfants dans les nécropoles de l'âge du fer en Champagne-Ardenne
11h50-12h35 Krausse Rudiger (Uni. Frankfurt am Main, D) The Ipf in the Nördlinger Ries (southern Germany): an early iron age hillfort called “Fürstensitz”
12h35-13h40 Middagpauze

13h40-14h00 Charpy J.J. La phalère du Musée d'Epernay: étude des techniques de fabrication
14h00-14h20 Sprengers N., Vansweevelt J. & Annaert R. De ijzertijdvondsten op de aardgasvervoerleiding DN600 Herentals – Zandhoven 2 (prov. Antwerpen, B)
14h20-14h40 Assemat H. Le cimetière du « Nouveau Monde » à Cambrai 'Avenue du Cateau' (France)
14h40-15h00 Van Kerckhove J. Aardewerk uit de late ijzertijd in Odijk Singel-West/Schoudermantel (Kromme Rijngebied, NL)
15h00-15.45 Wirth Stefan (Université de Bourgogne, France) Sous le signe du Cygne : l'iconographie de l'Âge du Bronze final en Europe centrale
15h45-16h15 Koffiepauze
16h15-16h35 Gillet E. Sanctuaire celtique, offrande humaine et bois sacré à Blicquy 'Ville d'Anderlecht' (B), essai de synthèse
16h35-16h55 van Hoof L., Jongste P. & Meurkens L. Wonen op stuwwal en oeverwal. Nieuwe gegevens van bronstijdnederzettingen te Rhenen-Remmerden (prov. Utrecht, NL) en Tiel-Medel 'Bredesteeg'(prov. Gelderland, NL)
16h55-17h15 Henton A. Etaples-sur-Mer 'Pièce à Liards' (Pas-de-Calais, France). Important site de l'âge du fer à l'embouchure de la Canche
17h15-17h35 Clavel V. La céramique du Hallstatt final et de La Tène ancienne sur le site de Dourges (Pas-de-Calais, France)
17h35-17h55 Frébutte Chr., Gustin M., Marchal J.-Ph., Collette O., Defgnée A. & Laurent Chr. Occupation du Hallstatt C à la « Campagne de la Gérée », à Hermallesous-Huy (Province de Liège, B)

Meer info: het programma en het inschrijvingsformulier voor Lunula 2007 vind je hier (pdf)

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

Moge de beste ruïne winnen!

Vandaag starten de uitzendingen van Monumentenstrijd op Canvas. Om 20u45 wordt door Sofie de Caigny en Stijn Peeters het startschot gegeven van deze "historische strijd". Vanaf dan biedt Canvas u iedere maandag, vijf weken lang, de vijftien geselecteerde monumenten op een presenteerblaadje. De spits wordt afgebeten door de drie genomineerde monumenten uit de provincie Antwerpen: Cinema Plaza (Duffel), de Romboutstoren (Mechelen) en de O.L.V.-Hemelvaartkerk (Merksplas-Kolonie).

Duffel - Cinema Plaza
Cinema Plaza is een van de oudste dorpscinema's in Vlaanderen die nog bijna authentiek bewaard zijn. In 1923 projecteerde uitbater Arthur Vercammen Sr. er zijn eerste film. Toen zijn zoon in 2004 stierf, bleven de rode pluchen zetels leeg. In 2006 kocht de gemeente Duffel het pand aan. Cinema Plaza krijgt nu een tweede leven als cultuur- en gemeenschapscentrum. De oude cinemazaal zal gerenoveerd en gerestaureerd worden, met respect voor de sfeer van toen. En in de regiekamer zullen weer films worden gedraaid.
www.cinemaplaza.be

Mechelen - Het uurwerk van de Sint-Romboutstoren
De Sint-Romboutstoren bleef, sinds de start van de bouw in 1452, tot op vandaag onvoltooid. Voor de toren, die deel uitmaakt van het Unesco-werelderfgoed, staat de tijd stil. Het geschut van de Duitsers tijdens WOI maakte het uurwerk stuk. In 1963 werden ook de wijzerplaten verwijderd. De inwendige constructie en het mechanisme van het uurwerk moeten hersteld worden. Daarna moeten ook de wijzerplaten en uurwijzers volgen, zodat de Mechelaars op hun geliefde toren eindelijk weer de tijd kunnen lezen.
www.debruistablet.be

Merksplas-Kolonie - Onze-Lieve-Vrouw- Hemelvaartkapel
Meer dan eeuw lang werden landlopers naar de Rijksweldadigheidskolonie in Merksplas gestuurd. Maar die gebouwen verloren hun functie na de afschaffing van de wet op de landloperij in 1993. Merksplas Kolonie, in 2005 aangekocht door de gemeente Merksplas, moet een cultureel-toeristisch centrum worden. In de kelders van de kapel zal een gevangenismuseum worden ondergebracht. De kapel heeft over de gehele lengte van zijn nok een lichtkoepel. Die ,,lichtstraat'' moet na herstellingswerken weer stralen.
www.monumentenstrijd-merksplas.be

Praktisch: stemmen op jouw favoriet kan vanaf maandag 15 januari om 20u45 tot en met zondag 21 januari om 20u. Meer info op monumentenstrijd.be.

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

14 januari 2007

Meer Brusselaars warm maken voor erfgoed

In de raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC) is het beleidsplan van Brussels minister Pascal Smet (sp.a) rond erfgoed goedgekeurd. Met dat plan wil Smet ook jongeren en allochtonen warm maken worden voor ons erfgoed. Smet wil dat onder meer doen met enkele concrete acties. Zo komt er een jaarlijkse erfgoeddag die het Brusselse erfgoed in het zonnetje moet zetten.

Ook de al bestaande ‘Weik van ’t Brussels’, en de ‘Week van de Smaak’ passen in de erfgoedplannen van Smet. Een erfgoedcel moet al die plannen en projecten in goede banen leiden.

Tijdens het debat in de VGC over dit beleidsplan kwam het trouwens tot een hevige ruzie tussen het Vlaams Belang en Marie-Paule Quix (Spirit). Voor Vlaams Belang gaat er in de plannen te weinig aandacht naar het Vlaamse erfgoed en is de visie erachter veel te multicultureel. Een furieuze Quix zei toen over het Vlaams Belang dat “hun maskers vallen.” Dat lokte meteen hoongelach uit op de banken van het Belang.

Foto: het voormalige Wijnpaleis in de Marollen
Bron: brusselnieuws.be

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Natuur + cultuur, gaat dat samen?

Natuurbeheer en cultuurhistorische erfgoedzorg komen steeds meer op de kaart te staan. Op 1 februari vindt in Leeuwarden (Nederland) de studiedag 'Natuur + cultuur, gaat dat samen?' plaats. Dit symposium onderzoekt de mogelijkheden aan de hand van enkele casestudies in Friesland, Drenthe en de Veluwe. Ook de Vlaamse historisch ecoloog Guido Tack geeft er zijn visie op natuurbeheer en erfgoedzorg.

De biografie van een landschap vertelt veel over de wordingsgeschiedenis van natuurgebieden en landschappen die we om ons heen beleven. Maar natuurlijke omstandigheden veranderen en onder invloed van verschillende factoren wijzigt het landschap dat wij beleven voortdurend. Het symposium ‘Natuur + Cultuur, gaat dat samen?’ brengt een groeiende groep professionals met elkaar in gesprek.Voor het symposium worden onderzoekers en praktijkmensen uit het natuurbeheer en de cultuurhistorie uitgenodigd. Er is royaal ruimte in het programma om van gedachten te wisselen en informatie te verzamelen.

‘s Ochtends staan drie casestudies centraal: de veenweiden in de Noordfriese Wouden, het beek- en esdorpenlandschap de Drentse Aa en de boslandschappen op de Veluwe. Deskundigen die intensief bij deze projecten betrokken zijn vertellen over hun ervaringen en delen hun kennis en dilemma’s. ’s Middags opent de Vlaamse historisch ecoloog Guido Tack met zijn visie op natuurbeheer en erfgoedzorg. Aansluitend is er een debat met de zaal over kansen, dilemma´s en toekomstverwachtingen ten aanzien van het werkveld.

Praktisch: om je aan te melden voor het symposium kun je gebruik maken van deze antwoordkaart (pdf). Het bedrag voor deelname is € 60,- per persoon. Studenten betalen € 25,- . Na je aanmelding ontvang je een bevestiging met factuur.

door Tijl | Congressen | Reacties (0)

12 januari 2007

Congres 'Chronology and Evolution in the Mesolithic of N(W) Europe'

De Onderzoekseenheid Pre- en Protohistorie van de UGent en het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium organiseren in het voorjaar een internationaal congres over de chronologie en de evolutie van het mesolithicum in Noord(west)-Europa. De conferentie vindt plaats in Brussel op woensdag 30 mei en 1 juni 2007. Voor meer info en het programma kan u hier terecht: www.mesolithicchronology.ugent.be/index.htm

door Bart | Congressen | Reacties (0)

11 januari 2007

RACM werft aan: veldarcheoloog met specialisatie Pleistoceen

De Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM) in Nederland gaat op zoek naar een voltijdse veldarcheoloog die verantwoordelijk is voor het opzetten en verrichten van prospectief onderzoek en opgravingen in het Pleistocene deel van Nederland. Van de kandidaat wordt verder verwacht dat hij zijn kennis van het vakgebied kan uitdragen, dat hij rapportages opstelt en participeert in de RACM-onderzoeksprogramma's. De volledige vacature kunt U nalezen in de SNA-vacaturebank.

door Johan | Vacatures | Reacties (0)

Mouterij De Gouden Boom in Brugge is beschermd

De mouterij van de honderd jaar oude brouwerij De Gouden Boom in Brugge is sinds kort definitief beschermd. De bescherming was twee jaar geleden aangevraagd om de installaties van het brouwerijmuseum, dat in het gebouw was gevestigd, te redden. De huidige eigenaar, Palm, liet het museum intussen echter ontruimen, omdat het de gebouwen wilde afbreken. De brouwerij staat nu te verkommeren.

De mouterij werd in 1902 gebouwd en was in gebruik tot 1976. Alle machines stonden nog op de oorspronkelijke plaats, en zo vormde de mouterij de ideale plaats om het Brugse brouwerijmuseum in onder te brengen. Het geheel gaf een goed beeld van hoe vroeger gerst tot mout werd omgevormd om zo de basisgrondstof van bier te bekomen. Nu is de inboedel van het museum grotendeels moeten verhuizen naar Estaminet 't Hamerken.

"Dit is eigenlijk een droevig verhaal," zegt Bob Verbeke van de plaatselijke middenstand vandaag in de Standaard. "De toenmalige eigenaar heeft de gebouwen eerst verkocht aan Palm, en dan pas zijn aanvraag ingediend tot bescherming. Nu zijn die leeggehaalde gebouwen beschermd, maar dat lijkt ons niet meer dan een lege doos. Die projectontwikkelaar zal niet zo gek zijn om opnieuw een museum in te bouwen in dat project."

Projectontwikkelaar Caesar Real Estate Fund (CREF) wil in de verkrotte brouwerij enkele luxueuze flats bouwen. Die plannen lijken flink gedwarsboomd door de bescherming, die stipuleert dat de hele mouterij, met zijn karakteristieke hoge schoorsteen en dakkapel, bewaard moet blijven. Paul Van de Perre (CREF): "We zijn altijd van plan geweest om het waardevolle erfgoed in het project te integreren. Voor ons verandert dit dus weinig. Ik denk dat we sowieso nog een vol jaar nodig hebben voor we echt een bouwvergunning kunnen krijgen. Dit is nochtans een schitterend project, het zal een baken worden in de Brugse binnenstad."

Aansluitend artikel: Onder de (sloop)hamer? (23 februari 2005)
Foto: Bart De Graeve - Erf-goed.be
Bron: De Standaard - 11 januari 2007

door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)

Vinder omstreden Kaart van Soleto te gast in Tongeren

Een team wetenschappers onder leiding van de Belgische archeoloog Thierry Van Compernolle (Université de Montpellier) haalde in 2005 het wereldnieuws met de bekendmaking van een opmerkelijke vondst: de oudste landkaart uit de westerse wereld. De kaart werd in 2003 gevonden in Soleto, een dorpje in de hiel van de Italiaanse laars, maar wordt door sommige wetenschappers beschouwd als een vervalsing. Op 18 januari geeft Van Compernolle in Tongeren een lezing over de kaart.

De kaart van Soleto zou dateren van ca. 500 v.Chr. en stelt een stuk van de laars van Italië voor. De kaart werd gekrast in de scherf van een terracotta vaas en is niet veel groter dan een postzegel. De vondst zou het eerste materiële bewijs zijn dat de Grieken al vroeger dan de Romeinen kaarten maakten van echte plaatsen. Dat de Grieken kaarten gebruikten, wisten wetenschappers al uit de literatuur, maar voor het eerst is er nu ook een voorbeeld gevonden. De kaart bewijst volgens de onderzoekers ook dat al vroeg intense contacten moeten hebben bestaan tussen Griekenland en Italië. De aanduidingen zijn deels in het Grieks en deels in het Messapisch, de taal van de locale stammen, zij het steeds met Griekse letters geschreven. Van de dertien steden die staan aangeduid op de kaart, bestaan er een aantal ook vandaag nog: Otranto, Ugento, Leuca, etc.

Praktisch: donderdag 18 januari, 20u, in de feestzaal van het Stadhuis van Tongeren (Stadhuisplein 9, 3700 Tongeren). Inkom: € 3 - Inkom leden NKV: gratis - Inkom leden Davidsfonds en KLGOG: € 2,25
Aansluitende artikels:
Belgische archeoloog vindt oudste kaart van de westerse wereld (23 november 2005)
Van citaat tot plagiaat (7 april 2006)
De Kaart van Soleto: een reactie van professor Van Compernolle (14 april 2006)

door Tijl | Lezingen | Reacties (0)

10 januari 2007

Gezocht: architect voor opgravingen in Syrië

Het internationale opgravingsteam van Jebleh (Syrië) is voor de komende zomercampagne in Tell Tweini dringend op zoek naar een architect die graag oude architectuur tekent, en bovendien beschikt over een goede kennis van total station en ervaring heeft in het ontwikkelen van 3D-modellen. Het werk is onbetaald, maar hij of zij krijgt in ruil een all-in verblijf van zes weken op een archeologische site nabij de Middellandse Zee. Meer info vindt u hier (pdf).

door Bart | Vacatures | Reacties (0)

Grootse plannen voor Ten Duinen-site in Koksijde

Bij het Abdijmuseum Ten Duinen in Koksijde verrijst momenteel een ruime tentoonstellingszaal. Ondertussen zijn er grootse plannen om het abdijverhaal te vervolledigen. Binnenkort zal een belangrijk stuk van de abdij worden blootgelegd: de deels onder de straat liggende vleugel waar de monniken werkten. Ten slotte hoopt men met een unieke tentconstructie het in 2002 opgegraven gastenverblijf van de abdij te kunnen consolideren.

"Voor onze tijdelijke exposities moeten de bezoekers nu kilometers verder naar de Abdijhoeve Ten Bogaerde," zegt conservator Dirk Vanclooster vandaag in het Nieuwsblad. "De busverbinding is slecht en wie te voet gaat, moet langs een gevaarlijke weg. Die exposities moeten ook gewoon in het Abdijmuseum kunnen plaatsvinden. Het kan ons bezoekersaantal alleen maar opdrijven." De multifunctionele zaal wordt 230 vierkante meter groot en moet eind oktober klaar zijn.

Eén van de grootste projecten die op stapel staan, is het consolideren van het in 2002 opgegraven gastenverblijf van de abdij. "Daarvoor willen we een revolutionair procédé gebruiken, dat nog nergens in Vlaanderen wordt toegepast. Over de ruïne komt een soort open tentconstructie, die waterinsijpeling moet voorkomen, maar die anderzijds toch de wind doorlaat. Het publiek zal er via een loopbrug overheen kunnen wandelen. De realisatie is nog niet voor morgen want allerlei overheidsinstanties moeten nog hun fiat geven voor deze dure ingreep," zegt Vanclooster.

Na het afsluiten van de Van Buggenhoutlaan wordt het belangrijkste stuk van de abdij - de deels onder de straat liggende vleugel waar de monniken werkten - blootgelegd. "Ik verwacht dat de kapittelzaal, die naast de weg ligt, nog volledig intact is," aldus de conservator. "Onder de weg bevinden zich ook het kleine pand en ambachtsgebouwen, maar die komen later aan de beurt. Als we ook nog het poortgebouw - dat toegang gaf tot de abdij - hebben opgegraven, kunnen we het volledige verhaal van de abdij reconstrueren."

Tegen 2008 wordt een vissershuisje op het domein omgebouwd tot cafetaria. Het museum gaat weer open op 1 februari. Dan zal ook de erfgoedwinkel - zeg maar de museumshop - klaar zijn. Ten Duinen trok vorig jaar bijna 75.000 bezoekers.

Bron: Het Nieuwsblad - 10 januari 2007

door Tijl | In de pers | Reacties (1)

Derde Ename Colloquium: deadline voor papervoorstellen

De organisatoren herinneren u aan de uiterste datum voor het indienen van een abstract voor het Internationale Ename Colloquium: De toekomst van het erfgoed. Veranderende visies, houdingen en contexten in de 21ste eeuw. Deze deadline is aanstaande maandag 15 januari 2007. Het colloquium, dat doorgaat in Gent van 21 tot 24 maart 2007, biedt een uniek wereldforum om te discussiëren over hoe erfgoed er de komende decennia zal uitzien.

Zoals de vorige jaren, wordt er een brede waaier uit aan academici, erfgoedspecialisten, leraars en mensen uitgenodigd die aan het hoofd staan van een overheid om gedurende drie dagen te discussiëren, aan workshops deel te nemen, en na te denken over de huidige en toekomstige status van erfgoed.

Plenaire sprekers voor dit colloquium

Nezar Al-Sayyad (Universiteit van Californië, Berkeley VS)
Post-traditie, Hyper-tradities en het einde van traditie

Gilles Nourissier (Ecole d’Avignon, Frankrijk)
Nieuwe beleidsuitdagingen voor het beheer van erfgoed

Françoise Benhamou (Universiteit van Rouen, Frankrijk)
De evoluerende erfgoedeconomie

Alberto De Tagle (Nederlands Instituut voor cultureel erfgoed)
Opkomende technologieën voor conservering

Maurizio Forte (Nationale Onderzoeksraad van Italië)
De toekomst van virtueel erfgoed

Nancy Morgan en Laura Gates (Cane River Nationale Erfgoedzone, VS)
Gemeenschappen en hun veranderende verleden in de 21ste eeuw

David Arnold (Universiteit van Brighton en EPOCH-network)
Een nieuwe onderzoeksagenda voor culturele erfgoedtechnologieën

Zowel de sessies als de workshops richten zich op de hoofdthema's van het colloquium:
• Filosofie en publiek beleid
• Economie
• Technologieën
• Betrokkenheid van de gemeenschap

Als u een unieke visie heeft over hoe de toekomst van erfgoed er uit zal zien binnen uw regio of onderzoeksveld, dan kunt u een abstract indienen over één van de colloquiumthema's voor een korte paper (10 min.) of voor een onderzoekspaper (20 min.).

De deadline voor het indienen van papervoorstellen is 15 januari 2007.

De abstract mag max. 300 woorden beslaan, moet opgesteld zijn in het Engels en mag u faxen naar het nummer +32-55-303-519 of e-mailen naar de programmacoördinator Claudia Liuzza. Gelieve al uw contactgegevens te vermelden (naam, instituut, e-mailadres, telefoonnummer, fax en e-mailadres). Ten laatste op 1 februari 2007 wordt u te kennen gegeven of de paper al dan niet weerhouden is.

Voor vragen of bijkomende informatie over de inschrijving voor dit evenement, kan u terecht op de website www.enamecenter.org of kan u contact opnemen met Eva Roels.

Dit evenement wordt gesponserd door de Provincie Oost-Vlaanderen, het Provinciaal Archeologisch Museum Ename en het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw. In samenwerking met: ICOMOS Internationaal Wetenschappelijk Comité voor Interpretatie en Presentatie, het Europese Onderzoeksnetwerk EPOCH ( Excellence in Processing Open Cultural Heritage) en de Alliance of National Heritage Areas (VS)

Bron: Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting

door Johan | Congressen | Reacties (0)

9 januari 2007

West-Vlaanderen subsidieert ontsluiting van cultureel erfgoed

De provincie West-Vlaanderen ondersteunt projecten die het cultureel erfgoed materieel en/of inhoudelijk op permanente basis ontsluiten. De deadline voor het indienen van dossiers hiervoor is 1 februari. Het begrip erfgoed is bewust breed opengetrokken tot alle mogelijke erfgoeddomeinen: monumenten, archieven, archeologie, museale collecties, heemkunde, volkscultuur, kerkschatten, tot zelfs het immateriële erfgoed zoals volksverhalen, legenden, tradities...

Deze projectsubsidie beoogt vooral kleinschalige initiatieven die cultuurhistorisch waardevol zijn. Zij is bestemd voor initiatiefnemers met rechtspersoonlijkheid en zonder winstoogmerk, met uitsluiting van erkende musea en erkende erfgoedconvenanten.

Meer info: west-vlaanderen.be - Sophie Muyllaert (050/40.35.77)

door Tijl | Varia | Reacties (0)

16e Archeologie en Theorie Symposium in Amsterdam

Op 19 januari 2007 a.s. organiseert het Archeologisch Centrum van de Vrije Universiteit in samenwerking met de Stichting Archaeological Dialogues het 16e Archeologie en Theorie Symposium. Als thema voor de lezingendag is gekozen voor Materiële cultuur en Tekst. Inschrijving kan nog tot maandag 15 januari door het registratieformulier van de website te downloaden en te retourneren aan Antoine Mientjes.

De lezingendag vindt plaats in het Atrium, Medische Faculteit, Vrije Universiteit Amsterdam, Van Boeckhorststraat 7, Amsterdam. Een plattegrond van de locatie kan hier gevonden worden.

Programma

10:00 – 10.30 ontvangst, koffie

10:30 - 10:40 opening door voorzitter Stichting Archaeological Dialogues

10:40 - 11:20 Willem Frijhoff (VU)
Vuile handen of een reine geest? De geschiedenis herplaatst tussen
tekst, materie en beeld

11.20 – 11:45 discussie (discussiant Arnold Carmiggelt, BOOR)

11:45 – 12:15 Jimmy Mans (UL)
De tirannie van het beeld in de Caribische archeologie

12:15 – 12:35 discussie (discussiant Adriana Churampi Ramírez, UL)

12:35 – 13:45 lunchpauze

13:45 – 14:15 Jan Paul Crielaard (VU)
Tussen oraliteit en geletterdheid: objecten als informatiedragers in
Homerisch en Archaïsch Griekenland

14.15 – 14.35 discussie

14:35 – 15:05 Ton Derks (VU):
Van toga tot terracotta: naar een historisch-antropologische studie van het
volwassenwordingsritueel in het Romeinse rijk

15.05 – 15:25 discussie (discussiant Olivier Hekster, RU)

15.25 – 15.50 theepauze

15.50 – 16:20 Peter Akkermans (UL) /Frans Wiggermann
De brieven van de grootvizier: archeologie en teksten in Laat-Bronstijd Tell
Sabi Abyad, Syrië

16:20 – 16.40 discussie

16.40 – 17:00 algemene discussie onder leiding van Jan Kolen

Zolang er ruimte is, kunt u ook met een toeslag van 2,50 euro aan de zaal nog een entreebewijs aanschaffen.

Bron: ARCHWEB-L

door Johan | Congressen | Reacties (0)

De Schoonheid en de Waanzin

Na ‘Geloof & Geluk' presenteert het Bruggemuseum vanaf 26 januari opnieuw een boeiende cultuurhistorische tentoonstelling, en deze maal in de kooromgang van de Onze-Lieve-Vrouwkerk. De titel ‘De Schoonheid en de Waanzin' verwijst naar Filips de Schone, die 500 jaar geleden overleed, en zijn echtgenote Johanna van Castilië, bijgenaamd ‘de waanzinnige'. Op 30 en 31 januari vindt ook een internationaal congres plaats: 'Faith & Fortune, Beauty and Madness'

De overlijdensdatum van Filips de Schone in 1506 - precies 500 jaar geleden - vormt de aanleiding voor deze herdenkingstentoonstelling, die opgesteld wordt in het hoogkoor en de kooromgang van de Brugse Onze-Lieve-Vrouwekerk (Mariastraat). Een gedroomder kader kon voor deze tentoonstelling niet gekozen worden. Het is de plaats waar het hart van Filips de Schone werd bijgezet in de grafkelder van zijn moeder Maria van Bourgondië.

De sfeer van de Bourgondiërs is sterk aanwezig in het hoogkoor van de kerk: de praalgraven van Karel de Stoute (grootvader van Filips de Schone) en Maria van Bourgondië (zijn moeder); het passieretabel dat door Barend Van Orley werd geschilderd voor de grafkerk van Margaretha van Oostenrijk (de zuster van Filips) in Brou (Bourg-en-Bresse). Deze elementen vormen daardoor een sterke aanvulling op de tentoongestelde objecten die uit Burgos overkomen.

In de tentoonstelling komen diverse thema's aan bod aan de hand van een uitgelezen keuze aan objecten: documenten, schilderijen, edelsmeedwerk, sculptuur, wandtapijten, muziekinstrumenten, glasramen en last but not least de harturne van Filips. Bruiklenen komen uit Oostenrijk, Zwitserland, België, Nederland, Spanje, Frankrijk, Hongarije, Tjechië en Ierland.

De tentoonstelling schetst de ridderlijke rituelen, de etiquette en de kunsten van het leven aan het Hof. Ook de mythes rond dit koningshuis komen aan bod in een selecte verzameling van zowat vijftig kwalitatief hoogstaande stukken: prachtige portretten van Filips de Schone en zijn familie, de wieg van Filips, zijn wapenuitrusting enz.. Blikvangers zijn o.m. een Doorniks wandtapijt van ca. 4 bij 8 meter, het orgeltje van Filips I en een Madonna met Kind van Hans Memling.

In het kader van deze nieuwe tentoonstelling vindt op 30-31 januari ook een internationaal congres plaats onder de titel 'Faith & Fortune, Beauty and Madness'. Het programma van dit congres, dat plaatsvindt in de Vriendenzaal van het Groeningemuseum, kun je hier downloaden. Inschrijven kan door middel van dit formulier (.doc).

Praktisch: 'De Schoonheid en de Waanzin', van 26 januari tot 15 april. Meer info op www.geloofengeluk.be

door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)

8 januari 2007

De laatste uren van Herculaneum

Nog tot 18 maart kan je in het Nederlandse Nijmegen een toptentoonstelling bezoeken over de grootste natuurramp van de Oudheid. Voor het eerst kan je er - buiten Italië - de grootste kunstschatten bewonderen uit Herculaneum. Maar je staat er ook oog in oog met voorwerpen uit het leven van alledag, en met skeletten van slachtoffers van de ramp. De tentoonstelling toont de ongekende rijkdom van Herculaneum en maakt het menselijk drama van de ramp voelbaar.

In Herculaneum werd alle leven op 24 augustus 79 verzegeld, omdat er geen zuurstof bij de objecten in de gestolde vulkanische massa kon komen. Daarom zijn nu, zo’n 2000 jaar later, de vondsten in ongekend gave toestand zien. Herculaneum was door de uitbarsting van de Vesuvius bedolven onder een 25 meter dikke laag vloeibare massa, die hard we