De aanduiding als ankerplaats is de aanzet voor een tweede spoor met betrekking tot het beschermen van landschappen naast de klassieke bescherming. Door de latere vertaling naar erfgoedlandschap in een ruimtelijke uitvoeringsplan, kan optimaal gezorgd worden voor een duurzame bescherming en duurzaam beheer van de (cultuurhistorisch) meest waardevolle landschappen van Vlaanderen, stelde Vlaams minister Dirk Van Mechelen gisteren in een persbericht. De landschappen zijn afgebakend wegens hun "contextwaarde, gaafheid, herkenbaarheid, identiteit en natuurlijkheid".

Als eerste in de rij duidde Van Mechelen volgende vijf ankerplaatsen voorlopig aan :
- Abdij van Westmalle te Malle, Brecht en Schilde (provincie Antwerpen)
- Landschap van de Oude Schelde tussen Bornem en Weert te Bornem (provincie Antwerpen)
- Kanne met het plateau van Caestert, de Tiendeberg en de Muizenberg te Riemst (provincie Limburg)
- Vallei van de Cicindria met het kasteeldorp Kerkom te Sint-Truiden (provincie Limburg)
- Uitkerkse Polder te Blankenberge, Zuienkerke en De Haan (provincie West-Vlaanderen)

Uit deze selectie blijkt dat ankerplaatsen zeer divers kunnen zijn qua landschaptype, qua situering alsook qua specificiteit van de landschapswaarde. Ankerplaatsen zijn veelal complementair en ondersteunend ten aanzien van landbouw, natuur en bos. Heel wat ankerplaatsen hebben net vorm gekregen door eeuwenlang specifiek beheer in functie van landbouw of door hun ligging en precies die waarden en beheersvormen worden door de aanduiding als ankerplaats versterkt. Bij de afbakening van de individuele ankerplaatsen is ervoor gezorgd dat er bij voorkeur fysische grenzen worden genomen en dat de aanwezige bebouwing inpasbaar is qua schaal en met respect voor de authenticiteit van de landschappelijke context.

De lokale inspraakorganen krijgen nu de kans om hun zegje te doen. Komen er nieuwe ruimtelijke uitvoeringsplannen (RUP's), dan verandert het statuut van de ankerplaatsen in 'erfgoedlandschappen'. Van het ogenblik dat een ankerplaats een erfgoedlandschap is geworden, zijn de klassieke maatregelen inzake het beheer van beschermde landschappen van toepassing en is het mogelijk om een beheerscommissie op te richten, een beheersplan op te stellen en onderhouds- en landschapspremies te verlenen.

Foto's: het Domein Alstergoed (rechtsboven) en het Wit Kasteel (onder) in Kerkom (Luc Desager - Erf-goed.be)