In de nieuwe Monumentengids staan 355 beschermde monumenten opgesomd: niet alleen de klassieke en toeristische toppers (begijnhoven en belforten), ook speciale stukjes erfgoed die de wandelaar langs Vlaamse wegen of in de stad tegenkomt, zoals kapellen, kastelen, hoeves, forten, molens, omwallingen, kloosters en dies meer. De gids wil ook een praktisch hulpmiddel zijn en belicht die monumenten en sites die geregeld opengesteld zijn voor het publiek. Bovendien hielden de uitgevers bij de selectie van de monumenten rekening met de geografische en typologische spreiding. De Museumgids focust op pareltjes in steden, dorpen en op het platteland. De historische en bouwkundige wetenswaardigheden bij de monumenten worden aangevuld met praktische informatie, zoals adres, prijzen, openingsuren, rondleidingen en toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers.

Minister Dirk Van Mechelen verwees in zijn toespraak naar een viertaal inspirerende voorbeelden uit de Monumentengids: het Talbot House in Poperinge (foto), Hotel Merghelynck in Ieper, de Norbertijnenabdij in Tongerlo en de Herisemmolen in Alsemberg, een van de deelnemers aan de Monumentenstrijd.Die Monumentenstrijd zorgde voor een nooit gezien enthousiasme, zei Van Mechelen. Voor de minister is het een uitdaging dat Monumentenstrijd meer wordt dan een tijdelijke hype en dat het enthousiasme rond het programma een duurzaam karakter krijgt. "Dat kan door zoveel mogelijk eigenaars en beheerders bij te staan bij het ontwikkelen en realiseren van hun plannen. En het is essentieel dat zoveel mogelijk mensen gans het jaar op een kwalitatieve wijze kunnen genieten van ons erfgoed", aldus Van Mechelen.

Draagvlak en ontsluiting zijn speerpunten in het onroerend erfgoedbeleid van de Vlaamse regering. Op dit ogenblik wordt werk gemaakt van de voorbereiding van het basisdecreet onroerend erfgoed. Dat wil de regelgeving inzake monumenten, landschappen en archeologie op elkaar afstemmen en aanpassen aan nieuwe noden en uitdagingen. "Zo willen we nagaan of en op welke manier we eigenaars/beheerders die hun gebouw willen openstellen voor het publiek, extra kunnen aanmoedigen en ondersteunen", aldus Van Mechelen. "Erfgoed beschermen is maar één zaak. Monumenten een nuttige functie geven en daar voldoende middelen voor voorzien is een andere kwestie." Om die uitdaging gestalte te geven, heeft Van Mechelen in de begroting voor dit jaar 20 miljoen euro extra voorzien zodat het budget op 67 miljoen euro komt.

Van Mechelen reageerde in zijn toespraak ook kort op de recente kritiek op zijn beleid in het weekblad Knack. Hij verwees daarvoor naar de recente aanduiding van vijf ankerplaatsen: "Deze nieuwe beschermingen komen niet voor in de officiële statistieken, maar ze zijn de noodzakelijke impuls om ook in de toekomst onze eigenheid te behouden. U merkt het: ondanks wat sommige tijdschriften ons willen laten geloven, zeggen cijfers en statistieken niet alles." Ook de erfgoedsector zelf moet volgens de minister zijn verantwoordelijkheid nemen: "Wat mij betreft reageert een groot deel van de erfgoedsector vandaag de dag nog te conservatief en te defensief. De sector zou er absoluut bij gebaat zijn erfgoedbeleid niet enkel als een restrictief gegeven te beschouwen."

Praktisch: de Monumentengids Vlaanderen telt ca. 350 pagina's en kost 12,50 euro. Meer info en bestellen op www.erfgoed-vlaanderen.be.
Foto: Erf-goed.be