HomeKalenderForumContactLinks
« februari 2007 | april 2007 »
31 maart 2007
Komt een Griek bij de dokter
Er is Engelse humor, er zijn Belgenmoppen en clichés over humorloze naties, Deense kranten publiceren godslasterlijke cartoons, middeleeuwers lagen dubbel om overspelige pastoors en vroegen zich af of Jezus ooit gelachen had. En waar lachten Grieken en Romeinen om? Het boek 'Komt een Griek bij de dokter' geeft het antwoord. Patrick De Rynck en Mark Pieters steldem deze bloemlezing van humor in de oudheid samen.
Zwarte humor van Romeinse keizers. Tweeduizend jaar oude wc- en bordeelgraffiti. Cynische filosofen. Laconieke Spartanen. Een hilarisch stukje antieke roman en een krankzinnige maanreis. Lachen bij Homeros. Sokrates als humorist. Satire. Typetjes. Het Feest van de Lach. Een antiek moppenboek dat nooit eerder werd vertaald. Platte humor, bijtende humor, bizarre humor, obscene humor. Deze politiek niet geheel correcte vrolijkheid is op zijn zachtst gezegd verrassend. Er werd wat af- en uitgelachen in de oudheid. Doen ze het nog, de oude moppen, anekdotes en spot? De mannen van Monty Python, Theo Maassen, Kamagurka gebruikten in elk geval grappen die al in de oudheid de ronde deden. Ze zijn hier nu voor het eerst in de geschiedenis verzameld.
Praktisch: 'Komt een Griek bij de dokter. Humor in de oudheid' werd samengesteld door Patrick De Rynck en Mark Pieters. Het boek werd uitgegeven bij Athenaeum-Polak & Van Gennep. Richtprijs: 14,95 euro.
door Tijl | Publicaties | Reacties (0)
Out of Africa: archeologie en genetica
Op zaterdag 12 mei organiseren de Alumni van de Faculteit Geneeskunde van de K.U.Leuven een studievoormiddag over archeologie en genetica. Onder de titel 'Out of Africa: Oorsprong en migratie van de mens bekeken vanuit de moleculaire genetica' zullen experten uit beide disciplines de oorsprong van de moderne mens bespreken. Prehistoricus Philip Van Peer zorgt voor het archeologische perspectief.
Programma:
09.45 u: onthaal met koffie
10.00 u: Inleiding – C .Geens
10.15 u: De genetische chronologie voor de oosprong en verspreiding van de moderne mens: een archeologisch perspectief – Philip Van Peer, Departement Archeologie, K.U.Leuven
11.00 u: Waar en wanneer ontmoet Adam Eva? Het verhaal bekeken vanuit het mitochondriaal DNA en het Y chromosoom – Jean-Jacques Cassiman, Departement Menselijke Erfelijkheid, Afdeling Menselijke Mutaties en Polymorfismen, K.U.Leuven
11.45 u: Wat maakt ons genetisch verschillend van onze voorouders? Een genetische terugblik naar het verleden – Ronny Decorte, Departement Menselijke Erfelijkheid, Laboratorium voor Forensische Genetica en Moleculaire Archeologie, K.U.Leuven
12.30 u: slotwoord – C. Geens
Praktisch: de studiedag vindt plaats in het UZ Gasthuisberg, O&N1 (GA1 en GS1), Herestraat 49 te 3000 Leuven. Inschrijving verplicht: leden Alumni K.U.Leuven 5 euro /, niet-leden 8 euro, studenten gratis. Meer info via www.vesaliusonline.be of op 016/33.74.76.
Foto: de 36.000 jaar oude Hofmeyr-schedel
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
30 maart 2007
Graaf mee naar een Romeins castellum in Slovakije
Deze zomer wordt in het Slovaakse Iza het archeologisch onderzoek van het Romeinse Kelemantia verdergezet. Archeoloog Bernard Van Daele zoekt nog een aantal studenten die voor een periode van twee weken aan de opgravingen willen deelnemen. Kelemantia is een castellum uit de tweede eeuw na Christus. Het archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door een internationaal team, met een belangrijke Vlaamse inbreng.
Het antieke Kelemantia vormde een bruggenhoofd voor het nabijgelegen kamp van Brigetio, dat deel uitmaakte van de Limes Romanus in de woelige provincie Pannonia. Het fort zou opgetrokken zijn ten tijde van Marcus Aurelius' veldtochten tegen de Marcomanni (175-179 n.Chr.). Sinds de zomer van 2005 worden de opgravingen uitgevoerd in samenwerking met Vlaamse specialisten en studenten.
Men is op zoek naar acht studenten, voor twee periodes:
periode 1 = van 2 juli tot 13 juli
periode 2 = van 13 augustus tot 24 augustus
Praktisch: Wie wil deelnemen aan de opgravingen, kan contact opnemen via kelemantia@hotmail.com of op het nummer 0476/38.52.48.
door Tijl | Internationaal | Reacties (1)
Colloquium over recent onderzoek abdij Herkenrode op 21 april
In opdracht van Erfgoed Vlaanderen werden tussen 2004 en 2006 diverse onderzoeken uitgevoerd op en rond de abdij van Herkenrode. Naar aanleiding hiervan wordt op zaterdag 21 april een colloquium georganiseerd waar de bevindingen van dit onderzoek gepresenteerd zullen worden. De restauratie van de abdij is overigens nog niet ten einde, en geïnteresseerde bezoekers kunnen een geleid werfbezoek krijgen, elke eerste zondag van de maand.
De abdij van Herkenrode is de eerste en ooit de rijkste vrouwenabdij van de cistercienzerorde in de Zuidelijke Nederlanden. De site is een stille getuige van een groots verleden dat rond 1180 begon in het centrum van het graafschap Loon. Tot aan de Franse Revolutie kende de abdij een voortdurende groei en bloei. Daarna werd ze volledig ontmanteld, verkocht en verdeeld. 200 jaren van verval en afbraak volgden. Zo zijn in die periode onder meer de kerk en het klooster verdwenen. In 1998 kocht het Vlaamse gewest een groot deel van het overblijvende domein.
Vandaag wordt er hard gewerkt aan een nieuwe toekomst voor de abdij, de restauraties moeten hiertoe bijdragen. De abdijsite in restauratie is dan ook een uitgelezen monument voor een bezoek. De geleide werfbezoeken vinden plaats op de eerste zondag van elke maand, vanaf zondag 1 april.
Niet alleen naar de toekomst wordt gekeken, uitgebreid historisch en archeologisch onderzoek leverde meer kennis op over het glorierijke verleden van de abdij. Naar aanleiding hiervan wordt een colloquium georganiseerd te Herkenrode op zaterdag 21 april. De onderzoeksresultaten van de voorbije jaren worden er gepresenteerd in een aantal lezingen in de voormiddag. Namiddag is er de keuze tussen een aantal begeleide wandelingen. Een belangrijk onderdeel van de abdijsite zijn nl. de twee kruidentuinen die werden aangelegd langs de tiendschuur. Ook de omliggende 100 hectare natuurgebied vormen een bijzonder patrimonium.
Inschrijvingen: download de brochure van het colloquium> (pdf)
Meer info: Herkenrode of Abdijsite Herkenrode
Adres: Herkenrodeabdij 4 - 3511 Kuringen (Hasselt)
Telefoon: +32 11 334370
Mail: info abdijsite herkenrode
door Priscilla | Congressen | Reacties (0)
29 maart 2007
Belgische wetenschappers onderzoeken akoestiek Griekse theaters
Het Griekse theater van Epidauros heeft een deel van zijn geheim prijsgegeven. Al jarenlang vragen architecten en archeologen zich af hoe het komt dat luisteraars op de laatste rij konden horen wat de acteurs tientallen meters lager zeiden. De Belgische wetenschappers Nico Declercq en Cindy Dekeyser (Georgia Institute of Technology) hebben nu een tipje van de sluier opgelicht. Volgens hen is de trapsgewijze schikking van de zitplaatsen de sleutel van de goede geluidsoverdracht.
Het theater van Epidauros is één van de best bewaarde in soort in Griekenland. Reeds in de oudheid werd het geprezen voor de harmonie van haar proporties. Het was ontworpen in het midden van de 4e eeuw v. Chr., door de architect en beeldhouwer Polykleitos de Jongere. Het theater werd ontdekt tijdens opgravingen in 1881 en het heeft de klassieke halve cirkelvorm, met 34 rijen stenen zetels. Het theater wordt nog altijd af en toe gebruikt voor voorstellingen.
In het verleden werd vaak aangenomen dat de goede akoestiek een gevolg was van de richting van de wind of het effect van het spraakritme en het gebruik van maskers, die als luidspreker konden dienen. Niet een van die argumenten kon echter verklaren hoe een hedendaagse acteur in Epidauros evengoed gehoord kan worden op een windstille dag.
Nico Declercq ontrafelde al eerder het mysterie van de 'tsjilpende' piramide van El Castillo in Mexico. Nu hebben hij en Dekeyser berekend hoe de rijen van de stenen zetels in het theater het geluid beïnvloeden. Uit hun onderzoek blijkt dat de frequenties lager dan 500 Hertz meer worden gedempt dan de hogere frequenties. Het grootste deel van het achtergrondgeluid, het lage-frequentiegeluid, wordt op die manier onderdrukt, en zo vormt de structuur van het theater een ideale geluidsdemper.
Het effect zou echter deels tenietgedaan kunnen worden door de aanwezigheid van een publiek. "Het is moeilijk om dat te berekenen omdat het menselijk lichaam niet homogeen is en een erg gecompliceerde vorm heeft," aldus Declercq. Dan blijft natuurlijk nog de vraag of de geluidsfilter bewust werd gecreëerd of slechts toevallig ontstond. Declercq denkt wel dat de Grieken en Romeinen wisten dat ze iets speciaals in handen hadden en dat ze Epidaurus dan ook steeds kopieerden.
Bron: Knack - 26 maart 2007
Lees meer: Why the Greeks could hear plays from the back row (Nature)
door Tijl | Internationaal | Reacties (1)
Beschermde schoenenfabriek in Izegem wordt omgevormd tot modern museum
Gisteren werd in Izegem officiëel de planning voorgesteld om van de schoenenfabriek ‘Eperon d’Or’ een prestigieus cultureel centrum te maken. De fabriek, opgetrokken in een typische art-decostijl rond 1930, is sinds 1999 een beschermd monument. De plannen werden uitgetekend door een Gents architectenbureau en omvatten een renovatie en omvorming naar een museumsite en streekbezoekerscentrum uniek voor de Leiestreek.
Na een voortijdige uitschakeling in het Canvas programma ‘Monumentenstrijd’ ziet het er naar uit dat de oude schoenmakerij in Izegem toch wordt gerenoveerd. Het gebouw dateert van rond 1930 en is gebouwd in een typische art-decostijl. Na de ondergang van de Izegemse schoenindustrie kwam het gebouw spijtig genoeg voor een lange tijd leeg te staan, waardoor een afbraak steeds meer naar voor werd geschoven, tot het gebouw werd erkend als beschermd monument. Aan deze status was, weliswaar onrechtstreeks, ook een ontwerpwedstrijd verbonden.
De winnaars van deze wedstrijd, het architectenteam 4C uit Gent, hebben gisteren in primeur hun plannen voor het oude nijverheidssite bekend gemaakt aan vertegenwoordigers van vzw De Leest, leden van het gemeentebestuur en cultuurraad, stadsgidsen en museummedewerkers. De voorwaarde was natuurlijk dat de plannen volledig aangepast waren aan de herbestemming van het site als museum en contactpunt.
In een eerste fase wordt het hoofdgebouw van de oude schoenfabriek gerenoveerd. Hier wilt men plaats bieden voor zowel een horecagelegenheid als een streeksbezoekerscentrum, die beiden toegankelijk zijn vanuit een nieuwe inkom. De huidige fabriekshallen en de afzonderlijke schrijnwerkerij, die overigens pas in 2011 door het stadsbestuur kan worden aangekocht, zullen dienen als Schoeisel- en Borstelmuseum. Hierbij zal het karakter en de indeling van de hal zoveel mogelijk worden gerespecteerd.
Er wordt ook rekening gehouden met de nood aan administratieve - en onderzoeksruimten voor het toekomstig museum, waarvoor de tweede verdieping wordt vrijgehouden. Op het huidige dak zal een nieuwe, derde verdieping komen met plaats voor een polyvalente ruimte en terras, waar men van het Izegemse panorama zal kunnen genieten.
Het nieuwe museum zal niet alleen gefocust worden op de Izegemse schoen- en borstelnijverheid als zodanig, maar men opteert om de industrie van heel de Leiestreek in de planning in te passen. Ook het bezoekerscentrum zal volgens dit concept worden uitgewerkt en een platform moeten bieden voor het toerisme in de Leiestreek.
De plannen worden op 2 april ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad.
Bron: Het Nieuwsblad – 29 maart 2007
Lees meer:
Gemeente Izegem
Tinker Blog
Foto en Illustratie:
Monumentenstrijd
Tinkerbel.be
door Philip | Erfgoed | Reacties (0)
28 maart 2007
Van 'Archeologie in Vlaanderen' naar 'Relicta', het VIOE in een nieuw jasje
'Relicta' is het nieuwe wetenschappelijke tijdschrift van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE), dat vandaag officieel werd voorgesteld. Het is de opvolger van het tijdschrift ‘Archeologie in Vlaanderen’, waarvan er 8 delen zijn verschenen. Verder werd een nieuw online platform voorgesteld waar gebruikers zowel oude als nieuwe publicaties gratis kunnen downloaden. Daarmee is het VIOE de eerste erfgoedinstelling in Vlaanderen die haar onderzoeksresultaten voor iedereen integraal, gratis en vrij beschikbaar stelt.
Ruim twee jaar na het oprichten van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed werd het wetenschappelijk tijdschrift 'Archeologie in Vlaanderen' omgevormd tot 'Relicta. Archeologie, Monumenten- en Landschapsonderzoek'.
“Naast archeologische onderzoeksresultaten bevat het nieuwe tijdschrift ook bijdragen over het bouwkundig en landschappelijk erfgoed in Vlaanderen. Op die manier is Relicta niet alleen een voortzetting van een lange traditie van kwaliteitsvol wetenschappelijk publiceren, maar ook een weerspiegeling van de grote diversiteit aan erfgoedonderzoek, uitgevoerd door het VIOE en door externe wetenschappers. Met deze nieuwe uitgave wordt dan ook de rijkdom van het onroerend erfgoed in Vlaanderen eens te meer in de kijker gezet”, aldus Sonja Vanblaere, de nieuwe administrateur-generaal van het VIOE.
Het is dus voor het eerst dat de reeks, naast archeologische artikels, ook bijdragen van de onderzoekers van de voormalige kenniscel Monumenten en Landschappen bevat. In deze trend wil het VIOE ook externe auteurs blijven aanmoedigen en uitnodigen tot samenwerking. Dit met het oog op het wetenschappelijk onderzoek van archeologie, monumenten en landschappen in Vlaanderen. Hiermee wil men dan ook een nieuwe impuls sturen voor een vlottere bekendmaking van onderzoeksresultaten in Vlaanderen.
In de trend van de vernieuwingen op het WWW, heeft ook het VIOE een grote stap voorwaarts genomen. Men kan vanaf heden ook alle nieuwe publicaties, en in de nabije toekomst alle oudere publicaties, raadplegen op hun nieuwe website: OAR. Onder het motto van digitaal publiceren en vrije toegang tot nieuwe informatie, heeft het VIOE het OAR gecreëerd. Het OAR, voluit Open Acces Repository, staat garant voor de mogelijkheid tot zoeken, met behulp van speciale zoekmatrixen, van zowel verschillende onderlinge bijdragen, als specifieke passages in diverse publicaties. Het VIOE wil met dit nieuwe platform dan ook een gratis alternatief voor zijn papieren ‘tegenhanger’ aanbieden. Een optimale, snelle en gebruiksvriendelijke verspreiding van nieuwe informatie is voor de archeologie een abolute must. Daarom zullen de artikels in PDF formaat gedownload en afgedrukt kunnen worden door de gebruiker. Ook aan de hand van verschillende metadata, zoals bv. ISBN nummers, kunnen de verschillende nummers gemakkelijk kunnen worden opgezocht. De eerste twee delen van relicta zijn al onmiddelijk opgenomen in het OAR platform voor raadpleging.
In het eerste deel van Relicta komt het onroerend erfgoed meteen vanuit verschillende invalshoeken aan bod. Een kort overzicht:
-Marijn Van Gils, Marc De Bie 2006: Uitgestrekte Mesolithische site-complexen in de Kempen. Ravels Witgoor en Opglabbeek, Ruiterskuilen-Turfven (boorcampagne 2002)
-Wim J. Kuijper 2006: Flora en fauna in en rond een Scheldegeul bij Kallo op het einde van het atlanticum (Beveren, prov. Oost-Vlaanderen)
-Rica Annaert 2006: Een woonerf uit de midden-bronstijd te Weelde, ontdekt tijdens de ruilverkavelingswerken Poppel (gem. Ravels, prov. Antwerpen)
-Sofie Vanhoutte, Wim De Clercq 2006: Het Gallo-Romeinse aardewerk aangetroffen tijdens het archeologisch noodonderzoek op het toekomstige bedrijventerrein Plassendale III. (Zandvoorde, stad Oostende, prov. West-Vlaanderen) Opgravingscampagne 2000-2001
-Bieke Hillewaert, Yann Hollevoet 2006: Andermaal Romeins en vroegmiddeleeuws langs de Zandstraat. te Sint-Andries/Brugge (prov. West-Vlaanderen)
-Koen Deforce, Jan Bastiaens, Vera Ameels 2006: Archeobotanisch bewijs voor ontginning en lange-afstand transport van turf in Vlaanderen rond 1200 AD: heropgegraven veen uit de abdij van Ename (Oudenaarde, prov. Oost-Vlaanderen)
-Inge Zeebroek, Gilbert Jansseune, Dries Tys, Marnix Pieters 2006: Het Groot-Tempelhof te Slijpe, de oude Commanderie de Flandres van de orde van de tempelridders (gem. Middelkerke, prov. West-Vlaanderen). Geïntegreerde analyse van het landschap, archiefbronnen en opgravingsresultaten 1971-2003
-Thomas Coomans 2006: De oudste dakconstructie in de Leuvense binnenstad: bouwhistorisch onderzoek in de predikherenkerk (prov. Vlaams-Brabant)
-Anna Bergmans 2007: Fundatio et memoria. Verdwenen gedenktekens van de Brabantse hertogen in de Leuvense predikherenkerk (13de eeuw) (prov. Vlaams-Brabant)
-Paul Van den Bremt 2007: Enkele aspecten omtrent de cultuurgeschiedenis van de inheemse en ingeburgerde houtige gewassen van Vlaanderen: resultaten van een historisch-botanische verkenning (deel 1: Acer-Castanea)
Ook het tweede deel is in alle opzichten een voortzetting van het eerste:
-Sofie Gautier, Rica Annaert 2006: Een woonerf uit de midden-ijzertijd onder de verkaveling Capelakkerte Brecht-Overbroek (prov. Antwerpen)
-Dirk Pauwels, Guido Creemers 2006: Een Romeinse landelijke nederzetting te Smeermaas (Lanaken, prov. Limburg)
-Vanessa Vander Ginst, Marit Vandenbruaene 2006: De Sint-Ermelindiskerk in Meldert (Hoegaarden, prov. Vlaams-Brabant). Archeologisch noodonderzoek en fysisch-antropologisch onderzoek
-Stephan Van Bellingen 2006: Het kasteel van Gaasbeek (gem. Lennik, prov. Vlaams-Brabant): de oostelijke sector. Interimverslag 1996 – 2000
-Tim Bellens, Marit Vandenbruaene 2006: Het Allerheiligenklooster van de Antwerpse augustijnen (prov. Antwerpen): archeologische en fysisch-antropologische gegevens
Uit deze korte inhoud kan er afgeleid worden dat het VIOE in de toekomst een zo gevarieerd mogelijk aanbod aan publicaties wilt aanbieden, en dit aan een zo breed mogelijke doelgroep. De nagestreefde interdiciplinariteit en de verschillende invalshoeken die de medewerkers van het VIOE kunnen aanbieden kan hier zeker als een meerwaarde worden beschouwd. De overstap naar Relicta heeft in geen geval een verlies aan wetenschappelijkheid met zich meegebracht, toch is het open karakter van de vele nieuwe artikels een zegen voor de geïnteresseerde amateur die op de hoogte wilt blijven van het situatie van het erfgoed, in al zijn aspecten, in Vlaanderen.
Nuttige links:
VIOE
OAR platform
door Philip | Publicaties | Reacties (3)
Priscilla Valkeneers en Philip Mostmans versterken het ArcheoNet-team
Vanaf vandaag versterken twee nieuwe medewerkers het ArcheoNet-team: Priscilla Valkeneers en Philip Mostmans. Priscilla zit in de tweede licentie kunstwetenschappen en archeologie aan de VUB, waar ze momenteel schrijft aan een licentiaatsthesis over laatgotische gewelfschilderingen in het hertogdom Brabant. Ook Philip is laatstejaarsstudent archeologie, maar dan aan de K.U.Leuven. Hij specialiseert zich in industriële archeologie, en werkt aan een thesis over de metaalmijnbouw in Engeland na 1745.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
Red de synagoge van Heide-Kalmthout!
Gisteren werd het startschot gegeven voor een campagne rond de synagoge in Heide-Kalmthout. Zo hoopt men sponsors te vinden voor de restauratie en herbestemming van het gebouw, dat symbool staat voor de aangrijpende geschiedenis van de joodse aanwezigheid in Kalmthout. De Werkgroep Synagoge Heide en de provincie Antwerpen slaan de handen in elkaar om het maatschappelijk draagvlak rond dit gebouw te vergroten en het project bij een ruim publiek bekend te maken.
In de Leopoldstraat in Heide-Kalmthout staat een mooi en merkwaardig synagogegebouw. De synagoge, die in oktober 2006 voorlopig beschermd werd, staat symbool voor het sociale en religieuze leven van de Joden in de 20ste eeuw. Een zo breed mogelijk publiek zal later dankzij dit open cultuurmonument het unieke onderdeel van de boeiende geschiedenis van Heide-Kalmthout kunnen herbeleven. Naast de steun van verschillende overheden is ook de financiële steun van het publiek nodig. Daarom lanceert de vzw Synagoge Heide met de steun van Provincie Antwerpen een campagne voor fondsenwerving.
Eind 19de eeuw vestigde de zich snel uitbreidende diamantsector rond het Centraal Station in Antwerpen. Niet lang daarna doken ook in Heide gegoede diamantairs op. De wijk Heide nam vanuit Antwerpen snel uitbreiding. Er kwam een grote migratie van Joden en niet-Joden, met als gevolg de bouw van villa's, huizen, hotels, pensions... Joden hadden ook nood aan een gebedshuis. Een aantal families besliste tot de oprichting en de bouw van een synagoge. Het gebouw werd in 1928 opgetrokken en in 1929 ingewijd. In de jaren dertig kende de Joodse gemeenschap hier een grote bloei. De gruwel van de Tweede Wereldoorlog trof ook deze gemeenschap. Na de oorlog kwam een kleine groep Joden terug, maar ze waren niet voldoende in aantal om een synagogedienst te kunnen houden. Sinds 1998 staat het gebouw te verkommeren.
Tijdens de Open Monumentendag 2002 maakten honderden mensen kennis met het unieke stukje geschiedenis. Het werd duidelijk dat de Kalmthoutse bevolking en de overheid het synagogegebouw in Heide-Kalmthout in stand wilden houden. Een werkgroep met gedreven vrijwilligers werd samengesteld. Zij verenigden zich vanaf 2005 in de vzw Synagoge Heide. Monumentenwacht Provincie Antwerpen vzw, het Departement Cultuur en de Dienst Erfgoed van het Provinciebestuur onder leiding van gedeputeerde Ludo Helsen, begeleidden het dossier ter bescherming van het synagogegebouw. Op 4 oktober 2006 ondertekende Vlaams Minister van Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening, Dirk Van Mechelen, de voorlopige bescherming van het gebouw.
De synagoge is een blijvende herinnering aan de vroegere Joodse inwoners in Heide-Kalmthout. Hun geschiedenis zal er na renovatie op verschillende manieren in woord en beeld gebracht worden. Bezoekers zullen er kennismaken met de boeiende joodse godsdienst en cultuur. De focus zal liggen op de merkwaardige groei en bloei van Heide en de belangrijke Joodse bijdrage: villa's, huizen, hotels en pensions, de jesjiva, het jeugdhuis Altol en de diamantsector. Aandacht gaat ook naar de 'Living history'. Het optekenen van persoonlijke getuigenissen is al bezig sinds 1989.
Het wordt een bezoekerscentrum met permanente en tijdelijke tentoonstellingen over de vier belangrijke periodes van de Joodse aanwezigheid in Heide:
1) de geschiedenis van vóór WO I met de komst van de Amsterdamse diamantairs;
2) de periode van het interbellum met de aangroei van de Joodse bevolking en de oprichting van de synagoge en een jesjiva;
3) de periode tijdens WO II, met het verraad, de wegvoering maar ook de opvang en het verbergen van Joodse mensen en uiteraard ook de bevrijding van Heide-Kalmthout;
4) het leven na WO II en de evolutie binnen de Joodse gemeenschap en het verloop in Heide-Kalmthout.
Na de renovatie zullen er dagprogramma's voor scholen en groepen uitgewerkt worden in samenwerking met andere toeristische attracties in de buurt. De synagoge maakt bovendien deel uit van de Europese Route van het Joodse Culturele Erfgoed. In en rond de Provincie Antwerpen horen daar verder bij: de Joodse begraafplaatsen in Putte, de Joodse gemeenschap in Antwerpen en het museum voor Deportatie en Verzet in Mechelen. Dit unieke stukje geschiedenis moet gerestaureerd en zo in stand gehouden worden voor volgende generaties. Dit zal in twee fasen gebeuren: dringende ingrijpende restauratiewerken en daarna het monument openstellen voor het publiek. Extra financiële steun van het grote publiek is dus noodzakelijk.
Praktisch: voor een storting vanaf 15 euro (-26 jaar, 10 euro) worden sponsors ook op de hoogte gehouden via een trimestriële nieuwsbrief. Het rekeningnummer van de vzw Synagoge Heide is 850-8 688 981-10. Meer info: synagoge@kalmthout.be
Lees meer: De joodse aanwezigheid te Heide-Kalmthout (pdf)
door Tijl | Erfgoed | Reacties (0)
27 maart 2007
Tientallen crematiegraven aangetroffen in Kontich
Vandaag werden in Kontich de tussentijdse resultaten van de opgraving van een urnenveld uit de late bronstijd/vroege ijzertijd voorgesteld. Na twee weken opgraven op de site aan de Duffelsesteenweg werden al bijna vijftig crematiegraven aangetroffen. Bijna alle graven bevatten ook een urne. Voor Vlaanderen gaat het om een vrij unieke vondst, stellen de archeologen. Een urnenveld van deze omvang werd voor het laatst in 1983 blootgelegd.
Het archeologisch patrimonium in de projectzone “Duffelsesteenweg” te Kontich werd ernstig bedreigd door de bouw van 21 woningen door de firma Alloeckx nv. Dat er wel degelijk een belangrijk archeologisch archief in de bodem stak, wees een eerder proefsleuvenonderzoek reeds uit. De resultaten waren opmerkelijk: er bleek zich immers een opmerkelijk aantal crematiegraven, daterend uit de late bronstijd/vroege ijzertijd (ca. 1200 – 800 v. Chr.), in de bodem te bevinden. Een opgraving drong zich dus op. Alloeckx nv sloot daarom een overeenkomst af met projectbureau Archaeological Solutions, voor een archeologisch onderzoek tussen 12 maart en 1 april, onder leiding van archeoloog Kristof Verelst.
Volgens de archeologen zijn de tussentijdse resultaten op zijn minst verbluffend te noemen. Er werden reeds 47 crematiegraven uit late bronstijd tot vroege ijzertijd gelokaliseerd en/of opgegraven, waarvan 90 - 95% een urne bevat. De verbrande botresten werden daarbij dus in de urne (aardewerk pot) gedeponeerd. De overige 5 - 10 % bevat geen urne (beenderpakgraven). De verbrande botresten en houtskoolrestanten werden hierbij gewoon in een kuil gedeponeerd.
Intussen werden ook een aantal graven aangetroffen die omringd werden door een ondiepe, cirkelvormige greppel (diameter 2,5 - 5m). Misschien gaat het hier om personen met een hogere sociale status, al sluiten de archeologen andere mogelijke verklaringen niet uit. Interessant is ook dat een aantal urnengraven voorzien zijn van een tweede potje. Misschien gaat het hierbij om een bijgift (vb. voedsel voor de dode), ofwel om een kindercrematie bij een volwassene. Toekomstig onderzoek zal hieromtrent uitsluitsel moeten bieden. Een andere interessante vaststelling is de sterke variatie binnen het aardewerk (vorm, type, baksel, versiering), wat te wijten kan zijn aan chronologische of demografische factoren.
Alle graven (botresten) zullen in de toekomst onderzocht worden door fysisch antropoloog Steffen Baetsen van het Archeologisch Centrum van de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam. Hierbij zullen de resten gedetermineerd worden op leeftijd, geslacht... om zo een beeld te krijgen van de toenmalige demografische samenstelling. Vermeldenswaardig is nog dat het de eerste maal is sinds 1983 is dat een dergelijk grafveld van die omvang wordt aangetroffen.
Meer info: voor verdere informatie kun je terecht op de website van Archaeological Solutions of bij projectarcheoloog Kristof Verelst (0474/44.00.10).
Foto's: © Archaeological Solutions
door Johan | Opgravingen | Reacties (1)
Vacatures archeologie in de Provincie Gelderland
De provincie Gelderland bezit naast veel natuur en ruimte ook een rijke geschiedenis, die af te lezen is in de oude steden, dorpen en kastelen, maar ook in het landschap. Als gevolg van het vertrek van één van de medewerkers van de afdeling Cultuurhistorie en het door Malta veranderde takenpakket gaat de provincie op zoek naar een adviseur archeologie en een senior beleidsmedewerker archeologie / provinciaal archeoloog.
Lees de vacatures na in de SNA-vacaturebank.
door Johan | Vacatures | Reacties (0)
Feestweekend in Bruggemuseum - Archeologie
Na het succesverhaal van de heringerichte benedenverdieping is nu ook de bovenverdieping van het Brugse archeologisch museum grondig gerestyled. Het resultaat is een gezinsvriendelijk, interactief museum waarin je wordt aangezet om voorwerpen aan te raken, iets nogal ongewoons voor een museum. Op 31 maart en 1 april vindt een feestelijk openingsweekend plaats. De toegang én alle extra-activiteiten zijn die twee dagen gratis voor iedereen.
Het Bruggemuseum is de verzamelnaam voor zeven historische locaties, die samen het stadshistorisch museum vormen. Het zijn stuk voor stuk indrukwekkende gebouwen en collecties. Tussen 2004 en 2010 krijgen ze allemaal een aangepaste opstelling, waarbij de geschiedenis van Brugge verteld wordt vanuit verschillende thematische invalshoeken. Het thema voor het Bruggemuseum-Archeologie is "het dagelijkse leven", gebaseerd op de opgegraven vondsten.
Als je nu het archeologisch museum betreedt is het alsof je binnen stapt in de late middeleeuwen en ziet en ruikt wat de Bruggelingen aten, hoe ze gekleed liepen, waar ze werkten en hoe ze werden begraven. Je ontdekt ook hoe hun keuken er uitzag of hun waterleidingsnet of zelfs wat er in de beerputten terecht kwam. Telkens krijg je de link met de leefwereld van vandaag te zien. Ook de oude ambachten komen aan bod: je kunt je verkleden met kleurrijke geverfde stoffen (zoals de ververs van de Verversdijk die verfden), door leerlooierskuipen lopen, voelen hoe warm het is in een baksteenoven of een versieringsontwerp maken voor potten. Dit museumbezoek is een ideale gezinsactiviteit waar ‘Pol de Mol’ je kinderen meeneemt door de wereld van de archeologie. Kortom een interactief doe-museum voor jong en oud.
Net als bij de opening van de gerenoveerde benedenverdieping in 2004, opent de nieuwe bovenverdieping de deuren met een feestweekend. Dit vindt plaats op 31 maart & 1 april. De toegang én alle extra-activiteiten zijn die twee dagen gratis voor iedereen.
De twee namiddagen kunnen kinderen van diverse leeftijdsgroepen deelnemen aan een workshop ‘Middeleeuwse dans voor kinderen’
13.30 u. (6-8 jaar), 14.30 u. (9-12 jaar), 15.30 u. (6-8 jaar) en 16.30 u. (9-12 jaar). Reserveren is aangeraden: T. 050 44 87 43 of via e-mail
Zowel op zaterdag als op zondag toont een deskundige schoenmaker hoe zijn beroep in de middeleeuwen werd uitgeoefend
telkens van 13.30 tot 17 u.
Een boeiende gids neemt je mee langs het middeleeuwse waternet-werk van de stad of ‘over moerbuizen en watervoorzieningen’ (stadswandeling)
zaterdag: om 14 u l zondag: om 9.30 u. (telkens max. 25 deelnemers). Afspraak aan het Waterhuis, Hendrik Consciencelaan (eindpunt is het Bruggemuseum – Archeologie). Te reserveren: T. 050 44 87 43 of via e-mail
Praktisch: Bruggemuseum - Archeologie, Mariastraat 36A, Brugge. Dagelijks open van 9.30 tot 12.30 u en van 13.30 tot 17.00, behalve op maandag.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
26 maart 2007
1500 foto's op Erf-goed.be
Ondertussen werken we langzaam maar zeker verder aan ons zij-project Erf-goed.be, waarop we foto's verzamelen van beschermd erfgoed in Vlaanderen. Zopas werd de 1500ste foto toegevoegd aan de website. Nu het mooie lenteweer stilaan in het land komt, herhalen we graag nog eens onze oproep om je mooiste erfgoedfoto's door te sturen en zo je steentje bij te dragen aan de verdere uitbouw van de website. Zeker foto's uit de provincie Limburg zijn van harte welkom.
Terwijl bepaalde delen van Vlaanderen al goed vertegenwoordigd zijn op de kaart van Erf-goed.be, hebben we voor andere regio's nog maar weinig foto's. Zo zijn de beschermde monumenten en landschappen uit de provincie Limburg momenteel nog ondervertegenwoordigd. Kan jij ons helpen om de hiaten op te vullen? Aarzel dan niet en stuur je foto's naar vlaamserfgoed@gmail.com.
Ter gelegenheid van de 1500ste foto, hebben we ook een update gemaakt van de top-tien van de meest bekeken foto's van Erf-goed.be (tussen haakjes de positie in november 2006)
1. (1) Paviljoen De Notelaer - Hingene (Carolien Coenen)
2. (4) 's Hertogenmolens - Aarschot (Johan Van Rensbergen - foto)
3. (5) Meerdaalwoud en Heverleebos - Oud-Heverlee (Luc Desager)
4. (7) Kasteel Ter Leyen - Boekhoute (Erik Van Vooren)
5. (3) Neogotische woning - Eeklo (Niels Vertongen)
6. (2) Tombe van Pepijn - Landen (Luc Desager)
7. (8) Abdij van Vlierbeek - Kessel-Lo (Tijl Vereenooghe)
8. (-) Sint-Janshospitaal - Tienen (Tijl Vereenooghe)
9. (6) De Drie Zwaluwen - Aartrijke (Tijl Vereenooghe)
10. (9) Egmondkasteel - Zottegem (Dominique D'Haene)
In het nieuwste nummer van e-data&research verscheen een artikel over de website Erf-goed.be. Je kunt het nummer hier downloaden.
door Tijl | Websites | Reacties (2)
Genomineerden MuseumPrijs 2007 bekend
Tot 13 april kan iedereen via de website museumprijs.be mee de winnaars bepalen van de MuseumPrijs 2007. Voor Vlaanderen dingen het Museum Felix De Boeck in Drogenbos, het
MuHKA (Museum van Hedendaagse Kunst) in Antwerpen, het PMMK (Provinciaal Museum voor Moderne Kunst) in Oostende, het KMSKA (Koninklijk Museum voor Schone Kunsten) in Antwerpen en het Sportimonium in Hofstade mee.
De MuseumPrijs is een initiatief van het kunst- en erfgoedtijdschrift Openbaar Kunstbezit en het advocatenkantoor Linklaters De Bandt. Voor de kunstprijs zijn vijftien musea genomineerd, vijf in elk gewest. Nieuw dit jaar is dat aan de nominatielijsten telkens één museum met een personeelsbestand van minder dan vijf werknemers is toegevoegd. Voor Vlaanderen is dat het Museum Felix De Boeck, dat werd opgericht als eerbetoon aan de Belgische schilder en onder meer een beeldentuin bevat.
Het Museum David en Alice van Buuren dingt als kleiner museum mee voor de Museumprijs in Brussel. Andere genomineerden in de hoofdstad zijn het KMKG Jubelparkmuseum, het Muziekinstrumentenmuseum (MIM), de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en het Museum voor Schone Kunsten van Elsene. In Wallonië maken het Musée des Beaux Arts uit Doornik, het Fotografiemuseum (Musée de la Photographie) van Charleroi, het Musée provincial Félicien Rops uit Namen, het Musée royal de Mariemont uit Morlanwelz en de Fondation Folon kans op de museumprijs voor hun regio.
Uit alle genomineerden kiest de jury voor elke regio één winnaar, die wordt gelauwerd voor zijn inspanningen om toegankelijk te zijn voor bijzondere doelgroepen zoals jongeren en kinderen, mensen met een handicap, allochtonen en kansarmen. In de drie regio's wordt ook telkens een MuseumPublieksprijs uitgereikt. Tot en met 13 april kan iedereen via de website www.museumprijs.be de winnaars mee bepalen. De uitreikingen vinden plaats op donderdag 26 april in het Museum voor Natuurwetenschappen in Brussel. De winnaars van de MuseumPrijs krijgen elk 10.000 euro. De MuseumPublieksprijzen zijn goed voor 2.500 euro per laureaat.
door Tijl | Varia | Reacties (0)
Het geo-archeologisch landschap rond Sagalassos
Op vrijdag 30 maart verdedigt geomorfologe Véronique De Laet (K.U.Leuven) haar doctoraat over de evolutie van het geo-archeologische landschap in het territorium van de antieke stad Sagalassos (Turkije). Ze maakte in haar onderzoek vooral gebruik van Geografische Informatie Systemen (GIS), remote sensing technieken en gedetailleerde terreinobservaties voor de ruimtelijke reconstructie van het landschap rond de stad.
In haar doctoraatsthesis 'Evolution and reconstruction of the geo-archaeological landscape in the territory of Sagalassos (SW Turkey): Integration of geomorphic, GIS and remote sensing methods' beoogde Véronique De Laet een bijdrage te leveren tot de ruimtelijke reconstructie van het geo-archeologische landschap op twee verschillende schaalniveaus: het territorium van de antieke stad Sagalassos (ca. 1200 km²) enerzijds en de stad zelf en haar onmiddellijke omgeving anderzijds.
Het reliëf van het territorium reflecteert in hoge mate de lithologische en structurele kenmerken van de ondergrond. Dit reliëf is in de onmiddellijke omgeving van Sagalassos sterk gewijzigd door gigantische massabewegingen, mogelijkerwijze geïnduceerd door aardbevingen. Nagenoeg de volledige bergflank in de omgeving van Sagalassos is opgebouwd uit een continue opeenvolging van verschillende types grondverschuivingen daterend uit verschillende perioden.
De ligging van de monumentale stad en de positie van de verschillende gebouwen in Sagalassos is in belangrijke mate bepaald door het oorspronkelijke reliëf dat lokaal is opgebouwd uit verschillende trappen. De studie van langetermijneffecten van menselijke impact op het landschap heeft aangetoond dat plantensoorten uit de antieke periode nu nog enkel voorkomen als achtergrondvegetatie. De huidige vegetatie bestaat nagenoeg volledig uit door de mens geselecteerde soorten waarvan de verbreiding in eerste instantie bepaald wordt door menselijk ingrijpen en in tweede instantie door bodemeigenschappen en hellingsgradiënt. De landbouwterrassen in de omgeving van Sagalassos werden relatief recent aangelegd en hebben geen verband met antieke landbouwpraktijken. Terrassen in gebruik komen nagenoeg uitsluitend voor op hellingen van minder dan 20 procent, en in gebieden lager dan 1500 m boven de zeespiegel. Bij de aanleg van deze terrassen werden grote hoeveelheden bodemmateriaal verplaatst wat belangrijke archeologische implicaties heeft, meer bepaald voor de interpretatie van ceramiekconcentraties aan het oppervlak of op geringe diepte.
Uit de kwantitatieve studie van de locatie van gekende archeologische sites van verschillende perioden (Hellenistische, Vroeg-Midden Romeinse en Laat Romeinse-Vroeg Byzantijnse) blijkt dat doorheen de tijd factoren uit het abiotische milieu een wisselende rol hebben gespeeld bij de vestigingskeuze. Er werden voor de geselecteerde perioden voorspellingskaarten opgesteld. Deze voorspellen met een wisselende graad van waarschijnlijkheid ongekende sitelocaties. Bepaalde methoden van automatische interpretatie van zeer hoge resolutie satellietbeelden (Ikonos-2 en Quickbird-2) lieten niet alleen toe gekende archeologische structuren af te lijnen, maar konden ook gebruikt worden om onbekende structuren te identificeren.
Praktisch: Veronique De Laet verdedigt haar doctoraat op vrijdag 30 maart, om 17.00 u, in het Arenbergkasteel (Heverlee). Een doctoraatsverdediging is openbaar, alleen de beraadslaging is geheim.
Bron: Sagalassos E-Update (maart 2007)
door Tijl | Varia | Reacties (0)
25 maart 2007
Universiteit Leuven plant Paleolithisch onderzoek op de Gelse Bergen
In het ruilverkavelingsgebied Zondereigen (grondgebied Baarle-Hertog, Merksplas, Turnhout en Hoogstraten) werden in 2004 voor het eerst sporen van menselijke aanwezigheid uit het Midden-Paleolithicum aangetroffen. Door intensieve prospectie is gebleken dat er op de locatie van de Gelse Bergen een unieke vindplaats te ontdekken valt. De Katholieke Universiteit Leuven en de Archeologische Dienst Antwerpse Kempen willen nu in samenwerking met de Heemkundige Werkgroep Zondereigen verder onderzoek verrichten door middel van proefputten.
Vooronderzoek
Bart Robberechts (thans diensthoofd archeologie bij de stad Mechelen) vond op de Gelse Bergen in het kader van een archeologisch vooronderzoek in opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) twee afslagen met een zware patina.
Herman Janssen en Leo Dufraing van de Heemkundige Werkgroep Zondereigen hervatten begin 2005 het zoekwerk dat Robberechts een jaar eerder had opgestart. De werkgroep liet zich vanaf het begin door professionele archeologen onderrichten en bijstaan. "We leggen onze vondsten geregeld aan hen voor. Onze samenwerking tussen professionele en amateurarcheologen is toch wat ongewoon en geldt nu als een voorbeeld voor de rest van Vlaanderen. Archeologie interesseerde me voordien niet", zegt Janssen, "tot Bart Robberechts in zes maanden tijd zestig vindplaatsen en zo’n honderd vondsten uit de Steentijd verzamelde."
De plaatselijke werkgroep breidde de resultaten in twee jaar uit tot een honderdtal vindplaatsen en meer dan 750 steentijdartefacten. Van de IJzertijd tot en met de Late Middeleeuwen zijn bovendien 644 scherven gevonden. Dit betekent alles samen ongeveer 1.400 archeologische vondsten. Twee periodes die ontbraken in het oorspronkelijke RAAP-onderzoek, konden door Herman en Leo worden ingevuld. Zo zijn er scherven gevonden uit de Romeinse tijd en werktuigen uit de Federmessercultuur.
In 2005 en 2006 was er in Zondereigen telkens één vondst uit het Midden-Paleolithicum, namelijk een boordschrapper en een afslag. De twee vindplaatsen bevinden zich op de Baarlebrugsebeemden (afbeelding rechts - klik op de afbeelding om te vergroten) en de Kruisbeemden, beide ten zuiden van de rivier het Markske en een viertal kilometers van de Gelse Bergen. Beide vondsten versterken de bevindingen van Bart Robberechts: op meerdere tijdstippen hadden Neanderthalers in Zondereigen hun kampen opgezet.
Op de Gelse Bergen werd die jaren niet geprospecteerd. De akker was daarvoor minder geschikt omdat er aardappelen aangeplant waren. Eind 2006 kon de akker betreden worden. De prospectie verliep moeizaam. Er lagen meer aardappelen dan stenen. Toch leverde het onderzoek meteen succes op. Maar liefst zeventien vuurstenen objecten werden verzameld, allemaal met een zware patina (afbeeldingen rechts - klik op de afbeeldingen om te vergroten). Herman Janssen trok met het handvol stenen naar archeoloog Marijn Van Gils van de K.U.Leuven: "Door de glans vermoedde ik al dat ze erg oud waren, wat door Marijn bevestigd werd," geniet Herman nog na.
"Marijn legde ze meteen voor aan professor Philip Van Peer. Hij bevestigde de ouderdom en zag een duidelijk verband met vondsten uit een door hem opgegraven site in Oosthoven (juli 1993). Die collectie dateert van ca. 70.000 à 60.000 voor Christus en neemt in Europa een unieke positie in. Er is sprake van een vermenging van Micoquiaanse (Centraal-Europese) en Mousteriaanse (West-Europese) elementen. Hierdoor kunnen de Oosthovense vondsten geïnterpreteerd worden als een nieuwe variant, waarvan nog maar weinig gekend is."
Plannen voor de toekomst
De Katholieke Universiteit Leuven en de Archeologische Dienst Antwerpse Kempen (ADAK) willen nu in Zondereigen verder onderzoek verrichten. De vindplaats situeert zich op het grondgebied van de stad Turnhout. De heemkundige werkgroep Zondereigen bemiddelde alvast met de eigenaar. Hij bleek bijzonder geïnteresseerd en stond positief tegenover eventuele opgravingen "zolang er maar geen grote machines bij te pas komen". Zo’n vaart zal het alvast niet lopen. "Er wordt op de Gelse Bergen in eerste instantie een evaluatie van de situatie gemaakt door middel van één of meer proefputten," legt Marijn Van Gils uit.
Tentoonstelling
De opmerkelijke vondsten zijn te bezichtigen op de tentoonstelling 'Achteraf bekeken', ter gelegenheid van de Erfgoeddag 'Niet te schatten'.
Vrijdag 20 april (20-21.30u) in basisschool de Horizon, Zondereigen 57: 'Achteraf bekeken', een lezing over 777 eeuwen Zondereigen. Herman Janssen neemt ons mee in de tijd aan de hand van meer dan honderd foto’s op een groot scherm. Met een ingekorte lezing over dit onderwerp wekte Herman al verwondering op de provinciale archeologische infodagen in Gent (2006) en Turnhout (2007).
Zaterdag 21 april (14.00-18.00u) en zondag 22 april (10.00-18.00u) in de parochiezaal, tegenover de kerk: ‘Achteraf bekeken’, tentoonstelling van archeologische vondsten. Amateur-onderzoekers Herman Janssen en Leo Dufraing geven tekst en uitleg bij de vaak spectaculaire vondsten.
Zondag 22 april (vertrek om 10.00u en om 14.00u) aan de parochiezaal: geleide cultuur-historische wandeling het ‘grillige-grenzenpad’. Afstand 4 km, duur ca. 2 uur. Inschrijven verplicht (per email).
Tevens wordt in het weekend van 20 tot 22 april de gloednieuwe brochure ‘777 eeuwen Zondereigen’ (47 pagina’s) te koop aangeboden voor 5,00€. Alle andere activiteiten zijn gratis.
Bron en foto's: Heemkundige Werkgroep Zondereigen
door Johan | Opgravingen | Reacties (0)
Sexuele ascese in de late oudheid en het vroege christendom
Het Nederlands Klassiek Verbond organiseert op dinsdag 27 maart in Leuven een lezing over sexuele ascese in de late oudheid en het vroege christendom, door professor Danny Praet (UGent). De vaak extreme experimenten van de asceten, vooral in Egypte - met de zogenaamde woestijnvaders - en in Syrië hebben in de 4de-5de eeuw geleid tot een nieuwe visie op het menselijke lichaam en op de interactie tussen lichaam en ziel.
Deze lezing zal de vroeg-christelijke en laat-antieke ascese vooral benaderen vanuit de originele bijdrage die hier geleverd is tot de ontwikkeling van het westerse mensbeeld. Hoogopgeleide theoretici zoals Euagrius en Cassianus hebben de praktische ervaringen van deze asceten tot een systeem omgevormd dat zowel in Oost als West belangrijk geweest is in discussies rond de vrije wil en de morele zelfwerkzaamheid van de mens. Deze lezing wil de ontwikkelingen in de vierde en vijfde eeuw ook in hun ideeënhistorische en sociale context plaatsen door ze te vergelijken met de vroegste stadia van de christelijke ascese, met Grieks-Romeinse vormen van ascese uit de klassieke Oudheid en uit de heidense /Spätantike/.
Praktisch: dinsdag 27 maart 2007 om 20u00 in het Monseigneur Sencieinstituut (MSI 00.28). Gratis toegang.
door Tijl | Lezingen | Reacties (0)
24 maart 2007
1050 jaar Nispen? Archeologisch onderzoek bevestigt ouderdomsclaim
Recent archeologisch onderzoek in het Nederlandse Nispen, op een boogscheut van het Noord-Kempense Essen, leverde onverhoopte resultaten op voor het dorp. Dit jaar vieren de inwoners immers hun 1050-jarig bestaan. Dit leek tot voor kort een wilde slag in het water (Nispen komt pas voor in teksten vanaf 1157 na Christus) maar op de Oostmoer zijn restanten terruggevonden van wat wellicht de 10e eeuwse voorloper van het huidige Nispen is.
De vroegste vermelding van het dorp Nispen dateert uit een oorkonde uit 1157, waar Nispen als kerkdorp vermeld wordt onder de naam Nisipa ('laagte aan het water' of 'genezend water'). De tekst betreft een schenking van diverse goederen van Arnulfus de Brabander aan de abdij van Tongerlo. Uit de oorkonde bleek verder het grote belang van de plaats Nisipa in die tijd: de parochie Nispen strekte zich uit over de plaatsen Kalmthout, Essen, Nieuwmoer, Achterbroek en Wildert in het huidige België en Nispen, Roosendaal en Zegge in Nederland. Tegenwoordig is Nispen een klein dorp dat zich laaft aan een groots verleden.
Uit de vermelding van de parochie Nispen in een 850 jaar oude oorkonde mag afgeleid worden dat Nispen ongetwijfeld een stuk ouder moet zijn. Toch was de claim van het 1050-jarig bestaan van het dorp niet gebaseerd op bewijzen uit het bodemarchief. Eerder betreft het een vrije interpretatie, zoals de website van de lokale heemkundige kring De Heerlijckheijd aangeeft. Mede door een gebrek aan archeologisch onderzoek in de regio ontbraken immers tastbare bewijzen voor de vroegste oorsprong van de gemeente.
In februari 2007 is door het archeologisch onderzoeksbureau ADC-ArcheoProjecten uit Amersfoort een onderzoek uitgevoerd op het plangebied Oostmoer fase 2, waar een nieuwbouwwijk zou komen te verrijzen. Op dit 1 ha groot terrein ten oosten van de huidige dorpskern werden twee Nederlands-Vlaamse teams ingeschakeld onder leiding van archeoloog Jeroen Vanden Borre. Ondanks de moeilijke werkomstandigheden door de weersomstandigheden en hoge watertafel werd het veldwerk binnen de geplande 3 weken afgerond. De resultaten betekenen zonder twijfel een meerwaarde voor het onderzoek naar de Volle Middeleeuwen voor de ganse grensoverschrijdende regio. Er is immers nog niet bijzonder veel bekend omtrent rurale nederzettingen uit deze periode. Zonder vooruit te lopen op de definitieve rapportage kan er al gesteld worden dat bij de opgraving diverse woonerven aangesneden zijn uit de 10e en misschien 11e eeuw na Christus.
De best bewaarde huisplattegrond betreft een zuidwest-noordoost georiënteerd gebouw (afbeelding rechts) van 25,3 m lang. Het gebouw herbergt kenmerken van zowel de rechthoekige Karolingische voorlopers als van de latere bootvormige woningen. De tien palen die de centrale dragende structuur vormen, waren tot circa 0,40-0,50 m diep onder het sporenvlak bewaard.
Binnenin de structuur zijn twee gelijkaardige kuilen aangetroffen, die beide tot circa 0,60-0,70 m diep onder het archeologisch vlak ingesneden waren. In een tweede vlak waren duidelijk afgetekende concentrische vullingen te herkennen, waarbij houtskoolrijke banden afgewisseld werden door lagen verbrande leem en klei (afbeelding rechtsboven). Uit de vullingen komen relatief weinig vondsten (Badorf, Pingsdorf, kogelpotaardewerk,...). Er werden al diverse mogelijkheden geopperd om de kuilen te duiden: diep uitgegraven haardkuilen (twee in één woning? Bovendien is de omliggende grond niet roodverbrand), opslagkuilen (botanisch onderzoek zal hierover mogelijk meer duidelijkheid verschaffen), verlatingskuilen, hutkommen (echter geen dragende palenstructuur aangetroffen)...
Omheen het gebouw zijn er geen sporen aangetroffen van een standgreppel buiten de omliggende licht gebogen buitenste palenkrans. Aan de oostelijke kopse zijde zijn twee dubbele paalkuilen te herkennen, die doelbewust lijken te zijn aangelegd. De opening tussen beide bedraagt 1,75 m. In dat geval spreken we mogelijk van een niet-axiale ingang, breed genoeg om ook vee doorheen te leiden.
Ten zuiden van deze plattegrond zijn een aantal spiekers aangetroffen die ongetwijfeld bij het gebouw hoorden. Ten noordwesten lopen twee greppels evenwijdig aan het gebouw. Uit de vulling van de zuidelijke greppel kwam onder andere ook materiaal uit de Late Middeleeuwen, maar het is niet uit te sluiten dat de greppels bij het erf hoorden. De beperkte onderlinge afstand tussen beide greppels lijkt een interpretatie als weg uit te sluiten.
Meer naar het zuiden van het terrein is een gelijkaardige plattegrond aangesneden, die echter half vergraven is door enkele recentere dubbele greppels. Een derde plattegrond ten noordoosten heeft een korter basisplan van zes palen en een totale lengte van 12,95 m (afbeelding rechts - rood). Ten westen van het gebouw is een waterput aangetroffen met een houten binnenbouw die bestond uit een vierkante geschraagde balkenconstructie. Deze drie voorvermelde plattegronden volgen dezelfde oriëntatie. Een minder overtuigende plattegrond is aangetroffen aan het noordoostelijke uiteinde van het onderzoeksgebied (afbeelding rechts - groen). De constructie, ditmaal oost-west georiënteerd, lijkt opgebouwd uit drie middenstaanders met een slecht bewaarde bootvormige palenkrans eromheen (ca. 12 m in lengte).
Een eerder enigmatische structuur bevindt zich centraal op het onderzoeksgebied en hoort mogelijk bij de eerste plattegrond. Het betreft een diepe (water?)kuil omgeven door een zware vierpalige constructie, die breder en dieper ingegraven waren dan de dragende palen van het huis.
Meer info: Jeroen Vanden Borre, Gudrun Labiau en Johan Claeys
Afbeeldingen en tekst: ADC-ArcheoProjecten
door Johan | Opgravingen | Reacties (0)
Archeologisch Forum 2007: bekendmaking programma
Het programma voor de allereerste contactdag van het Forum Vlaamse Archeologie (FVA), die doorgaat op zaterdag 28 april in Mechelen, is bekendgemaakt. Het thema luidt: 'Wat gebeurt er in de Vlaamse archeologie? Over onderzoek en beleid'. In de voormiddag is er de mogelijkheid om kennis te nemen van een aantal opmerkelijke resultaten van recentelijk Vlaams onderzoek, in de namiddag kan er gediscussieerd worden rond de toekomst van het archeologische beleid.
Het Archeologisch Forum wil in de eerste plaats een ontmoetingsdag zijn voor Vlaamse archeologen, in vooralsnog bescheiden analogie met de Reuvensdagen in Nederland. Tegelijkertijd wordt de gelegendheid te baat genomen om dieper in te gaan op twee prangende thema's: onderzoek en beleid. Er is dan ook niet alleen ruimte voorzien voor lezingen, maar evenzeer voor debat en discussie met publiek.
Tijdens de ochtendsessie, onder leiding van Jean Bourgeois (UGent), komen een aantal opmerkelijke resultaten van het onderzoeksjaar 2006 aan het licht. Gastheer Bart Robberechts, stadsarcheoloog van Mechelen, krijgt daarnaast de gelegenheid om in een langere lezing in te gaan op de opgravingen op de Grote Markt van Mechelen, waar de restanten van een Laat-Middeleeuwse gevangenis is onderzocht.
De namiddag vangt aan met een uiteenzetting door Luc Bauters (KCML) over de stand van zaken van de Vlaamse archeologie. Daarna is er ruimte voor een debat, gemodereerd door Philip Van Peer (KULeuven), omtrent de implementatie van Malta. De pannelleden zijn afkomstig uit diverse geledingen van de archeologie maar ook uit onder meer de bouwsector. Na de koffiepauze komt Wim De Clercq (UGent) het ROC-model voorstellen, waarna er een discussie met het publiek tot stand kan komen. Het uitroepteken achter de laatste activiteit van de dag (Receptie!) geeft aan dat deze discussie ook in meer informele omstandigheden desnoods tot op het naadje kan gevoerd worden.
Het Archeologisch Forum 2007 vindt plaats op 28 april 2007 in het Erfgoedcentrum Lamot in Mechelen. Inschrijven is mogelijk via de FVA-website: de kostprijs bedraagt 20 euro (15 euro voor studenten), waarbij een broodjesmaaltijd, koffie en receptie zijn inbegrepen. Geïnteresseerden worden vriendelijk verzocht om zich vóór 18 april in te schrijven. Er is in de ochtend nog ruimte voor 2 bijkomende presentaties over onderzoeksresultaten die vernieuwend of opmerkelijk te noemen zijn. Bovendien is er de mogelijkheid tot het presenteren van een poster of een stand. Gelieve de website te checken voor verder informatie.
door Johan | Congressen | Reacties (0)
Archeologische wandeling Alveringem: over archaeologica en erotica
Op zaterdag 21 april wordt de archeologische wandeling 'Van Sint-Ricquiers naar ‘(H)oeren’ ingehuldigd in het Westvlaamse Alveringem. Geen betere manier om een wandelroute te leren kennen dan door zelf de stoutste schoenen aan te trekken en te gaan stappen langsheen de historische waarden van het gebied rond Alveringem, onderwijl de roze lichten van de beruchte steenweg naar Oeren trotserend. De tocht wordt gegidst door de archeologen en geschiedkundigen die een update van de wandelbrochure schreven.
De wandeling start om 14u45 aan het gemeentehuis van Alveringem, het Hof van Wyckhuize (Sint-Rijkersstraat 19). Het project is een samenwerking tussen Regionaal Landschap IJzer & Polder, de Provincie West-Vlaanderen, de gemeente Alveringem en de auteurs van de wandelbrochure: archeologen Willem Wackenier en Alexander Lehouck en geschiedkundige Frank Becuwe. De brochure is een update van de 20 jaar oude archeologische route van Alveringem.
Alveringem draagt in zich een ‘rijk’ verleden: Sint-Rijkers kan terugblikken op een verleden dat zijn neerslag vindt in de vele relicten en Oeren met zijn vijftig inwoners staat model voor een dorpje waar de geschiedenis nog tastbaar aanwezig is en er het leven kleurt. De parochiekerk, het gemeentehuis, de dorpskroeg en historische polderhoeven overspannen honderden jaren streek- en dorpsgeschiedenis.
De wandeling beschreven in de wandelbrochure vertrekt aan het Hof van Wyckhuize en bestaat uit twee lussen, één richting Sint- Rijkers en één richting Oeren. Iedere lus is 5 km lang en passeert circulaire versterkingen, overblijfselen van vroege Middeleeuwse burchten, verdwenen dorpskernen, militaire versterkingen en relicten uit de Eerste Wereldoorlog.
Wie een exemplaar wenst van deze wandelbrochure ‘Van ‘Sint-Ricquiers naar ‘(H)oeren’ kan dit kopen in de dienst Toerisme en Cultuur van Alveringem voor 3 euro.
Deelname aan de wandeltocht op zaterdag 21 april is gratis.
door Johan | Evenementen | Reacties (0)
23 maart 2007
Opgravingen in Tongerse basiliek vanaf maandag hervat
Het archeologisch onderzoek in het koor van de O.L.V.-Basiliek in Tongeren wordt vanaf maandag verdergezet. Omwille van stabiliteitswerken lagen de opgravingen vier maanden stil. Men hoopt meer resten te vinden van een middeleeuwse absis en van het grafveld dat eerder in het hooggotische koor werd aangetroffen. Ook van de Romeinse stadswoning zouden zich in het koor nog sporen bevinden.
Het koor vormt de laatste grote werkput en werd voor het opschorten van de werken reeds tot op één meter onder het vloerniveau verdiept. Het koor moet echter nog tot één meter onder de funderingen moet worden uitgegraven. De noodopgraving kadert in de aanleg van vloerverwarming en een “museumkelder”. Deze werken namen een aanvang in 1999-2001 en startten opnieuw in 2004.
Verwacht wordt dat er duidelijkheid komt over de middeleeuwse apsis die in het romaanse koor werd aangetroffen. In het gotische hoogkoor werd eerder al een middeleeuws grafveld aangetroffen. Ook de grote Romeinse stadswoning strekt zich verder uit onder het huidige koor.
De werken zijn nog steeds te volgen van op het speciaal aangelegde bezoekersplatform.
Foto's: De middeleeuwse apsis in het rechthoekige romaanse koor; een middeleeuws grafveld dat door het romaanse koor wordt oversneden
Externe link: www.basiliektongeren.be
door Bart | Opgravingen | Reacties (0)
22 maart 2007
Centraal-Amerika, de grote onbekende
In het kader van de tentoonstelling ‘Meesters van de precolumbiaanse kunst’ nodigt het Jubelparkmuseum regelmatig een wetenschapper uit voor een lezing over een onderwerp dat aansluit bij de verzameling van Dora Janssen. Op donderdag 29 maart neemt dr. Lara Van Broekhoven u mee naar Centraal-Amerika, wellicht de minst bekende, maar daarom zeker niet de minst interessante regio van de Amerika's.
Anno 2006 is Centraal-Amerika - zowel archeologisch, antropologisch als geschiedkundig en linguïstisch gezien - een van de meest onbekende regio's van de Amerika's. Nochtans vinden we in diverse musea ter wereld uitingen van een schitterende Centraal-Amerikaanse materiële cultuur. Door gebrek aan archeologische gegevens is het soms erg moeilijk om deze objecten te plaatsen, maar uit onderzoek is wel gebleken dat de regio een belangrijke rol speelde in de contacten die plaatsvonden tussen Meso-Amerika (voornamelijk Mexico en Guatemala) en het Zuid-Amerikaanse continent. Zo liepen er naar alle waarschijnlijkheid belangrijke goud-, jade- en verenroutes vanuit deze gebieden naar het noorden toe, en zakten verschillende Meso-Amerikaanse volkeren, zoals de Tolteken en Azteken, af richting het Centraal-Amerikaanse gebied. Aan de hand van objecten uit het gebied maken we kennis met de gevarieerde culturele geschiedenis van El Salvador, Honduras, Nicaragua, Costa Rica en Panama.
Spreker Laura Van Broekhoven studeerde Amerindische archeologie en culturele geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Tijdens haar studie verrichtte zij archeologisch, etnografisch en archivaal veldwerk in Mexico, Guatemala, El Salvador, Nicaragua en de Caraïben. Haar proefschrift (Leiden, 1995) draagt de titel: 'Conquistando Lo Invencible'. Laura Van Broekhoven is sinds 2001 conservator Midden- en Zuid-Amerika bij het Rijksmuseum voor Volkenkunde te Leiden en is tevens als onderzoekster en docent verbonden aan de faculteit Archeologie van de Universiteit Leiden.
Praktisch: donderdag 29 maart om 19u00 in het Jubelparkmuseum (Jubelpark 10, 1000 Brussel). € 6 / € 5. Combiticket lezing + tentoonstelling 'Meesters van de precolumbiaanse kunst': € 12,20 / € 11,50. Inschrijven kan via het secretariaat van de Educatieve & Culturele Dienst van de KMKG.
door Bart | Lezingen | Reacties (0)
VIOE zoekt beleidsonderzoeker onroerend erfgoed
Het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) is momenteel op zoek naar een beleidsonderzoeker onroerend erfgoed (m/v). Kandidaten hebben een diploma architectuur, met een specialisatie in de monumentenzorg. De beleidsonderzoeker zal het beleid rond onroerend erfgoed inhoudelijk ondersteunen en de impact van beleidsmaatregelen evalueren. Solliciteren voor deze functie kan nog tot 2 april.
Je taken
* Leveren van gespecialiseerde adviezen, producten en/of diensten die bijdragen tot de inhoudelijke ondersteuning en verantwoording van het beleid;
* In opdracht van het beleid een studie uitvoeren rond de mogelijkheden voor herbestemming van monumenten;
* Evaluatie van de impact van beleidsmaatregelen op de kwaliteit van de gebouwde omgeving, het landschap en archeologisch-historische sites;
* Uitschrijven van handleidingen rond restauratietechnieken en modelrestauratie.
Je profiel
* Je bent in het bezit van een masterdiploma architectuur gevolgd door een voortgezette opleiding monumentenzorg (manama) of gelijkgesteld;
* Je hebt kennis van de decreet- en regelgeving inzake ruimtelijke ordening, monumenten, landschappen en archeologie;
* Je beschikt over onderzoeks- of praktijkervaring in de monumenten- of landschapszorg, archeologie en/of aanverwante disciplines;
* Je bezit een grondige kennis over restauratiematerialen en –technieken;
* Je beschikt over een uitstekende schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid;
* Redactionele vaardigheid is een must;
* Je bent een meester in het evalueren en synthetiseren van gegevens.
Het VIOE biedt
* Een voltijds contract van onbepaalde duur bij de Vlaamse overheid;
* Een wedde in loonschaal A165 (wetenschappelijk attaché). Zonder anciënniteit komt dit neer op € 2578 bruto per maand;
* Gratis woon-werkverkeer met het openbaar vervoer;
* Een gratis hospitalisatieverzekering;
* Kinderopvang tijdens de schoolvakanties;
* Je wordt tewerkgesteld in ons hoofdgebouw te Brussel, vlakbij het Noordstation.
Interesse? stuur dan snel je CV met bijhorende motivatiebrief via e-mail naar Heidi Berckmans (02/553.16.99) of naar het adres VIOE, Koning Albert II-laan 19 bus 5, 1210 Brussel. Solliciteren kan tot en met 2 april 2007. De selectie bestaat uit een CV-screening gevolgd door een interview en een competentiescreening. Voor meer informatie m.b.t. de inhoud van de functie kan je contact opnemen met Nathalie Vernimme (02/553.16.67).
Foto: Toren Ter Heide in Rotselaar (Carolien Coenen - Erf-goed.be)
door Tijl | Vacatures | Reacties (0)
21 maart 2007
"Erfgoedinvesteringen worden slecht of niet geëvalueerd"
Overheden en instellingen die erfgoed restaureren en ontsluiten, koesteren vaak onrealistische verwachtingen. Bovendien wordt na afloop amper de daadwerkelijke return geëvalueerd (uitstraling van site of stad, toeristencijfers...). Als het toch gebeurt, dan wordt die evaluatie zelden publiek gemaakt. Dat zegt Willem Derde van het Ename Expertisecentrum, dat deze week zo'n 180 deelnemers ontvangt op een internationaal colloquium over erfgoed in Gent.
Het Ename Center geldt als een referentie in het wereldje van erfgoedontsluiting. "Er wordt veel geïnvesteerd in cultuur en erfgoed, maar als je het ganse plaatje bekijkt, steekt men er veel meer in dan men terugkrijgt," aldus Derde. Investeringen die niet renderen, bedreigen het erfgoed en waar het soms wel een succes wordt - zoals de Italiaanse stad Venetië - bedreigt de toeloop het erfgoed zelf.
"Er zijn natuurlijk goede casussen, maar vandaag zijn er te weinig tools om de verhouding tussen investering en return goed in te schatten", aldus Derde. Eén van de sessies tijdens het derde colloquium van het Ename Center ging precies over dit probleem van 'financiering en erfgoedeconomie'. Het Ename Center benadrukt dat investeringen in erfgoed ook via andere financieringskanalen kunnen gebeuren, bv. bij het uitvoeren van openbare werken.
Zo kreeg het centrum van de stad Ronse de vraag hoe de stad haar zeer waardevolle middeleeuwse crypte kon ontsluiten. Derde: "Bleek dat er behalve de crypte nog andere monumenten en plaatsen, zoals een marktje, overbleven van een middeleeuwse stad, die vroeger door de clerus bestuurd werd. Een kleine stad in de stad Ronse, zeg maar". In plaats van enkel de crypte met veel mediageweld, blitse 3D-toepassingen of panelen in de kijker te zetten, argumenteerde het Ename Center dat het zinvoller was om in de heraanleg van de straten en het stadsmeubilair duidelijk af te bakenen waar de oude stad zich bevond, bijvoorbeeld door het gebruik van natuursteen of andere straatlampen.
"Probleem is dat er veel firma's op de markt zijn die hun applicaties kwijt willen. Zij doen zeer zinvol werk, maar kijken niet naar het grotere geheel. Het project is belangrijker dan de technologie, want technologie veroudert heel snel. Zo was er in Hong Kong een multimediaal museum, dat na vijf jaar geen bezoekers meer kreeg, wegens oubollig".
Het colloquium 'The Future of Heritage' loopt nog tot zaterdag en wordt bezocht door specialisten uit de hele wereld, van UNESCO, topuniversiteiten, maar ook van allerhande erfgoedinstellingen, van nationaal tot gemeentelijk niveau.
Meer info: www.enamecenter.org
Bron: Belga
door Tijl | Erfgoed | Reacties (1)
Protest tegen leemontginning te Volkegem (O-VL)
Vorige zaterdag protesteerden meer dan 500 mensen tegen de geplande leemontginning in Volkegem nabij Oudenaarde. Deze actie werd op het touw gezet door het buurtcomité 'Hou onze kouters intact' (HOKI). Naast de teloorgang van een prachtig natuurlijk landschap en de vele hinder voor de omwonenden, zijn ook een onbekend aantal archeologische sites bedreigd.
Eind oktober 2006 was het voorontwerp voor het bijzonder oppervlaktedelfstoffenplan van de Vlaamse Leemstreek klaar. Dit plan gaf aan welke gebieden in aanmerking komen om gedurende de volgende 25 jaar aan leemontginning te doen, dit in opvolging van een plan uit 1973. De ontginning van de leem wordt gebruikt voor de baksteenindustrie, zowel in België als in Nederland.
In het voorontwerp is een uitbreiding voorzien van de reeds bestaande groeve van Volkegem met 45ha (zie kaartje). De impact op de streek is dan ook zeer groot. Zo worden 9 dorpskernen bedreigd met voortdurend zwaar voorbijgaand vrachtverkeer, komt de huidige watervoorziening van de stad Oudenaarde in het gedrang en gaan 45ha landbouwgebied en waardevol natuurlijk landschap verloren.
Daarnaast gaf het Agentschap R-O Vlaanderen een negatief advies en opperde de optie, indien dan toch tot leemontginning moet worden overgegaan, er naar andere, meer zuidelijk gelegen gronden moet worden uitgekeken. Een greep uit de archeologische resten toont het belang van het terrein aan: restanten van romeinse villa's, heel wat romeins oppervlaktemateriaal, een middeleeuwse burcht vlakbij het dorp Volkegem en middeleeuwse site met walgracht.
Eind 2006 werd dan ook de actiegroep HOKI opgericht om te protesteren tegen het voorontwerp. Men verwijt de Vlaamse Overheid naast het verdwijnen van hun karakteristiek landschap vooral een gebrek aan informatie. Pas eind november 2006 werden de gemeentes op de hoogte gesteld dat men tot 4 december de tijd had bezwaarschriften in te dienen. De gecoro van de stad gaf een algemeen negatief advies op het voorontwerp en de stad Oudenaarde steunt dan ook HOKI en pleit er mede in het Vlaams Parlement voor om een herziening van de plannen.
bronnen:
Actiegroep Volkegem
Oppervlaktedelfstoffenplan
vrtnieuws.net
door Jan | In de pers | Reacties (5)
Studiedag historische interieurs op 29 maart in Gent
Op donderdag 29 maart organiseert het Seminarie voor Geschiedenis van de Bouwkunst, Monumentenzorg en Historisch Interieur (UGent) haar jaarlijkse studiedag rond historische interieurs. Deze jaarlijkse studiedag heeft tot doel het theoretisch wetenschappelijk onderzoek te verbinden met de praktijk van de monumentenzorg. Inschrijven kan nog tot 22 maart.
Programma
09.00u: onthaal en koffie
09.50u: Anna Bergmans, Inleiding.
10.00u: Linda Van Santvoort, Als een feniks uit zijn as herrezen. Hendrik Beyaert en de herinrichting van de vergaderzaal van de Kamer van Volksvertegenwoordigers na 1883.
10.45u: Guido-Jan Bral, Résidence Palace in Brussel, het art-decomanifest van de Zwitserse architecten Michel Polak en Alfred Hoch.
11.30u: Sofie De Caigny, Verborgen plekken ontbloot. De organisatie van de lichaamshygiëne in de woning tijdens het interbellum in Vlaanderen.
12.15u: Broodjesmaaltijd (€11) of vrije lunch
14.00u: Céline Goessaert en Iris Bauwens, Modelwoningen op Expo 58: de Nederlandse, Duitse en Franse paviljoenen.
15.00u: Lieve Compernolle en Eva Van Regenmortel, Het archief van V-Form: dertig jaar meubelproductie in één verhuisdoos.
16.15u: borrel
17.00u: einde studiedag
Praktisch: alle praktische informatie is te vinden op deze pagina. Je kunt tot 22 maart inschrijven via het online inschrijvingsformulier.
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
20 maart 2007
Vijfde Nacht van de Geschiedenis op 27 maart
Op dinsdag 27 maart vindt de vijfde editie van de Nacht van de Geschiedenis plaats, een organisatie van het Davidsfonds. In heel Vlaanderen worden er uiteenlopende activiteiten (lezingen, tentoonstellingen, kwissen, wandelingen, filmvoorstellingen,...) georganiseerd die op één of andere manier verbonden zijn met 'geschiedenis'. Voor het eerst krijgt de Nacht ook een centraal thema mee: ‘Aan tafel’. De vijfde Nacht van de Geschiedenis wordt er dus één om van te smullen.
Het aanbod van meer dan 220 activiteiten bevat ook een aantal lezingen met specifiek archeologische inslag. Wij maakten een snelle selectie, maar bekijk zeker ook het volledige programma.
AALST: Geschiedenis en archeologie in Aalst (Koen De Groote)
ASSE: De Romeinen in Asse (Kristine Magerman)
ASSEBROEK: De Romeinen in de Lage Landen. Plunderaars, veroveraars of beschavers? (Hugo Thoen)
BIERBEEK: De Romeinen bij ons (Robert Nouwen)
DESTELBERGEN: De Katharen (Raf De Keyser)
EPPEGEM: Romeinse site te Elewijt (Ton Kardux)
GOOIK: Drinkgerei voor de doden. Het Merovingisch glas (Joke Delrue)
KORTRIJK: De restauratie van de kapel van het Begijnhof (Francine Vanneste)
KUURNE: De revolutie van Achnaton en Nefertiti. Het einde van het veelgodemdom in Egypte (Marleen Reynders)
ONZE-LIEVE-VROUW-WAVER: Als ook de muren spreken: de decoratieve kunst in het Instituut van de Ursulinen (Mario Baeck)
OUDENAARDE: Verborgen juweeltje (Vincent Debonne, Vera Ameels, Ruben Pede, Pieter-Jan Lachaert)
PEER: Kelten en de Lage Landen: drank en wagens (Herman Clerinx)
ROESELARE: De tempeliers tijdens de kruistochten en in de Lage Landen (Jan Hosten)
VICHTE: De orde van Malta als militaire grootmacht (Philippe Despriet)
ZONNEBEKE: Huib Hoste en de wederopbouw (Ann Verdonck)
Ongetwijfeld hebben we in deze selectie nog interessante activiteiten over het hoofd gezien. Staat je eigen activiteit niet in de lijst? Laat dat dan gerust weten bij de reacties.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
Redding in zicht voor vervallen sanatorium in Tombeek?
Er is ook weer hoop voor het vervallen Sanatorium Joseph Lemaire in Tombeek (Overijse). Een projectontwikkelaar uit Nederland ziet wel brood in het art-decomonument. De vroegere tbc-kliniek, een pareltje van modernistische architectuur, zou een nieuwe bestemming krijgen als residentieel wooncomplex. Onlangs startten drie studenten nog een actie om het gebouw weer onder de aandacht te brengen.
Ruim vijftig luxeappartementen in een monumentaal art-decogebouw, sommige met een oppervlakte van 350 vierkante meter, ruime terrassen, een zwembad en een fitnesszaal. Dat alles in een dertig hectare groot privépark op een steenworp van Brussel. Het aanbod van projectontwikkelaar Victoria Lofts klinkt alvast verleidelijk. Al duurt het ongetwijfeld nog een poosje vooraleer de eerste residenten hun intrek kunnen nemen in het oude sanatorium.
Wat straks Tombeek Residences zal heten, is nu nog een bouwval. Het voormalige Institut Joseph Lemaire, gebouwd in 1937 als ziekenhuis voor mannelijke tuberculosepatiënten, staat al twintig jaar te verkrotten. Het interieur werd leeggeplunderd. Vandalen sloegen de laatste ruit aan diggelen. Eerder dit jaar kwam het imposante complex opnieuw in de belangstelling. Drie Brusselse studenten grepen de zeventigste verjaardag van de Sana aan om een sensibiliseringsactie op touw te zetten. Onder het motto Red het Sanatorium worden drukbezochte rondleidingen georganiseerd.
De redding lijkt er nu aan te komen met het prestigieuze woonproject. Er is scepsis, want eerdere plannen van een Amerikaanse multinational om zijn Europese hoofdkwartier te vestigen in Tombeek, draaiden op niets uit. Anderzijds zijn de projectontwikkelaars niet aan hun proefstuk toe: Victoria Lofts tekende recentelijk voor de chique luxeappartementen in de oude chocoladefabriek Victoria in Koekelberg, een project dat ook internationaal nogal wat weerklank kreeg.
Bron: De Standaard - 20 maart 2007
door Tijl | Erfgoed | Reacties (1)
Beschermde mouterij in Izegem krijgt herbestemming
De oude mouterij van de vroegere brouwerij Carpentier in Izegem krijgt een nieuwe bestemming. De beschermde mouterij vormt een van de laatste relicten van de Izegemse brouwerijnijverheid. De nieuwe eigenaar wil het compleet in verval geraakte pand helemaal renoveren tot een winkel- en wooncomplex. Een drietal jaren geleden ging het grootste gedeelte van brouwerij Carpentier tegen de grond om plaats te maken voor appartementen en winkels.
In 1838-1839 werd door brouwer Delaere uit Meulebeke een nieuwe bier- en azijnbrouwerij in Izegem gebouwd. Ze werd echter onmiddellijk overgedragen aan Pieter Carpentier-Tack, die haar in 1840 in gebruik nam. Dit gaf een schok in Izegem, want de nieuwe brouwerij produceerde meteen het dubbele van wat de zeven andere Izegemse brouwerijen samen voortbrachten.
Tussen 1865 en 1884 bleven er in Izegem maar twee brouwerijen bestaan, deze van Carpentier en die van Rosseel in de Menenstraat. De andere verdwenen van de markt en hun gebouwen kregen een andere bestemming of werden gesloopt. Een drietal jaren geleden ging ook het grootste gedeelte van brouwerij Carpentier in de Gentsestraat tegen de grond om plaats te maken voor appartementen en winkels. De oude mouterij op de hoek met de Papestraat vormt een van de laatste relicten van de Izegemse brouwerijnijverheid.
De mouterij is intussen beschermd en werd onlangs aangekocht door de NV Immo-Lys uit Lendelede. Die wil het compleet in verval geraakte pand, in samenspraak met Monumentenzorg, compleet renoveren tot een winkel- en wooncomplex. Afgevaardigd bestuurder Pierre Vansteenkiste: "Ik heb altijd al een boontje voor dat gebouw gehad. Zijn uitstekende ligging leent zich perfect om er een woon- en winkelfunctie aan te geven. Momenteel werken we met het Roeselaarse architectenbureau Buro II aan de voorontwerpen, zodat we in mei de bouwvergunning kunnen indienen en dan hopelijk snel met de renovatiewerken kunnen starten."
"De structuur, architectuur en de ziel van het gebouw blijven helemaal bewaard. De buitengevels krijgen een grondige opknapbeurt. Binnenin komen er drie entiteiten. Aan de kant van de Gentsestraat komt een ruime winkel van 160 vierkante meter in duplex-vorm, waarbij de oorspronkelijke silo's zichtbaar zullen blijven. Aan de kant van het park voorzien wij op het gelijkvloers in een duplexappartement met een ruim terras en met behoud van de stenen oven."
"Op de zolder komt onder het indrukwekkend houten dakgebinte een grote loft. De winkel en de twee appartementen zullen verkocht of verhuurd worden."Om de verbouwing niet nodeloos te rekken, doet Vansteenkiste geen beroep op subsidies van de overheid al moet hij zich uiteraard wel strikt houden aan de voorschriften van het Agentschap RO-Vlaanderen. De oude boom naast het gebouw blijft staan.
Bron: Het Nieuwsblad - 20 maart 2007
door Tijl | Erfgoed | Reacties (1)
19 maart 2007
Romeinen op de grens van zee en zand
Tussen 2001 en 2005 leverden opgravingscampagnes op het castellum van Oudenburg een schat aan informatie en vondsten op. Het post-excavation onderzoek dat sindsdien volop aan de gang is, werpt een nieuw licht op de militaire occupaties die Oudenburg heeft gekend tussen 200 na Chr. en de beginjaren van de 5de eeuw. Op 14 april worden de onderzoeksgegevens op een studiedag aan het publiek voorgesteld.
De onderzoeksresultaten geven inzicht in de ruimtelijke organisatie van het fort en verruimen onze kennis over het dagelijkse leven binnen het kamp. Op 14 april worden de gegevens in het ruimere landschappelijke en historisch-geografische kader geplaatst, waarbij de belangrijke positie van Oudenburg langs de Gallische kust duidelijk wordt. Ook de burgerlijke nederzetting en de grafvelden rondom het fort komen aan bod. Het natuurwetenschappelijk onderzoek tenslotte belooft vele nieuwe inzichten in de militaire voedselconsumptie en werpt een nieuw licht op het landschap langs de kustvakte.
Programma
* van 9.00 tot 9.30 uur: ontvangst met koffie
* 9.30 uur: korte verwelkoming en toelichting door schepen Peter Velle
* 9. 35 uur: Prof. Dr. Frank Mostaert,
Landschapsvorming tijdens de Romeinse tijd aan de Vlaamse kust
* 10.20 uur: Drs. Wouter Dhaeze,
De Romeinse militaire aanwezigheid vanaf het einde van de tweede eeuw aan de Noord-Franse, Vlaamse en Zuid-Nederlandse kust. Algemeen overzicht en de specifieke rol van Oudenburg
* 11.00 uur: Lic. Yann Hollevoet,
‘Oudenburg, extra muros’, over de grafvelden en de nederzettingsstructuren buiten het castellumgebied
* 11.45 uur: aperitief aangeboden door het Oudenburgse stadsbestuur
* 12.15: uur: middagmaal
* 13.45 uur: Lic. Sofie Vanhoutte,
Het Romeinse fort van Oudenburg in een nieuw daglicht: de recente onderzoeksresultaten
* 15 uur: koffiepauze
* 15.15 uur: Dr. Anton Ervynck,
Wat vertelt het recent natuurwetenschappelijk onderzoek over het Romeins castellum en omgeving?
* 16 uur: slotbeschouwingen
Praktisch: zaterdag 14 april 2007, vanaf 9.00 tot omstreeks 16 uur, in de Maurits Gysselingzaal van ‘De Zuidpoort’ (hoek Hoogstraat-Westkerksestraat in Oudenburg). Deelname aan de studiedag (incl. koffies, aperitief, deelnemersmap en middagmaal) kost 16 euro. Je bevestigt je deelname door het bedrag te storten op rekeningnummer 091-0002445-49 van de stad Oudenburg met vermelding studiedag ‘Romeinen’. Inschrijven kan nog tot 10 april.
door Tijl | Congressen | Reacties (1)
Presentaties studiedag 'Erfgoed Buiten!' op VIOE-website
Vorige maand vond in Oud-Turnhout de studiedag 'Erfgoed buiten!' plaats, over de rol van historisch erfgoed in bos- en natuurbeheer. Sinds kort zijn de presentaties van de sprekers op deze studiedag online beschikbaar op de website van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed. Zes interessante lezingen - over grafheuvels en veenlagen, over oude bossen en geo-archeologische relicten - die je nu vanuit je luie zetel kunt bekijken. Je vindt de presentaties op deze pagina.
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
Quo Vadis? Het wegennet van de Romeinen
Op woensdag 21 maart organiseert de Antwerpse Vereniging voor Romeinse Archeologie een lezing over het wegennet van de Romeinen. Het gigantische wegennet, dat zich tot de meest afgelegen gebieden van het Rijk uitstrekte, behoort ongetwijfeld tot de meesterwerken van de Romeinse beschaving. De viae verschaften het leger niet alleen absolute controle over het Rijk, zij werkten ook de verbluffende mobiliteit van personen, goederen en gedachtegoed in de hand.
Van het Forum Romanum in Rome straalden ontelbare wegen uit naar de provincies, zodat de overheid onder keizer Diocletianus (284-305 na Chr.) 372 hoofdwegen, met een totale lengte van ca. 85.000 km, onder haar beheer had. Dit wegennet en de daaraan verbonden openbare nutsvoorzieningen, alsook een sterk centraal gezag en een eenheidsmunt, waren vanaf het midden van de 1ste eeuw na Chr. het belangrijkste bindmiddel tussen de verschillende Europese volkeren.
Praktisch: 'Quo Vadis? Het wegennet van de Romeinen, een verenigd Europa', door dr. Kathy Sas. Woensdag 21 maart om 20 u. UA-Stadscampus, lokaal R.004 (Rodestraat 14, Antwerpen). Deze lezing wordt georganiseerd in samenwerking met de Vakgroep Geschiedenis van de Universiteit Antwerpen.
door Tijl | Lezingen | Reacties (0)
18 maart 2007
Resten van historische hoeve blootgelegd in Roeselare
De Vereniging voor Oudheidkundig Bodemonderzoek in West-Vlaanderen (V.O.B.o.W.) en de Werkgroep Archeologie Roeselare (WAR) voeren momenteel opgravingen uit aan de Prins Albertstraat in Roeselare. Hierbij werden al de funderingen van een 18de-eeuwse hoeve blootgelegd. De opgravers hopen nog te stoten op de oudere funderingen van het vroegere Goed ten Vrouwenhove uit de 15de eeuw. Het archeologisch onderzoek loopt nog tot eind mei 2007.
Reeds in 2002 deed Roland Swaenepoel op de site aan de Prins Albertstraat enkele archeologische waarnemingen. Toen tekende hij een funderingsmuur in, twee gemetselde waterputten en een vloer in rode baksteen. Deze archeologische structuren verdwenen later door rioleringswerken. In juli 2006 werd het terrein tussen de Prins Albertstraat en de Spoorweglaan door een graafmachine mechanisch afgegraven. Sindsdien werden de funderingen manueel onderzocht door de vaste medewerkers van de V.O.B.o.W. en de WAR.
De in 2006 gevonden funderingen in baksteen verwijzen naar Sabbe’s Hof, een hoeve uit de 17de tot 19de eeuw. De funderingen van een hoofdgebouw van 27m lang en 8m breed werden blootgelegd. Hierin werden tot nu toe vier archeologische structuren waargenomen. 
Zo kwam een voutekelder met een vloer in baksteen en een trap met merkwaardig schuingericht metselwerk aan het licht (foto rechtsboven). Vermoedelijk binnen hetzelfde hoofdgebouw van Sabbe’s Hof tekent zich ook een woonkamer af met restanten van een bakstenen vloertje met haardvuur (foto links). Daarachter steekt een klein waterreservoir verbonden met een cannelure (waterafleidingskanaaltje), die zowel naar het oosten als naar het westen afloopt. In september kwam een tweede kelder met een aanzet van een gebogen gewelf te voorschijn. Ten slotte werd ook nog een waterput blootgelegd.
Bij de opgravingen werd fragmentarisch aardewerk ingezameld uit de 17de tot begin 20ste eeuw, onder andere melkteilen voor de bereiding van kaas en vermoedelijk ook een fruitschaal in ringeloortechniek (witte pijpaarde in ringen gespoten op roodbakkend aardwerk). Twee munten kunnen mogelijk teruggaan tot de periode van 't Goed ten Vrouwenhove, een hoeve uit de 15de eeuw. Van deze oudere hoeve blijven ook nog gele baksteentjes over, die in de funderingen van Sabbe's Hof werden herbruikt. De opgravers hopen in de volgende maanden nog te stoten op de funderingen van 't Goed ten Vrouwenhove.
Meer info: je vindt meer informatie over deze en andere V.O.B.o.W.-opgravingen op de nieuwe website van de vereniging: www.vobow.be
door Tijl | Opgravingen | Reacties (0)
Groot tunnelcomplex uit Eerste Wereldoorlog ontdekt in Zonnebeke
Een team van Belgische (amateur-)archeologen en Britse academici zou in het West-Vlaamse Zonnebeke, nabij Ieper, een van de grootste tunnelcomplexen uit de Eerste Wereldoorlog ontdekt hebben. Volgens het team van de Association for Battlefield Archaeology and Conservation (ABAC) gaat het om de 'Vampire Dugout', een befaamd brigadehoofdkwartier. De tunnels, die zo'n 12 meter diep liggen, werden ontdekt met behulp van een 'ground penetrating radar'.
Het gaat om een complex zo groot als drie voetbalvelden. Het werd 90 jaar geleden bewoond door naar schatting 300 Britse soldaten. De komende weken zal het gangencomplex zorgvuldig worden uitgekamd. De onderzoekers hopen er een schat aan persoonlijke bezittingen, wapens, dagboeken en kranten te vinden.
Lees meer:
Digging up the past in Belgium (BBC)
Uncovering the secrets of Ypres (BBC)
door Tijl | In de pers | Reacties (0)
Een groot offerfeest en een tempel voor Mithras
Bij grootschalige noodopgravingen op het Grijpenveld van Tienen, die plaatsvonden tussen 1997 en 2003, kwamen de overblijfselen van een Mithraeum aan het licht. Over deze vondst geeft archeologe Marleen Martens op woensdag 21 maart een lezing in Leuven. De vondst van de eerste tempel voor Mithras in de Benelux was van groot belang voor de kennis van cultuspraktijken in onze gebieden in de Romeinse tijd.
De ontdekking van een tempel voor de Oosterse god Mithras in de Romeinse vicus van Tienen was een complete verrassing voor de vakwereld. Men had tot nu toe geen idee dat deze mysteriëncultus tot in onze gebieden was doorgedrongen. Naast de tempel werden een aantal offerkuilen aangetroffen met de overblijfselen van feestmaaltijden en offers aan de godheid. De vondsten in offerkuilen getuigen van complexe en enigmatische rituelen.
Praktisch: woensdag 21 maart om 20u in het Monseigneur Sencie-Instituut (Erasmusplein, Leuven). Organisatie: studentenkring Alfa.
door Tijl | Lezingen | Reacties (4)
16 maart 2007
Archeologie in de leem
De goedkeuring van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan 'Leem in Zuid-Limburg' betekent niet dat alle archeologische sites in het gebied zonder onderzoek zullen vernield worden. Dat antwoordde minister Dirk Van Mechelen onlangs op een schriftelijke vraag van Vlaams parlementslid Bart Caron. Via een aantal hefbomen, zoals archeologische potentiekaarten en de MER-wetgeving, zal er voor gezorgd worden dat de archeologische sites onderzocht worden, belooft de minister.
Bij de opmaak van het GRUP is er volgens Van Mechelen, wel degelijk aandacht besteed aan de archeologie en het archeologisch erfgoed. Ook werd advies gevraagd aan het Agentschap RO-Vlaanderen, dat uiteraard wees op de archeologische potentie van het ganse gebied. "In de toelichtingsnota van het ontwerpplan is duidelijk aangegeven dat de aangeduide gebieden een hoge archeologische potentie hebben en dat er bijgevolg een verder traject moet worden uitgestippeld vooraleer tot ontginning kan worden overgegaan," aldus de minister.
Overigens legt dit volgens Van Mechelen één van de grote uitdagingen voor de afstemming tussen archeologie en ruimtelijke ordening bloot: "Wanneer voor een duidelijk afgebakende zone de archeologische potentie in kaart is gebracht en gespecificeerd kan worden, dan kan daar in het planningsproces rekening mee worden gehouden. Op dit ogenblik zijn de mogelijkheden daartoe beperkt en precies daarom heb ik mijn administratie de opdracht gegeven te onderzoeken op welke manier er archeologische potentiekaarten kunnen worden opgemaakt."
Eén van de andere beschikbare hefbomen is de MER-wetgeving. "Die bepaalt immers dat voor elk ontginningsgebied een project-MER moet worden opgemaakt," stelt Van Mechelen. "Uiteraard zijn ook de erfgoedconsulenten van het Agentschap RO-Vlaanderen hier nauw bij betrokken. Indien aangewezen zullen zij er dan ook voor zorgen dat concrete maatregelen in de project-MER worden ingeschreven en eventueel als randvoorwaarde bij het verlenen van de vergunning opgelegd worden."
Een systematisch vooronderzoek potentiële ontginninglocaties lijkt Van Mechelen niet aangewezen, omdat dan ook terreinen onder handen worden genomen waar uiteindelijk niets op zal gebeuren: "Ook graafwerken uitgevoerd in het kader van systematische verkenningen tasten het bodemarchief aan en komen de mogelijke aanwezige archeologische erfgoedwaarden niet ten goede in het kader van een behoud in situ, wat uiteindelijk de kern is van het Verdrag van Malta."
In een eerste fase kan men volgens de minister minder ingrijpende detectiemethodes aanwenden, zoals veldkartering , luchtfotografische verkenningen of de toepassing van geofysische prospectiemethodes. Voor de terreinen die dan uiteindelijk wel in aanmerking komen voor ontginning kan de volgende stap dan bestaan uit het uitvoeren van bijvoorbeeld proefsleuvenonderzoek, waardoor beter inzicht kan worden verworven in de aard en de omvang van het bodemarchief. Op basis van de resultaten kan dan een grondig plan van aanpak worden opgesteld met duidelijkheid over de wijze van opgraven, de tijd die daar moet voor uitgetrokken worden, de financiële consequenties…
"De vermoede resten van Neanderthalersites uit het paleolithicum bevinden zich onder een dik pakket löss, vaak meer dan 5 meter diep, en daarom is preventief onderzoek door middel van sleuven vaak niet mogelijk of aangewezen," stelt Van Mechelen. "Technisch kan het wel, maar deze manier van werken is quasi onbetaalbaar. Archeologen met de nodige ervaring terzake zijn het er dan ook over eens dat de beste manier voor dit soort sites het opvolgen van de werken tijdens de ontginning zelf is. Uiteraard moeten er binnen het traject dat voor de archeologie wordt uitgestippeld wel voldoende garanties zijn dat de nodige tijd, ruimte en financiële middelen worden voorzien om de sites adequaat op te graven, bijvoorbeeld door er voor te zorgen dat in geval van archeologische vondsten de ontginning op andere plaatsen in het gebied kan worden voortgezet."
Aansluitend artikel: Dirk Van Mechelen reageert in parlement op kritiek archeologen (9 november 2006)
door Tijl | Beleid | Reacties (4)
De Cop doorgespoeld, een 16de-eeuwse beerputvulling anders bekeken
Tijdens verbouwingswerken aan een pand op de Grote Markt in Dendermonde werd twee jaar geleden een overwelfde beerput uit de 16de eeuw ontdekt. Het archeologisch onderzoek van deze beerput leverde een schat aan informatie en interessante vondsten op. Op de tentoonstelling 'De Cop doorgespoeld, een 16de-eeuwse beerputvulling anders bekeken' worden de mooiste vondsten nu ook aan het grote publiek getoond. De tentoonstelling in het Zwijvekemuseum loopt nog tot 17 juni.
De beerputvulling werd bij het archeologisch onderzoek zorgvuldig bemonsterd en uitgezeefd. Naast kamerpotten, kommen en steengoed drinkgerei kwamen uit de vulling meer dan 100 glazen drinkbekers uit de 15de en 16de eeuw. Het gaat om maigeleins, maigelbekers, gladde bekers en verschillende soorten voetbekers. In de vulling werden ook verschillende munten, waaronder 2 goudguldens en een robijntje aangetroffen. Een groot deel van de vondsten zijn intussen gerestaureerd en te bezichtigen op de tentoonstelling 'De cop doorgespoeld'.
Door onderzoek op de biologische resten wordt nog duidelijker dat de bewoners/bezoekers van het pand welstellend waren. Het wetenschappelijk onderzoek, in samenwerking met het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, is nog niet volledig afgelopen maar de eerste resultaten worden al aan het publiek meegedeeld op de tentoonstelling.
Praktisch: 'De Cop doorgespoeld, een 16de-eeuwse beerputvulling anders bekeken' loopt van 18 maart tot 17 juni in het Zwijvekemuseum (Nijverheidstraat 1, 9200 Dendermonde). Inkom gratis.
Rondleidingen voor groepen zijn mogelijk na afspraak (tel: 0472/60.77.60).
Openingsuren: ma tot vrij: 9u-12u en 13u-16u, zaterdag gesloten, zondag: 14u-18u.
Foto's: een voetbeker in varenglas met emaildraad-versiering (restauratie: Ines Vandewoestijne) en een kamerpot uit de beerput
door Tijl | Tentoonstellingen | Reacties (0)
Benefietconcert voor het erfgoed in Nevele
WENDE, Werkgroep Erfgoed Nevele en Deelgemeenten, organiseert op 24 maart een dubbelconcert met gitarist Fernando Gonzalez en pianist Pieter Dhoore. De opbrengst gaat naar de bescherming van het archeologisch, bouwkundig en landschappelijk erfgoed van Nevele en deelgemeenten. Het concert vindt plaats in de voormalige cichoreifabriek Buysse-Loveling. Kaarten kosten 11 euro in voorverkoop en 12 euro aan de kassa. Meer info op wende.be of bij Rudi Dhoore.
door Tijl | Evenementen | Reacties (0)
15 maart 2007
ArcheoNet zoekt vers bloed!
Voor de uitbreiding van ons redactie-team zijn wij momenteel op zoek naar een nieuwe medewerker (m/v). Heb je een brede interesse in archeologie en erfgoed, ben je vlot van pen en heb je nog wat vrije tijd over? Aarzel dan niet en laat het ons weten! Technische voorkennis is geen vereiste; een gezonde dosis enthousiasme volstaat.
ArcheoNet is na meer dan twee jaar nog steeds alive and kicking. Dagelijks brengen we de laatste nieuwtjes rond archeologie en erfgoed in Vlaanderen voor een steeds groter wordend publiek. Onze website telt tegenwoordig meer dan 600 bezoekers per dag. Heb je zin om mee te werken aan dit project? Grijp dan nu je kans! Als ArcheoNet-medewerker volg je de actualiteit rond archeologie en erfgoed op de voet, en zorg je voor een snelle en wetenschappelijk verantwoorde berichtgeving op de website. Je schrijft aankondigingen voor interessante activiteiten, je bespreekt nieuwe publicaties, tentoonstellingen en websites, je helpt mee aan het up-to-date houden van de activiteitenkalender en het onderhouden van het discussieforum...
Interesse? Stuur snel een mailtje naar info@archeonet.be met een korte voorstelling van jezelf en je motivatie om mee te werken aan ArcheoNet.
door Tijl | Vacatures | Reacties (0)
Nieuwe vacatures in Nederland
Voor hun vestiging Oost-Nederland te Brummen is RAAP Archeologisch Adviesbureau op zoek naar een fulltime senior projectleider (m/v). Verder zijn er aan de Universiteit Leiden een vacature voor een bibliotheekmedewerker (m/v) 15,2 uur week en twee vacatures voor een fulltime Ph.D. candidate Mesoamerican archaeology (m/v). Meer info kan je vinden je op de SNA-website.
door Jeroen | Vacatures | Reacties (0)
14 maart 2007
Programma Romeinendag 2007 bekendgemaakt
Gisteren werd het het programma van de Romeinendag op zaterdag 21 april bekendgemaakt. De Romeinendag, die plaatsvindt in de Moulins de Beez in Namen, biedt een ontmoetings- en overlegforum voor iedereen die geïnteresseerd in de Romeinse periode in onze regio. De lezingen en posters hebben betrekking op opgravingen en vondsten uit het voorbije jaar, of op langdurig onderzoek dat onlangs werd afgesloten.
Programma:
9h00 Ontvangst
9h20 Opening
Nederzettingsonderzoek
9h30 Petra Driesen, Natasja De Winter, Linda Bogaert, Kristien Borgers & Michiel Steenhoudt, De opgraving in de Kielenstraat te Tongeren in 2006.
9h50 Vanessa Vander Ginst, Sabine Groetembril & Lara Laken, De opgraving in de OLV–basiliek van Tongeren: domus, basilica en muurschilderingen.
10h10 Denis Henrotay, Travaux 2006 dans le vicus d'Arlon.
10h30 Kristine Magerman, De archeologische noodopgraving aan de Nerviërsstraat in Asse.
10h50 Koffiepauze – Pause-café
Landelijke nederzettingen
11h10 Nicolas Authom & Nicolas Paridaens, La Villa du Champ de St-Eloi à Merbes-le-Château: bilan de la première campagne de fouille (2005-2006).
11h30 Sabine Groetembril & Pedroso Rui Numes, les peintures de la villa de Merbes-le-Château.
11h50 Denis Henrard & Pierre Van der Sloot, Le bâtiment romain de la place Saint-Lambert à Liège. Réévaluation du plan et implantation dans la topographie locale.
12h10 François Casterman, Les bois de la villa de Mageroy, Habay.
12h30 Presentatie van de posters
12h50 Lunch
Militaire sites
13h50 Sofie Vanhoutte, Het Romeins castellum te Oudenburg: het recente onderzoek.
14h10 Miel Schurmans, Opgraving in Huisen: Romeinse sites gelegen op limes tussen de castella Arnhem-Meinerswijk en Huisen.
14h30 Robert Nouwen, De ravitaillering van de Romeinse troepen in Gallië en Germanië tijdens de campagnes van Caesar en Augustus.
14h50 Koffiepauze
Inheemse nederzettingen
15h10 Pascal Querel, Apports de l'archéologie préventive à la connaissance du terroir antique du Mélantois (France).
15h30 Pieter Laloo, Yves Perdaen & Wim De Clercq, Grootschalig nederzettingsonderzoek in een inheems landschap; het preventief archeologisch onderzoek in de Gentse haven (fase 2005-2006).
15h50 Johan Hoorne, Wim De Clercq & Arne Verbrugge, Romeinse steenbouw te Aalter-Loveldlaan.
16h10 Wouter Dhaeze & Arne Verbrugge, Een inheems-Romeinse nederzetting te Menen-Kortewaagstraat: eerste resultaten.
Praktisch: de Romeinendag vindt plaats in de Moulins de Beez in Namen. Het inschrijvingsgeld, inclusief de brochure, bedraagt 10 €. Men kan zich inschrijven voor het middagmaal tegen de prijs van 5 €. Het programma, de uitnodiging en het inschrijvingsformulier kan je hier downloaden (.doc). Inschrijven kan nog tot 10 april.
door Tijl | Congressen | Reacties (0)
Archeologie en ruimtelijke ordening: draag je steentje bij!
De archeologische erfgoedzorg wint onmiskenbaar bij een vroege afstemming op het proces van de ruimtelijke ordening. Ook jij kan je steentje bijdragen om deze afstemming vlot te laten verlopen. Daarom roept het Forum Vlaamse Archeologie (FVA) in haar recentste Nieuwsflits op om mee te werken aan openbare onderzoeken en je kandidaat te stellen voor de gemeentelijke commissies ruimtelijke ordening (GECORO's).
Op basis van het huidige Archeologiedecreet en het Decreet op de ruimtelijke ordening glippen volgens het FVA nog heel wat planningsprocessen door de mazen van het archeologische net. Om bij te dragen tot een betere afstemming tussen archeologische erfgoedzorg en ruimtelijke planningsprocessen lanceert het FVA volgende oproepen :
1. Werk mee aan openbare onderzoeken
De grote voordelen van een vroege integratie in planningsprocessen zijn genoegzaam bekend. Het FVA zal daarom in de toekomst op een actievere wijze de aandacht vestigen op eventuele archeologische waarden bij lopende planningsprocessen (structuurplannen, ruimtelijke uitvoeringsplannen, MER, strategische projecten…). Het FVA wil dit doen door te reageren tijdens de openbare onderzoeken. Zo diende het FVA recent een bezwaarschrift in bij de provincie Vlaams-Brabant in het kader van het “provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan Hofheide”. Meer informatie over ingediende bezwaarschriften en de resultaten vindt u voortaan terug op de FVA-website.
Ben je op de hoogte van een openbaar onderzoek in het kader van het ruimtelijk planningsproces (gewestelijk, provinciaal, gemeentelijk)? Meld het dan tijdig op info@f-v-a.be.
2. Stel je kandidaat voor de gemeentelijke commissies ruimtelijke ordening (GECORO)
Gelijktijdig met de nieuwe gemeenteraden worden ook de nieuwe gemeentelijke commissies voor ruimtelijke ordening (GECORO) geïnstalleerd. De GECORO is de adviesraad voor Ruimtelijke Ordening, op het niveau van de gemeente. Het is samengesteld uit deskundigen en vertegenwoordigers van de verschillende maatschappelijke geledingen. Een GECORO verleent op vraag of op eigen initiatief advies aan het College van Burgemeester en Schepenen of de gemeenteraad. Zetelen in deze commissies opent mogelijkheden om tijdens de vroegste planningsfases de aandacht te vestigen op archeologisch erfgoed en om pro-actieve en preventieve maatregelen voor te stellen in geval van eventuele bedreiging.
Draag zelf bij tot een kwaliteitsvol archeologisch erfgoedbeleid in uw gemeente: stel je kandidaat voor de GECORO van je woonplaats en meld dit aan het FVA. Het FVA organiseert naderhand een inf