Ongetwijfeld is het handschrift momenteel in goede handen... maar is het niet schrijnend dat zij die het goed voorhebben met ons patrimonium er a priori al van uit gaan dat de Nederlanders doen wat wij Belgen/Vlamingen niet kunnen of willen doen?

Den Haag heeft ongetwijfeld meer middelen om het Gruuthusehandschrift degelijk te bestuderen dan de Belgische instellingen.

Er zijn twee onderscheiden elementen. Onderzoek en eigendom. Vlaanderen had uiteraard zijn cultureel patrimonium (het Gruuthusehandschrift) moeten verwerven. En dan had het wetenschappelijk onderzoek verder zijn gang kunnen gaan in Nederland, mogelijk met medewerking van Vlaamse wetenschappers.

Dat de Nederlanders meer onderzoeksbudgetten hebben dan de Vlaamse instellingen, is geen geldig argument om dan maar de uitverkoop van ons cultureel patrimonium aan Nederland goed te praten.

Ter vergelijking. Spanje heeft zijn beste historische wandtapijten laten restaureren in Vlaamse weefateliers, omdat de specialisten terzake in België wonen. Maar Spanje is wel eigenaar van de wandtapijten.

Het probleem (en de schande) is dat het Vlaams Topstukkendecreet niet wordt toegepast voor het doel waarvoor het gemaakt is. Patrimonium dat veilig in musea en openbare kerken staat, dat wordt door het Vlaams Ministerie op de lijsten van het Topstukkendecreet geregistreerd, zodat er eventueel subsidies kunnen verleend worden voor onderhoud. Maar de werkelijk bedreigde kunstwerken zoals het Gruuthusehandschrift, dus het kunstpatrimonium dat in PRIVATE Vlaamse handen is, dat wordt NIET GEREGISTREERD. Nochtans dient het Topstukkendecreet juist daarvoor. Dit decreet dient om export te voorkomen.

Bovendien mogen er zoveel decreten gemaakt worden als de parlementairen maar willen, de minister voor Cultuur Anciaux voorziet niet de financiële middelen om dergelijke kunstwerken aan te kopen. Net zoals de Vlaamse musea voor Oude Kunst geen aankoopbudget krijgen. Nederland koopt voor zijn musea per jaar vijftig maal meer oude kunst aan dan Vlaanderen. Jaar na jaar.

Daarom blijft Vlaanderen een ontwikkelingsland met rijke burgers.

Ik kan je commentaar wel begrijpen, maar hij is te veel beinvloed door een in mij ogen tamelijk kortzichtige visie.

1. Het manuscript verlaat wel Vlaanderen (of België zo je wil), maar NIET de Nederlanden.
2. Nu is het manuscript tenminste volledig gedigitaliseerd, raadpleegbaar via internet en daarmee vrij toegankelijk voor eenieder die het nader wil bestuderen. Ik betwijfel of de KB in Brussel even snel die digitalisering zou gedaan hebben.

Die twee feiten zijn voor mij veeeel belangrijker dan het feit of het manuscript nu binnen onze grenzen blijft of niet. Zoals ik het zie blijft het manuscript weldegelijk binnen onze grenzen, de grenzen van onze Nederlandse cultuur, waar het een wezenlijk onderdeel van uitmaakt.

Misschien toch nodig om hier ook de kritische noot met betrekking tot de aankoop van het handschrift te vermelden. Zie bijvoorbeeld 'Van de redactie' door Rik Van Cauwelaert (Knack, 21 feb 2007).
Een citaat: "De Nederlanders hebben daarom een vijftal geldschieters aangesproken om de aanschaf van dit unieke manuscript, dat tot het werelderfgoed behoort, mogelijk te maken.

Er zijn vele in mosselen en gips gegoten grappen van Marcel Broodthaers en bijna evenveel vliegmachines van Panamarenko. Er is evenwel maar één origineel handschrift met de beroemdste Vlaamse teksten uit de Brugse middeleeuwen. Maar blijkbaar hebben de Belgen, de Vlamingen, de culturele prioriteiten niet op een rij.

Om de verhuizing van het Gruuthuse-manuscript te voorkomen, had de premier maar even het persmoment rond zijn tête-à-tête met de charmezanger moeten onderbreken voor een drietal telefoontjes. Een naar zijn Nederlandse collega Jan Peter Balkenende om hem uit te leggen dat ze het bij de Koninklijke Bibliotheek in Brussel zeer onaangenaam zouden vinden mochten hun collega's van Den Haag het Gruuthuse-manuscript wegkopen. Waarop de premier had kunnen bellen naar de voorzitter van de Koning Boudewijnstichting en de baas van de Nationale Loterij, twee instellingen die met de miljoenen euro's die zij beheren de federale wetenschappelijke en culturele instellingen moeten ondersteunen, om de nodige fondsen vrij te maken.

Toch mag het ons niet verbazen dat het Vlaamse patrimonium op deze wijze buiten de grenzen verdwijnt - in het geval van het Gruuthuse-manuscript voor altijd: de federale wetenschappelijke instellingen werden toevertrouwd aan een minister wiens leeservaring niet veel verder gaat dan de lectuur van de handleiding bij zijn nieuwste zeilplank; de zorg over de Vlaamse cultuur werd dan weer in handen gegeven van een kind."