Minister Van Mechelen lichtte zijn plannen toe in het antwoord op een schriftelijke vraag van Vlaams parlementslid Hilde Crevits (CD&V). Zij informeerde naar de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van het beschermingsbeleid van de minister. Dit beleid is gebaseerd op een thematisch-typologische benadering en zou vanaf 2007 op kruissnelheid moeten komen. Voor ieder geselecteerd thema moet een 'criterianota' opgesteld worden, die de basis vormt bij de evaluatie van alle objecten die voor bescherming in aanmerking komen.

Inzake criterianota’s wordt geleidelijk een standaard ontwikkeld, liet de minister in zijn antwoord weten. Momenteel zijn enkele nota’s opgesteld op een provinciale schaal: het thema 'vakwerk' is op Limburgse schaal behandeld, de thema’s 'pastorieën' en 'kapellen' op Oost-Vlaamse schaal. Op basis van de hiermee opgedane ervaringen, wordt nu de eerste globale criterianota geschreven, met betrekking tot het thema 'kerken in neostijlen'. Deze nota zal als model gelden voor de toekomstige thematische dossiers.

Intussen werd door de administratie van de minister een planning opgemaakt voor de volgende jaren. Deze planning vermeldt al enkele grote thema’s als relicten uit de Eerste Wereldoorlog, universitair patrimonium, jonge bouwkunst, houtbouw, religieus patrimonium in neostijlen, gemeentehuizen, middeleeuwse donjons, woontorens, burchten en stenen, kasteeldomeinen, lokaal gebonden industriële nijverheid en zelfs 'vakantiehomes'. Deze grote thema’s zullen opgesplitst worden in kleinere deelthema’s, waarvan er sommige op korte, andere op langere termijn worden behandeld. Het thema 'lokaal gebonden industriële nijverheid' zal bijvoorbeeld onder meer de deelthema’s 'diamantslijperijen' en 'hoperfgoed' omvatten, het thema 'jonge bouwkunst' het deelthema 'eigen woningen van architecten'.

Voor verschillende (deel)thema's werden partnerschappen aangegaan met andere organisaties. Zo wordt het thema 'middeleeuwse stenen' uitgewerkt in nauwe samenwerking met de dienst stadsarcheologie van de stad Gent. In samenwerking met de provincie West-Vlaanderen werd een inventaris opgemaakt van relicten uit de Eerste Wereldoorlog in de Westhoek. De Belgian Aviation History Association (BAHA) levert gegevens aan omtrent het bouwkundig erfgoed met betrekking tot de geschiedenis van de luchtvaart, wat de aanzet kan vormen voor een nieuw themadossier. De zogenaamde onderzoeksbalans, die wordt ontwikkeld door het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE), moet daarbij in de toekomst toelaten structureler in te spelen op lopende onderzoeksprojecten.

Ondertussen wordt echter ook nog steeds verder gewerkt aan de geografische inventaris van het bouwkundig erfgoed, die voor een aantal gemeenten in West-Vlaanderen nog niet is afgerond. Aangezien de thematische inventarissen in eerste instantie geënt worden op de reeds beschikbare gegevens uit de algemene, geografische inventaris, stelt zich op dit vlak inderdaad een probleem, beseft de minister. Om vertraging bij de afwerking van de basisinventaris te vermijnden, is het volgens de minister niet verantwoord om het typologisch-thematische beschermingsbeleid al rigoureus toe te passen in het nog niet geïnventariseerde gebied. "Het afronden van de basisinventaris tegen 2009 blijft een haalbare kaart," stelt Van Mechelen. "Om dit zo te houden, en tegelijk te vermijden dat waardevol erfgoed verloren gaat, heb ik besloten om in de nog te inventariseren gemeenten uitzonderlijk het 'traditionele' beschermingsbeleid te handhaven."

Lees meer: vlaamsparlement.be
Foto's: de neogotische Sint-Jozefskerk in Hoogboom (Kapellen) - Huis De Spiegel in Gent (Erf-goed.be)