Eind 2004 kwam een deel van de collectie De Loenen voor onderzoek terecht op de Eenheid Prehistorische Archeologie (K.U.Leuven). Het bevatte een aantal hakken uit gewei, onbewerkt dierlijk bot en zelfs een menselijk fossiel. De precieze vondstomstandigheden van de voorwerpen zijn niet gekend, maar een lokale herkomst is hoogstwaarschijnlijk.

Het menselijk fossiel is een fragment van een schedeldak. Hoewel de vorm ervan erg doet denken aan een uitgestorven mensensoort, zoals de Neanderthalers, tonen een aantal details op het schedelfragment echter onbetwistbaar aan dat het hier wel degelijk om een specimen van Homo sapiens sapiens gaat.

Een datering op het fossiel werd uitgevoerd door Mark Van Strydonck van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK). Daaruit blijkt dat dit het fossiel is van een mens die leefde tussen 3770 en 3640 voor onze tijdrekening, op het einde van het midden-Neolithicum. Deze datering is niet onbelangrijk: ze geeft immers aan dat in die periode wel degelijk mensen aanwezig waren in dit gebied, dat voorheen een blinde vlek was op de verspreidingskaart van de mens in die periode.

Totnogtoe waren fossielen uit het Neolithicum nagenoeg onbekend in Vlaanderen, in tegenstelling tot de Ardennen, waar heel wat collectiefgraven uit het midden- en laat-Neolithicum dateren. Er zijn ook verschillende Neolithische fossielen gekend uit de lagen behorend tot de mijnbouw van vuursteen in de regio van Bergen. Een duidelijke midden-Neolithische begraving is alleen gekend uit Avennes, waar twee individuen in een kuil zijn begraven samen met enkele stukken aardewerk.

Op midden-Neolithische sites komen af en toe losse fragmenten menselijk bot voor tussen 'huishoudelijk' afval, zoals in Thieusies en in Oudenaarde-Donk. Oorspronkelijk dacht men hier een bewijs gevonden te hebben van kannibalisme. Maar wellicht gaat het om restanten van alternatieve begraafwijzen, zoals het bijzetten van overledenen in de open lucht, waarbij losse fragmenten tussen huishoudelijk afval terecht gekomen zijn.

Meer info: Philip Van Peer
Praktisch: Museum Rupelklei is ondergebracht in de smidse van de oude steenbakkerij De Beuckelaer in Terhagen (Rumst). Het toont de geschiedenis van de Rupelstreek, op natuurhistorisch, industrieel-archeologisch en sociaal vlak. Binnenkort verschijnt ook een boekje over de natuurhistorische geschiedenis van de Rupelstreek, als ondersteuning van de videomontage en de tentoongestelde fossielen en documenten in het museum.