HomeKalenderForumContactLinks

Ten Duinen organiseert colloquium over baksteen in de middeleeuwen | Leuvense archeologen ontdekken standbeeld Hadrianus in Sagalassos

31 juli 2007

Opgravingen in Menen afgerond

waterput1-menen-klein.jpgDe opgravingen op het bedrijventerrein Menen-Oost-uitbreiding zijn afgelopen. Deze vonden plaats van 3 april 2006 tot en met 22 juni 2007, werden uitgevoerd door het VIOE en bekostigd door de West-Vlaamse Intercommunale. Behalve sporen uit de Romeinse tijd werden ook sporen en vondsten uit andere periodes aangetroffen, zoals vuursteen-artefacten uit het laat en finaal neolithicum, een kleinschalige artisanale site uit de 13de-14de eeuw en Duitse loopgraven uit WOI. In deze bijdrage worden enkel de Romeinse sporen belicht.

De sporen uit het Romeinse tijdvak zijn toe te schrijven aan een landweg, twee boerenerven en een klein grafveld. Van de Romeinse landweg, die een breedte van 7,5 m had, bleven enkel de aan weerszijden gelegen afwateringsgrachten bewaard. Ten oosten van de Romeinse weg werd een grafveld met 12 graven aangetroffen. Het betreffen allemaal crematiegraven, waarvan tien brandrestengraven en twee bustumgraven. Slechts één graf was voorzien van een nis. In de andere graven werd enkel in het houtskoolrijke pakket vondsten aangetroffen. Op andere plaatsen op de site werden nog eens drie clusters van twee tot drie graven en drie geïsoleerde graven gevonden.

bijgebouw-menen-klein.jpgOnmiddellijk ten westen van de Romeinse landweg werden de resten van twee inheemse Gallo-Romeinse boerenerven aangesneden. De oriëntatie van de sporen van de erven, die ofwel haaks ofwel parallel staan ten opzichte van de weg, verraadt de nauwe relatie tussen de landweg en de erven. Het zuidelijk gelegen erf is het best begrepen van de twee. De omheiningsgrachten van het zuidelijke erf omgrachten een rechthoekig areaal van ca. 40 op 68 m. Langs de oostzijde werd deze site afgezoomd door de landweg waarboven sprake. Ter hoogte van het erf werd deze weg afgezoomd door een afsluiting in hout. In de noordelijke helft van het zuidelijke erf werden paalgaten en paalkuilen van minstens twee hoofdgebouwen opgegraven. Een eerste hoofdgebouw bevindt zich parallel met de noordelijke dubbele omheiningsgracht. Ze is tweeschepig en meet 11 op 6 m. Ten oosten van dit gebouw liggen een poel, enkele kuilen en paalgaten. Ten zuiden ervan bevinden zich enkele duidelijke rijen paalgaten die toe te schrijven zijn aan 1 of meerdere noord-zuid georiënteerd hoofdgebouwen.

Ten westen hiervan werd een waterput aangesneden. Het betreft een exemplaar met een vierkante schachtput in hout met hoekpijlers, één rij dwarsbalken en planken (foto boven).Tot de groep van bijzondere vondsten horen twee koppen van vuurbokken(foto rechts). Ze stellen in beide gevallen een gestileerde ramskop voor.

vuurbokklein-menen.jpgIn de zuidoostelijke hoek van het erf werden paalgaten van een bijgebouw van 4 op 7 m aangetroffen. Deze constructie is oost-west georiënteerd en bevond zich parallel met de zuidelijke omheiningsgracht(foto links boven). In de onmiddellijke omgeving van boven vermeld gebouwtje werden twee afvalkuilen met afval van smederij en bronsgieterij aangetroffen. Er werden diverse types smidseslakken, hamerslag en fragmenten van smeltkroezen opgegraven. Het samen voorkomen van deze afvalproducten duidt erop dat het smeden en bronsgieten op één en dezelfde plaats, en vermoedelijk door dezelfde ambachtslui, werd verricht.

waterput2-menen-klein.jpgOngeveer 25 m ten noorden van de noordelijke omheingingsgrachten van het zuidelijke gelegen erf bevond zich het noordelijke erf. De ruimtelijke organisatie van deze zone is nog niet helemaal uitgeklaard. De omheiningsgrachten omgrenzen een areaal van ongeveer 1 ha. In tegenstelling tot het zuidelijke erf is de woon- en werkzone van deze site niet zo duidelijk af te lijnen. De structuren en vondsten in dit nederzettingsareaal concentreren zich langs de oostelijke rand. In het centrale deel van de oostelijke rand bevond zich een activiteitenzone, omzoomd door twee standgreppels en een omheiningsgracht haaks op de oostelijke omheiningsgracht.

In dit areaal van 10 op 32 m werden paalgaten van een éénschepig gebouwtje van 5 op 7,5 m, een waterput en een waterkuil aangetroffen. Hoofdgebouwen lijken te ontbreken. Buiten dit areaal werden wel twee rijen zware paalkuilen aangetroffen, die zouden kunnen geïnterpreteerd worden als nokpalen van gebouwen van het Alphen-Ekeren type. Belangwekkend is de hierboven vernoemde waterput. Voor de onderkant van de houten bekisting werd gerecupereerd constructiehout van Romeinse vakwerkgebouwen gebruikt, meer bepaald houten liggers, staanders en andere onderdelen(foto links onder). De aanwezigheid van liggers zou kunnen verklaren waarom we in deze zone geen paalgaten van hoofdgebouwen hebben aangetroffen. Een dik humeus pakket uit de periode van nà het gebruik van de waterput, met onder meer bladeren, twijgen en takken van hazelaars en eiken, perzikpitten, dekschilden van diverse types kevers, zal ons veel informatie opleveren over het toenmalige landschap.

De vondsten laten toe zowel het noordelijke als het zuidelijke erf in minstens twee fasen onder te verdelen: een eerste fase is te plaatsen in het midden van de eerste eeuw, een tweede fase in het tweede en derde kwart van de tweede eeuw. Voorlopig is nog niet duidelijk of er bewoningscontinuïteit was tussen deze twee fasen. Landweg en graven stammen uit dezelfde periode als de erven. Ondertussen zijn de archeologen volop bezig met de uitwerking, die eind september zal uitmonden in een basisrapportage. Voor het najaar is er in het CC De Steiger te Menen een tentoonstelling over de opgravingen gepland.

Meer info: Wouter Dhaeze en Arne Verbrugge

door Jan | Opgravingen | Reacties (0)

Reageer op dit bericht




Remember Me?

(you may use HTML tags for style)