De Vlaamse Monumentenprijs bekroont een persoon, een privé- of een openbare instelling, een project of een realisatie met belangrijke verdiensten in de monumentenzorg. Behalve naar de intrinsieke waarde van een monument gaat de aandacht daarbij ook naar de betekenis en de waarde van de hedendaagse omgang met onroerend erfgoed, de hefboomfunctie, sensibilisatie en betrokkenheid van de omgeving, het vernieuwende karakter, de inschakeling en interactie met andere processen en domeinen.

De Vlaamse regering kiest, na een voorselectie door de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen van het Vlaamse Gewest, uit een lijst van genomineerden de laureaten voor de Vlaamse Monumentenprijs Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen. De laureaten krijgen elk een bedrag van 2.500 euro. Vervolgens worden onder deze vijf laureaten een winnaar van de Vlaamse Monumentenprijs aangeduid. Deze wint een bedrag van 12.500 euro. De Vlaamse monumentenprijs wordt jaarlijks uitgereikt naar aanleiding van het slotfeest van de OMD, dit jaar op 16 september in Oostende.

Begijnhof - Herentals
In maart 2007 werd het herwaarderingsplan voor het Herentalse begijnhof als eerste dergelijk plan goedgekeurd door minister Van Mechelen. Het herwaarderingsplan gaat uit van de gehele site, met naast de bebouwing ook kenmerken als de waardevolle wegenis, grachten en groenzones. Daarnaast heeft het specifiek aandacht voor kleine erfgoedelementen zoals huisnummers, voetschrapers of dakkapellen. Hierbij wordt het behoud van de uniformiteit binnen zijn historische context vooropgesteld. Tenslotte besluit het plan met een gedetailleerde en weloverwogen lijst van de werken waarvoor een onderhoudspremie zal aangevraagd kunnen worden.

Mergelgroeve in het gehucht Overbroek - Gelinden (Sint-Truiden)
De mergelgroeve werd wereldberoemd door de beschrijving, meer dan een eeuw geleden, van uitzonderlijk goed bewaarde fossiele flora van landplanten. Ze genieten wereldfaam omdat ze een belangrijke biologische schakel vertegenwoordigen tussen de flora uit het Krijttijdperk en deze uit het oudste Tertiair. Het opnieuw vrijstellen en in stand houden van de mergelwand betekent een herwaardering en terug op het terrein herkenbaar maken van de natuurwetenschappelijke (geomorfologische, paleobotanische), historische en esthetische waarden ervan.

Egyptische zaal kasteel Moeland - Sint-Niklaas
Het kasteel Moeland werd gebouwd in 1776-1778, maar het huidige uitzicht kreeg het kasteel in de periode 1866-1877 door toedoen van het echtpaar Amedée de Schoutheete de Tervarent - Emma de Munck. Ridder Amedée de Schoutheete de Tervarent was onder meer actief in de Académie Royale d'archéologie de Belgique en kende de Egyptoloog Louis Delgeur. De realisatie van de eetzaal met een Egyptische vormentaal in het kasteel Moeland is te verklaren door de algemene interesse voor de Egyptische cultuur, en tevens door de voorliefde van de eigenaar voor deze cultuur. De voorbije jaren vond een restauratie van de Egyptische zaal plaats.

Huis De Warande - Leuven
Het project bestond uit de restauratie en het op een sobere wijze opnieuw bewoonbaar maken van De Warande, een huis waarvan de oudste archivalische sporen, een verkoopsakte in het Leuvense Schepenboek, teruggaan tot 1421. Het historisch vooronderzoek bracht de meeste vroegere eigenaars van het huis aan het licht en interessante details over de bewoning van het huis, over de bouwkundige evolutie van het stadspand en over de relatie met omliggende panden. In 1664 kreeg het huis een stenen gevel en werd het uitgebreid. Tot in de 19de eeuw werd er in een -na de Eerste Wereldoorlog verdwenen- achterhuis gebrouwen en diende de gelijkvloerse verdieping aan de voorkant tot herberg en drankwinkel. In de tweede helft van de 19de eeuw werd het een winkel van ijzerwaren. Na de Tweede Wereldoorlog verviel het pand tot een ruïne. Door de zorg van de vorige eigenaar bleef het behouden. De huidige eigenaars startten de restauratie van het beschermde pand in de periode 2003-2006 om het huis als hun vaste woning in te richten.

Hotel Normandie - Koksijde
Het hotel-restaurant in 'bootstijl' De Normandie is één van de meest opmerkelijke en gekendste gebouwen langs de Belgische Kust. Dit staaltje van 'scheepsarchitectuur' dateert van 1936 en is het werk van de Oostduinkerkse gebroeders architecten Laurent en Willy Bruggeman. Door leegstand kende het gebouw een jarenlange verwaarlozing en had het veel schade opgelopen: het had flink binnengeregend, en er was verschillende malen ingebroken waarbij schade werd aangebracht. Door de zichtbepalende ligging van het gebouw was deze verwaarlozing een doorn in het oog. De restauratie getuigt van actuele omgang met onroerend erfgoed door een gepaste hedendaagse vertaling van de oorspronkelijke functie (restaurant). Het openbaar karakter en de aard van het gebruik zal ook ontegensprekelijk bijdragen tot sensibilisering, educatie en verruiming van het plaatselijk draagvlak rond onroerend erfgoed, niet in het minst door de zeer zichtbare ligging aan de verkeersdrukke Koninklijke Baan en aan de kust met een groot toeristisch potentiëel.

Meer info: www.onroerenderfgoed.be
Foto's: Erf-goed.be