ANTWERPEN

Hoogstraten - Archeologische steentijdsite Meirberg
De duinrug die nu de 'Meirberg' heet, is de laatste getuige van een reeks fossiele landduinen waar in de steentijd jagers-verzamelaars kampeerden. Het is een van Vlaanderens bekendste prehistorische sites en de 'berg' is beschermd als monument. Archeologen vertellen over de jagers-verzamelaars die hier 13.000 jaar geleden hun kampen opsloegen. Ze tonen hoe zij te werk gaan om dat verhaal te reconstrueren. Verder zijn er ook demonstraties van prehistorische jachttechnieken.

Mechelen - Project Paardenstraatje
In 2000 voerde de Mechelse Vereniging voor Stadsarcheologie (MVSA) een kleinschalige opgraving uit in een pand in het Paardenstraatje. Dat mondde uit in een systematisch, multidisciplinair onderzoek van de huizen in de straat. Wat altijd werd beschouwd als 19de-eeuwse arbeidersbebouwing, blijkt een veel oudere kern te hebben.

Vosselaar - Langs Vosselaarse woonmonumenten (fietstocht)
Deze tocht brengt je naar Vosselaars interessantste 'woonmonumenten'. Al fietsend ontdek je de groei van dit prachtige woondorp, van de ijzertijd tot nu: de geschiedenis van 't Hof (foto), diverse hoeves uit de tijd van Maria-Theresia, de opgravingen van ADAK, de stijlvolle woonhuizen...

LIMBURG

Lommel - De Kolonie/Archeologisch en Historisch Museum
Dit museum in staatsboerderij nr. 4 van de Colonie Agricole besteedt aandacht aan de ontginnings- en nederzettingsgeschiedenis van de prehistorie tot nu. Waarin verschilde een staatsboerderij van een gewone Kempense boerderij? Hoe woonden de arbeiders van de zinkfabriek? Hoe woonde 'Het Volk van de Raaf' in zijn prehistorische tentenkamp? De Kolonie laat het je zien. Je kunt op eigen initiatief een wandeling maken naar het nabijgelegen Museum Wateringhuis en de als monument beschermde vloeiweiden van de Grote Watering, waar mensen van Natuurpunt je graag ontvangen en rondleiden.

Neerpelt - Voormalig Teutenhuis
Deze oud-Teutenwoning, een rijkelijk herenhuis (1861), werd in 1960 door de toenmalige burgemeester-eigenaar J.A.H.Th. Spaas aan de gemeente geschonken en tot gemeentehuis omgebouwd. Sinds 1984 is het pand in gebruik als Heemkundig en Archeologisch Museum, met o.m. aandacht voor een lokale Romeinse nederzetting, de oude keuken, de 'goei kamer' en allerlei landbouw- en werkhuismateriaal.

Riemst - Magdaleniaansite
Bij verbredingswerken aan het Albertkanaal in 1978 troffen geomorfologen en archeologen van de K.U.Leuven een concentratie vuurstenen werktuigen aan. De vondst leidde tot een archeologisch onderzoek van enkele weken dat een kampement van de Magdaleniaanmens of 'rendierjagers' heeft blootgelegd.

OOST-VLAANDEREN

Deinze - Wonen van de prehistorie tot de middeleeuwen (tentoonstelling)
Minitentoonstelling van de Kale-Leie Archeologische Dienst aan de hand van voorbeelden uit de regio.

Gent - UGent: in het verleden en in den vreemde (wandeling)
Wat hebben het hoofdmanshuis in Oceanië en een woning uit de ijzertijd gemeen? Dat een archeoloog en een etnograaf het erover hebben tijdens een thematocht voor kleine groepen (15 personen) door de merkwaardige archeologische en etnografische collecties van de UGent.

Oudenaarde - Abdijsite Ename
Van 974 tot 1050 speelde Ename als verdedigingspost een Europese rol. Nadien kwam hier een benedictijnenabdij. De site wordt omgebouwd tot archeologisch park en is, met zijn Tijdvensters, toonaangevend in de presentatie van archeologie. De rondleidingen gaan in op het samen-wonen in een monnikengemeenschap.

Zottegem - Pam Velzeke
In het Provinciaal Archeologisch Museum, site Velzeke, zie je o.m. een reconstructie van een Romeinse woonkamer.Aan de hand van maquettes, bouwmaterialen, bodemvondsten en opgegraven huis-plattegronden belichten de archeologen de woongeschiedenis van de prehistorie tot de vroege middeleeuwen. Ook de recente opgravingen, die een nieuw licht werpen op de woongeschiedenis van Zottegem, krijgen aandacht. De beste Europese historische ruitergroepen geven een demonstratie van Keltische ruiters en Romeinse cavalerie. Zelf een tochtje maken kan ook én er is een paarden- en ezelmarkt.

VLAAMS-BRABANT

Asse - Archeologische opgraving
De te onderzoeken zone van 1,1ha bevindt zich in het gebied van de Gallo-Romeinse nederzetting te Asse. Archeologen geven uitleg over de methodiek en over de resultaten van het onderzoek.

Beersel - Kasteel
Het kasteel, waarvan recent onderzoek uitgewezen heeft dat het gebouwd werd in de eerste helft van de 15de eeuw, wordt binnenkort gerestaureerd. Ter voorbereiding vindt er archeologisch onderzoek plaats, o.m. in de drooggelegde gracht. De vondsten worden tentoongesteld en een permanente powerpointpresentatie geeft toelichting bij het kasteelonderzoek.

WEST-VLAANDEREN

Alveringem - Archeologische route: van Sint-Ricquiers naar (h)Oeren (wandeling)
De route gaat langs circulaire versterkingen, overblijfselen van vroege middeleeuwse burchten, oude hoeves, verdwenen dorpskernen, militaire versterkingen en relicten uit WO I in Sint-Rijkers en Oeren.

Avelgem - Archeologie, een unieke bron voor het woonverhaal (tentoonstelling)
Archeologen kunnen uit een veelheid van verkleuringen in de bodem bewoningssporen aflezen. Vóór de Romeinen was er uitsluitend houtbouw; vanaf de 2de eeuw introduceerden zij steenbouw. We tonen voorbeelden uit West-Vlaams onderzoek.

Brugge - Wonen: een grondig onderzoek! (tentoonstelling)
De pas vernieuwde bovenverdieping van het Bruggemuseum-Archeologie is gewijd aan het dagelijks leven in de late middeleeuwen, met het accent op wonen, eten, werken en begraven. De resultaten van het Brugs archeologisch onderzoek staan centraal en worden op interactieve manier getoond. Op OMD is er een kleine tentoonstelling over actuele opgravingen i.v.m. wonen in Brugge.

Koksijde - Abdijmuseum Ten Duinen 1138
Het museum belicht de geschiedenis van de invloedrijke cisterciënzerabdij Ten Duinen en het dagelijks leven van de monniken en lekenbroeders. Op de site gaat er extra aandacht naar de abtswoning, de vissershuisjes en de restauratie. Aansluitend kan de archeologische site bezocht worden. Ook de Zuid-Abdijmolen vlakbij is te bezoeken.

Kortemark - Archeologishce rondleidingen in Werken (wandeling)
Het Vlaams Instituut voor Onroerend Erfgoed organiseert twee archeologische wandelingen door Werken. De nadruk ligt op wonen in de middeleeuwen. In het Archeologisch site-Museum in Werken belichten de archeologen de manier van wonen in de middeleeuwen, toen de abdij van Hemelsdale stond waar het Archeologisch site-museum nu is.

Lichtervelde - Woonhuis Site Van Coillie
Dit neogotische huis uit de jaren 1920 maakt deel uit van een industrieel-archeologische site (zagerij, maalderij, olieslagerij) en was het woonhuis van de Van Coillies. Momenteel is dit het lokaal van de Heemkundige Kring Karel Van de Poele.

Oostende - Domein Raversijde
Het volledige domein (Atlantikwall, Memoriaal Prins Karel en Walraversijde) is weer toegankelijk. Vooral het
archeologisch museum Walraversijde staat extra in de verf: de middeleeuwse, gereconstrueerde huizen (15de eeuw) zijn op OMD effectief bewoond. Ook de voormalige residentie van Karel van Vlaanderen is zeer de moeite waard. Het bemeubelde interieur bleef er bewaard.

Roeselare - Archeologische site
Sinds 2006 zijn er archeologische opgravingen bezig aan de Prins Albertstraat. De gevonden funderingen verwijzen naar de hoeve 'Sabbe's Hof' (17de tot 19de eeuw). Tot nu werden vier archeologische structuren waargenomen: een woonkamer, een voutekamer, een kelder en een waterput. De opgravingen geven goed weer hoe in het verleden geleefd en gewoond werd.

Torhout - Tuinsite Van Reybrouck/Becelaere
Eind 19de eeuw werd de oude tuin de Brouckere tussen de Boeiaardstraat en de Markt verkaveld en verkocht. Hij was in de 17de eeuw aangelegd op een deel van het verkavelde Torhoutse marktplein. Je krijgt een merkwaardige, archeologische inkijk op wat ooit het centrale plein van de stad was.

Meer info: www.openmonumenten.be