In de erfgoedsector worden veel ideeën ontwikkeld om op een educatieve of sensibiliserende manier duiding te geven bij een monument, het landschap, een archeologische site of de resultaten van archeologisch onderzoek, bij het varend erfgoed... De realisatie van die plannen is niet altijd eenvoudig, bijvoorbeeld omwille van de financiële implicaties. Minister Van Mechelen wil vrijwilligers en verenigingen een duwtje in de rug geven en de realisatie van hun plannen financieel mogelijk maken via twee projectoproepen. Enerzijds via de gekende '20 x 1.500 euro', die specifiek gericht was op vrijwilligersverenigingen zonder betaald personeel. Anderzijds via de in 2007 gelanceerde oproep '10 x 10.000 euro', omdat er nood was aan bijkomende steun voor verenigingen die slechts over een beperkt aantal personeelsleden beschikken. Voor de praktische uitwerking en opvolging kon minister Van Mechelen, zoals steeds, rekenen op de expertise en inzet van VCM-Contactforum voor Erfgoedverenigingen vzw. De ingediende dossiers werden beoordeeld door een onafhankelijke jury. De minister heeft bij de toekenning van de projectsubsidies hun advies integraal gevolgd.

Met deze twee oproepen worden niet alleen waardevolle projecten financieel ondersteund, het is voor de minister tevens een perfect instrument om de 'vinger aan de pols' te houden bij de duizenden vrijwilligers van de erfgoedwereld. "Uit voorgaande oproepen is meermaals gebleken welke trends zich in het werkveld ontwikkelen, welke nieuwe thema's zich aandienen, welke behoeften er zijn. Ook kan afgetoetst worden of genomen beleidsopties op voldoende maatschappelijk draagvlak kunnen rekenen," stelt de minister in een persmededeling. "Dit jaar is dat niet anders. Opvallend is bijvoorbeeld de aandacht voor het oorlogsverleden en de stijgende belangstelling voor historische slagvelden. Dit sluit perfect aan bij het streven naar de erkenning van de slagvelden uit de Eerste Wereldoorlog als Unesco-werelderfgoed."

Het begrip erfgoed verruimt zich voortdurend. Het beste bewijs daarvan is de groeiende belangstelling voor een aantal nieuwe thema's. Verschillende projecten richten zich hierop: zo is er bijvoorbeeld een project rond het luchtvaartpatrimonium en het vliegend erfgoed, een project rond het Joods erfgoed of een project rond het levend erfgoed (historische graansoorten) en tot slot een project rond paleontologische resten. Heel wat ingediende projecten streven een integrale aanpak na, met bijzondere aandacht voor de verschillende zorgaspecten van het onroerend erfgoed. De vele projecten voor het ontwikkelen van erfgoedroutes, -wandelingen of -fietsroutes zijn daar een mooi voorbeeld van. Boeiend is ook dat veel van die routes zich meer en meer richten op het landschap en het kunnen lezen van het landschap. Een aantal projecten richt zich ook op interculturaliteit en aandacht voor diversiteit in de maatschappij, bijvoorbeeld door aan de hand van de littekens en de geschiedenis van een gebouw te tonen tot welke vernielingen oorlog en plundering kunnen leiden. Een laatste opvallende vaststelling is de toenemende aandacht voor de restauratie-ambachten. Om technieken niet verloren te laten gaan, vindt minister Van Mechelen het belangrijk dat er blijvend geïnvesteerd wordt in kennisoverdracht.

"Educatie en sensibilisatie zijn essentieel in mijn streven om van de 6 miljoen Vlamingen stuk voor stuk monumentenwachters te maken. Onbekend maakt onbemind en de projecten die in het kader van deze projectoproepen een financieel steuntje in de rug krijgen, dragen er stuk voor stuk toe bij dat iedereen, liefst van kindsbeen af, kan kennis maken met de rijkdom en de veelzijdigheid van het erfgoed", aldus minister Van Mechelen.

Meer info: alle laureaten van de projectoproep vind je in dit document (pdf). Ter info: Op dit ogenblik lopen nog twee projectoproepen op initiatief van minister Van Mechelen. De projectoproep rollend, rijdend en vliegend erfgoed ondersteunt restauratie- en herstelprojecten gericht op het blijvend functionerend behoud. De projectoproep jongeren en oorlogserfgoed geeft financiële steun aan educatieve en sensibiliserende projecten rond het oorlogserfgoed op initiatief van een klas, school of jongerengroepering.