Onbekend maakt onbemind. Erfgoed begrijpen en herkennen ligt aan de basis van het verdere behoud ervan. Objecten waarvan men de functie of betekenis niet meer kent, raken in onbruik en vallen snel ten prooi aan verwaarlozing, verval, misbruik of vernietiging. In de steeds verder seculariserende wereld met sterk vergrijzende religieuze gemeenschappen, kleiner wordende geloofsgemeenschappen en een sterk teruglopende geloofspraktijk, dreigt vandaag vooral het religieus erfgoed hiervan het slachtoffer te worden, terwijl het door zijn omvang en diversiteit precies één van de meest wezenlijke kernen vormt van ons cultureel patrimonium.

Sensibilisering en betekenisoverdracht behoren dan ook tot de belangrijkste opdrachten van de erfgoedzorgers van vandaag. Het kwetsbaar religieus erfgoed in kaart brengen draagt bij tot de waardering en het behoud ervan voor de toekomst. Met dit doel voor ogen sloegen het Centrum voor Religieuze Kunst en Cultuur vzw (CRKC) en de Provincie Oost-Vlaanderen de handen in elkaar om een uniek registratie- en ontsluitingsproject uit te werken.

Een zorgvuldig opgestelde en met foto's gestoffeerde inventaris is het basisinstrument voor het zinvol en efficiënt beheer van het religieus erfgoed. In 2004 liet het CRKC reeds een online databank ontwikkelen voor de digitale registratie van roerend kerkelijk erfgoed van privaatrechtelijke religieuze instellingen, zoals kloosters en abdijen. De databank werd gerealiseerd door het Institut Supérieur pour la Communication, l'Audiovisuel et le Multimedia (ISCAM) van de katholieke universiteit van Toulouse (ICT). Het afgelopen jaar werd deze databank vanuit de samenwerking tussen het CRKC en het Oost-Vlaams Provinciebestuur aangepast en omgevormd in functie van ruimere toepassingen (de registratie van openbaar erfgoed beheerd door de kerkbesturen) en een bredere ontsluiting. De integratie van gestandaardiseerde woordenlijsten zoals de Am-MovE thesaurus en een registratiehandleiding gebaseerd op het MovE-invulboek leiden tot een grotere eenvormigheid en duidelijkheid.

De ontsluiting van het geregistreerde erfgoed uit de databank wordt gerealiseerd door het online brengen van een nieuwe website www.religieuserfgoed.be. Een uniek rechtensysteem met verschillende gebruikersgroepen maakt het mogelijk dat zowel collectiebeheerders als onderzoekers op een veilige manier en met respect voor de vertrouwelijkheid van sommige (beheer)gegevens de databank kunnen raadplegen of beheren. De geautomatiseerde zoekmogelijkheden betekenen een stimulans voor het wetenschappelijk onderzoek, de organisatie van tentoonstellingen en de voorbereiding van publicaties. De educatieve ontsluiting van één of meerdere objecten via de rubrieken 'erfgoed onder de loep' en 'erfgoed in breedbeeld' dragen bij tot de sensibilisering en de integratie van het religieus erfgoed in de maatschappij.

De website is ook bedoeld als portaal voor informatie over het behoud en beheer van religieus erfgoed in Vlaanderen. Gestolen voorwerpen kunnen op systematische wijze worden gesignaliseerd en allerlei activiteiten, zoals tentoonstellingen, evenementen of vormingsdagen met betrekking tot het religieus erfgoed worden hier aangekondigd. Zo worden niet enkel erfgoedbeheerders, maar ook het brede publiek zich bewust van de waarde en van de betekenis van het religieus erfgoed.

Externe link: www.religieuserfgoed.be