Van een tentoonstelling die als titel honderd jaar opgravingen heeft verwacht de onvoorbereide bezoeker misschien meer tentoongestelde vondsten maar dat was hoegenaamd het opzet niet. De eerder kleinschalige expositie behandelt de verschillende fasen van de opgravingen doorheen de vorige eeuw en de daarmee gepaard gaande (politieke) impasses. Dat het project erg beladen is blijkt ook uit het huidige herbestemmingproject van het plein waarover de Luikenaren niet tot een consensus lijken te komen. Het Sint-Lambertusplein vormt sinds eeuwen al het hart van de stad en de moeilijke relatie van de bevolking met haar patrimonium bleek wel uit de tentoonstelling. Voor- en tegenstanders komen aan het woord, de aangestelde academici evenals de politieke betrokkenen doen hun zegje. De gigantische bouwput van de jaren '80 van de vorige eeuw heeft sporen nagelaten in het collectieve geheugen van de Luikenaars...

Maar, de put werd dichtgegooid, het project Archéoforum werd opgestart en onder het plein werken de archeologen in stilte verder. Het bezoek aan deze opgravingen is beslist de moeite waard! De kleine, tijdelijke tentoonstelling geeft dan wel een beeld van de opgravingscampagnes en vooral de sfeer errond, de opgravingen zélf tonen de rijke geschiedenis van het hart van de stad. Belangrijk bij een bezoekje aan het Archéoforum is dat je op voorhand even contact opneemt om een geleide visite te regelen met één van de archeologen, of het even meldt bij aankomst dan wordt de gids (één van de archeologen) geregeld. Alleen de site bezoeken is namelijk niet toegestaan.

Uiteraard zijn er vele resten te zien van de teneergeslagen Notgeriaanse kerk maar de geschiedenis reikt veel verder dan dat. Er werden mesolithische en neolithische vondsten gedaan, deze zijn echter niet te zien, we zullen de gids er dan maar op geloven. Met eigen ogen kunnen wel de resten en de structuur van een Romeinse villa onderscheiden worden, alsook het hypocaustum.
De opgravingen kaderen in een moderne en didactische montage (foto links), met een goede verlichting, over bruggetjes en trapjes en met hier en daar de vondsten (13de eeuws glas, Romaanse kapitelen, Romeinse keramiek of 17de eeuws huishoudgoed) on display, een echte tocht vol verwondering. De publiekswerking van het Archéoforum heeft duidelijk veel inspanningen verricht om op een speelse en educatieve manier de geschiedenis tot bij de mensen te brengen. Misschien zijn de interessante profielen voor vele archeologen dagelijkse kost, hier kan een groot publiek kennismaken met het hoe en waarom van de archeologie.

Naast de Romeinse sporen getuigen vele resten van de middeleeuwse Sint-Lambertuskathedraal, die verschillende bouwfasen onderging. De bouw van de imposante gotische kathedraal (foto rechts) werd aangevat in de late 12e en voltooid in de 15e eeuw. Het was één van de eerste gotische kathedralen buiten de Notre-Dame van Parijs. Zij werd gebouwd op de fundamenten van een Ottoonse kerk die in 1185 afgebrand was. Deze werd dan weer bovenop een vroegere religieuze kern gebouwd die werd opgericht ter herinnering van Sint-Lambertus'marteldood in de 8ste eeuw. Dat de gotische Notgeriaanse kerk een symbool was van de prins-bisschoppelijke macht blijkt uit de architecturale opzet. Vooraan had zij twee torens van ongeveer tachtig meter hoog, middenin een enorme toren van 134 meter. Het was om diezelfde symbolische reden dat de kerk in 1794 werd vernield tijdens de Franse revolutie. Het initiatief voor de afbraak van het verguisde symbool kwam er in 1793. Deze plannen waren een idee van revolutionaire Luikenaars zelf en werden echter pas effectief uitgevoerd na de terugkeer van de Franse legers in 1794. De kerk werd volledig afgebroken.

Praktisch: Expositie toegankelijk van 10 tot 18u en zondag van 11 tot 18u; toegangsprijs: 1,5€
Geleid bezoek aan het Archéoforum van 3 € tot5,5 € (vertrek elk uur).

Meer info of reservatie: Archéoforum, Place Saint-Lambert, 4000 Luik; treinhalte Liège Palais, tel: 04/250.93.70, of via mail.

Afbeeldingen: Gravure; vue de l'Eglise Cathédrale de St. Lambert à Liège, par Remacle Le Loup, 1735.