In februari ontstond in culturele en academische kringen commotie nadat bleek dat het wereldberoemde Middelnederlandse Gruuthuse-handschrift, met de tekst van onder meer het overbekende Egidius waer bestu bleven - tot dan in het bezit van een Brugse adellijke familie - voor een fors bedrag was aangekocht door de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Eerder had de familie het manuscript voor een veel lagere prijs, aangeboden aan de Koninklijke Bibliotheek in Brussel maar de instelling botste volgens Knack op een gebrek aan belangstelling bij de politieke verantwoordelijken die het nodige aankoopbudget moesten vrijmaken.

Die pijnlijke geschiedenis dreigt zich nu te herhalen, stelt hoofdredacteur Rik Van Cauwelaert vandaag op de Knack-website. "Onlangs bood de Belgische prinselijke familie De Mérode het al even befaamde Antifonarium Tsgrooten via een Brusselse antiquaar te koop aan bij Belgische culturele instellingen, waaronder de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. Het Antifonarium zou een uitzonderlijk manuscript zijn, met 42 prachtige miniaturen en 21 gehistorieerde initialen, dat rond 1500 werd vervaardigd door de Leuvense scribent Franciscus van Weert in opdracht van Antonius Tsgrooten (1460-1530), abt van de abdij van Tongerlo. Experts bestempelen het Antifonarium volgens als een schitterend voorbeeld van de Brabantse kunst in de 16de eeuw."

Twee handschriften van dezelfde herkomst bevinden zich in de British Library. Volgens experts zou dit voor de Belgische of Vlaamse instellingen de laatste kans om een manuscript te verwerven uit de reeks die destijds in opdracht van abt Tsgrooten werd vervaardigd. De familie De Mérode zou het Antifonarium bij de Belgische instellingen te koop aanbieden voor 400.000 euro. Kenners verzekeren dat het manuscript op internationale veilingen in Londen en New York een veelvoud van dat bedrag kan halen. Het aankoopdossier ligt volgens Knack al geruime tijd bij Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux (Spirit). Omdat het antwoord uitblijft, zal het Antifonarium begin volgend jaar naar Londen worden overgebracht, waar het wellicht door Christie's zal worden geveild.

Pascal Ennaert, raadgever erfgoedbeleid van minister Bert Anciaux, ontkende in een reactie dat het dossier al geruime tijd ligt "te composteren" op het bureau van de minister. Zo is de Vlaamse overheid zelf nooit door de verkopers op de hoogte gebracht. "Het is dankzij het proactief handelen van onze administratie dat wij op de hoogte zijn gebracht van het dossier," zegt Anciaux zelf. Hij benadrukt dat er momenteel een wetenschappelijk onderzoek loopt naar de kunsthistorische waarde van het werk. Op basis daarvan wordt beslist of de Vlaamse overheid kandidaat-koper is. Adviseur Ennaert wijst er trouwens op dat het dossier niet definitief is afgevoerd bij de Nationale Bibliotheek. Anciaux is intussen allesbehalve opgezet met de perceptie dat de Vlaamse overheid weinig of geen inspanningen zou doen om topstukken uit het Vlaamse erfgoed in Vlaanderen te houden. "Het tegengestelde is waar. Zo voorzien we ook in de toekomst nog meer middelen voor het erfgoedbeleid."

Bron: knack.be - Belga