Toen enkele maanden geleden gestart werd met de machinale afgraving van de percelen waar de nieuwe infrastructuur van de fruitveiling Profruco cv zal verschijnen, was de Archeologische Dienst Waasland (ADW) van bij aanvang present om het terrein van ca. 3 ha aan een grondige prospectie te onderwerpen.

Toen enkele maanden geleden gestart werd met de machinale afgraving van de percelen waar de nieuwe infrastructuur van de fruitveiling Profruco cv zal verschijnen, was de Archeologische Dienst Waasland van bij aanvang present om het terrein van ca. 3 ha aan een grondige prospectie te onderwerpen.

Hoewel het om een private bouwwerf gaat en er voorafgaandelijk geen archeologisch advies was gevraagd, besteedde de ADW toch de nodige aandacht aan de grootschalige bodemingreep die er zou plaatsvinden. Door deze manier van werken zijn in het Waasland reeds verscheidene belangwekkende sites aan het licht gekomen die aanvankelijk aan de archeologische advisering waren ontglipt. Wanneer bij de eerste evaluaties bleek dat er in Vrasene archeologisch relevante sporen aan het licht kwamen, werd onmiddellijk overgegaan tot het afsluiten van een onderzoeksovereenkomst met de eigenaar.

In samenspraak met de aannemer werd beslist dat eerst de nieuwbouwzone onderzocht zou worden. Nadien volgde het onderzoek van de perifere zones, waar de werken pas later zou starten. Het resultaat was dat de bouwactiviteit (nivelleren en ophogen van het gehele terrein) nooit volledig gestaakt diende te worden. Des te groter was onze verbazing dat we in Het Nieuwsblad en De Standaard van 28 november dienden te lezen dat ten gevolge van het archeologisch onderzoek de ingebruikname van de fruitveiling met enkele maanden moest uitgesteld worden. Het is zeer jammer dat door dit ene artikel onze jarenlange positieve samenwerking met verschillende instanties en aannemers in het Waasland op de helling wordt gezet. De sterkte van de Archeologische Dienst Waasland binnen de regio was en is nog steeds de mogelijkheid om op een snelle manier interventies aan te vatten en deze op een wetenschappelijk correcte manier (steeds in samenspraak met de aannemers en eigenaars) af te handelen.

De site Profruco is voornamelijk van belang door haar ligging op de grens tussen de hoger gelegen zandgronden en het veengebied, de huidige polders. Voorgaand onderzoek op gelijkaardige locaties in het Waasland heeft meermaals aangetoond dat dergelijke posities in het verleden geprefereerde vestigingsplaatsen waren (Sint-Gillis-Waas - Kluizenmolen/Reepstraat,...). In het kader van het beter begrijpen van de regionale bewoningsevolutie was een archeologische screening, al dan niet gevolgd door archeologisch onderzoek, dus van groot belang.

Vandaag is het volledige terrein gescreend en kan gesteld worden dat er drie archeologisch relevante zones kunnen onderscheiden worden: één grafcirkel en twee nederzettingszones.

De grafcirkel met een diameter van ca. 25 m, die globaal in de vroege/midden-Bronstijd kan gedateerd worden, leverde een beperkte hoeveelheid archeologica op. De aangetroffen houtskoolresten in de bodempakketten zal hoogstwaarschijnlijk een preciezere datering mogelijk maken. Deze grafcirkel is de derde die in de laatste vier jaar in het Waasland aangetroffen werd. In 2003 kwam aan de Hogen Akkerhoek in Kruibeke een dubbele grafcirkel aan het licht, met de uitzonderlijke vondst van een zogenaamde Drakensteinurne. In 2006 volgde opnieuw een dubbele grafcirkel aan de Nerenhoek in Beveren (slechts enkele honderden meter verwijderd van de site Profruco). Geen van deze grafcirkels was voordien gedetecteerd door middel van luchtfotografie.

De twee gescheiden nederzettingszones kunnen op basis van een eerste evaluatie van de keramiek in de late-IJzertijd gedateerd worden. Slechts bij één van beide kan een duidelijk woonstalhuis met bijgebouwen onderscheiden worden. De andere zone wordt gekenmerkt door een lange rij éénschepige structuren. Het is opvallend hoe de oriëntatie van beide occupatiezones volledig accordeert met de richting van de perceelsgreppels waarin ook Gallo-Romeins aardewerk werd aangetroffen. Misschien is hier sprake van een zekere graad van continuïteit binnen het grondgebruik tussen de late-IJzertijd en de Gallo-Romeinse periode. Het onderzoek van één van beide nederzettingscontexten zal in het voorjaar van 2008 verdergezet worden.

Meer info: Jeroen Van Vaerenbergh, verantwoordelijk terreinarcheoloog ADW