"In de praktijk is dat voor sommige complexe gehelen makkelijker gezegd dan gedaan," aldus de minister. "Dit vereist immers een creatieve en vooral dynamische aanpak. Met de voorziene commerciële invulling van het poortgebouw en het middengedeelte én met de socio-culturele en museale functies voor de cellenvleugels, lukte dit wonderwel. De kritische succesfactor hierbij was dat men reeds bij de opmaak van de plannen het Tuchthuis als een troef en niet als een last beschouwde."

Het Tuchthuis is sinds 2006 definitief beschermd als monument. De ontwikkelaars en de architecten zijn volgens Van Mechelen uitgegaan van de intrinsieke erfgoedwaarden van het gebouw, en van dié essentiële kenmerken en onderdelen die het Tuchthuis reeds decennialang doen deel uitmaken van het collectief geheugen. "Dat komt onder andere mee tot uiting in de zorgvuldige inplanting en integratie van de nieuwe gebouwen, waarbij rekening wordt gehouden met de historische structuur van Tuchthuis, zelfs met de in de loop der jaren verdwenen delen. Maar de erfgoedzorg leest men ook in de aandacht die wordt besteedt aan de minder voor de hand liggende onderdelen, zoals de bewuste conservatie van de graffiti die gedetineerden aanbrachten op deuren en muren. Deze manier van 'totaalzorg' kon naar aanleiding van de Monumentenstrijd op veel publieke belangstelling kon rekenen."

Ook al ging de oorspronkelijke beslotenheid en monumentaliteit van het complex deels verloren door allerhande uitbreidingen en afbraken, toch straalt wat rest nog steeds de waarde van het gebouw uit, vindt Van Mechelen. "Daarenboven prikkelt de oorspronkelijke functie van het gebouw de nieuwsgierigheid spontaan. En dit niet alleen in Vilvoorde. Op verschillende plaatsen in Vlaanderen, zoals in Tongeren en Hasselt merken we dat de oude gevangenissen een nieuw leven krijgen met een aangepaste functie."

Bron: dirkvanmechelen.be
Foto's: Erf-goed.be