Op vraag van de Dienst Cultuur van de stad Roeselare voerden Jozef Goderis, Marc Maddens en Roland Swaenepoel van de Werkgroep Archeologie Roeselare in januari-februari een archeologisch onderzoek uit op de site van het winkelhuis Callebert. Dit beschermde pand werd in 1906 gebouwd naar een plan van de bekende architect Huib Hoste. Naast twee bakstenen waterputten, gevonden door de bouwvakkers, troffen de leden van de archeologische werkgroep vier concentraties van middeleeuwse vondsten aan. Drie ervan konden grondig onderzocht worden. Deze concentraties bevonden zich onder de bakstenen vloer deels van de magazijnen van het vroegere winkelhuis, deels in de binnentuin.

Het was bekend dat de Ooststraat één van de oudste straten is van Roeselare. De oudste vermelding van de straat dateert van 1436, en vanaf de 15de eeuw zijn ook namen bekend van de oudste bewoners van deze straat. Nabij het winkelpand was in de 16de eeuw 'De pottenmaerkt' gelegen, waar de producten van de Roeselaarse pottenbakkers te koop werden aangeboden. Nog in de 16de eeuw lag aanpalend aan het winkelpand ook 'Thuus ende erfve van mijnen heere de bruggraeve, gheseyt Rapenburch'. Dit huis werd pas in 1540 gekocht door de burggraaf en was voorheen in het bezit van de heer van Roeselare. Het bleef in het bezit van de burggravie en werd later als kleine hoeve uitgebaat. Op die plaats liet de burggraaf toe dat in 1725 de gevangenis van Roeselare gebouwd werd. De site aan de Ooststraat vormde dus een belangrijke historische omgeving waar interessant archeologisch erfgoed kon opduiken.

Uit de honderden potscherven die werden aangetroffen bij het onderzoek, zijn reeds een aantal montages samengesteld, die verwijzen naar diverse vormtypes en baktechnieken van aardewerk uit de (post-)middeleeuwse tijd:

- scherven van een drietal platte schalen, die volgens de opgravers nog niet eerder gevonden bij opgravingswerk in de stad (foto rechts)
- een kleine steelpan en een grotere braadpan uit de 15de eeuw
- grote fragmenten van een papkommetje met horizontale oortjes (16de eeuw)
- ringeloortechniek: roodbakkend aardewerk, overdekt met loodglazuur met een decor van witte slib dat op de ongebakken klei werd aangebracht met behulp van een koehoorn(17de eeuw)
- grote scherven van twee verschillende lollepotten of hengselpotten, ook soms "rokverwarmers" genoemd. De zogenaamde lollepot of voetstoofje of rokverwarmer is een pot in aardewerk, gevuld met gloeiende kooltjes uit de haard, die de huisvrouw onder haar rok schoof bij haar zittend werk in de slecht verwarmde woonkamer in de 17de eeuw.
- een drinkschaaltje in proto steengoed is een import stukje uit het Duitse Rijngebied, uit Siegburg in de buurt van Keulen. Uit deze drinknapjes werd wijn gedronken. Voorbeelden hiervan zijn terug te vinden op schilderijen uit de 14de eeuw.
- het oudste aangetroffen aardewerk verwijst naar kommen en kruiken (schenkkan voor water, bier, vruchtensap, wijn) in grijs ongeglazuurd aardewerk met standlobben. Datering 12de-14de eeuw, dus nog vóór de oudste vermelding van de Ooststraat (foto rechts)

"Eigenlijk hadden we hier de kans moeten krijgen om een opgraving te ondernemen vóór de aflevering van de bouwvergunning. Maar we hebben getracht nog te redden wat er te redden viel met de hulp en de goodwill van heel velen," besluit Jozef Goderis.

Bron en foto's: Werkgroep Archeologie Roeselare