HomeKalenderForumContactLinks
20 maart 2008
RSS-feed ArcheoNet gewijzigd
Door de migratie van ArcheoNet naar een nieuw platform, is ook de RSS-feed gewijzigd. Wie de berichten op de website volgt via RSS, dient het adres van de feed aan te passen. De nieuwe RSS-feed is http://www.archeonet.be/?feed=rss2.
door Tijl om 12:53 | Varia | Reacties (0)
18 maart 2008
ArcheoNet verhuist!
Vorige week mochten we de 500.000ste bezoeker op ArcheoNet verwelkomen. Op drie jaar tijd werden al zo'n 3000 berichten gepost op de website. Mooie cijfers, maar door het succes van de website is het systeem waarop ArcheoNet draait, niet performant meer genoeg. Daarom zijn we momenteel bezig de website te migreren naar een nieuw platform. Tegelijk proberen we enkele elementen van de lay-out te verbeteren, dit alles zonder te veel te raken aan de look-and-feel van de website. We hopen de migratie van de website op een zo kort mogelijke termijn te realiseren. Heel binnenkort vinden jullie hier dus jullie vertrouwde ArcheoNet in een nieuw jasje!
door Tijl om 1:07 | Varia | Reacties (0)
11 maart 2008
Unieke middeleeuwse literatuur ontdekt in Stadsarchief Mechelen
Onlangs ontdekten literatuurhistorici in het Mechelse Stadsarchief een aantal literaire teksten die nieuw licht werpen op de 14de-eeuwse literatuur in het Nederlands. Een perkamenten boekrol van maar liefst anderhalve meter lang is beschreven met experimentele poëzie, ongekend voor deze periode. Van de ridderroman 'Jonathas & Rosafiere' vond men papieren bladen die meer dan een eeuw ouder zijn dan de fragmenten die al bekend waren.
Perkamenten boekrollen (= opgerolde en beschreven stroken perkament) zijn door hun kwetsbaarheid maar zelden overgeleverd. De Mechelse rol dateert van ca. 1325 en is één van de vroegste literaire rollen die we kennen. Ook de lengte van anderhalve meter is opmerkelijk. Op de rol staat een nog onbekend gedicht dat bizarre beelden oproept. Ogenschijnlijke nonsens, erotische dubbelzinnigheden en politieke actualiteit wisselen elkaar af in dit stukje uiterst geraffineerde poëzie. Met raadselachtige beeldspraak en symboliek schetst de dichter een ontluisterend beeld van een maatschappij in ontbinding. Deze poëzie weerspiegelt de onrust en onzekerheid in de eerste decennia na de Guldensporenslag (1302). Natuurrampen, hongersnood en epidemieën teisterden toen de bevolking van de Lage Landen.
De literaire schat bevond zich in banden van middeleeuwse stadsrekeningen. De literatuurhistorici Remco Sleiderink (Hogeschool-Universiteit Brussel) en Herman Mulder (Koninklijke Bibliotheek van België) analyseerden tot nu toe 66 verzen. Maar ze ontdekten dat er in de band van vijftiende-eeuwse stadsrekeningen meer resten van de boekrol verscholen zitten, minstens 150 verzen extra. Het Mechelse Stadsarchief wint momenteel advies in van Lieve Watteeuw voor de restauratie van deze unieke handschriften.
In de stadsrekeningen zijn ook maar liefst 400 verzen opgedoken van Jonathas & Rosafiere, een ridderroman over een schokkende incestaffaire. Tot nu toe waren de oudst bekende fragmenten die van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam. Die dateren van omstreeks 1480. De Mechelse verzen zijn bijna een eeuw ouder. Ze bevatten verhaalelementen die tot nu toe onbekend waren. De interpretatie van de roman moet bijgevolg dringend worden herzien.
De banden van de stadsrekeningen zullen ongetwijfeld nog andere geheimen prijsgeven als ze verder onderzocht worden. Dat een middeleeuwse boekbinder over dergelijke teksten beschikte om banden van stadsrekeningen te verstevigen, wijst erop dat in de vijftiende eeuw heel wat afgedankte literatuur in Mechelen beschikbaar was. Het Nederlands dat in de poëzie op de rol gebruikt wordt, is ook afkomstig uit het zuidwesten van het hertogdom Brabant, oftewel de regio rond Mechelen. "Dat doet vermoeden dat Mechelen op literair vlak een grotere rol speelde dan tot nu toe werd aangenomen," stelt Tina Vanhoye van de Erfgoedcel Mechelen. "Jan van Ruusbroec associëren we met Brussel, Jan van Boendale met Antwerpen en Lodewijk van Velthem met de omgeving van Leuven. Het ziet ernaar uit dat we binnenkort een nieuw hoofdstuk kunnen schrijven in de geschiedenis van de Nederlandse literatuur, een hoofdstuk met een Mechels tintje."
Meer info: Tina Vanhoye (Erfgoedcel Mechelen)
door Tijl om 15:10 | Varia | Reacties (0)
10 maart 2008
Zuid-Oost-Limburg krijgt digitale archeologische bibliotheek
Voor een archeologische literatuurstudie is het vaak een hele klus om over de noodzakelijke en gewenste publicaties te kunnen beschikken. Daarom is een groep enthousiastelingen in Zuid-Oost-Limburg van start gegaan met het opzetten van een digitale archeologische bibliotheek voor de regio: archeobib. Op dit moment zijn al zo'n 2000 relevante artikels in een database geregistreerd. In een volgende fase zal men deze inventaris ook online beschikbaar maken en de publicaties digitaliseren. Meer informatie over dit initiatief vind je op zolad.be.
door Tijl om 0:44 | Varia | Reacties (1)
9 maart 2008
Archeologische Werkgroep verkent de Westhoek: afgelast!
De Archeologische Werkgroep (Universiteit Gent) organiseert op zaterdag 15 maart een uitstap naar de Westhoek. Via bezoeken aan kerkhoven, monumenten, mijninslagen en loopgraven zal tijdens deze uitstap de impact van de Eerste Wereldoorlog op de Ieper Salient bestudeerd worden.
Update: de uitstap wordt afgelast wegens een gebrek aan interesse bij de studenten
door Tijl om 23:10 | Varia | Reacties (1)
28 februari 2008
Expo '58. Het wonderlijke feest van de fifties
Vandaag presenteerde minister Bert Anciaux 'Expo '58: Back to the Future', een totaalproject in opvolging van een erfgoedonderzoek naar de impact van Expo '58 op het alledaagse leven in Vlaanderen. Naar aanleiding van vijftig jaar Expo '58 werkten de veertien Erfgoedcellen van Vlaanderen en Brussel dit onderzoeksproject gezamenlijk uit. Het proces resulteerde in een rijk geïllustreerd boek vol getuigenissen en een website met unieke foto's en filmpjes.
De voorstelling van het project gebeurde toepasselijk in het Amerikaans theater aan de Heizel, in aanwezigheid van Paula Semer en heel wat expogetuigen, -hostesses en andere werknemers. Zelfs de miljoenste bezoeker kon worden opgespoord. Minister Anciaux: "Dit is absoluut een geslaagde eerste grote samenwerking tussen alle Vlaamse erfgoedcellen. Het is mooi om te zien hoe zo'n project het lokaal aanwezige erfgoed naar een hoger niveau tilt. Ik ben ervan overtuigd dat één van de belangrijkste culturele evenementen uit onze geschiedenis bij heel veel mensen tot de verbeelding zal spreken."
Expo '58 ontving tussen april en oktober 1958 42 miljoen bezoekers. Acht op tien Belgen brachten een bezoek aan 'den Expo'. Maar hoe hebben bezoekers en werknemers de wereldtentoonstelling ervaren? Wat waren hun verwachtingen en welke indruk liet het hele gebeuren op hen na? Heeft het bezoek op één of andere manier impact gehad op hun leven? En hoe kijkt men vandaag terug op Expo '58? Het onderzoek naar de impact van Expo '58 op de alledaagse cultuur in Vlaanderen stond tot op vandaag nog in de kinderschoenen. Enkel het architectuurluik werd systematisch bestudeerd. Bij heel wat bezoekers en oud-medewerkers spreekt de wereldtentoonstelling van 1958 in Brussel nochtans tot de verbeelding. De spoetnik, het speciale expobrood en -ijsje, het Atomium, de kabelbaan... stuk voor stuk beelden en smaken die voor velen onlosmakelijk verbonden zijn met de Expo. Veel van deze getuigen kunnen hun ervaringen bovendien nog helder communiceren. Stof genoeg dus voor een erfgoedproject met mondelinge geschiedenis en Expo '58 als rode draad.
Onder impuls van minister Anciaux bundelden de veertien erfgoedcellen van Vlaanderen hun krachten in het project 'Expo '58: Back to the Future'. De eindresultaten van het onderzoek werden vandaag voorgesteld: het boek 'Expo '58. Het wonderlijke feest van de fifties' en de website www.expo58.eu. Dit project kadert in de interstedelijke samenwerking tussen de verschillende erfgoedcellen. Zij werken niet alleen aan gemeenschappelijke eindresultaten, maar maken ook een lokale vertaling van het verzamelde materiaal: in 2008 vieren de erfgoedcellen 'Vijftig jaar expo '58' het hele jaar door met allerhande activiteiten en evenementen in hun eigen stad of regio. Zij kunnen hiervoor op de hulp rekenen van hun lokale netwerk van vrijwilligers en erfgoedactoren. Op die manier illustreren de erfgoedcellen deels hun werking zoals vastgelegd in de convenanten: het verzamelen van kennis en expertise over minder belichte aspecten van het erfgoed; het leggen van bruggetjes tussen musea, archieven, professionals en vrijwilligers en oog hebben voor behoud en beheer; het zoeken naar nieuwe vormen van ontsluiting.
Externe link: www.expo58.eu
door Tijl om 14:46 | Varia | Reacties (0)
26 februari 2008
Gezocht: archiefmateriaal van de wederopbouw na WO I
In het kader van het project 'Het Gekwetste Gewest' is het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa) momenteel op zoek naar archiefmateriaal van architecten, aannemers en bouwbedrijven die betrokken waren bij de heropbouw van de Westhoek na de Eerste Wereldoorlog. Ook foto's of postkaarten over de wederopbouw zijn voor het project erg waardevol. 'Het Gekwetste Gewest' werkt aan een beter behoud en de ontsluiting van wederopbouwarchieven in de Westhoek.
Na de verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog rond het front in de Westhoek heeft de wederopbouw het uitzicht van de hele streek grondig bepaald. Vanaf 1919 vestigden vele architecten zich (tijdelijk) in de regio.Tussen 1919 en 1930 verrees het Verwoeste Gewest als een feniks uit zijn as en werd het grootste deel van de wederopbouw gerealiseerd. De typische architectuur die daarmee gepaard ging, is vooral kenmerkend voor de lijn Nieuwpoort - Diksmuide - Ieper.
Momenteel is de Westhoek volop in verandering. De dorpen, straten en woningen worden aangepast aan de nieuwe noden van bewoners en besturen. De Provincie West-Vlaanderen nam het initiatief om op bovenlokaal niveau een beoordelingskader te ontwikkelen voor de wederopbouwarchitectuur. Zo kunnen lokale besturen op een verantwoorde manier beslissingen nemen over bouwvergunningen en beschermingsdossiers. Het spreekt voor zich dat een dergelijk breed opgevat bovenlokaal project, nood heeft aan archivalisch onderzoek dat de kenmerken van dit unieke erfgoed in kaart brengt.
Tekende uw grootvader zowat alle bouwplannen voor de heropbouw van het dorp na de Eerste Wereldoorlog en ligt zijn archief al jaren ergens op uw zolder? Heeft u nog een album met werffoto's van uw eigen huis uit de wederopbouwperiode? Of kent u een bouwbedrijf dat de bakstenen leverde voor de wederopbouw van de streek? Dan kan je zeker je steenje bijdragen aan dit project. Een lijst met namen van architecten en aannemers die toen actief waren in de streek kan u raadplegen op www.cvaa.be. Het CVAa heeft geen eigen collectie en het is niet de bedoeling om de gesignaleerde archieven of documenten op te nemen. Indien je het materiaal toch wenst te schenken, dan zoekt het CVAa samen met jou naar een geschikte bewaarinstelling.
Het opsporen van persoonlijk archief van betrokkenen bij de wederopbouw loopt parallel met een onderzoek van wederopbouwarchief in de gemeentearchieven in de Westhoek. Het project is een samenwerking tussen het Centrum Vlaamse Architectuurarchieven (CVAa), het Stadsarchief van Diksmuide, het Provinciaal Archief, de Dienst Cultuur van de provincie, de Gebiedsgerichte Werking voor Cultuur in de Westhoek en CO7.
Contact: Eva Van Regenmortel (051/51.93.66)
door Tijl om 15:58 | Varia | Reacties (0)
13 februari 2008
Attila the Hun
Deze avond kun je op BBC1 terecht voor het docudrama 'Attila the Hun', een aflevering uit de historische documentairereeks 'Heroes and Villains'. Attila de Hun, half genie, half psychopaat, is helemaal anders dan de andere Hunnen. Het enige doel van deze berekende, meedogenloze man is veroveren. Hij heeft zijn oog laten vallen op enkele Romeinse steden en wil een paar nieuwe tactieken uitproberen...
'Attila the Hun', BBC1, 22u00.
door Tijl om 13:16 | Varia | Reacties (0)
10 februari 2008
Restaurateurs stoten op graftombe in Sint-Joriskapel in Sint-Truiden
Tijdens restauratiewerken aan de Sint-Joriskapel op het kasteeldomein Terbiest in Sint-Truiden is een aannemer op een monumentale graftombe uit de vroege 17de eeuw gestoten. De graftombe bevond zich in het koor van de kapel. Het gaat mogelijk om de laatste rustplaats van de schenker van de kapel. Op één van de grafstenen kon het jaar 1629 herkend worden en de naam van "Petrus Charlier", zo deelde het stadsbestuur van Sint-Truiden gisteren mee.
De Sint-Joriskapel stond vroeger bekend als bedevaartsoord tegen jeuk en huidziekten. De kapel werd in 1993 in erfpacht gegeven van de vzw Sint-Joriskapel.
In 1950 raakte de kapel zwaar beschadigd door een storm. De aannemer is sinds november 2007 werkzaam in de kapel. De buitenkant van de kapel werd eerst volledig gestut. Nadien werden er aan beide zijden van de muren micropalen en verdeelbalken geplaatst. Door deze nieuwe constructie zal de Sint-Joriskapel in de toekomst gestabiliseerd zijn.
Wanneer de volledige restauratie van de binnen- en buitenkant van de Sint-Joriskapel voltooid is, zal de monumentale graftombe zichtbaar tentoongesteld worden in de kapel. Het einde van de werken is voorzien voor 2009.
door Tijl om 12:37 | Varia | Reacties (0)
9 februari 2008
Heemkring Opwijk: "Archeologisch archief eeuwenoude gracht vernield"
Deze week werd de oude kerkhofmuur naast de beschermde Sint-Pauluskerk van Opwijk afgebroken. Volgens de de Heemkring Opwijk-Mazenzele (HOM) zou de bouwheer verzuimd hebben om de bevoegde diensten op de hoogte te brengen van de afbraak, waardoor belangrijk archeologisch bodemarchief werd vernield. Dat schrijft de heemkring in een brief aan minister van Ruimtelijke Ordening Dirk Van Mechelen.
Het Opwijks gemeentebestuur verleende in 2006 een vergunning voor een nieuwbouw met 4 winkelruimten en 12 appartementen langsheen de voet- en fietsweg op het vroegere kerkhof rond de Sint-Pauluskerk. De bouwvergunning werd volgens de heemkring verleend ondanks het duidelijk negatief advies van de toenmalige afdeling Monumenten en Landschappen. Dit negatief advies werd gegeven omwille van de historische omgeving met de eeuwenoude begrenzing van het vroegere kerkhof rond de kerk met het nog resterend deel van de oude kerkhofmuur en natuurlijk ook omwille van de onmiddellijke nabijheid van de sinds 1957 beschermde Sint-Pauluskerk.
Gezien de quasi zekerheid dat er archeologische sporen worden aangetroffen, gaf minister Van Mechelen zijn administratie in 2006 de opdracht dit dossier van nabij en proactief op te volgen. In april van verleden jaar was een archeoloog op het privé-terrein aan het werk, maar dat leverde geen resultaat op, volgens de heemkring omdat men geen opzoekingen deed op de vermoedelijke plaats omwille van de aanwezigheid van sparren langs de nu afgebroken oude kerkhofmuur. Met de eigenaar en de architect werd toen afgesproken dat een werfcontrole zou plaatsvinden als de eigenlijke bouwput zou worden uitgegraven.
De heemkring was dan ook verrast te bemerken dat de bouwwerken eind januari van start gingen zonder voorafgaand onderzoek. Enige navraag leerde dat de gemeente Opwijk noch de bouwheer de bevoegde administratie informeerden over de aanvang van de werken. De beloofde werfcontrole kon hierdoor dus ook niet plaatsvinden.
Intussen werd de oude kerkhofmuur afgebroken en werd de dichtgemaakte middeleeuwse gracht die vermoedelijk aanwezig was aan de voet van de muur (langs de kant van de bouwput) volledig afgegraven en de bodem geroerd. Het vermoedelijk aanwezig archeologisch bodemarchief werd dus al door de bouwwerken vernield.
Bron en foto's: Heemkring Opwijk-Mazenzele
door Tijl om 16:14 | Varia | Reacties (1)
Brugse éénhandsfluit in de topstukkenlijst
Eind 2007 besliste Minister Anciaux om een éénhandsfluit, gevonden in Brugge, op te nemen in de topstukkenlijst. Dat meldt de intergemeentelijke archeologische dienst Raakvlak. De fluit werd onderaan een beerput opgegraven aan de Garenmarkt. De opgraving dateert al van 1990 toen er grootschalige graafwerken gebeurden na de afbraak van een deel van het Instituut Sint-Andreas.
Verspreid over de bouwput werden heel wat waterputten en afval- of beerputten uit de late middeleeuwen aangetroffen. De beerput in kwestie bevatte een enorme hoeveelheid archaeologica uit de periode vanaf ca. 1500 tot het eind van de 17de eeuw. Vooral etensresten en allerlei aardewerk maar ook heel wat voorwerpen uit leer, glas, metaal en hout.
De éénhandsfluit is gemaakt uit bukshout en kan rond 1500 geplaatst worden. Een éénhandsfluit werd samen met een trom bespeeld door dezelfde muzikant. Onderaan de fluit zijn twee vingergaten en een duimgat geboord. De fluit is een unicum in onze streken alleen al door haar lengte van ca. 46 cm en de gave bewaringstoestand. Heel bijzonder is ook het ingebrand merk in de vorm van een lelie- of vlinderachtig motief.
Het Agentschap Kunsten en Erfgoed spreekt zelf van een wereldunicum dat niet alleen belangrijk is voor onze kennis van de geschiedenis van de éénhandsfluit in het algemeen, maar ook van het muziekleven in Brugge in het bijzonder. De fluit helpt om de meer volkse openluchtmuziek van een laat-middeleeuwse stad in beeld te brengen. Een iconografische afbeelding van een soortgelijke éénhandsfluit is terug te vinden in het Brugse liedboek van Zeghere van Male.
Momenteel is de éénhandsfluit verwerkt in een reconstructie van een beerput die te zien is op de eerste verdieping van het Bruggemuseum-Archeologie.
Bron en foto's: Raakvlak
door Tijl om 15:49 | Varia | Reacties (0)
4 februari 2008
Gentse universiteitsbibliotheek valt in de (cultuur)prijzen
Deze avond werden in Antwerpen de CultuurPrijzen Vlaanderen 2007 uitgereikt. In de categorie 'Cultureel erfgoed' kaapte Sylvia Van Petegem, hoofdbibliothecaris van de Gentse universiteitsbibliotheek, de prijs weg. Ze krijgt de prijs (12.500 euro) omdat ze de bibliotheek transformeerde van een stoffige bewaarinstelling tot een digitaal kenniscentrum. Mede dankzij haar wordt de Boekentoren, een monument van architect Henry van de Velde, in 2010 gerestaureerd.
"Hoofdbibliothecaris Sylvia Van Peteghem transformeerde de Gentse universiteitsbibliotheek van een stoffige bewaarinstelling naar een digitaal kenniscentrum," stelt het jury-rapport. "Bovendien betrekt ze op een creatieve manier het brede publiek bij de bibliotheekcollectie en de Boekentoren waarin die wordt bewaard."
Onder impuls van Sylvia Van Peteghem (°1955, Lokeren) speelde de Gentse universiteitsbibliotheek een cruciale rol in het Belgisch luik van DRIVER. Dit Europees project maakt onderzoeksresultaten vrij beschikbaar. De universiteitsbibliotheek stelt naast 2.700 publicaties ook 40.000 erfgoedfoto's digitaal ter beschikking, handig gegroepeerd op plaats en onderwerp. Het gaat onder andere om postkaarten, foto's, gravures, gebouwen, landschappen, monumenten en kunstwerken die dateren van de vorige eeuwwisseling. Daarnaast spant Van Peteghem zich in voor het duurzaam bewaren en beschikbaar stellen van de collectie. Ook ging ze een samenwerking met Google aan die de collectie internationaal digitaal consulteerbaar moet maken. Daarmee hijst de Gentse bibliotheek zich op het vlak van ontsluiting naast toppers als Oxford, Harvard en Princeton. Binnenshuis gebeurt hetzelfde via Architectuurfocus: de Gentse architectuurarchieven worden momenteel systematisch en volgens internationale standaarden gerestaureerd, geconserveerd en gescand. Een voorbeeld voor andere erfgoedorganisaties die ook denken aan digitale beelddatabanken.
Sylvia Van Peteghem werkt in de academische wereld, maar bereikt toch het grote publiek. Onder andere via filmvoorstellingen en kunsttentoonstellingen gaf ze de bibliotheek een vaste plek in het Gents cultuurlandschap. Bovendien creëerde ze niet alleen een groot financieel en maatschappelijk draagvlak voor de bewaring van de collecties zelf, maar ook voor het gebouw dat ze huisvest. Mede dankzij haar inzet wordt het monument van architect Henry van de Velde in 2010 gerestaureerd.
Externe link: lib.ugent.be
door Tijl om 23:31 | Varia | Reacties (0)
30 januari 2008
Nieuwe gezichten bij CO7 en Archeo7
Sinds 14 januari 2008 zijn er bij de intergemeentelijke samenwerking CO7 in de zuidelijke Westhoek twee nieuwe medewerkers aan de slag. Greet Desodt moet het gezicht van de projectvereniging worden als nieuwe coördinator, terwijl Jan Decorte de functie van archeoloog bij Archeo7 overneemt van Dieter Demey.
Greet Desodt, licentiate in de kunstwetenschappen, moet de nog jonge vereniging CO7 verder uitbouwen. Naast haar administratieve taken, wordt Greet ook verantwoordelijk voor de kunsten en het sociaal-culturele luik binnen CO7.
Daarnaast zijn er nog 2 andere actoren binnen CO7, die beiden rond erfgoed werken. Het gaat enerzijds om westhoekverbeeldt en anderzijds om Archeo7. Ook bij Archeo7 is er een nieuw gezicht. Dieter Demey wenste eind vorig jaar zijn contract niet te verlengen, zodat teruggegrepen werd naar de wervingsreserve. Uiteindelijk is Jan Decorte aangesteld als nieuwe intergemeentelijke archeoloog. Jan Decorte was tot voor kort archeoloog in Oudenburg, en wordt daar opgevolgd door archeoloog Wouter Dhaeze.
Verder werd er geopteerd om de locatie van de verschillende diensten te spreiden over verschillende gemeenten. Coördinator van CO7 Greet Desodt heeft haar bureau in Poperinge, Archeo7 is vanaf nu gehuisvest in Heuvelland en westhoekverbeeldt blijft in Ieper zetelen.
Meer info:
CO7: greet.desodt@co7.be
Archeo7: jan.decorte@co7.be
Westhoekverbeeldt: westhoekverbeeldt@co7.be
door Jan om 9:45 | Varia | Reacties (0)
28 januari 2008
Nevelse erfgoedverenigingen willen eigen tapijt van Bayeux
Ter gelegenheid van de Erfgoeddag, die dit jaar op zondag 13 april plaatsvindt, komen de erfgoedverenigingen van het Oost-Vlaamse Nevele met een uiterst origineel project op de proppen. Naar analogie met het historische tapijt van Bayeux, wil Nevele de geschiedenis uitbeelden op een minstens zestig meter lang tapijt. Naast de tentoonstelling van het 'Tapijt van Nevele', worden op 13 april ook Romeinse vondsten tentoongesteld die op Nevels grondgebied werden gevonden.
Het tapijt van Bayeux werd vervaardigd in 1068. Het is een borduurwerk van 70 meter lang en 50 cm hoog, dat de geschiedenis uitbeeldt van de slag bij Hastings in 1066, waarbij Willem de Veroveraar vanuit Normandië Engeland binnenviel en de Angelsaksische koning Harold versloeg. Het laat zich lezen als een stripverhaal: in een groot aantal scènes worden de voorgeschiedenis, inscheping, landing en de slag zelf behandeld. Net dat willen de erfgoedverenigingen uit Nevele ook doen, maar dan geschoeid op de Nevelse geschiedenis. "Het is de bedoeling dat iedereen een stuk stof krijgt van zestig op veertig centimeter waarop een historische gebeurtenis uit de rijke geschiedenis van Nevele wordt getekend met waskrijt of verf," legt Raf Walgraeve van erfgoedvereniging Wende vandaag uit in het Nieuwsblad.be.
Hij en de collega's van Het Land van Nevele, het comité erfgoeddag, het gemeentebestuur, Sacralia, Oud-Hansbeke en het Davidsfonds, willen zo een minstens zestig meter lang tapijt maken. "Historische figuren zoals Cyriel Buysse, de graaf Van Hoorne en de oud-wereldkampioen wielrennen Rudy Dhaenens zullen zeker op het doek voorkomen," vertelt André Bollaert van de heemkundige kring Het Land van Nevele. "Maar ook verdwenen beroepen, de moord op de Heilige Gerulfus, de verloren nijverheid, de legende van de varende vrouw en het bombardement van de kerk van Nevele worden getekend. De bedoeling van het project is dat scholen worden aangemoedigd, maar evengoed mogen kunstenaars of handige tekenaars voorstellen indienen."
Voor Bollaert en zijn collega's is dit meer dan enkel een erfgoedproject. "Dit overkoepelt immers jong en oud, de verschillende gemeenschappen en de inwoners van de deelgemeenten. Het heeft met andere woorden ook een sociaal deel." Walter Uyttenhove van Sacralia weet het wel zeker. "Dit is een uniek project in Vlaanderen." De bedoeling is om op 13 april alle taferelen chronologisch op een lang tapijt te borduren en tentoon te stellen in de school van Vosselare. Maar het erfgoedcomité heeft nog meer speciale plannen, want net als 1958 een belangrijke datum was door de wereldtentoonstelling in Brussel, wil men van 2008 ook een historische datum maken. "Er zijn twee gemotiveerde jonge mensen aangeduid die het tapijt nadien in een speciale kist zullen bewaren en in 2058 weer uitpakken. Op dat moment is het tapijt zelf erfgoed," besluit Walgraeve.
Meer info: wie wil deelnemen, kan contact opnemen via raevenberg@skynet.be
Foto: de Sint-Mauritiuskerk in Nevele (Rudi Dhoore - Erf-goed.be)
Bron: Het Nieuwsblad - 28 januari 2008
door Tijl om 23:55 | Varia | Reacties (1)
26 januari 2008
ZOLAD zet jaar in met website, nieuwsbrief en nieuw gemeentelijk reglement
Gisteren kondigde de Zuid-Oost-Limburgse Archeologische Dienst (ZOLAD) op haar nieuwjaarsreceptie een aantal nieuwigheden voor 2008 aan. Naast de lancering van haar website zal de ZOLAD vanaf dit jaar een driemaandelijkse (digitale) nieuwsbrief verspreiden. Bovendien mocht de ZOLAD met fierheid de nakende goedkeuring bekend maken van een nieuw gemeentelijk archeologisch reglement dat de financiering van archeologisch prospectief onderzoek in wooninbreidings- en woonuitbreidingsgebieden regelt.
ZOLAD-voorzitster Maike Meijers kondigde op de nieuwjaarsreceptie te Rosmeer een aantal nieuwe initiatieven aan. Een eerste initiatief is het lanceren van een heuse ZOLAD-website. Op www.zolad.be zal vanaf 1 februari 2008 wekelijks het laatste archeologische nieuws uit de regio vermeld worden, zal de bezoeker een aantal documenten zoals jaarverslagen kunnen downloaden enz. Leuk is ook dat www.zolad.be een blog zal bevatten waar enkele mensen uit diverse hoeken van het archeologische werkveld hun mening zullen geven over, bijvoorbeeld een markant feit uit de erfgoedsector. De namen van de 'bloggers' worden op dit moment nog even geheim gehouden.
Een tweede initiatief is het verspreiden van een driemaandelijkse nieuwsbrief. Deze nieuwsbrief kwam er op vraag van het werkveld: niet alleen sympathisanten maar ook de diverse vrijetijdsarcheologen en metaaldetectie-amateurs drongen aan regelmatig op de hoogte te worden gehouden. Het sprak dan ook vanzelf dat de raad van bestuur deze vraag ter harte nam en opteerde voor een nieuwsbrief. Deze zal zowel via de reguliere post als digitaal via www.zolad.be te verkrijgen zijn. Geïnteresseerden kunnen zich abonneren via nieuwsbrief@zolad.be.
Een derde nieuwigheid is de uitvoering van enkele baanbrekende projecten. Deze initiatieven zijn niet enkel baanbrekend voor de ZOLAD-regio, maar voor heel Vlaanderen. Zo zal de gemeenteraad van Bilzen volgende dinsdag een nieuw gemeentelijk archeologisch reglement goedkeuren. Dit reglement kadert in een brede archeologische verordening die in de loop van 2008 zal opgemaakt worden. Het reglement in kwestie regelt (de financiering van) het archeologisch prospectieve onderzoek in woonin- en uitbreidingsgebieden. Het reglement gaat verder dan de huidige decretale bepalingen en is in die zin absoluut uniek in Vlaanderen: de zogenaamde zorgplicht wordt beter gedefinieerd, er wordt rechtzekerheid voor alle partijen mee verkregen en er wordt wat betreft de kosten, ten dele tegemoet gekomen aan de ontwikkelaars (bijlagen, zie onderaan). Ook in Riemst werd een gelijkaardig voorstel, zij het in afgeslankte vorm, door het schepencollege aanvaard. In Riemst worden in de toekomst immers lang niet zoveel gebieden aangesneden als in Bilzen.
Wat de overige baanbrekende projecten betreft, kan gemeld worden dat er:
- eind februari 2008 een geofysisch onderzoek in Waltwilder gepland is aan de hand waarvan vroegneolithische structuren en de impact van de erosie geëvalueerd kunnen worden;
- in de loop van 2008 een door de Vlaamse overheid uitbesteed onderzoeksproject op het plateau van Caestert van start gaat;
- in het najaar enkele Romeinse villaterreinen in de ZOLAD-regio op hun wetenschappelijke waarde zullen onderzocht worden.
De resultaten van alle projecten zullen, van zodra beschikbaar, te lezen zijn op www.zolad.be.
Ten slotte zette voorzitster Maike Meijers enkele mensen die zich in het voorbije jaar in de ZOLAD-regio verdienstelijk maakten, in de bloemen, met name Aloys en David Stulens voor hun niet-aflatende inzet bij het prospecteren en Roland Wenzlawski die vorig jaar zijn metaaldetector aan de haak hing. Zijn enthousiasme, ervaring en expertise zullen gemist worden bij de ZOLAD.
Meer info: Tim Vanderbeken, Maastrichtersteenweg 2b, 3770 Riemst, info@zolad.be, tel. 0473-964880
Bron: ZOLAD
Externe links: ZOLAD-Nieuwsbrief nr. 1 (januari-maart 2008) (pdf)
Bijlagen omtrent het gemeentelijk archeologisch reglement inzake archeologisch vooronderzoek in wooninbreidings- en woonuitbreidingsgebieden (pdf)
door Bart om 22:19 | Varia | Reacties (0)
23 januari 2008
KVNS organiseert cultuurhistorische landschapswandelingen
Dit voorjaar organiseert de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon (KVNS) weer enkele interessante cultuurhistorische landschapswandelingen. Zo gaat KVNS nu zaterdag op verkenning in agrarisch Merksem, het dorp van de stroboeren. Op 23 februari volgt een landschapswandeling in Hamme-Zogge, en op 22 maart kun je met KVNS een bezoek brengen aan het Militair Hospitaal in Antwerpen.
Zaterdag 26 januari 2008 - Wandeling "Agrarisch Merksem - het dorp van de stroboeren"
Een wandeling door Merksem en zijn velden langs de vier overgebleven hoeven van Merksem waarvan we het erf bezoeken. Decennialang was het behoud van deze hoeven één van de bekommernissen van KVNS.
Zaterdag 23 februari 2008 - Een natuur, cultuur, en historische landschapswandeling in Zogge (Hamme)
Hamme-Zogge, parochie van Hamme, is door veel mensen gekend voor zijn befaamde Bollekescross en zijn kaatsclub. Zogge heeft echter heel wat meer te bieden. We hopen dat jullie meegaan op onze ontdekkingstocht in dit prachtige rustige dorp. De eerste geschreven bronnen over het gehucht "De Sogh" zijn in de zestiende eeuw terug te vinden. De oorsprong van de naam is niet precies terug te vinden. Mogelijks en meest waarschijnlijk verwijst de naam "Zogge" naar het oorspronkelijk moerassige landschap. Denk aan "zog" als nattig, zuigend, zoals in "kielzog". Een tweede verklaring zou verwijzen naar "zeug", vrouwelijk varken. Tijdens de wandeling kruisen we de Heirbaan, één van de weinige oude Romeinse wegen in de streek, en verbindingsweg tussen Waasmunster en Grembergen. We stappen langs het natuurgebied "De Moeren", een moerassige depressie in het landschap, nu een bosgebied. We passeren ook de Overloopakker, die reeds in de middeleeuwen werd bewerkt, de Gadijk, een eeuwenoude verbindingsweg, de Gavers, nog altijd een zeer nat gebied met weiden, afgewisseld met grachten, populieren en vijvers. Ook gaan we langs de Heistraat, waar de vroegere heidegronden nu zijn omgezet in landbouwgrond, de Meerstraat, een gehucht dat ontstaan is in de nabijheid van laatmiddeleeuwse ontginningen, en het Lippeveld, een drogere, zandige rug die de waterscheiding vormt tussen het stroomgebied van Durme en Schelde.
Zaterdag 22 maart 2008 - Bezoek aan het Militair Hospitaal van Antwerpen
Tien jaar geleden viel het doek definitief over het Militair Hospitaal. Niemand had echter voor ogen welke impact deze toch gesloten gemeenschap had op het buurt- en wijkleven. Hoe groot nu die invloed op de wijk is geweest is niet meer te achterhalen. Officieel was het Militair Hospitaal verboden terrein en zoals gebruikelijk voor militaire eigendommen betrof het een lege vlek op de land- en stratenkaart.
Oudere bewoners hebben herinneringen hoe ze als kind het dagdagelijkse militaire leven aanschouwden. Ook woonden er vele militairen in de nabije omgeving van het hospitaal die tewerkgesteld waren op de site. Het Hospitaal en het arsenaal betekenden een enorme tewerkstelling van enkele honderden arbeid(st)ers, bedienden, onderzoekers en verplegend personeel. Ook de middenstand in de wijk kon hierdoor floreren. Dit buurtleven is volledig verdwenen. Enkel de site van het militaire hospitaal herinnert hieraan. Na jarenlange leegstand en verkrotting en dreiging tot afbraak hebben buurtbewoners de handen in elkaar gestoken en geijverd voor de bescherming van de gebouwen en een nieuwe woonplek met buurtpark voor de site. Erfgoed staat centraal in dit stadsvernieuwingsproject waar duurzame ontwikkeling belangrijk in wordt geacht. De nieuwste ontwikkelingen van deze site zullen in het bezoek uitvoerig toegelicht worden. De inbreng van de buurtbewoners in het project MHA en de impact hiervan op de buurt komen eveneens aan bod.
Meer info: www.kvns.be
Foto: hoeve Royenborg in Merksem (Francois Van Nerum - Erf-goed.be)
door Tijl om 18:50 | Varia | Reacties (1)
15 januari 2008
Recordaantal vondstmeldingen door vrijetijdsarcheologen in Zuid-Oost-Limburg
Vrijetijdsarcheologen in Bilzen, Riemst en Lanaken - het werkgebied van de Zuid-Oost-Limburgse Archeologische Dienst (ZOLAD)- hebben in 2007 in totaal vierhonderd vondsten gemeld. De vondsten gaan van de prehistorie tot en met de Tweede Wereldoorlog. Overleg met de diverse vrijetijdsarcheologen en detectoramateurs in de regio resulteerde al langer in een goede samenwerking.
Zo stond één van de vrijetijdsarcheologen in het begin van 2007 de in Lafelt aangetroffen wijnzeef af ter conservatie, werd er een begin gemaakt van een vlakdekkende prospectie, enz.
Er werd de vrijetijdsarcheologen en detectoramateurs ook gevraagd om de nog niet aan de Centrale Archeologische Inventaris (CAI) gemelde vondsten te inventariseren en over te maken aan de Zuid-Oost-Limburgse Archeologische Dienst (ZOLAD). Aloys en David Stulens, vader en zoon, spanden hierbij de kroon: zij namen maar liefst 95% van alle vondstmeldingen voor hun rekening. De ontdekte vindplaatsen lagen verspreid in de gemeenten Bilzen en Riemst. De meeste van deze vindplaatsen waren tot nog toe onbekend. De waarde van hun vondstmeldingen voor het archeologische onderzoek in de regio is dan ook enorm, te meer omdat vader en zoon Stulens bijzonder nauwgezet te werk gingen: zij noteerden standaard de vindplaats op perceelsniveau wat het afleiden van de exacte Lambertcoördinaten voor de vondstmeldingen vergemakkelijkte.
De meldingen van Aloys en David Stulens omvatten voornamelijk metaalvondsten uit de Middeleeuwen, Nieuwe en Nieuwste tijden. Hun verzameling bevat ook talrijke WOII-vondsten, waaronder resten van enkele neergestorte vliegtuigen. De bulk van hun verzameling is echter gerelateerd met de Slag van Lafelt (1747).
Voorzitster Maike Meijers is gelukkig met deze evolutie en zij hoopt dat ZOLAD ook in 2008 op de amateur-archeologen mag blijven rekenen. Zij is er zich wel van bewust dat 400 vondstmeldingen een record is dat in 2008 moeilijk zal te evenaren zijn. Maar dankzij de doorgedreven inzet van vele amateurs en vrijwilligers zal op de ingeslagen weg verder gegaan worden. De ZOLAD wil dan ook de diverse 'vondstmelders' langs deze weg bedanken.
Bron en foto's: ZOLAD
Meer info: info@zolad.be
door Tijl om 12:09 | Varia | Reacties (3)
11 januari 2008
Oproep kandidaten Vlaamse Monumentenprijs 2008
Nog tot 15 april kunnen kandidaten voor de Vlaamse Monumentenprijs 2008 voorgedragen worden. De prijs bekroont elk jaar een recent project of een recente realisatie met belangrijke verdiensten in de monumentenzorg, de landschapszorg of de archeologie. In elke provincie wordt een laureaat geselecteerd die een bedrag van 2 500 euro wint. De uiteindelijke winnaar ontvangt daarbovenop een bedrag van 12 500 euro en krijgt de verdiende media-aandacht.
Zo ging de Vlaamse Monumentenprijs 2007 naar hotel Normandie in Koksijde, een hotel-restaurant in bootstijl. De restauratie van dit gebouw getuigde immers van een actuele omgang met het onroerend erfgoed door een hedendaagse vertaling van de oorspronkelijke functie. De andere laureaten waren het begijnhof in Herentals, de mergelgroeve in het Overbroek in Sint-Truiden (foto), de Egyptische zaal van het kasteel Moeland in Sint-Niklaas en huis De Warande in Leuven.
Bijzondere aandacht gaat in 2008 naar projecten of realisaties met verdienste op volgende terreinen:
* een goede dialoog tussen de kandidaat en de diensten van de Vlaamse overheid, bevoegd voor het onroerend erfgoed;
* interactie van het onroerend erfgoed met andere beleidsdomeinen zoals cultuur, ruimtelijke ordening, leefmilieu;
* een hedendaagse omgang met het onroerend erfgoed, bijvoorbeeld door een gepaste nieuwe bestemming, het gebruik van nieuwe technieken, de interactie met een nieuw ontwerp;
* brede ontsluiting van het onroerend erfgoed en speciale aandacht voor sensibilisering en educatie;
* beheer van het onroerend erfgoed (onderhoud, restauratie, consolidatie en herstel).
Daarnaast komen als steeds ook realisaties op het vlak van restauratie, onderhoud en herstel in aanmerking. De provinciale laureaten worden ieder jaar op Open Monumentendag bekend gemaakt. Eén week later, op het slotfeest van Open Monumentendag, wordt de winnaar voorgesteld.
Praktisch: projecten worden beoordeeld op basis van een beknopte deelnemersfiche. De ingevulde fiches moeten, samen met minimaal vijf representatieve (digitale) foto's, voor 15 april 2008, ingediend worden. Meer info bij Lynn De Clercq.
Foto: Erf-goed.be
door Tijl om 12:16 | Varia | Reacties (0)
8 januari 2008
Provincie Antwerpen looft prijs voor geschiedenis en volkskunde uit
De provincie Antwerpen reikt jaarlijks een prijs uit voor een verwezenlijking in de sector 'geschiedenis en volkskunde'. In 2008 wordt een bedrag van 2.480 euro toegekend aan een onuitgegeven tekst over een onderwerp met betrekking tot de geschiedenis of de volkskunde van de provincie Antwerpen. Als je in aanmerking wil komen voor deze prijs, kan je nog tot 1 juni je kandidatuur insturen.
Inschrijvingsvoorwaarden
De teksten mogen nog niet elders bekroond of uitgegeven zijn. Het moeten oorspronkelijke werken zijn, steunend op origineel - gedrukt of uitgegeven - bronnenmateriaal, waarnaar systematisch verwezen wordt. Ze moeten in het Nederlands geschreven zijn en minstens een honderdtal getypte bladzijden beslaan. De auteurs moeten Nederlandstalig zijn en geboren of wonend in Antwerpen.
De teksten moeten in tweevoud, vóór 1 juni 2008, toekomen bij het Provinciebestuur van Antwerpen, Dienst Cultuurspreiding en Kunsten, Koningin Elisabethlei 22, 2018 Antwerpen.
Inzenders mogen niet vergeten om de naam, het adres en eventueel de titels van de auteur te vermelden en om een verklaring op erewoord toe te voegen dat de tekst is afgewerkt in de tijdsspanne tussen de vorige (2003) en de huidige prijs.
Reglement
Het volledige reglement is te vinden op provant.be of kan aangevraagd worden bij Flora Pluym-Wuyts op het Departement Cultuur van de provincie Antwerpen via het nummer 03/240.64.01.
door Tijl om 20:26 | Varia | Reacties (0)
5 januari 2008
Vikingen en Mongolen op televisie
Op een regenachtige dag als vandaag geven we onze bezoekers graag enkele televisietips mee. Deze avond start BBC 2 met een nieuwe reeks van het populaire Timewatch. De eerste aflevering, te zien om 20u55, toont de reis van een authentieke replica van een Vikingschip tussen Denemarken en Ierland. Op hetzelfde moment kun je ook op ARTE afstemmen voor 'Les Moghols, l'empire des guerriers', een documentaire over de Mongoolse dynastie in de reeks L'Aventure Humaine.
door Tijl om 14:03 | Varia | Reacties (0)